pusteTelefon kontaktowy
punktorZamek/muzeum:
tel. 503 161 400

Wojew贸dztwo: podkarpackie / Powiat: m. Tarnobrzeg / Gmina: Tarnobrzeg

Ikonka - zamek

TARNOBRZEG - DZIK脫W
馃彴 Dw贸r rycerski rozbudowany w zamek i pa艂ac 馃彴

Przej艣cie do zdj臋膰
Zdj臋ciapuste

Frontowe zdj臋cie zamku Tarnobrzeg-Dzik贸w

Ocena


Mo偶esz oceni膰:
Tarnobrzeg-Dzik贸w - Dw贸r rycerski rozbudowany w zamek i przebudowany w pa艂ac

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
4.5 stars 艢rednia ocena: 4.6 na 5. G艂os贸w: 174
            
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
4.5 stars 艢rednia ocena: 4.4 na 5. G艂os贸w: 144
            
 


Opis


Ozdobna pierwsza litera rezydencja w Dzikowie, kt贸ry zosta艂 w艂膮czony do miasta Tarnobrzega uwa偶ana jest
Matki Boska Dzikowska
S艂ynny jest cudowny obraz Matka Boska Dzikowskiej, przedstawiaj膮cy Rodzin臋 艢wi臋t膮 w czasie ucieczki do Egiptu. Na tle ciemnego wn臋trza, z jasnym prostok膮tem okna w prawej g贸rnej cz臋艣ci, widniej膮 postacie Maryi z Dzieci膮tkiem i 艣w. J贸zefem. Obraz powsta艂 najprawdopodobniej we Flandrii w latach 1515 鈥 1540. Gdy rozesz艂y si臋 wie艣ci o jego cudownych w艂a艣ciwo艣ciach - chorzy odzyskiwali bowiem zdrowie, a strapieni pocieszenie, w 1678 r. zosta艂 przeniesiony z kaplicy zamku dzikowskiego do ko艣cio艂a Dominikan贸w ufundowanego przez Tarnowskich. Dzik贸w sta艂 si臋 przez to miejscem kultu Maryjnego, do kt贸rego 艣ci膮ga艂y rzesze pielgrzym贸w. Pielgrzymowa艂 do niego m.in. Jan Pawe艂 II, kiedy by艂 jeszcze biskupem krakowskim.
dzi艣 za pa艂ac, cho膰 wcze艣niej bezsprzecznie mia艂a charakter obronny i by艂a uznawana za zamek. Le偶y ona nieopodal Wis艂y, niemal przy g艂贸wnej drodze wyjazdowej z miasta w kierunku Sandomierza i do niedawna by艂 siedzib膮 technikum rolniczego. To co mo偶na dzi艣 zobaczy膰, to efekt odbudowy po wielkim po偶arze w latach mi臋dzywojennych. Niestety postanowiono zmieni膰 styl pa艂acu, co pozbawi艂o go wielu efektownych ozd贸b i dodatk贸w. Obiekt jest dwukondygnacyjny z g艂贸wnym korpusem i dwoma skrzyd艂ami bocznymi tworz膮cymi razem liter臋 U. Po 艣rodku stoi czterokondygnacyjna wie偶a bramna z zegarem tradycyjnym. Drugi zegar - s艂oneczny umieszczony jest na prawym skrzydle po艣r贸d winoro艣li. W lewym natomiast znajduje si臋 kaplica, o czym 艣wiadczy krzy偶 przy portalu wej艣ciowym. Archeolodzy odkryli tam najstarsze partie mur贸w i piwnice pierwotnego dworu wie偶owego z XVI wieku. Rezydencj臋 otacza 艂adny park z mostkiem i kilkoma budynkami, takimi jak pawilon ogrodowy, uje偶d偶alnia koni, powozownia, kuchnie zamkowe. Park powsta艂 w XIX w. w du偶ej mierze w miejscu dawnych fortyfikacji zamkowych, o kt贸rych niestety nie wiele wiadomo. Ich resztki to stary mur ceglany i 艣lady fosy, mo偶na domy艣la膰 si臋 istnienia bastion贸w.
AKTUALIZACJA:
Pa艂ac jest po remoncie i mo偶na ju偶 w nim wiele zobaczy膰, w tym piwnice oraz wiele pami膮tek oddanych w depozyt przez rodzin臋 Tarnowskich. Zwiedzanie (tylko z przewodnikiem) trwa ok. 90 minut.


Przedwojenne poczt贸wki z wn臋trzami zamku



Historia

Powr贸t na g贸r臋

Ozdobna pierwsza litera w wyniku ostatnich bada艅 archeologicznych i archiwalnych ustalono, 偶e pierwsza zabudowa obronna w Dzikowie powsta艂a na pocz膮tku XV w. lub nawet w ko艅cu wieku XIV. Wtedy to postawiono kamienno-ceglany dw贸r obronny z wie偶膮. Otacza艂a go fosa i wa艂y a nast臋pnie mur obwodowy . By艂 to jeden z punkt贸w obronnych na Wi艣le, kt贸ra by艂a wtedy wykorzystywana do transportu. Jako pierwszych w艂a艣cicieli przyjmuje si臋 r贸d Toporczyk贸w (zwanych p贸藕niej Ossoli艅skimi).

Rekonstrukcja lub stary widok zamku dzikow
Zamek z ty艂u czyli od p贸艂nocy. Rysunek M. B. St臋czy艅skiego z po艂owy XIX w.
殴r贸d艂o: Zamki i budownictwo obronne ziemi rzeszowskiej, J贸zef Frazik, Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne 1972

Konfederacja Dzikowska
5 listopada1734 r. na zamku dzikowskim pod przyw贸dztwem starosty jasielskiego Adama Tar艂y zawi膮zano konfederacj臋 generaln膮 zwan膮 dzikowsk膮. Jej celem by艂o przywr贸cenie na polski tron po 艣mierci Augusta II Sasa, Stanis艂awa Leszczy艅skiego. Ten jednak, nie wierz膮c w powodzenie walki toczonej tylko polskimi si艂ami z wojskami saskimi i rosyjskimi, zrezygnowa艂 z przej臋cia dow贸dztwa nad konfederacj膮. Zaapelowa艂 tylko o pomoc do Francji, Szwecji, Turcji i Prus. Nie doczekawszy si臋 poparcia, wyrazi艂 zgod臋 na abdykacj臋 26 stycznia 1736 roku, otrzymuj膮c w zamian do偶ywotnie panowanie w Ksi臋stwie Lotaryngii i Baru oraz prawo u偶ywania tytu艂u kr贸lewskiego. Konfederacja dzikowska zako艅czy艂a si臋 wi臋c niepowodzeniem.

punktor 1522 r. - Jan Spytek Tarnowski herbu Leliwa z Wielowsi ko艂o Tarnowa kupi艂 Dzik贸w od Andrzeja Ossoli艅skiego z Ossolina. W akcie kupna wymieniony jest dw贸r (z 艂aciny curia)
punktor1567 r. - po przej艣ciu Tarnowa w r臋ce Ostrogskich, Tarnowscy rozpocz臋li poszukiwanie miejsca na za艂o偶enie "Nowego Tarnowa". Kilkadziesi膮t lat p贸藕niej wyb贸r pad艂 ostatecznie na tereny Dzikowa, a nieopodal powsta艂o miasto Tarnobrzeg
punktor XVII w. - przysz艂a siedziba rodowa Tarnowskich musia艂a zosta膰 powi臋kszona. Fortalicjum w Dzikowie by艂o wi臋c systematycznie rozbudowywane, najpierw przez Micha艂a Stanis艂awa, a nast臋pnie w II po艂owie tego wieku przez Jana Stanis艂awa Tarnowskiego. Postawiono m.in. dwupi臋trowy korpus, kt贸ry sta艂 si臋 g艂贸wn膮 cz臋艣ci膮 zamku, oraz kaplic臋. Ca艂o艣膰 otacza艂a fosa z ziemnymi fortyfikacjami oraz murem. Sama rezydencja zyska艂a kszta艂t litery L. Rozbudow臋 przerwa艂a 艣mier膰 Jana oraz wojny na ziemiach polskich
punktorII po艂. XVIII w. - Jan Jacek Tarnowski, starosta kahorlicki, przebudowa艂 zamek w rezydencj臋 barokow膮. Dobudowane zosta艂o skrzyd艂o wschodnie, gdzie umieszczono bibliotek臋 i archiwum rodowe, ozdobiono wn臋trza
punktor 1809 r. - zamek zosta艂 powa偶nie uszkodzony oraz ograbiony w wyniku dzia艂a艅 wojennych, zacz膮艂 popada膰 w ruin臋
punktor 1830 r. - Jan Feliks Tarnowski, senator Kr贸lestwa Polskiego, postanowi艂 przenie艣膰 si臋 na sta艂e z Warszawy do Dzikowa. Chcia艂 tu stworzy膰 skarbnic臋 pami膮tek narodowych. Zamek odremontowano i zmodernizowano w stylu neogotyku angielskiego. Projekt wykona艂 znany w艂oski architekt, Fraciszek Maria Lanci. Zmianom poddano tak偶e system zamkowych fortyfikacji, zasypano cz臋艣膰 fos i utworzono park z romantycznymi mostkami. Ca艂o艣膰 otacza艂o 偶elazne ogrodzenie
Skarb zamkowy
W 1974 r. w piwnicach pa艂acu odkryto skarb w postaci kolekcji starych sreber, w艣r贸d kt贸rych znajdowa艂a si臋 spora ilo艣膰 cennych polskich wyrob贸w. Ca艂o艣膰 zosta艂a przewieziona do zamku w 艁a艅cucie.

punktor 1927 r. - na zamku wybuch艂 wielki po偶ar. Mimo specjalnych konstrukcji zabezpieczaj膮cych zawali艂 si臋 dach. W ratowaniu bardzo cennych zbior贸w i pami膮tek bra艂a udzia艂 ca艂a wie艣 oraz m艂odzie偶 z okolicznej szko艂y. 9 os贸b z po艣r贸d nich zgin臋艂o w p艂on膮cym budynku. Ocalone zbiory zosta艂y po wojnie rozmieszczone w wielu muzeach, archiwach i bibliotekach
punktor1931 r. - zamek odbudowano, ale nadano mu ju偶 inny wygl膮d. Pracami kierowa艂 Wac艂aw Krzy偶anowski, kt贸ry zaproponowa艂 przebudow臋 w stylu wczesnego baroku Waz贸w polskich. Dawna niewielka wie偶a zosta艂a zast膮piona masywn膮 sze艣cioboczn膮 wie偶膮 z zegarem
punktorpo wojnie zamek przekazano na potrzeby zespo艂u szk贸艂 rolniczych
punktor2001 r. - dzi臋ki Stowarzyszeniu "Dzik贸w鈥, kaplicy zamkowej, kt贸ra po wojnie sta艂a si臋 zwyk艂膮 sal膮 lekcyjn膮, przywr贸cono pierwotn膮 funkcj臋. Zosta艂a ona oddana pod opiek臋 oo. Dominikan贸w
punktor2007 r. - rozpocz臋to wielki remont zamku z przeznaczeniem na muzeum wn臋trz
punktor2009 r. - otwarto dla turyst贸w podziemia zamkowe

Rekonstrukcja lub stary widok zamku dzikow
Elewacja po艂udniowa zamku w 1925 r. nied艂ugo przed wybuchem po偶aru
殴r贸d艂o: Zamek Tarnowskich w Dzikowie, Janas A., W贸jcik A., Tarnobrzeg 1994



Rekonstrukcja lub stary widok zamku dzikow
Zamek w 1927 r. po wybuchu po偶aru
殴r贸d艂o: Zamek Tarnowskich w Dzikowie, Janas A., W贸jcik A., Tarnobrzeg 1994


Zamkowe dzie艂a sztuki
Tarnowscy zgromadzili w zamku poka藕n膮 kolekcj臋 dzie艂 sztuki. W XIX w. by艂o tu 250 obraz贸w, m.in. Tycjana, Rubensa, Rembrandta, Malczewskiego, Matejki. Opr贸cz malarstwa znajdowa艂y si臋 tutaj tak偶e cenne druki jak najstarsza kopia "Kroniki polskiej" Gala Anonima, r臋kopis "Pana Tadeusza" Mickiewicza, pierwszy odpis Bogurodzicy, orygina艂 Kronik Wincentego Kad艂ubka i Statut贸w Wi艣lickich. Jeszcze przed I wojn膮 艣wiatow膮 s艂ynna by艂a sprawa obrazu Rembrandta "Lisowczyk". Jeden z najcenniejszych obraz贸w w Polsce znajdowa艂 si臋 w dzikowskiej kolekcji Tarnowskich. W 1910 r. zosta艂 sprzedany i wywieziony do Nowego Jorku, mimo protest贸w opinii publicznej. Jednak pieni膮dze z jego sprzeda偶y Tarnowscy przeznaczyli na wykupienie z niemieckich r膮k wielu okolicznych ziem, kt贸re mimo 偶e nie le偶a艂y w zaborze pruskim, to tak偶e by艂y dotkni臋te germanizacj膮. W czasie wojny bezcenne skarby kultury narodowej i europejskiej zosta艂y starannie ukryte w Dzikowie, a tak偶e zdeponowane w Muzeum Narodowym w Warszawie i Ossolineum we Lwowie. P贸藕niej przej臋艂y je r贸偶ne instytucje pa艅stwowe, np. w zamku 艂a艅cuckim znajduje si臋 blisko 500 eksponat贸w z Dzikowa, a w muzeum rzeszowskim ponad 80. Znikoma tylko cz臋艣膰 zdeponowana zosta艂a na zachodzie, sporo jednak zagin臋艂o bez 艣ladu wraz z zagarni臋tymi przez Sowiet贸w wschodnimi terenami Polski. Ostatnio rodzina Tarnowskich wygra艂a proces w sprawie 9 przedmiot贸w z Rzeszowa, a wkr贸tce prawdopodobnie odzyska reszt臋, poniewa偶 muzeum nie sta膰 na kosztowne procesy. Zostan膮 one przeniesione do rezydencji w Dzikowie, kt贸ra ma w ko艅cu odzyska膰 dawny blask.


Rekonstrukcja lub stary widok zamku dzikow
Poczt贸wka z pocz膮tku XX w.




Wst臋p

P艂atny od piwnic: 4,50 z艂 (2,40 ulg.). Czynne wt. - pt. 10.00 - 16.00, niedz. 12.00 - 16.00, sobota i poniedzia艂ek nieczynne.

Poniewa偶 informacje o godzinach otwarcia, a przede wszystkim cenach bilet贸w szybko si臋 dezaktualizuj膮, sprawd藕 je na stronie oficjalnej opisywanego zamku/dworu:
otw贸rz stron臋 obiektu

Po艂o偶enie i dojazd


P贸艂nocna cz臋艣膰 woj. podkarpackiego. 75 km na p贸艂noc od Rzeszowa. Zobacz na mapie.
Dzik贸w to p贸艂nocna dzielnica Tarnobrzega. Dojazd PKS-em z wielu miast, np. Warszawy, Gda艅ska, Przemy艣la, Rzeszowa, Sandomierza. Pa艂ac stoi przy g艂贸wnej drodze Rzesz贸w - Sandomierz. Jad膮c od strony Rzeszowa nale偶y przejecha膰 kilka skrzy偶owa艅 ze 艣wiat艂ami i skr臋ci膰 przy ostatnim w lewo. Jest charakterystyczne, poniewa偶 znajduje si臋 przy nim stacja benzynowa. Przy samej drodze wida膰 zreszt膮 mury otaczaj膮ce park pa艂acowy.


GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

format D (stopnie):   N 50.57953056掳,  E 21.67663333掳
format DM (stopnie, minuty):   N 50掳 34.7718336',  E 21掳 40.5979998'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 50掳 34' 46.31'',  E 21掳 40' 35.88''


Czas

Z dworca PKS do pa艂acu jest chyba spory kawa艂ek, bo przejazd autobusu (nr 10) do Dzikowa trwa 20 min. Na szcz臋艣cie je藕dzi w miar臋 cz臋sto. Samochodem mo偶na zaparkowa膰 tu偶 przy bramie. Pobie偶ne ogl膮dni臋cie z zewn膮trz wraz z parkiem zajmuje ok. 20 min.

Okoliczne atrakcje



punktor klasztor barokowy OO Dominikan贸w z cudownym obrazem Matki Boskiej - tu偶 przy Rynku,
punktor ko艣ci贸艂 na Miechocinie - ostatnio odkryto freski 艣redniowieczne,
punktor pa艂ac my艣liwski na Mokrzyszowie,
punktor pomnik Bartosza Glowackiego na Rynku z lufa armatnia skierowana w kierunku wschodu (ciekawostka - podobno jedyny tak zorientowany w czasach komunizmu)
punktor klasztor si贸str Dominikanek w Wielowsi
punktor Muzeum Historyczne Miasta Tarnobrzega - ul. Paw艂owskiego 14, mieszcz膮ce si臋 w dawnym spichlerzu dworskim z 1843 roku
punktor czworaki na osiedlu Sielec, obecnie stadnina koni, albo jaka艣 szko艂a jazdy konnej, ale strasznie zaniedbane wr臋cz augiaszowe...
punktor tajemnicze bunkry - zbiorniki (?) w lesie Zwierzyniec sztuk bodaj 16 o kt贸rych nie wiele wiadomo - obecnie nie zbadane bo zalane wod膮...
informacje nades艂ane przez
AT


Przedwojenne poczt贸wki z wn臋trzami zamku


Bibliografia



punktorFrazik J贸zef - Zamki i budownictwo obronne ziemi rzeszowskiej
punktorGoszty艂a Marek, Proksa Micha艂 - Zamki Polski po艂udniowo-wschodniej
punktor Janas A., W贸jcik A. - Zamek Tarnowskich w Dzikowie
punktorPraca zbiorowa - Przemiany architektury rezydencjonalnej w XV-XVIII wieku na terenie dawnego wojew贸dztwa sandomierskiego

Zdj臋cia


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Tarnobrzeg-Dzik贸w - Zamek od frontu Tarnobrzeg-Dzik贸w - Elewacja frontowa Tarnobrzeg-Dzik贸w - Elewacja frontowa Tarnobrzeg-Dzik贸w - Wie偶a Tarnobrzeg-Dzik贸w - Ty艂 budowli Tarnobrzeg-Dzik贸w - Widok zza mostku Tarnobrzeg-Dzik贸w - Budynek dworski obok pa艂acu Tarnobrzeg-Dzik贸w - Stary mur obwodowy Tarnobrzeg-Dzik贸w - Mostek w parku pa艂acowym Tarnobrzeg-Dzik贸w - Zegar s艂oneczny
Zdj臋cia wykonane: latem 2002, a poni偶sze jesieni膮 2003

Tarnobrzeg-Dzik贸w - Zamek od frontu Tarnobrzeg-Dzik贸w - Wie偶a Tarnobrzeg-Dzik贸w - Wej艣cie do kaplicy zamkowej Tarnobrzeg-Dzik贸w - Zamek



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na kt贸rym sta艂) z satelity

Geoportal


Noclegi


punktor Tarnobrzeg - Hotel Dworek pod Lipami, ul. Sienkiewicza 206, tel. (15) 822 40 15
punktor Tarnobrzeg - Hotel Kameleon, ul. Warszawska 2A, tel. (15 ) 822 22 20
punktor Tarnobrzeg - Hotel Karolina, ul. Kochanowskiego 5, tel. (15) 822 97 00
punktor Tarnobrzeg - Hotel Mieszko, os. Piast贸w, tel. (15) 822 22 46
punktor Tarnobrzeg - Hotel Koga, tel. (15) 823 59 55

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1        oferta noclegowa 2

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Re: OFIARY POZARU - tyle lat uplynelo i nic       Autor:  vida      Data:  2018-05-16 22:13:26
    Widz臋,偶ale socjalist贸w na forum.Prawda jest taka,偶e tobie podobni nadawali si臋 tylko do pracy u kogo艣,kto warunki do pracy stwarza艂.
  • Re: OFIARY POZARU - tyle lat uplynelo i nic       Autor:  Azarel      Data:  2014-12-03 21:06:01
    Jan Zdzis艂aw Tarnowski, 贸wczesny dziedzic Dzikowa upami臋tni艂 ofiary po偶aru zamku w Dzikowie tablic膮 pami膮tkow膮, kt贸ra usytuowana jest w kaplicy zamkowej. tablica zawiera imiona i nazwiska wszystkich 9 ofiar- bohater贸w, kt贸rzy zgin臋li w po偶arze ratuj膮c biblioteczne zbiory.
  • Re: Dzk贸w       Autor:  Peszko      Data:  2013-11-09 15:04:12
    Zamek w Dzikowie jest pi臋knie odnowiony ! Warto go zwiedzi膰, bo czynne s膮 ju偶 nie tylko piwnice, ale i komnaty parteru. Muzeum Historyczne m.Tarnobrzega, kt贸re mie艣ci si臋 w zamku, urz膮dzi艂o jego wn臋trza z wielkim pietyzmem. Uda艂o si臋 w nich zgromadzi膰 wiele autentycznych, tj. pochodz膮cych z Dzikowa z czas贸w Tarnowskich, mebli, obraz贸w i innych pami膮tek.Z tego, co m贸wi艂 przewodnik, maj膮 zamiar urz膮dzi膰 jeszcze kilkana艣cie sal. Trzymam kciuki, oby si臋 to uda艂o !





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2019 BD - KONTAKT - POLITYKA PRYWATNO艢CI
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.