"Gdy w XIII-tem stuleciu napady mongolskie sięgały aż do naszych stron, a historyczne rozpieranie się Niemców ogarniało Śląsk i groziło Polsce, wzniósł Bolesław Wstydliwy przeciw najeźdźcom i wrogom warowny zamek w Będzinie. Zamek ten jako warownia, przetrwał Piastów i Jagiellonów, później -jako strażnica majestatu Rzeczypospolitej, witał radośnie i gościł w swych murach Jana Sobieskiego, a snąć w ogóle, w ciągu swego istnienia wypełniał dzielnie przeznaczenie, skoro mimo licznych zakusów na rubieży zachodniej uszczuplenia ziemi polskiej nie było. [...]
Przy Zamku tym przez szereg wieków z ojców na synów, a z pokolenia na pokolenie, przechodziły tradycje bohaterskich czynów i sławy przodków i spływała siła, która sprawiała to, że aż do nieszczęsnych czasów rozbiorowych skarby Zagłębia stały prawie nienaruszone, a nikt obcy dostępu do nich nie miał. I było tak dlatego, - bo z Zamku promieniował duch tradycji, a siłą utrzymującą dobra nasze we właściwym ręku, była wielka miłość Ojcowizny."

Fragment apelu Towarzystwa Opieki nad Górą Zamkową w Będzinie
"Do Społeczeństwa Polskiego w Zagłębiu" z roku 1923

Ocena zabytku


Możesz ocenić:
Będzin (woj. śląskie) - Średniowieczny zamek królewski

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
Średnia ocena: 4.3 na 5. Głosów: 459 4.5 stars
           
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
Średnia ocena: 4.1 na 5. Głosów: 360 4 stars
           
 


Opis i stan obecny


Przypadkowe odkrycie
Podczas rokowań w 1588 r. Będzin stał się istotnym punktem na mapie politycznej Europy. Pobyt wielu ważnych osobistości i podpisanie w sąsiedniej Czeladzi umowy zwanej "traktatem będzińsko-bytomskim" upamiętniono wmurowaniem w bramę zamkową pamiątkowego kamienia. Jego przybliżona kopia była umieszczona na 2. piętrze budynku zamkowego. Na mocy traktatu Habsburgowie uznali Zygmunta III Wazę królem Polski, a arcyksiążę Maksymilian zrzekł się pretensji do tronu polskiego i odzyskał wolność. W 1981 roku okazało się, że oryginalna pamiątka tego wydarzenia leżała w ogrodzie posesji miejscowej rodziny Gęborskich. Zwrócił na nią przypadkiem uwagę emerytowany górnik. Był to kartusz w kształcie ryngrafu o wymiarach 82 x 57 x 25 cm z wyrytym równoramienny krzyżem i datą 1588. Można go dziś oglądać w zamkowej ekspozycji muzealnej.
Wspaniale prezentujący się zamek w Będzinie leży przy ruchliwej drodze nad Czarną Przemszą. Niegdyś była to rzeka graniczna ze Śląskiem, znaczenie zamku było więc ogromne. Obecny wygląd zawdzięcza on XIX-wiecznej przebudowie w duchu romantyzmu i powojennej rekonstrukcji. Warownia składała się z zamku górnego i rozległego przedzamcza/zamku dolnego otoczonego murem obwodowym z czworoboczną basztą i wieżą bramą wjazdową (jej relikty archeolodzy odkryli w latach 1954-58) poprzedzoną mostem zwodzonym. Zamek dolny przetrwał tylko szczątkowo.
Na zamku górnym stoi czterokondygnacyjny budynek mieszkalny (zwany "kasztelem") połączony z nieco wyższą czworoboczną wieżą mieszkalno-obronną (5 kondygnacji na planie zbliżonym do kwadratu o boku 9 m) oraz ponad 20-metrowa okrągła baszta - stołp. Panorama miasta z XVI wieku dowodzi, że początkowo wieża i "kasztel" były jednym budynkiem. Kłóci się to z "odwiecznym" widokiem zamku na licznych grafikach, obrazach i dzisiejszym stanem. Dwa budynki o różnych wysokościach mogą więc być efektem rekonstrukcji.
Baszta wolno stojąca spełniała różne funkcje: latarni oświetlającej drogę flisakom, więzienia dla skazańców, a podczas wojny ostatniego punktu obrony. Grubość jej murów dochodzi do 4 m, a średnica niecałe 11 m. Posiadała 4 kondygnacje z więzieniem na dole. Wejście znajdowało się na wysokości kilkunastu metrów, do dziś widać tam gotycki otwór. Wysokość mogła dochodzić do 30 m. Na jej szczycie znajduje się obecnie punkt widokowy z lunetą. Rozciąga się stąd rozległy widok na całą okolicę. Jest to najstarszy element warowni datowany na koniec XIII wiek. Była prawdopodobnie jedyną murowaną budowlą w drewniano-ziemnym grodzie.
Zamek w Będzinie otacza fosa oraz wysoki podwójny mur obwodowy. Pomiędzy murami w tzw. międzymurzu prowadzi ścieżka z ławkami, są tam też reflektory, które ładnie oświetlają zamek nocą. Trzecia linia murów opasała również przedzamcze. Zewnętrzne mury wsparte są szkarpami, a wewnętrzne zwieńczone podobnie jak baszta blankami (to romantyczne dekoracje dodane w XIX wieku). Od południowego wschodu przez fosę biegnie coś co wygląda jak jedna ściana mostu z arkadami, ale w rzeczywistości jest to również element dekoracyjny postawiony na dawnym miejskim murze obronnym.
We wnętrzu warowni od 1956 r. funkcjonuje Muzeum Zagłębia z bardzo bogatą kolekcją historycznej broni do XVI do XX wieku i elementami uzbrojenia. Można m.in. zobaczyć lufę armatnią z 1568 r., stylową strzelbę myśliwską z 1674 r., kompletną zbroje pikinierską z 1600 r., potężne miecze dwuręczne piechoty zachodnioeuropejskiej z XVI w. Jest też ekspozycja związana z dziejami Będzina i innych zamków na szlaku Orlich Gniazd. Muzeum zarządza również pobliską rezydencją rodu Mieroszewskich w Gzichowie, którą można zwiedzać razem z zamkiem na bilecie łączonym. Obecnie to dzielnica Będzina graniczącą z Górą Zamkową od zachodu, a dawniej osobna wieś. Prezentowane tu są 3 wystawy: "Wnętrza stylowe XVIII i XIX w.", "Izba zagłębiowska", "W łużyckiej osadzie i średniowiecznym grodzie - archeologia terenów dzisiejszego Będzina".
Poza tym na dziedzińcu warowni znajduje się stylowa karczma rycerska, a na Górze Zamkowej od wschodu znajdują się relikty grodziska z parkiem miejskim. Niedawno go rewitalizowano i jest to również warte oglądnięcia miejsce z placem zabaw, ziemiankami i innymi elementami.
W planach dyrekcji muzeum jest odbudowa przedzamcza (zamku dolnego) z bramą i mostem zwodzonym.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku bedzin
Akwarela E. W. Kainko z 1844 r. Artysta ten jest autorem wielu cennych widoków polskich zabytków, ale zamek Będzin jest fantazją opartą na niewykorzystanym projekcie rekonstrukcji warowni z 1834 r. F. M. Lanciego



Rekonstrukcja lub stary widok zamku bedzin
Będzin z górującym zamkiem w 1865 r. na krajobrazie Brzozowskiego


Plany i rekonstrukcje



Plan zamku będzińskiego
A - zamek górny, B - przedzamcze, 1 - baszta - stołp, 2 - czworoboczna wieża, 3 - budynek mieszkalny, 4 - międzymurze, 5 - wjazd do zamku górnego, 6 - mur arkadowy, 7 - średniowieczna baszta przy murze obwodowym, 8 - wjazd do zamku z nieistniejącą wieżą bramną

Rekonstrukcja lub stary widok zamku bedzin
Rysunek Podbielskiego podług litografii Sommera. Tygodnik Ilustrowany 1861 r. Litografia powstała na podstawie jednego z projektów odbudowy zamku autorstwa F. M. Lanciego.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku bedzin
Rekonstrukcja zamku w Będzinie według Jana Salma

Rekonstrukcja lub stary widok zamku bedzin
Przedwojenna rekonstrukcja zamku w Będzinie według Jana Gumowskiego


Rekonstrukcja lub stary widok zamku bedzin
Rekonstrukcja wyglądu średniowiecznego Będzina
Źródło: Muzeum zamkowe



Historia, wydarzenia

Powrót na górę strony

Ze względu na przechodzący przez okolicę szlak handlowy ze wschodu na zachód, drewniano-ziemny gród istniał tu już w X wieku. W 1241 r. w okolice te dotarli Tatarzy i to im przypisywano spalenie grodu. Nowsze badania wykazały jednak, że ślady spalenizny nie pochodzą z tego okresu. Prawdopodobnie z inicjatywy Bolesława Wstydliwego powstała kamienna baszta - stołp, którą datuje się koniec XIII wieku. Król Kazimierz Wielki wykorzystał to założenie i rozbudował w nową warownię będącą częścią systemu obronnego zwanego dziś Orlimi Gniazdami. Pierwotnie składała się ona ze starej wieży - stołpu oraz budynku mieszkalnego zwanego "kasztelem". Spornym jest fakt istnienia 2 osobnych, lecz połączonych budowli: domu mieszkalnego i czworobocznej wieży. Wały ziemne grodu zostały zastąpione pojedynczą linią murów i fosą. Strategiczne położenie zamku było przyczyną wielokrotnych najazdów, zniszczeń i odbudów.


Litografia N. Ordy z roku 1880

punktor1349 r. - w dokumentach odnotowany jest pierwszy znany burgrabia zamku w Będzinie - Wiernek (oryg. Vernco)
punktor1358 r. - król uczynił Będzin miastem na prawie magdeburskim. W nadaniu wójtostwa rycerzowi Hincowi jest wspomniany zamek
punktorok. 1364 r. - Kazimierz przeprowadził ufortyfikowanie miasta i rozbudowę warowni. Powstała druga linia murów i zamek dolny z trzecim pasem fortyfikacji
Goście na zamku
Na zamku będzińskim przebywało wiele znanych osobistości. W 1547 r. w drodze na koronację do Krakowa zatrzymał się tu Henryk Walezy. W 1588 r. w zamku uwięziony był arcyksiążę austriacki Maksymilian. Zrzekł się on wtedy pretensji do polskiego tronu. W 1683 r. w Będzinie zatrzymał się Jan III Sobieski zmierzający z odsieczą do Wiednia. Król przyjął tu wysłannika cesarza austriackiego, generała Caraffę. W 1697 r. do Będzina zawitał podążający po polską koronę August II Mocny.

punktor1415 r. - burgrabią będzińskim był Mikołaj Kornicz – Siestrzeniec, który zapamiętany został jako Czarny Rycerz Bez Głowy grabiący okoliczne dobra. Sprzyjał on husytom i gościł ich na tutejszym zamku.
punktor1434 r. - usunięto z urzędu Kornicza, a na zamku odbył się zjazd panów polskich i śląskich mający przywrócić spokój na granicy polsko - czeskiej (do Czech należał Śląsk). Udział wzięli bp Zbigniew Oleśnicki, Bernard książę niemodliński, Mikołaj książę raciborski, Wacław książę cieszyński i Wacław książę zatorski. Przyniosło to krótkotrwały efekt. Później nastały niespokojne lata - warownia nad graniczną Czarną Przemszą była areną wielu konfliktów polsko-czeskich
punktor1456 r. - zachowana wzmianka mówi o zaledwie 4-osobowej załodze zamku oraz mających obowiązek ich wspomagać 6 osobach z miasta
punktor1460 r. - starosta będziński Szczepan z Pogórzyc zawarł ugodę z księciem oświęcimskim i toszeckim Przemkiem II, co poskutkowało wreszcie nastaniem spokoju na granicy
punktor1564 r. - istnieje zapis z tego roku mówiący, iż zamek był zrujnowany i opustoszały
punktor1588 r. - jednak opinia ta może być przesadzona, bowiem w Będzinie i Bytomiu prowadzono rokowania pokojowe z Habsburgami którzy ponieśli klęskę w staraniach o polską koronę. W rozmowach uczestniczyło możnowładztwo polskie, austriackie, czeskie, węgierskie, śląskie oraz delegat papieski Aldobrandini, późniejszy papież Klemens XVIII
punktor 1605 r. - wielki pożar zniszczył część Będzina wraz z zamkiem. 10 lat później starosta Andrzej Dębiński herbu Rawicz przystąpił do jego odbudowy zachowując gotycki styl

Rekonstrukcja lub stary widok zamku bedzin
Przedwojenna pocztówka z wizerunkiem zamku, z XIX-wiecznego drzeworytu
Opis zamku z Tygodnika Ilustrowanego 1861 r.
Pierwotnie miała w nim być umieszczona szkoła górnicza; ale gdy do tego nie przyszło, przeznaczono go na szpital i kaplicę dla wyznania ewangelickiego; dziś i jedna i drugie stąd usunięte zostały, a stojące budynki na nowo upadły w ruinę. Kilkadziesiąt kamiennych stopni prowadzi do jedynej bramy w murze opasującym szczyt góry; wysokość tego muru w niektórych miejscach ledwie 7 do 8 łokci [1 łokieć = 0,6 m] wynosi. Przebywszy bramę, idzie się znowu po kamiennych schodach na dziedziniec zamkowy. Czworoboczny dwupiętrowy budynek, blachą cynkową pokryty, ogromna okrągła wieża z blankami, całość teraźniejszego zamku stanowią. W gmachu na dole i na piętrze znajdują się cztery obszerne sale, wieża zaś wewnątrz jest zupełnie pustą i niewykończoną. Zewnątrz umieszczone wschody prowadzą do pierwszego piętra, na drugie trzeba się piąć po drabinie. Pomost drewniany wiedzie z pierwszego pietra ponad fosą na mur zamkowy, skąd znowu furtką na zewnątrz wyjść można. Przybyłemu na drugie piętro, z okien prześliczne odsłaniają się okolice. W ogóle gmach ten, zbyt powierzchownie i nie dość trwale wyrestaurowany, jeżeli dłużej będzie opuszczony, prędko straci ślady ostatniego odnowienia. Już teraz szmaty cynku z dachów walają się po dziedzińcu, a rumowisko sypie się zewsząd; mnóstwo łat, krokwi, belek, pułapów i podłóg zerwanych zapełnia w dziwnym pozawieszaniu i spiętrzeniu od dołu do góry wnętrze starych Kaźmirowskich murów. Pod całym zamkiem mają się znajdować przepyszne piwnice, w których dotąd, według utrzymującego się podania miejscowego ludu, pokutujące duchy zamieszkują, strasząc w nocnej porze przechodniów.

punktor1655 r. - w czasie "potopu" Szwedzi poważnie zniszczyli zamek, który był tymczasową siedzibą Stefana Czarnieckiego, przywódcy oddziałów walczących z najeźdźcami
punktor1660 r. - odbudowany na siedzibę starosty, stracił jednak dawną świetność
punktorpo 1702 r. - ostatni starosta będziński Kazimierz Mieroszewski rozpoczął budowę dworu w Gzichowie, na drugim brzegu Czarnej Przemszy, bardzo blisko zamku. Stan starej warowni w ogóle go nie interesował
punktor II połowa XVIII w. - zamek przechodzi w ręce pruskich zaborców, a konkretnie rodu Hohenzollernów, którzy niezbyt o niego dbali i wkrótce został opuszczony. Lustracja z 1765 roku mówi: "Ten stoi na skale murowany, murem wokoło obwiedziony, cały pusty, sama tylko rudera porysowana w różnych miejscach codziennym upadkiem grozi" Podobnie wygląda opis z lustracji 24 lata późniejszej: "Tego zamku rozwaliny w ścianach gołych, murów części porozwalane, a reszta zrysowane, bliskim upadkiem grożące" W tym czasie rozbudowano dwór w Gzichowie na rezydencję pałacową
punktorprzełom XVIII i XIX w. - przed zamkiem w Będzinie postawiono synagogę i mykwę (łaźnię). Spalili ją Niemcy w nocy z 8/9 września 1939 roku. Dziś upamiętnia ją obelisk ku czci pomordowanych Żydów
punktor1825 r. - kamień, który odpadł z ruin zamku zabił przypadkowego przechodnia. O mały włos nie doprowadziło to do rozbiórki budowli
punktorok. 1830 r. - rozkwit przemysłu i wzrost znaczenia Zagłębia sprawił, że zauroczony ruinami hrabia Edward Raczyński postanowił przy pomocy Banku Polskiego przenieść do Będzina i zamku założoną w Kielcach przez Staszica Szkołę Akademiczno-Górniczą
punktor 1834 r. - hrabia Raczyński zlecił odbudowę zamku włoskiemu architektowi Franciszkowi Marii Lanciemu. Dodano wtedy do niego elementy neogotyckie architektury romantycznej, obniżono i ozdobiono wieżę, w budynku mieszkalnym wykuto nowe otwory okienne, upiększono mury blankami. Odbudowa nie została jednak dokończona, władze zaborcze nie zezwoliły na uruchomienie w nim ani banku, ani szkoły. Zamek stał się szpitalem, a potem ewangelickim domem modlitwy dla górników z Saksonii
punktorKoniec XIX w. - zamek ponownie został opuszczony
punktor 1916 r. - założone zostało Towarzystwo Opieki Nad Górą Zamkową. Jego celem było przywrócenie zamkowi dawnej świetności, czego z braku funduszy nie udało się zrealizować
punktor1932 r. - dopiero w tym roku wojewoda kielecki wydał decyzję uznającą ruiny zamku w Będzinie oraz jego otoczenie za zabytek i poddał całość ochronie prawnej
punktor 1952 r. - rozpoczęto odbudowę warowni wg planu Zygmunta Gawlika. Nie przywrócono mu jednak w pełni gotyckiego stylu, pozostawiono elementy romantyczne, nie odbudowano wieży bramnej. Równocześnie przeprowadzono prace wykopaliskowe pod kierownictwem Włodzimierza Błaszczyka
punktor 1956 r. - w zamku oficjalnie otwarto Muzeum Zagłębia w Będzinie
punktor1883 r. - Muzeum przejęło pałac Mieroszewskich w dawnym Gzichowie
punktor 2014 r. - pod zamkiem wyremontowano tunele, nie mające jednak nic wspólnego z warownią lecz z działaniami podczas II wojny św. Wykopali je Niemcy z przeznaczeniem prawdopodobnie na jakąś fabrykę. Obecnie są udostępnione dla turystów jako Podziemia Będzińskie

Rekonstrukcja lub stary widok zamku bedzin
Najstarszy, szesnastowieczny widok Będzina autorstwa Mathiasa Gerunga wykonany podczas podróży palatyna Ottheinricha po Europie (1536/37 r.). Odkryty nie tak dawno w archiwach austriackich. Zamek w Będzinie po lewej. Poniżej zbliżenie. Widać, że traktowane zazwyczaj osobno: wieża czworoboczna i dom mieszkalny "kasztel" tworzą jednolitą bryłę.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku bedzin


Góra Zamkowa
Będzińskie wzgórze zamkowe ma tradycje osadnicze sięgające VII wieku przed narodzeniem Chrystusa. Po tutejszej osadzie kultury łużyckiej pozostało nie wiele, tylko skorupy naczyń i ślady po paleniskach. Więcej można napisać o wczesnośredniowiecznym grodzie obronnym z IX w. Otoczony był fosą i wałem. Zwieńczenie wału ma w pewnym miejscu warstwę ziemi przepalonej na kolor czerwony co świadczy iż wznosiła się tu obronna konstrukcja drewniana. W fosie odnaleziono fragmenty naczyń, a w bezpośrednim pobliżu wału ostrogę, srebrną zausznicę, ołowiane okucie końcówki pasa z ornamentem pochodzącym z kręgu motywów sztuki karolińskiej i żelazną misę śląską. Wszystkie przedmioty datowano na IX - XI w. Gród ten funkcjonował do XII wieku, po czym teren zniwelowano i w miejscu tym powstał cmentarz. Osadnictwo przeniosło się na zachodnią część wzgórza, gdzie później zbudowano dzisiejszy zamek. W okresie międzywojennym na Górze Zamkowej utworzono park. W 2012 r. zrewitalizowano go, oddając do użytku plac zabaw, oświetlone alejki, odtworzony fragment wału obronnego, wczesnośredniowieczne półziemianki, 15 "magicznych miejsc" w formie kręgów przeznaczonych na zadumę, odpoczynek i edukację.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku bedzin
Rysunek zamku z ok. połowy XIX wieku po częściowej odbudowie

Rekonstrukcja lub stary widok zamku bedzin
Nieco późniejszy widok na reprodukcji fotografii z 1867 roku




Legendy i podania

Powrót na górę strony

Nazwę miasta i zamku Będzin tłumaczy kilka legend. Pewnego razu król Kazimierz Wielki jadąc przez Śląsk zauroczony krajobrazem wskazał na wzgórze nad Czarną Przemszą i rzekł "Tu będziem odpoczywali". Obóz czeladzi wędrującej z królem znajdował się niedaleko i stąd nazwa pobliskiej osady - Czeladź. Reszta dworzan, którzy nie zmieścili się na górze zamkowej obozowali nieco dalej i stąd powstała osada Zagórze. Historia ta jest jednak mało prawdopodobna, ponieważ Kazimierz Wielki nadał prawa miejskie Będzinowi, czyli miejscowości która kilkaset lat wcześniej funkcjonowała już pod podobnymi nazwami jak np. Banden czy Bendin.
Inna, zapewne bliższa prawdy legenda, powstanie Będzina łączy z rycerzem Bendą. Założyciel tutejszej osady był podobno okrutnikiem, ukaranym później przez los za swoje zbrodnie utratą rodziny.


Zamek w Będzinie w 1905 r. na rysunku Jana G. Olszewskiego

Zamkową zjawą w Będzinie jest Czarny Rycerz Bez Głowy. To XV-wieczny burgrabia Mikołaj "Siestrzeniec" herbu Kornicz. Był to zdolny polityk i mężny rycerz, doceniony przez króla, ale zarazem chciwy i kłótliwy watażka odpowiedzialny za rozbój i bandytyzm. Wg legendy zginął jako banita obrzucony klątwą kościelną, skacząc z murów zamku będzińskiego, nie widząc szans na wyjście cało z oblężenia przez wojska królewski i biskupie. Z jego ciała odcięto głowę i pochowano je w nieoznaczonym miejscu pod murami. Dokumenty historyczne przeczą tej wersji - Mikołaj zmarł śmiercią naturalną, ale zjawę czarnej postaci bez głowy widziano już wkrótce po jego śmierci. Również po II wojnie św., podczas prac remontowych i archeologicznych zjawa była ponoć widziana przez uczestników robót.

Mikołaj Kornicz zwany Siestrzeńcem
Mikołaj "Siestrzeniec" z Jaroszowa (w powiecie myszkowskim) herbu Kornicz był znaną, choć negatywną postacią swojej epoki. Politycznie związał się z rodem Szafrańców z Pieskowej Skały i długo cieszył się zaufaniem króla Władysława Jagiełły. Za zasługi w wojnie z Krzyżakami mianował go burgrabią Będzina. Potem pełnił dla monarchy misje dyplomatyczne w Czechach i podległym im Śląsku, gdzie miał dobre kontakty i rodzinę.
Jednak, gdy poparł stronnictwo prohusyckie oraz przeprowadzał coraz śmielsze napady, wyprawy rabunkowe na kupców i dobra ziemskie, w tym takich wielmożów jak bp Zbigniew Oleśnicki zyskał potężnych wrogów. Odwrócili się od niego także brat króla, książę Witold, a potem sam Jagiełło. Mikołajowi Korniczowi przypisuje się m.in. napaść na Tomka z Nawojowej i uwięzienie jego syna, napad na mieszczanina Świętosława ze Sławkowa i zakucie go w dyby, najazd na Hinczkę z Sarnowa (starostę biskupiego klucza sławkowskiego), napaść na kupców podążających z Nysy do Krakowa, rozboje w dobrach kasztelana sądeckiego Krystyna z Koziegłów, najazd i zniszczenie Sławkowa, Siedlca, oraz Gliwic, zaś Janowi z Oleśnicy (ojcu przyszłego kardynała) zarzucił zaś fałszywe tytułowanie się szlachectwem.
W 1434 r. na zjeździe w Będzinie uznano Siestrzeńca za "burzyciela powszechnej spokojności". Porozumienie strony polskiej i śląskiej doprowadziło do wygnania go z kraju, a wyrok sądu królewskiego skazał m.in. za kradzież skarbu należnego królowi, fałszowanie dokumentów, utrzymywanie bandy rozbójników, zdradę tajemnic państwowych. Po powrocie z wygnania zmienił się i starał nie popełniać dawnych błędów, dzięki czemu uniknął więzienia. Część szkód wynagrodził, a z przeciwnikami się pogodził. Możni protektorzy ze szlachty innowierczej umożliwili mu nawet objęcie urzędów burgrabi rabsztyńskiego i starosty przedborskiego. Walczył już tylko w sądach, procesując się namiętnie jak wielu szlacheckich pieniaczy tamtych czasów.



Informacje praktyczne


KONTAKT
punktortel.: (032) 267 77 07

CZAS
punktorPobieżne zwiedzenie zamku + obejście dookoła zajmie ponad 1 godz. Pałac ok. 40 minut z dojściem.

WSTĘP
punktorWstęp płatny - 15 zł (10 zł ulg.), 5 zł wejście na wieżę. Dostępne bilety łączne na zamek + pałac 25 zł (15 zł ulg.). Zamek jest otwarty codziennie oprócz poniedziałków. W sezonie (od kwietnia) w dni powszednie godz. 9:00-16:00, w weekendy do 17:00.

Ponieważ informacje o godzinach otwarcia, a przede wszystkim cenach biletów szybko się dezaktualizują, sprawdź je na stronie oficjalnej opisywanego zamku/dworu:
Zamek w Będzinie

Rekonstrukcja lub stary widok zamku bedzin
Przedwojenna pocztówka


Położenie i dojazd


Duże miasto w centralnych rejonach woj. śląskiego, graniczy z Sosnowcem i Dąbrową Górniczą. Zachodni kraniec Jury Krakowsko - Częstochowskiej. Zobacz na mapie Jury lub woj. śląskiego.
Zamek znajduje się na wzgórzu nad centrum Będzina. Jeśli jesteśmy w centrum należy się kierować cały czas do góry, przy głównej drodze z tramwajami skręcamy w lewo i już widać zamek. Jadąc samochodem można zaparkować tuż przy zamku.

GPS
Współrzędne geograficzne:

Otwórz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N50.327224°, E19.12913°
format DM (stopnie, minuty):   50° 19.63344'N, 19° 7.7478'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   50° 19' 38.01''N, 19° 07' 44.87''E 



Rekonstrukcja lub stary widok zamku bedzin
Pocztówka z Będzinem z roku 1938


Bibliografia



punktorBorkowski Jacek - Orle Gniazda Jury Krakowsko Częstochowskiej
punktorFidura Jolanta - Zamki i inne warownie wyżyny krakowsko-częstochowskiej
punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorJurasz Tomasz - Zamki i ich tajemnice
punktorKaczyńscy Izabela i Tomasz - Polska - najciekawsze zamki
punktorKajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
punktorRogiński Ryszard - Zamki i twierdze w Polsce. Historia i legendy
punktorStępińska Krystyna - Pałace i zamki w Polsce - dawniej i dziś
punktorSypek Robert - Zamki i obiekty warowne Jury Krak.-Częst.
punktorSzczęch Bernard - Muzeum Zagłębia w Będzinie 1916-1956-2016

Rekonstrukcja lub stary widok zamku bedzin
Rekonstrukcja lub stary widok zamku bedzin
Dwa zdjęcia zrujnowanego zamku Będzin z 1907 roku


Fotogaleria


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.

Będzin - Widok ogólny Będzin - Widok z tyłu Będzin - Widok od wejścia Będzin - Widok z boku Będzin - Widok spod arkadowej ozdoby Będzin - Wysokie mury zamku Będzin - Wieże zamkowe Będzin - Widok od płd.-wsch. Będzin - Widok z dołu na front zamku Będzin - Oszkarpowane mmury obwodowe Będzin - Karczma rycerska - wejście na dziedzińcu Będzin - Karczma rycerska w podziemiach Będzin - Dziedziniec Będzin - Dyby na dziedzińcu Będzin - Międzymurze Będzin - Cylindryczna baszta Będzin - Dziedziniec  z wejściem do baszty Będzin - Wnętrze baszty Będzin - Widok z baszty na jakąś fabrykę Będzin - Pozostałości przedzamcza Będzin - Pałac Mieroszewskich
Będzin - Zamek jest pięknie oświetlony nocą Będzin - Zamek jest pięknie oświetlony nocą Będzin - Zamek jest pięknie oświetlony nocą
Zdjecia wykonane latem 2006, z wyjątkiem trzech z 2001 roku


Będzin - Komputerowa rekonstrukcja Będzin - Komputerowa rekonstrukcja 2 Będzin - Komputerowa rekonstrukcja 3 Będzin - Komputerowa rekonstrukcja 4 Będzin - Komputerowa rekonstrukcja 5 Będzin - Komputerowa rekonstrukcja 6 Będzin - Komputerowa rekonstrukcja 7 Będzin - Komputerowa rekonstrukcja 8 Będzin - Komputerowa rekonstrukcja 9
Zdjęcia z komputerowej rekonstrukcji, która niebawem umożliwi wirtualny spacer po zamku. Materiał umieszczony dzięki Muzeum Zagłębia w Będzinie i p. Jarosławowi Krajniewskiemu.



Noclegi


punktor Będzin - Hotel Sportowy przy ul. Sportowej 4 (przy basenie), tel. (032) 267 51 52, 267 79 10 - tanio i przyzwoicie - polecamy!

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Widok z baszty na jakąś fabrykę       Autor:  Jyndrs      Data:  2021-02-28 14:26:14
    Tą "fabryką" jest elektrownia "ŁAGISZA"
  • Wideo relacja z pobytu na zamku (z lektorem)       Autor:  Magiczne Miejsca      Data:  2018-04-08 06:39:49
    Hej, wszystkich zainteresowanych zapraszamy do obejrzenia naszego filmiku z pobytu na zamku https://www.youtube.­com/watch?v=g3mXS5nO­MFw&t=1s :)
  • Re: zapytanie o bilety       Autor:  zamki.res.pl      Data:  2016-06-11 23:35:09
    Ta informacja się zdezaktualizowała. Aktualnie wstęp wolny jest we wtorki.





Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej

(c) 2001-2021 bd - Kontakt - Polityka Prywatności
Wszelkie prawa do własnych zdjęć i tekstów zastrzeżone, nie mogą być one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opisów.