"Szlachetnie urodzony Wawrzyniec Odrow膮偶 Chlewicki ten zamek rodzinny Odrow膮偶贸w Chlewickich w dawnych czasach sam zbudowa艂, wysokie wzg贸rze wznosz膮c aby pokona膰 teren b艂otnisty. Obroni艂 si臋 przed niesprawiedliwo艣ci膮 czasu, 偶yje i sam niech b臋dzie 艣wiadectwem rzeczywisto艣ci.
Roku Pa艅skiego 1605">

Napis na tablicy fundacyjnej

Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Chlewiska (woj. mazowieckie) - Zamek rycerski ca艂kowicie przebudowany w pa艂ac

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
4 stars
艢rednia ocena: 3.8 na 5. G艂os贸w: 56

       
    
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
3.5 stars
艢rednia ocena: 3.6 na 5. G艂os贸w: 39

       
    
 


Opis i stan obecny


Pa艂ac w Chlewiskach stoi na wzniesieniu w otoczeniu zabytkowego parku krajobrazowego z 21 pomnikami przyrody. Sk艂ada si臋 z on dw贸ch budynk贸w wspartych szkarpami, z艂膮czonych pod k膮tem prostym i niewielkiej wie偶y, w kt贸rej wida膰 otwory strzelnicze.
Aktualny wygl膮d pa艂acu zosta艂 nadany podczas kilku przebud贸w w XVII-XIX wieku. G艂贸wny budynek (wy偶szy) posiada cechy starszej budowli, by膰 mo偶e gotyckiej. Grubsze mury, piwnice i sale w przyziemiu ze sklepieniami kolebkowo-krzy偶owymi, renesansowy portal. Skrzyd艂o boczne nie jest podpiwniczone, ale posiada szkarpy. Na jednej z nich umieszczono p艂yt臋 fundacyjn膮 zamku Wawrzy艅ca Chlewickiego z 1605 roku. Skrzyd艂o powsta艂o wi臋c prawdopodobnie podczas prac budowlanych w 1605 roku, nie wykluczone jednak, 偶e jest p贸藕niejsze. Wie偶a, niew膮tpliwie obronna, zosta艂a zamieniona na cele sakralne. Mieszcz膮 si臋 w niej dwie kaplice: Jacka Odrow膮偶a i Bo偶ej Rodzicielki.
Obecnie jest to w艂asno艣膰 prywatna zamieniona na ekskluzywny o艣rodek wypoczynkowo-konferencyjny.
Wej艣cie do za艂o偶enia zosta艂o zmienione i nie prowadzi przed dawn膮 bram臋, lecz od strony du偶ych drewnianych stajni mieszcz膮cych stylow膮 karczm臋 i hotel.
Stajnie te s膮 zreszt膮 ciekawym obiektem. Nosz膮 nazw臋 "Stajnie Platera", bowiem wybudowano je w 1886 z polecenia hr. Platera w stylu XVIII-wiecznych stajni angielskich. Ich konstrukcja podparta jest na 偶eliwnych d藕wigarach wyprodukowanych w miejscowej hucie.
Na pochwa艂臋 zas艂uguje wyeksponowanie przez w艂a艣ciciela pozosta艂o艣ci 艣wiadcz膮cych o istnieniu w Chlewicach wcze艣niejszych obiekt贸w. Mo偶na wi臋c zobaczy膰 kilka miejsc z ods艂oni臋tymi starymi murami piwnic, by膰 mo偶e XV-wiecznej warowni (w tym jeden sporych rozmiar贸w wykop), cho膰 艣lady u偶ytych narz臋dzi na 艣cianach wskazuj膮 na pochodzenie piwnic z okresu renesansu. Wej艣cia do piwnic s膮 zablokowane, ale dwa pomieszczenia o wymiarach ok 6,2 x 3,2 metra s膮 podobno w dobrym stanie, trzecie z zamurowanym portalem jest zasypane. W jednej z piwnic pod budynkiem g艂贸wnym dzia艂a drink bar.
Wg lokalnych opowie艣ci lochy pod zamkiem tworzy艂y niegdy艣 rozleg艂膮 sie膰, prowadzi艂y m.in. do ko艣cio艂a. 艢redniowieczne pochodzenie ma znajduj膮ca si臋 na dziedzi艅cu studnia (XV w.), pochodz膮ca z wcze艣niejszej budowli. Ma ona g艂臋boko艣膰 a偶 13 m i si臋ga g艂臋biej ni偶 poziom w贸d gruntowych, co gwarantuje sta艂膮 obecno艣膰 wody.
Niestety, sam pa艂ac przeznaczony jest tylko dla go艣ci hotelowych i nie mo偶na zobaczy膰 pozosta艂o艣ci po zamku wewn膮trz. Za wej艣cie do parku trzeba p艂aci膰. W 2004 roku by艂o to 5 z艂. Relatywnie du偶o, cho膰 jest ca艂kiem 艂adny - s膮 stawy, mostki, wysepka, klatka z oswojon膮 sarenk膮 i budynek stra偶y pa艂acowej (kordegarda). W sumie park ma powierzchni臋 8 ha, a ro艣nie w nim 100 gatunk贸w drzew.
Do niedawna 艣mieszy艂y reklamy rezydencji-hotelu, w kt贸rej zapewniano i偶 jest jedn膮 z najstarszych w Polsce (tu偶 za Wawelem!) i datowanie dw贸ch komnat z portalem i piwnicami jako XII-wieczne. P贸藕niej datowanie przesuni臋to na wiek XV.

Aktualizacja. Z czasem w parku przyby艂o atrakcji. Wytyczono 3 艣cie偶ki zwiedzania: historyczn膮, przyrodnicz膮 i rekreacyjn膮. Umieszczono na nich tablice informacyjne i stanowiska obserwacyjne. Udost臋pniona zosta艂a lodownia z wystaw膮 rze藕b Bog贸w i Bo偶k贸w S艂owia艅skich. Jest to kwadratowe pomieszczenie piwniczne po p贸艂nocnej stronie pa艂acu o wymiarach 4,10x4,10 metra z 4 komorami do przechowywania lodu. Wspomina si臋 o niej w 1837 roku, ale jest zapewne cz臋艣ci膮 starszych piwnic.
Odtworzono r贸wnie偶 neogotyck膮 baszt臋 z punktem widokowym. Sporo miejsca zajmuje newage'owy be艂kot, powsta艂y obiekty o nazwach "energetyczna spirala", "ogr贸d zen", "piramida horusa", "energetyczna labirynt" itp.

Zdj臋cie lidar Chlewisk
Zdj臋cie z lotniczego skanowania laserowego okolicy zamku w Chlewiskach. B1 - g艂贸wny budynek, B2 - budynek wschodni, W - wie偶a, P - ods艂oni臋te piwnice, S - stawy



Plany i rekonstrukcje


Plan zamku chlewickiego
Plan ca艂ego za艂o偶enia chlewickiego z pocz膮tku XXI wieku. 1 - pa艂ac, 2 - kordegarda, wjazd, 3 - winiarnia, 4 - stara lodownia, 5 - padok konny, 6 - karczma, pokoje go艣cinne, stajnie, A - dziedziniec pa艂acowy, B - staw widokowy, C - staw du偶y, D - pla偶a, E - park regularny, F - park krajobrazowy

Mapa Chlewisk z XVIII w.
Chlewiska na mapie z ok. 1770 r. Wygl膮d podobny do dzisiejszego. Ogrody po stronie zachodniej, na po艂udniu folwark, liczne stawy, w tym obecny staw du偶y podzielony na 3 mniejsze. Na wschodzie oddalony m艂yn.


Historia, wydarzenia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Pierwotny zamek w Chlewicach by艂 siedzib膮 jednej z ga艂臋zi mo偶nego w 艣redniowieczu rodu Odrow膮偶贸w, kt贸rzy przyj臋li nazwisko Chlewickich od nazwy osady. Powstanie datuje si臋 na koniec XV wieku. 脫wczesny wygl膮d za艂o偶enia nie jest znany. Wcze艣niej by艂 tu drewniany gr贸dek postawiony w XII wieku przez Piotra W艂ostowica Dunina z O艂bina, kt贸ry otrzyma艂 te ziemie od Boles艂awa Krzywoustego. Nast臋pnie przej臋li je Odrow膮偶owie. W 1360 r. za zas艂ugi dla kraju otrzymali dla Chlewisk przywilej lokacyjny od kr贸la Kazimierza Wielkiego.
ozdoba
S艂awni panowie zamku
Z zamkiem w Chlewiskach zwi膮zanych jest kilka ciekawych postaci historycznych. Miko艂aj Chlewicki by艂 w okresie "potopu" szwedzkiego dow贸dc膮 eskorty kr贸la Jana Kazimierza podczas jego ewakuacji na 艢l膮sk. Stanis艂aw So艂tyk by艂 pos艂em Sejmu Czteroletniego, jednym z za艂o偶ycieli Towarzystwa Przyjaci贸艂 Nauk i marsza艂kiem sejmu w 1811 r. Natomiast jego syn genera艂 Roman So艂tyk uczestniczy艂 w kampaniach napoleo艅skich oraz w Powstaniu Listopadowym. Na jego wniosek w roku 1830 dokonano detronizacji cara Miko艂aja I.

punktor XIV-XVI wiek - W Chlewicach rezydowali Odrow膮偶owie. M.in. wp艂ywowy Dobies艂aw i jego potomkowie Jakub, Miko艂aj i Piotr. Z czasem przyj臋li oni nazwisko Chlewickich. Prawdopodobnie siedzib膮 by艂 dw贸r obronny, pocz膮tkowo drewniany, a od XV stulecia murowany. Jako w艂a艣ciciele wymieniani s膮 wtedy bracia Dobies艂aw Chlewicki, kasztelan czechowski i Strasz Chlewicki, a nast臋pnie synowie tego pierwszego: Stanis艂aw i Szymon. Na pocz膮tku XVII wieku panem na Chlewiskach zosta艂 Wawrzyniec Odrow膮偶 Chlewicki.
punktor 1605 r. - zachowana i wmurowana w szkarp臋 p艂yta fundacyjna g艂osi, i偶 zamek wybudowa艂 wtedy Wawrzyniec Odrow膮偶 Chlewicki. Zak艂ada si臋 jednak, 偶e chodzi o odbudow臋 i rozbudow臋 starego gniazda rodowego.
punktor 1661 r. - po ponad 3 wiekach Chlewiccy przestali by膰 panami d贸br chlewickich
punktor XVIII w. - w艂a艣cicielem posiad艂o艣ci zostali bracia J贸zef i Aleksander Podka艅ski. W tym okresie jak i w nast臋pnym wieku zamek Chlewice by艂 kilkakrotnie przebudowywany na wygodn膮 rezydencj臋 pa艂acow膮
punktor 1801 r. - kolejnymi w艂a艣cicielami zostali Stanis艂aw So艂tyk i jego syn Roman
punktor 1831 r. - dobra So艂tyk贸w, w tym Chlewiska, zosta艂y skonfiskowane za ich dzia艂alno艣膰 patriotyczn膮
punktor 1886 r. - zbudowano zachowane do dzisiaj stajnie wg wzor贸w angielskich
punktor 1895 r. - w艂a艣cicielem Chlewisk zosta艂 Ludwik Bloer-Plater, znany przedsi臋biorca, a nast臋pnie jego synowie
punktor 1912 r. - maj膮tek kupi艂 hrabia Pus艂owski
punktor po 1945 r. - upa艅stwowiony pa艂ac cz臋sto zmienia艂 u偶ytkownik贸w
punktor 1999 r. - pa艂ac kupi艂a firma Manor House z Radomska
punktor 2010 r. - Stajnie Platera wpisano do rejestru zabytk贸w.
punktor25 grudnia 2012 - w zabytku wybuch艂 po偶ar. Spali艂 si臋 dach i poddasze budynku wschodniego
punktor 2014 r. - zrekonstruowano neogotyck膮 baszt臋 z XVIII wieku


Legendy i podania


Legenda m贸wi, i偶 w 艣redniowieczu drewniany gr贸d w Chlewiskach zosta艂 spalony przez Tatar贸w. Cz臋艣膰 z nich dosta艂a si臋 do niewoli i zosta艂a zmuszona do odbudowy obiektu w postaci murowanego zamku. Oni to wydr膮偶yli tajemnicze i wci膮偶 nie zbadane lochy. Pewnego razu jeden z Chlewickich - m艂ody Kostek, wracaj膮c z polowania zobaczy艂 pi臋kn膮 wie艣niaczk臋 i od razu zakocha艂 si臋 w niej. Ojciec nie chcia艂 nawet s艂ysze膰 o ich zwi膮zku. I gdy Kostek nie zamierza艂 kierowa膰 si臋 nakazami ojca lecz serca, postanowi艂 spraw臋 zako艅czy膰 ostatecznie. Kaza艂 wi臋c pojma膰 dziewczyn臋 i zamurowa膰 w lochach zamkowych. Kostek zacz膮艂 bada膰 艣ciany, a偶 w ko艅cu znalaz艂 ukryte wej艣cie. Ukochana wci膮偶 偶y艂a, ale gdy chcieli opu艣ci膰 piwnice okaza艂o si臋, 偶e wszystkie drogi zagradza艂y kamienne 艣ciany. Zrozpaczeni pozostali w ciemno艣ciach...
Po latach wysz艂o na jaw, 偶e to sam Chlewicki kaza艂 zamurowa膰 wej艣cie odkryte przez syna, aby oszcz臋dzi膰 ha艅by jaka spad艂aby na r贸d po 艣lubie syna z ch艂opk膮. Jaki艣 czas p贸藕niej podobno sam znikn膮艂 bez wie艣ci. Od tej pory duchy Kostka i jego ukochanej daj膮 o sobie zna膰 w ciemne noce. Us艂ysze膰 mo偶na p艂acz, j臋ki i wo艂anie o pomoc dobywaj膮ce si臋 z loch贸w zamkowych.


Informacje praktyczne


ADRES I KONTAKT
punktorPa艂ac Odrow膮偶贸w w Chlewiskach - Czachowskiego 43, Chlewiska

CZAS
punktor Zwiedzenie parku i ogl膮dni臋cie pa艂acu z zewn膮trz zajmuje ok. 30 minut.

WST臉P
punktor Wst臋p p艂atny do parku, ok. 15 z艂. Pa艂ac tylko dla go艣ci hotelowych.



Po艂o偶enie i dojazd


Po艂udniowa cz臋艣膰 woj. mazowieckiego. 33 km na po艂udniowy zach贸d od Radomia, 8 km na p贸艂nocny zach贸d od Szyd艂owca. Zobacz na mapie.
Park pa艂acowy graniczy z g艂贸wn膮 drog膮, wi臋c do zamku Chlewice nie spos贸b nie trafi膰, cho膰 obecne wej艣cie jest nieco mylnie po艂o偶one przy dawnych budynkach stajni na ko艅cu wsi, a nie przy oryginalnej bramie. Samoch贸d mo偶na zaparkowa膰 przed wej艣ciem lub ju偶 na terenie o艣rodka (bezp艂atnie).

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N51.24709444掳, E20.75804167掳
format DM (stopnie, minuty):   51掳 14.8256664'N, 20掳 45.4825002'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   51掳 14' 49.54''N, 20掳 45' 28.95''E 



Bibliografia


punktor Sypkowie Agnieszka i Robert - Zamki i warownie ziemi sandomierskiej


Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Chlewiska - Pa艂ac od frontu Chlewiska - Z tej strony pa艂ac wygl膮da chyba najciekawiej, po prawej wida膰 wej艣cie do piwnic zamkowych Chlewiska - Pa艂ac Chlewiska - Przed pa艂acem winiarnia w danych piwnicach zamkowych Chlewiska - Pa艂ac na wzg贸rzu zamkowym Chlewiska - Schody  do pa艂acu Chlewiska - Widok z boku Chlewiska - Pozosta艂o艣ci po zamku Chlewiska - Kolejne piwnice zamkowe Chlewiska - Pa艂ac od ty艂u Chlewiska - P艂yta fundacyjna budowli z 1605 r. i jej t艂umaczenie Chlewiska - Piwnice ods艂oni臋te w du偶ym wykopie Chlewiska - Staw Du偶y

Zdj臋cia wykonane: wiosn膮 2004



Noclegi


punktor Chlewiska - Hotel "Pa艂ac Odrow膮偶a" - ul. Czachowskiego 56, tel. (0..48) 628 70 61 (ceny tylko na kiesze艅 tow. Kulczyka lub Krauzego)
punktor Szyd艂owiec - Schronisko M艂odzie偶owe, ul. Ko艣ciuszki 39A, tel. (048) 617 43 11
punktor Szyd艂owiec - Bar - Motel "Igu艣", ul. Ko艣ciuszki 263, tel. (048) 617 44 93, 617 45 51
punktor Szyd艂owiec - Zajazd "Ole艅ka", Barak 1a, tel. (048) 617 49-59, 617 49 60

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Zamek zamkni臋ty       Autor:  Stachelbeere      Data:  2013-06-16 22:38:23
    Tak jak wcze艣niej pisa艂am o Szyd艂owcu tak tutaj wspomnie膰 艣piesz臋, 偶e zwiedzanie zamku mo偶ecie zaplanowa膰 na inny termin, gdy偶 obecnie jest zamkni臋ty i remontowany. Od pracownika dowiedzia艂am si臋, 偶e wn臋trza w grudniu 2012 strawi艂 po偶ar a cz臋艣膰 jest zalanych. Park dost臋pny. Wst臋p nadal 5 z艂. PS zwiedza艂am okolic臋 dzisiaj.
  • a kto dostal palac w 1831 po przepadku za dzialalnosc patriotyczna ?       Autor:  on      Data:  2012-12-26 02:16:19
    oto jest pytanie??????? i kto sprzedal nastepnemu wlascicielowi paterowi,..historycy badaze , nikt nie zainteresowal sie tematem kto ich tak urzadzil, pomijam wladze carskie
  • Re: Gr贸dek XII wieczny       Autor:  zamki.res.pl      Data:  2012-08-28 00:06:20
    Piotr贸w w rodzie Dunin贸w by艂o wielu. Informacja pochodzi ze strony pa艂acu. Pisz膮 tam o Piotrze Duninie ze Skrzynna, ale nie uda艂o mi si臋 potwierdzi膰 istnienia takiej osoby. Chlewiska by艂y natomiast na pewno w艂asno艣ci膮 Piotra W艂ostowica Dunina i to pewnie o niego chodzi...





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2024 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.