puste Autorem ca艂ego opisu
i zdj臋膰 jest

Wojew贸dztwo: lubelskie / Powiat: lubelski / Gmina: Bychawa

Ikonka - zamek

BYCHAWA
馃彴 Zamek szlachecki przebudowany w pa艂ac 馃彴

Przej艣cie do zdj臋膰
Zdj臋ciapuste

Frontowe zdj臋cie zamku Bychawa

Ocena


Mo偶esz oceni膰:
Bychawa -Zamek szlachecki przebudowany w pa艂ac

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
4 stars 艢rednia ocena: 4.0 na 5. G艂os贸w: 72
            
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
4 stars 艢rednia ocena: 3.9 na 5. G艂os贸w: 58
            
 


Opis


Ozdobna pierwsza litera ruiny pomijanego cz臋sto zamku bychawskiego le偶膮 w p贸艂nocno - zachodniej cz臋艣ci miasta zwanej Podzamczem. Zbudowano go na miejscu trzech wcze艣niejszych dwor贸w nale偶膮cych do rodziny Bychawskich. Zamek po艂o偶ony by艂 na p贸艂wyspie otoczonym z trzech stron stawami i dodatkowo od strony p贸艂nocnej odci臋tym fos膮 od l膮du 鈥 i prawdopodobnie po艂膮czonym z podzamczem zwodzonym mostem. Za fos膮 znajdowa艂o si臋 gospodarcze podzamcze, r贸wnie偶 umocnione.
Sam budynek mieszkalny, otoczony czworobocznymi umocnieniami, okre艣lany jako dom wie偶owy, by艂 wybudowany z ceg艂y i bia艂ego kamienia, na planie prostok膮ta z alkierzem bocznym, podpiwniczony, o dw贸ch kondygnacjach, prawdopodobnie tr贸jdzielny z sieni膮 na osi. Z zamku tego pozosta艂y prawdopodobnie mury przy po艂udniowo-zachodnim alkierzu.
Ceg艂y gotyckie
Ruiny datuje si臋 powszechnie na XVI wiek, nigdy jednak nie by艂y badane przez archeolog贸w. Ku mojemu zdziwieniu znale藕li艣my tam 3 gotyckie ceg艂y palc贸wki, w tym jedna szkliwiona! Czy偶by ich obecno艣膰 艣wiadczy艂a o wykorzystaniu do budowy zamku mur贸w ju偶 istniej膮cych, wzmiankowanych w 藕r贸d艂ach, pi臋tnastowiecznych dwor贸w?
Na podzamczu znajdowa艂y si臋 w 1694 roku: folwark z wozowni膮, spichlerz, stodo艂a, kuchnia, browar i dom podstaro艣ciego.
Po osiemnastowiecznej rozbudowie, wg projekt贸w architekta Niemca (?) 鈥 budow膮 kierowa艂 miejscowy murator K艂膮cz lub K艂acz 鈥 zamek zosta艂 rozbudowany w kierunku wschodnim 鈥 uzyska艂 plan du偶ego, szerokiego prostok膮ta z czterema kwadratowymi alkierzami w naro偶ach, z ryzalitem o zaokr膮glonych naro偶nikach w elewacji po艂udniowej oraz wy偶sz膮 cz臋艣ci膮 艣rodkow膮 (widoczn膮 na rycinie Andriollego). Ponadto zmieniono w duchu p贸藕nego baroku wygl膮d elewacji 鈥 dodano podzia艂y pilastrowe i ramowe oraz widoczne jeszcze obramienia okien. By膰 mo偶e wysoka 艣rodkowa cz臋艣膰 skrzyd艂a p贸艂nocnego by艂a pozosta艂o艣ci膮 wcze艣niejszej wie偶y bramnej. Po osiemnastowiecznej przebudowie istnia艂 jeszcze mur obwodowy zamku, biegn膮cy skrajem zachowanej do dzi艣 fosy, od strony podzamcza. Przebieg muru jest jeszcze widoczny w terenie.
Do dzisiaj zachowa艂y si臋 spore fragmenty 艣cian pa艂acu 鈥 do wysoko艣ci gzymsu wie艅cz膮cego: 艣ciana zachodnia z przyleg艂ymi do niej alkierzami i fragmentami 艣cian dzia艂owych, 艣ciana po艂udniowa mi臋dzy alkierzem po艂udniowo-zachodnim a naro偶nikiem ryzalitu po艂udniowego oraz cz臋艣膰 alkierza po艂udniowo-wschodniego, w kt贸rym widoczne s膮 艣lady o艣miobocznego pomieszczenia w dolnej kondygnacji (to by膰 mo偶e zamkowa kaplica). Ponadto zachowa艂y si臋 fundamenty portyku od strony p贸艂nocnej. W latach sze艣膰dziesi膮tych, jak informuje Katalog Zabytk贸w Sztuki w Polsce, na 艣cianach alkierza p贸艂nocno-zachodniego widoczne by艂y jeszcze pozosta艂o艣ci polichromii , prawdopodobnie z okresu przebudowy po 1802 roku. Dzisiaj nie wida膰 ju偶 偶adnych 艣lad贸w malowide艂.
Zachowa艂 si臋 tak偶e dziewi臋tnastowieczny dw贸r Duniewskich i zabudowania gospodarcze na p贸艂noc od zamku, zapewne w rejonie dawnego podzamcza: trzy spichlerze (w tym najstarszy, klasycystyczny, w ruinie), czworaki i trzy obory (w tym jedna w ruinie) 鈥 wszystkie budynki z XIX wieku. Przy dziewi臋tnastowiecznym spichrzu znajduje si臋 spory budynek o grubych 艣cianach, po艂o偶ony na skraju stromego zbocza 鈥 by膰 mo偶e by艂 to budynek przeznaczony do obrony wjazdu na podzamcze. Ciekawym zachowanym elementem zespo艂u zamkowego jest p贸藕nobarokowa kapliczka, pochodz膮ca z po艂. XVIII wieku, stoj膮ca przy rozstajach dr贸g, w pewnym oddaleniu od zamku. Kapliczka ma ciekawy plan zbli偶ony do tr贸jk膮ta o 艣ci臋tych naro偶ach, dw贸ch wkl臋s艂ych i jednym wypuk艂ym boku. W wypuk艂ym boku 鈥 od strony wschodniej znajduje si臋 nisza, obecnie pusta, kiedy艣 zapewne sta艂a w niej figura 艣wi臋tego. Proporcje i dynamiczna bry艂a kapliczki sugeruj膮 autorstwo dobrego architekta. Podobie艅stwo form artykulacji architektonicznej kapliczki do form pa艂acu mo偶e wskazywa膰, 偶e autorem obu tych budowli by艂 nieznany obecnie z nazwiska architekt niemieckiego pochodzenia.



Plan


Plan zamku bychawa
Plan zachowanych mur贸w rezydencji bychawskiej
殴r贸d艂o: Katalog Zabytk贸w Sztuki w Polsce t. VIII, Wojew贸dztwo lubelskie, pod red. R. Brykowskiego i Z. Winiarz, z. 4, Powiat bychawski, Warszawa 1960


Historia

Powr贸t na g贸r臋

Ozdobna pierwsza litera zamek wybudowano w I po艂. XVI wieku z inicjatywy Miko艂aja Pileckiego. Wcze艣niej na jego miejscu sta艂y bli偶ej nieznane dwory 艣redniowieczne.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku bychawa 2
Rysunek Andriollego z 1868 roku.
殴r贸d艂o: Siedziby szlacheckie i magnackie na ziemiach zwanych Lubelszczyzn膮. 1500-1700, Rolska-Boruch Irena

Jan Zamoyski w Bychawie
To w艂a艣nie na jednym z synod贸w w Bychawie udzielono b艂ogos艂awie艅stwa m艂odemu szlachcicowi z ziemi be艂zkiej, kalwinowi Janowi Zamoyskiemu, udaj膮cemu si臋 na studia do Padwy. P贸藕niejszy kanclerz i hetman wielki w zasadzie nie zawi贸d艂 oczekiwa艅 鈥 uczy艂 si臋 pilnie, m.in. zas艂yn膮艂 jako autor rozprawy "De senatu romane" ("O senacie rzymskim") 鈥 ale wr贸ci艂 z W艂och ju偶 jako katolik.

punktor1326 r. 鈥 w spisach 艣wi臋topietrza wymieniona zostaje po raz pierwszy parafia w Bychawie
punktorkoniec XIV w. - Bychawa sta艂a si臋 w艂asno艣ci膮 rodu Bychawskich
punktorXV w. 鈥 budowa pierwotnej siedziby Bychawskich
punktor koniec XV w. - wzmiankowane s膮 ju偶 trzy dwory, w tym jeden "stary", przy kt贸rym znajdowa艂 si臋 folwark
punktor1519 r. 鈥 w drodze zastawu siedziba w Bychawie przechodzi na spowinowaconego z Bychawskimi Miko艂aja Firleja, hetmana wielkiego koronnego
punktorprzed 1521 r. - Bychaw臋 kupi艂 od niego Miko艂aj Pilecki
punktor1537 r. 鈥 wraz z nadaniem Bychawie praw miejskich, miasto otoczono wa艂em z ostroko艂em i drewnianymi bramami
punktor1539 r. 鈥 Miko艂aj Pilecki otrzyma艂 od Zygmunta Starego zezwolenie na budow臋 zamku. Po tej dacie nast臋puje budowa nowej rezydencji, zapewne z wykorzystaniem starszych fragment贸w
punktor1551/2 r. 鈥 dobra bychawskie przejmuj膮 Myszkowscy z Pi艅czowa 鈥 w tym czasie Bychawa staje si臋 偶ywym o艣rodkiem kalwinizmu 鈥 odbywaj膮 si臋 tu m.in. liczne synody r贸偶nowiercze
Scypion Bychawski
W XIX wieku miasto z pa艂acem przej膮艂 hrabia Karol Scipio del Campo. Nie by艂 jednak dobrym gospodarzem. Kajetan Ko藕mian w z艂o艣liwym panegiryku przyr贸wna艂 go do Scypiona Afryka艅skiego, bo tamten zburzy艂 Kartagin臋, natomiast hrabia Scipio doprowadzi艂 do upadku Bychaw臋.

punktorok. 1730 r. 鈥 rozbudowa i przebudowa zamku dla Dominika Stoi艅skiego, s臋dziego ziemskiego
punktorpo 1802 r. - przebudowa dla Karola Scipio del Campo (zapewne w niewielkim zakresie 鈥 by膰 mo偶e dodano wtedy kolumnowy portyk od p贸艂nocy)
punktor1888 r. 鈥 podupad艂y pa艂ac zosta艂 opuszczony przez ostatnich w艂a艣cicieli - Duniewskich, kt贸rzy przenie艣li si臋 do pobliskiego dworu
punktor - 1928 r. - ogo艂ocono park pa艂acowy, wycinaj膮c pi臋kny stary drzewostan
punktorlata 1934 - 1935 鈥 cz臋艣ciowa rozbi贸rka ruin

Rekonstrukcja lub stary widok zamku bychawa
Widok z lotu ptaka w latach 60-tych
殴r贸d艂o: Serwis o Bychawie - www.bychawa.friko.pl


Wst臋p

Wolny

Po艂o偶enie i dojazd


Centralna cze艣膰 woj. lubelskiego. 20 km na po艂udnie od Lublina. Zobacz na mapie.
Do zamku, po艂o偶onego w艣r贸d staw贸w ok. 500 m na p贸艂nocny zach贸d od rynku mo偶na doj艣膰 na piechot臋 鈥 najkr贸tsza droga 鈥 na p贸艂noc od rynku, potem w lewo i przy zrujnowanym spichlerzu jeszcze raz w lewo.
Dojazd samochodem 鈥 ok. 1 km w kierunku Niedrzwicy Du偶ej, nast臋pnie w prawo w drog臋 asfaltow膮, po kilkuset metrach 鈥 przy barokowej kapliczce 鈥 jeszcze raz w prawo i przy zrujnowanym spichlerzu w prawo w 偶u偶l贸wk臋. Najlepiej stan膮膰 gdzie艣 w okolicy spichlerza i nast臋pne kilkadziesi膮t metr贸w przej艣膰 na piechot臋, ale mo偶na wjecha膰 samochodem r贸wnie偶 na sam teren zamku.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

format D (stopnie):   N 51.02382222掳,  E 22.52389444掳
format DM (stopnie, minuty):   N 51掳 1.4293332',  E 22掳 31.4336664'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 51掳 01' 25.76'',  E 22掳 31' 26.02''


Czas


Doj艣cie lub dojazd z centrum miasta ok. 10 minut. Pobie偶ny ogl膮d ruin zamku i zabudowa艅 gospodarczych ok. 15 minut.

Bibliografia



punktorKatalog Zabytk贸w Sztuki w Polsce t. VIII, Wojew贸dztwo lubelskie, pod red. R. Brykowskiego i Z. Winiarz, z. 4, Powiat bychawski, Warszawa 1960
punktorRolska-Boruch Irena - Siedziby szlacheckie i magnackie na ziemiach zwanych Lubelszczyzn膮. 1500-1700, Lublin 1999
punktorRolska-Boruch Irena - Domy pa艅skie na Lubelszczy藕nie od p贸藕nego gotyku do wczesnego baroku, Lublin 2003
punktorDzieje Bychawy - red. R. Szczygie艂, Lublin 1994

Zdj臋cia


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Bychawa - Widok z drugiego brzegu stawu Bychawa - Spichlerz Bychawa - Alkierz p艂d.-wsch. Bychawa - Widok od p艂d.-wsch. Bychawa - Widok od p艂d.-wsch. Bychawa - Elewacja zachodnia Bychawa - Okna elewacji po艂udniowej Bychawa - Widok od p贸艂nocy Bychawa - Portyk spichlerza Bychawa - Szkliwiona gotycka palc贸wka Bychawa - Wn臋trze Bychawa - Obramienie okna alkierza p艂d.-wsch. Bychawa - Pseudopilastry alkierza p艂d.-wsch. Bychawa - Wn臋trze alkierza p艂d.-wsch. Bychawa - Okno alkierza p艂n.-zach. Bychawa - Alkierz p艂n.-zach. Bychawa - Zaokr膮glony naro偶nik ryzalitu  p艂d. Bychawa - Sklepienie w przej艣ciu Bychawa - Przej艣cie do alkierza p艂n.-zach. Bychawa - Dawny kominek na pi臋trze alkierza p艂n.-zach. Bychawa - Fundament 艣ciany po艂udniowej Bychawa - Ruina przy wje藕dzie na podzamcze Bychawa - Kapliczka od po艂udnia Bychawa - Gzymsy kapliczki Bychawa - Pozosta艂o艣ci portyku Bychawa - Fosa zamkowa Bychawa - Widok z okna alkierza p艂d.-wsch. Bychawa - Czworak Bychawa - Dw贸r Duniewskich Bychawa - Ryt naskalny z ko艅ca XX w. :-)) Bychawa - Gotyckie ceg艂y Bychawa - Szkliwiona gotycka palc贸wka

Zdj臋cia wykonane: wiosn膮 2005



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na kt贸rym sta艂) z satelity

Geoportal


Noclegi


punktorBiskupie, gm. Wysokie, Gospodarstwo Agroturyst. Bogumi艂y i Stanis艂awa G艂膮b贸w, tel. (084) 680 64 84
punktorKie艂czewice Dolne, gm. Strzy偶ewice, Gospodarstwo Agroturyst. Genowefy Baran, tel. (081) 566 63 62
punktorUrszulin, gm. Bychawa, Motel Jakol s.c. , tel. (081) 571 31 03
punktorZielona, gm. Krzczon贸w, Zielony Zajazd , tel. (081) 566 44 74

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1        oferta noclegowa 2

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • 艢w. JAN Z KAPLICZKI.       Autor:  Zbignjew K臋pa      Data:  2017-11-03 11:33:49
    R贸wnie偶 pami臋tam jako dziecko 偶e w kapliczce na roztaju dr贸g sta艂a figura 艣w.Jana chodzi艂em tam cz臋sto bo mieszka艂em z rodzicami w budynku obok zamku p贸藕niej wraz z rodzicami przenie艣li艣my si臋 na ul. Partyzant贸w 16 by艂y to lata 60 XX wieku.
  • 艢w. Jan Nepomucen z Bychawy       Autor:  Katarzyna      Data:  2017-05-21 10:49:16
    Rze藕ba 艣w. Jana Nepomucena by艂a przez wiele lat "zabezpieczona" przez nieznan膮 osob臋. Dwa lata temu Ks.Andrzej Ku艣 skontaktowa艂 si臋 z Urz臋dem Ochrony Zabytk贸w w Lublinie i poprosi艂 o pomoc w sprawie zabezpieczenia tej rze藕by, kt贸ra znalaz艂a si臋 posiadaniu parafii. W porozumieniu z Urz臋dem Miasta Bychawy i Proboszczem postanowiono przekaza膰 j膮 do Muzeum Wsi Lubelskiej. Nie mog艂a wr贸ci膰 do kapliczki, gdy偶 by艂aby w niej powszechnie dost臋pna. Tak偶e dla z艂odziei. Prosz臋 zauwa偶y膰, 偶e obecnie nie ma w kapliczkach przydro偶nych rze藕b, kt贸re przedstawiaj膮 warto艣膰 rynkow膮. Wszystkie zosta艂y albo skradzione, albo zniszczone, albo zabezpieczone. Przepi臋kny 艢w. Jan Nepomucen z Bychawy jest w Muzeum Wsi Lubelskiej. Nie wiem czy zostanie wyeksponowany, ale z pewno艣ci膮 jest to dla niego obecnie najlepsze miejsce. My艣l臋, 偶e je偶eli mieszka艅cy Bychawy b臋d膮 mieli mo偶liwo艣膰 zadba膰 o t臋 rze藕b臋, to b臋dzie mog艂a ona wr贸ci膰 do kapliczki.
  • Re: Re: Zamkowa Piwnica       Autor:  MIKI      Data:  2016-04-15 19:11:27
    Chcia艂em jeszcze doda膰 szczeg贸艂 do opisu tych zabytk贸w na terenie Podzamcza dot. kapliczki na rozstaju dr贸g . Autor (autorka) pisze ,偶e zapewne by艂a w tej kapliczce jaka艣 figurka 艣wi臋tego , ot贸偶 by艂a i nazywa艂a si臋 艢wi臋ty Jan . Pami臋tam jak by艂em dzieckiem przy porz膮dkowaniu tej wn臋ki gdzie by艂 umieszczony 艣w Jan, mia艂em przyjemno艣膰 dotkn膮膰 fizycznie 艣w. Jana . Porz膮dki tego typu by艂y robione , przewa偶nie przed nabo偶e艅stwem majowym tzw maj贸wk膮 . By艂o to w latach 50-tych. W tej chwili wn臋ka kapliczki jest pusta , kiedy艣 my艣la艂em ,偶e mo偶e jaki艣 konserwator zabra艂 艣w.Jana do odnowienia (renowacji) ale to ju偶 trwa wiele , wiele lat i 艣w. Jan nie wraca na swoje miejsce. Czy偶by jaki艣 kolekcjoner zabytk贸w sobie przyw艂aszczy艂 ???. Pozdrawiam.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2019 BD - KONTAKT - POLITYKA PRYWATNO艢CI
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.