"Wie艣 dobrze zabudowana odznacza si臋 wspania艂ym zamkiem, kt贸rego zwaliska 艣wiadcz膮 kwitn膮cy stan Polski w dawnych szcz臋艣liwszych czasach [...] S艂abo艣膰 rz膮du a raczej nierz膮d dotkliwsze nam zrz膮dzi艂 szkody od or臋偶a nieprzyjacielskiego, nie pozwoli艂 albowiem odzyska膰 odst膮pionej za ma艂膮 sum臋 posiad艂o艣ci. Sze艣ciu nast臋pnych kr贸l贸w nie zdo艂a艂o wykupi膰 zastawionego starostwa, reprezentacya narodowa w przeci膮gu 115 lat nie zdo艂a艂a zebra膰 fundusz贸w potrzebnych na op艂acenie po偶yczonej sumy, traktat na koniec roku 1772 zastawnika w艂a艣cicielem uzna艂, a orze艂 bia艂y w XVII wieku z mur贸w Drahimia sp臋dzony, ju偶 si臋 wi臋cej na nich nie gnie藕dzi艂. Zwaliska zamku w Drahimiu nad jeziorem malowniczy stawiaj膮 widok".

Edward hr. Raczy艅ski "Przyjaciel Ludu" 1843 r.

Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Stare Drawsko (woj. zachodniopomorskie) - 艢redniowieczny zamek joannicki Drahim

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
艢rednia ocena: 4.0 na 5. G艂os贸w: 97 4 stars
           
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
艢rednia ocena: 4.1 na 5. G艂os贸w: 75 4 stars
           
 


Opis i stan obecny


Ruina zamku Drahim jest pi臋knie wkomponowana w 60-metrowy przesmyk mi臋dzy jeziorami 呕erdno i Drawsko. Budowniczowie wykorzystali grodzisko po obronnej osadzie s艂owia艅skiej. Podwy偶szyli wzniesienie o 6 metr贸w i uformowali kopiec o wymiarach ok. 50 x 50 m. Obecnie z zewn膮trz zamek ma posta膰 regularnego czworobocznego obwodu mur贸w (41x46,5 m), z kt贸rych nie wystaj膮 偶adne budynki czy wie偶e.
Gr贸d
S艂owia艅ski gr贸d funkcjonowa艂 w miejscu zamku od VII wieku, a spalono go ostatecznie w po艂. XII wieku. Nie jest znana jego historia, ale archeolodzy ods艂onili kilka warstw po偶arowych, tak wi臋c p艂on膮艂 on wielokrotnie. Wykopy na dziedzi艅cu pokaza艂y, 偶e dopiero 6. warstwa kulturowa zwi膮zana by艂a z grodem - jego szcz膮tki znajduj膮 si臋 4 metry poni偶ej obecnego dziedzi艅ca. W p艂d.-wsch. cz臋艣ci zamku, pod tzw. domem pomocnika starosty natrafiono na drewnian膮 trumn臋 ze zw艂okami m臋偶czyzny w wieku 45-50 lat. Przypuszcza si臋, 偶e m贸g艂 to by膰 jeden z tutejszych wczesno艣redniowiecznych w艂adc贸w, na co wskazuje poch贸wek wewn膮trz grodu, b臋d膮cy wtedy znacz膮cym przywilejem.
Rekonstrukcja lub stary widok zamku drahim
Rekonstrukcja grodu w Starym Drawsku wg Z. Radackiegio, rys. J. Nekanda-Trepka
Jednak po wej艣ciu przez furt臋 od zachodu, turysta mo偶e dozna膰 lekkiego szoku, widok jest bowiem niezwyk艂y. Oto mamy przed sob膮 zrekonstruowan膮 艣redniowieczna osad臋 z dziedzi艅cem otoczonym chatami, w tym kilkoma szachulcowymi. Wszystko wygl膮da bardzo 艂adnie i jest ca艂kiem naturalne, poza jednym istotnym szczeg贸艂em. Dlaczego zwiedzaj膮cy wchodz膮c do zamku widz膮 dawn膮 wiosk臋, a nie zabudowania zamkowe? Co prawda od XVII wieku na dziedzi艅cu sta艂y 2 budynki szachulcowe, ale ich wygl膮d nie mia艂 nic wsp贸lnego z obecn膮 zabudow膮. Z jednej strony nale偶y doceni膰 prywatnego inwestora, kt贸ry z zaro艣ni臋tych krzakami ruin uczyni艂 spor膮 atrakcj臋 turystyczn膮, z drugiej strony postawienie ahistorycznych budynk贸w, kt贸re zas艂oni艂y prawie ca艂kowicie mury zamkowe jest dosy膰 kontrowersyjne. 呕eby to zrekompensowa膰 mo偶na by艂o przez skrzyd艂o mieszkalne poprowadzi膰 艣cie偶k臋 z tablicami opisuj膮cymi zamek, niestety zamiast tego jest ono zabite dechami i niedost臋pne.
Do plus贸w nale偶y utworzenie ma艂ej wystawy archeologicznej oraz platformy widokowej na jezioro z postaci膮 templariusza (zgodnie z obecn膮 mod膮 doklej膮 si臋 ten zakon do historii zamku). W chatach mo偶na co艣 zje艣膰, kupi膰 wyroby rzemie艣lnicze albo przymierzy膰 zbroje rycersk膮. Dodatkowo w sezonie w weekendy odbywaj膮 si臋 艢redniowieczne Jarmarki Wiejskie z pokazami rycerskimi. Jest to jednak atrakcja g艂贸wnie dla najm艂odszych.
Pocz膮tkowo zamek Drahim sk艂ada艂 si臋 z obwodu mur贸w, do kt贸rego od po艂udnia przylega艂o pi臋trowe reprezentacyjne skrzyd艂o mieszkalne zajmuj膮ce 1/4 powierzchni ca艂ej budowli. Jego cz臋艣膰 parterowa przeznaczona by艂a na cele gospodarcze. Wysoko艣膰 mur贸w warowni wynosi艂a ok. 7,6 m, a od po艂udnia 12,8 m. Zwie艅czone by艂y one gankiem stra偶niczym z otworami strzelniczymi co ok. 2,5 m. Wjazd prowadzi艂 od p贸艂nocy przez most zwodzony. Tam te偶 po lewej stronie bieg艂y schodki na ganek. Za mostem, w miejscu obecnego XVIII-wiecznego ko艣cio艂a, znajdowa艂o si臋 podzamcze, odci臋te od l膮du rzek膮, a od zamku fos膮, kt贸ra powsta艂a na bazie fosy starego grodu od p贸艂nocy i po艂udnia. Nape艂niona by艂a ona wod膮 do g艂臋boko艣ci ok. 5 m. Od wschodu i zachodu wzg贸rze zamkowe chroni艂y jeziora.



Mennica
Wydaje si臋, 偶e na prze艂omie XIV i XV wieku sk艂贸ceni z Pomorzanami i Polakami joannici dostrzegli mo偶liwo艣膰 poprawy swojego po艂o偶enia dzi臋ki nielegalnym 艣rodkom finansowym produkowanym na zamku Drahim. Archeolodzy odkryli matryce i inne przedmioty s艂u偶膮ce do fa艂szowania monet na du偶膮 skal臋 z ca艂ego Pomorza, Pa艅stwa Krzy偶ackiego, Polski a nawet 艢l膮ska! Samych monet znaleziono oko艂o 1500.
Na dziedzi艅cu znajdowa艂a si臋 studnia, a od XVI wieku tak偶e ceglany piec, odkryty przez archeolog贸w i dzi艣 w miar臋 wiernie zrekonstruowany. W nast臋pnym stuleciu zbudowano po stronie zachodniej tzw. dom starosty o wymiarach 19x10 m. By艂 to pi臋trowy, podpiwniczony budynek szachulcowy przeznaczony na cele mieszkalne i urz臋dnicze kolejnych starost贸w drahimskich. Na przeciwko stan膮艂 drugi podobny, cho膰 mniejszy (21x7,5 m) i ni偶szy budynek tzw. dom pomocnika starosty. Oba domy nie przylega艂y do mur贸w obwodowych, lecz by艂y od nich oddalone o 2 metry co zapewnia艂o wpadanie 艣wiat艂a zar贸wno od wschodu jak i zachodu. W naro偶niku p艂d.-zach. sta艂a szopa z piwnic膮, kt贸ra wg inwentarzy mog艂aby pomie艣ci膰 a偶 20 ton piwa (notabene ciekawa jednostka miary:)). W naro偶niku p艂n.-wsch. znajdowa艂a si臋 piwnica z czasem przeznaczona na arsena艂. Ostatnim elementem by艂a wartownia po prawej stronie bramy, mieszcz膮ca te偶 kuchni臋 z piecem. Tego wszystkiego ju偶 nie ma, ale dok艂adne badania archeologiczne i inwentarze z II po艂. XVII wieku pozwoli艂y wiernie odtworzy膰 warowni臋 z tego w艂a艣nie okresu i prawdopodobny wygl膮d w 艣redniowieczu, a nawet sporo szczeg贸艂贸w ze s艂owia艅skiego grodu.
Militaria
Znaleziska archeologiczne wskazuj膮, 偶e 偶ycie na zamku Drahim podporz膮dkowane by艂o sprawom militarnym. Dominuj膮 bowiem przedmioty zwi膮zane z uzbrojeniem, m.in. ogromna liczba grot贸w strza艂 o bardzo r贸偶norodnych kszta艂tach. Odkryto te偶 groty oszczep贸w, no偶e, miecze, siekiery, cz臋艣ci uprz臋偶y ko艅skich, narz臋dzia 偶elazne.
Nie do ko艅ca jasna jest jednak kwestia fortyfikacji. Wiadomo, 偶e zamek w Starym Drawsku posiada艂 wyj膮tkowe walory obronne, nie tylko dzi臋ki po艂o偶eniu mi臋dzy dwoma jeziorami i grubym murom (2,5 m). Na dw贸ch XVII-wiecznych planach wida膰 fortyfikacje bastionowe (odmiennego typu!), a na jednej tak偶e i bastejowe. Jest to o tyle dziwne, 偶e obecnie nie ma po nich 艣ladu i nawet trudno je sobie wyobrazi膰. Badania dowiod艂y jednak istnienia fundament贸w murowanych bastei, nie ma natomiast najmniejszego dowodu na posiadanie przez zamek bastion贸w. Zamieszczony poni偶ej plan Szweda Puffendorfa z czas贸w "potopu" uznaje si臋 tylko za projekt zaadoptowania Drahimia na szwedzk膮 warowni臋, trudno jednak wyt艂umaczy膰 plan z roku 1675. Nie wykluczone jest, 偶e zamek mia艂 posiada膰 cylindryczn膮 wie偶臋 typow膮 dla budowli joannit贸w, ale z braku 艣rodk贸w zaniechano jej budowy. Archeolodzy wysnuli taki wniosek po odkryciu lochu w p艂d.-zach. naro偶niku warowni ocembrowanego du偶ymi g艂azami kamiennymi. P贸藕niej polscy starostowie ograniczyli si臋 tylko do wzniesienia 4 drewnianych naro偶nych wie偶yczek stra偶niczych nad ka偶d膮 bastej膮.

Plany i rekonstrukcje

Powr贸t na g贸r臋 strony

Plan zamku drahim
Najstarszy plan zamku Drahim w Starym Drawsku z akwaforty Puffendorfa z 1657 r.

Plan zamku drahim
Plan zamku Drahim z ok. 1675 r.
殴r贸d艂o x2: 艢redniowieczne zamki Pomorza Zachodniego. Zbigniew Radacki, PWN 1976


Rekonstrukcja lub stary widok zamku!@
Rekonstrukcje zamku Drahim wg Z. Radackiego, rys. J. Nekanda-Trepka. 1 - XIV-XV wiek, 2 - XVII-XVIII wiek, 3 - XX wiek.
殴r贸d艂o: Gr贸d i zamek w Starym Drawsku, Janocha H., Lachowicz F., Ptaszy艅ska D., Pozna艅 1972


Historia, wydarzenia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Budowa zamku Drahim nast膮pi艂a w po艂. XIV wieku z inicjatywy zakonu 艣w. Jana (joannit贸w). Mia艂 on wraz z warowni膮 w Machlinach os艂ania膰 dawn膮 siedzib臋 komandorii templariuszy w Czaplinku (Tempelburg), przej臋t膮 przez joannit贸w po kasacie zakonu templariuszy przez papie偶a. Du偶o wcze艣niej, bo ju偶 w VII wieku w miejscu tym funkcjonowa艂 gr贸d s艂owia艅ski, otoczony wa艂em drewniano-ziemnym, kt贸rego pozosta艂o艣ci odkopano podczas prac archeologicznych.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku drahim
Widok og贸lny zamku Drahim w Starym Drawsku z 1846 r. - reprodukcja z albumu Thiediego "Pommerania"

punktorok. 1350 r. - powsta艂 pierwszy zamek drewniany
punktorlata 60-te XIV w. - budowa murowanego zamku
punktor1368 r. - Kazimierz Wielki pokona艂 Brandenburgi臋 w walce o dost臋p do Pomorza i margrabia Otton Leniwy musia艂 odda膰 Polsce zwierzchnictwo nad komandori膮 czaplinieck膮 wraz z Drahimiem. Nadal jednak terenem tym zarz膮dzali joannici, lecz ju偶 jako lennicy kr贸la
punktor1376 r. - w wyniku walk joannit贸w z ksi臋ciem szczeci艅skim 艢wi臋toborem I zdobyte zosta艂y przez niego zamki w Czaplinku i Machlinach, jednak znakomicie obwarowany Drahim obroni艂 si臋
punktor1407 r. - chc膮c ukr贸ci膰 wrogie Polsce knowania joannit贸w, kr贸l W艂adys艂aw Jagie艂艂o kaza艂 zdoby膰 zamek Drahim, co te偶 si臋 sta艂o za spraw膮 oddzia艂贸w dowodzonych przez Tomasza z W臋gleszyna. Z dawnej komandorii utworzono starostwo, zarz膮dzane jednak z Drahimia, a nie zniszczonego Czaplinka
punktor1442 r. - kr贸l W艂adys艂aw Warne艅czyk odda艂 starostwo drahimskie Janowi Wedelowi. Kolejnym starost膮 by艂 Jan S臋dziw贸j Czarnkowski z Cz艂opy.
punktor1657 r. - Szwedzi zniszczyli warowni臋 podczas "potopu". Nast臋pnie na mocy traktatu bydgoskiego maj膮cego odsun膮膰 Brandenburczyk贸w i Prusak贸w od przymierza ze Szwedami, kr贸l Jan Kazimierz odda艂 Drahim w zastaw za 120 tys. talar贸w re艅skich. Zaprawiony w bojach jak nikt inny, 贸wczesny starosta i hetman Stanis艂aw "Rewera" Potocki nie zamierza艂 pokojowo oddawa膰 ziemi wrogom i nie podporz膮dkowa艂 si臋 traktatowi. Brandenburczycy czekali rok a偶 wiekowy starosta umrze i dopiero wtedy odebrali warowni臋 si艂膮
punktorII po艂. XVII w. - 贸wczesne inwentarze wymieniaj膮 m.in. nowe budynki szachulcowe po艂o偶ne r贸wnolegle wzd艂u偶 skrzyde艂 zachodniego i wschodniego, tzw. dom starosty i dom pomocnika starosty
punktor1758 r. - podczas wojny prusko - rosyjskiej zamek Drahim zosta艂 ostatecznie zniszczony. Broni艂 si臋 w nim p艂k. Cosel z 20 偶o艂nierzami przed odzia艂em kozackim gen. Denikoffa
Karol Wojty艂a na zamku
15 lipca 1955 r. podczas sp艂ywu kajakowego rzeka Draw膮, w ruinach zamku Drahim odpoczywa艂 Karol Wojty艂a. Przysz艂y papie偶 jeszcze kilkakrotnie bra艂 udzia艂 w podobnym sp艂ywie. Dlatego licz膮cy ponad 170 km szlak kajakowy rozpoczynaj膮cy si臋 w pobliskim Czaplinku od 1993 r. nosi nazw臋 Jana Paw艂a II.

punktorpo 1772 r. - po I rozbiorze Polski Prusacy urz膮dzili w zamku w Starym Drawsku siedzib臋 podatkowego urz臋du ziemskiego
punktor1784 r. - zacz臋to rozbiera膰 mury zamkowe na potrzeby po艂o偶onego obok ko艣cio艂a
punktor1818 r. - teren zamku Drahim kupi艂a osoba prywatna
punktor1927 r. - po przej臋ciu ruiny przez powiat szczeciniecki, przeprowadzono pierwsze prace konserwacyjne
punktorlata 60-te XX w. - dalsze prace konserwacyjne i badawcze
punktorXXI w. - ruiny w Starym Drawsku kupi艂o prywatne Muzeum Motoryzacji i Techniki w Otr臋busach pod Warszaw膮

Rekonstrukcja lub stary widok zamku drahim
Litografia z zamkiem Drahim E. Raczy艅skiego - "Przyjaciel Ludu" 1843 r.




Informacje praktyczne


KONTAKT
punktorgsm 504 150 817

CZAS
punktorPobie偶ne zwiedzenie i obej艣cie dooko艂a trwa ok. minut.

WST臉P
punktorWst臋p w sezonie od godz. 7.30 do 21, p艂atny 15z艂 (10 z艂 ulg.). Otwarte od maja do sierpnia.

Poniewa偶 informacje o godzinach otwarcia, a przede wszystkim cenach bilet贸w szybko si臋 dezaktualizuj膮, sprawd藕 je na stronie oficjalnej opisywanego zamku/dworu:
Zamek w Starym Drawsku

Po艂o偶enie i dojazd


Centralno-wschodnia cze艣膰 woj. zachodniopomorskiego. Zobacz na mapie. Zamek le偶y przy samej drodze.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N53.60085278掳, E16.19603056掳
format DM (stopnie, minuty):   53掳 36.0511668'N, 16掳 11.7618336'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   53掳 36' 03.07''N, 16掳 11' 45.71''E 



Bibliografia



punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorJanocha H., Lachowicz F., Ptaszy艅ska D. - Gr贸d i zamek w Starym Drawsku
punktorKaczy艅scy Izabela i Tomasz - Zamki w Polsce p贸艂nocnej i 艣rodkowej
punktorKajzer Leszek, Ko艂odziejski Stanis艂aw, Salm Jan - Leksykon zamk贸w w Polsce
punktorRadacki Zbigniew - 艢redniowieczne zamki Pomorza Zachodniego

Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Drahim - Widok od po艂udnia Drahim - Widok od po艂udniowego zachodu Drahim - Skrzyd艂o wschodnie z tarasem widokowym i po艂udniowe Drahim - Zbli偶enie na mury wschodniego boku budynku mieszkalnego Drahim - Obecne wej艣cie od zachodu Drahim - Furta wej艣ciowa Drahim - Zlizuj膮ce co艣 z muru zamkowego koniki Drahim - Skrzyd艂o wschodnie Drahim - Szachulcowe budynki na dziedzi艅cu Drahim - Pokaz rycerski na dziedzi艅cu Drahim - Pokaz rycerski na dziedzi艅cu Drahim - Chata na dziedzi艅cu Drahim - Zrekonstruowany piec zamkowy Drahim - Fragment dziedzi艅ca Drahim - Chata na dziedzi艅cu Drahim - Zaniedbane skrzyd艂o po艂udniowe - mieszkalne Drahim - Widok z tarasu widokowego na zamek Drahim - Templariusz na tarasie widokowym Drahim - Widok na jezioro Drawsko przy zamku Drahim - Widok na jezioro Drawsko przy zamku
Zdj臋cia wykonane: latem 2008



Noclegi


Okolica jest pe艂na kwater i gospodarstw agroturystycznych. Najwi臋ksz膮 miejscowo艣ci膮 w okolicy jest Czaplinek.
punktorStare Drawsko - Zajazd Drahim - pokoje go艣cinne, Stare Drawsko 24, tel. (094) 375 88 20
punktorStare Drawsko - O艣rodek Wczasowo-Wypoczynkowy "Nad Srebrnym", tel. (094) 375 36 00,
punktorStare Drawsko - Pole namiotowe, tel. (094) 375 88 10, gsm 602 501 205
punktorCzaplinek - Camping Czaplinek - domki, pokoje, ul. Drahimska 79, tel. (094) 375 51 68
punktorCzaplinek - Camping "U Jacka", ul. Pi臋ciu Pomost贸w 1a, tel. (094) 375 45 55
punktorCzaplinek - Domek letniskowy "U Janiny", ul. Wa艂ecka 87B, tel. (094) 375 46 56, gsm 508 394 655
punktorCzaplinek - Dom Wczasowy "Mariza", Drahimska 59, tel. (094) 375 40 49, gsm 509 523 696
punktorCzaplinek - Dom jednorodzinny "Pod Brzoz膮", ul. D艂ugosza 7, tel. (094) 375 44 31, gsm 502 311 099
punktorCzaplinek - Kwatery prywatne s.c., ul. Paw艂a Wasznika 7, tel. (094) 375 47 08
punktorCzaplinek - Kwatera Prywatna "Paradise", ul. Z艂ocieniecka 5, tel. (094) 375 54 02, gsm 502 031 571
punktorCzaplinek - Kwatery Prywatne "Ja艣 i Ma艂gosia", ul. Paw艂a Wasznika 8, tel. (094) 375 42 97, 375 48 01
punktorCzaplinek - Wynajem Pokoi, ul. Paw艂a Wasznika 9, gsm 694 109 684
punktorCzaplinek - O艣rodek Wypoczynkowy "Drawtur", ul. Pi臋ciu Pomost贸w 1, tel. (094) 375 54 54
punktorCzaplinek - O艣rodek Wypoczynkowy "Omega", ul. Pi臋ciu Pomost贸w 3, tel. (094) 375 56 59
punktorCzaplinek - O艣rodek Wypoczynkowy "Kusy Dw贸r", ul. Pi臋ciu Pomost贸w 5, tel. (094) 375 56 91
punktorCzaplinek - O艣rodek Wypoczynkowy "Zodiak", ul. Pi臋ciu Pomost贸w 7, tel. (094) 375 40 29, 375 88 77

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • OPOWIESCI DRAHIMSKIE       Autor:  RJR      Data:  2015-04-12 04:44:12
    鈥 OPOWIESCI DRAHIMSKIE鈥   Autor/napisal: Roman Jozef Rymar   zam: Czaplinek,ul.Drahims­ka7   Toronto.Canada       Finalista konkursu BAZGROL2014 pod patronatem   malzonki prezydenta RP, pani Anny Komorowskiej   i Parlamentu Europejskiego /bajka o Czaplinku i jeziorze Drawsko wybranaz 2650 bajek z calego swiata/   www.drahimskieopow­iesci.blox.pl   www.drahimskieopow­iesci.com   /zakazany przez wladze i konkurencje   pisarz z Czaplinka/     "..nic to.." jak pisal H.Sienkiewicz   鈥 ty,ktory skrzywdziles,poeta pamieta鈥.....Cz. Milosz
  • zamek-noclegi       Autor:  grzesiek      Data:  2013-06-14 10:00:47
    Polecam Dom Wczasowy Pi臋ciu Pomost贸w w Czaplinku przy ul. Pi臋ciu Pomost贸w 4. Ceny ok. Czysto, miejsce na ognisko, 偶yczliwi w艂a艣ciciele.
  • Re: Zamek       Autor:  Piotr W贸jcik      Data:  2012-09-03 12:54:11
    Tak,rekonstrukcja dziedzi艅ca nieco zaskakuj膮ca ale brawa za wykonan膮 prac臋.Czu膰 ducha epoki,jedno ale-cena[10 z艂.]wydaje sie zbyt wyg贸rowana.To jednak nie Warszawa i jej ceny





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2021 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.