Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Kormanice (woj. podkarpackie) - Bastionowy zamek szlachecki

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
艢rednia ocena: 4.4 na 5. G艂os贸w: 32 4.5 stars
           
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
艢rednia ocena: 3.7 na 5. G艂os贸w: 15 3.5 stars
           
 


Opis i stan obecny


Ruiny zamku w otoczeniu relikt贸w fortyfikacji bastionowych znajduj膮 si臋 na p贸艂nocno-wschodnich peryferiach wsi. Istniej膮 spore kontrowersje co do lokalizacji budowli, mniej wi臋cej w r贸wnej liczbie materia艂贸w mo偶na si臋 natkn膮膰 na miejscowo艣膰 Kormanice jak i Fredropol. Fredropol zosta艂 wydzielony z Kormanic i cho膰 jest kilka razy mniejszy od Kormanic to zosta艂 siedzib膮 gminy, a nazwy i granice wsi s膮 traktowane do艣膰 dowolnie, nawet w urz臋dach. Jednak stare mapy katastralne jednoznaczne wskazuj膮, i偶 zamek le偶y w Kormanicach (podzi臋kowania dla p. S. Kryci艅skiego).
Z zamkni臋tej czteroskrzyd艂owej budowli zachowa艂a si臋 cz臋艣膰 skrzyd艂a zachodniego w postaci niezadaszonego pi臋trowego budynku mieszkalnego z bastej膮 o 艣rednicy 10 m (prawdopodobnie funkcjonowa艂a w niej studnia). Brama oddziela艂a go od drugiego budynku w skrzydle zachodnim. Reszt臋 skrzyde艂 stanowi艂 mur obwodowy z naro偶nymi bastejami. Ca艂o艣膰 otacza艂y jeszcze ziemne fortyfikacje z fos膮, budowla by艂a wi臋c dobrze obwarowana, cho膰 nie potrafi艂a si臋 oprze膰 wrogim wojskom. Dlatego ju偶 pod koniec XVII wieku zniszczone skrzyd艂a nie by艂y odbudowane. Dzi艣 zabytek pozostaje w ruinie, mimo 偶e jest prywatn膮 w艂asno艣ci膮 i mia艂 ju偶 dawno przej艣膰 remont.
Szkoda, bo otoczenie zosta艂o 艂adnie uporz膮dkowane, a stawy utworzone zapewne na bazie dawnej fosy, nadaj膮 z zewn膮trz ruinom bardzo malowniczy wygl膮d. Uroku dodaje r贸wnie偶 stoj膮ca przy nich kapliczka z gniazdem bocianim oraz kawa艂ek muru na bastionie. Niestety wn臋trza zabytku pozosta艂y wysprejowane.

Ok. 500 metr贸w na po艂udnowy wsch贸d od zamku znajduje si臋 tajemniczy obiekt nazwany na austriackiej mapie "Alte Schanz". Na zdj臋ciach lotniczych wida膰 w tym miejscu zarys fortyfikacji ziemnych w kszta艂cie sze艣cioramiennej gwiazdy. Obecnie jest to zaorane pole, dawno splantowane. Na miejscu fortyfikacja jest wi臋c s艂abo czytelna. Nikt nie wie co si臋 tu znajdowa艂o, ale narzucaj膮 si臋 3 mo偶liwo艣ci. Mo偶e to by膰 dzie艂o Tatar贸w, bowiem wiadomo 偶e podczas jednego z najazd贸w w 1672 r. ko艂o Kormanic znajdowa艂 si臋 tzw. kosz czyli ob贸z tatarski, z kt贸rego urz膮dzano napady na okolic臋. Drug膮 mo偶liwo艣ci膮 jest fortyfikacja polowa wykonana z polecenia Andrzeja Maksymiliana Fredry, kt贸ry by艂 autorem tekst贸w po艣wi臋conych wojskowo艣ci. W jednym z nich postulowa艂 pokrycie terytorium Polski regularn膮 sieci膮 twierdz, wybudowanych staraniem poszczeg贸lnych ziem. Trzecia opcja to relikty wcze艣niejszej siedziby Fredr贸w z XVI wieku.


Plany i rekonstrukcje


Rekonstrukcja lub plan zamku fa艂k贸w
Mapa Kormanic z XVIII w. Wida膰 zamek, a pod nim fortyfikacja Alte Schanz

Rekonstrukcja lub plan zamku fa艂k贸w
Mapa Kormanic z XIX w. Na terenie zamku wida膰 ogrody i liczne budynki, w tym baszt臋 (prawdopodobnie kolor czerwony = murowane, czarne = drewniane)


Zarys fortyfikacji ziemnych po艂膮czony z planem zamku Kormanice / Fredropol wg Micha艂a Proksy. Na czerwono zachowana cz臋艣膰.


Historia, wydarzenia


Nazwa Fredropol funkcjonuje dopiero od po艂owy XVII wieku, kiedy to Andrzej Maksymilian Fredro, kasztelan lwowski postanowi艂 utworzy膰 na gruntach wsi Kormanice prywatne miasto nawi膮zuj膮ce nazw膮 do jego rodu. Pierwsza siedziba rodu Kormanickich wymieniana jest ju偶 w XV wieku (w 1489 r. Stanis艂aw Kormanicki zaci膮gn膮艂 po偶yczk臋 na budow臋 dworu u Miko艂aja z Lipnik). Obecny zamek prawdopodobnie stoi na jej miejscu. Plany Andrzeja Maksymiliana Fredry zak艂ada艂y budow臋 miasta sprz臋偶onego z zamkiem. Miasto powsta艂o, ale rezydencja w艂a艣cicieli le偶y w sporym oddaleniu. Pozwala to przypuszcza膰, 偶e Fredro zmieni艂 zdanie - nie postawi艂 zamku w mie艣cie, lecz wykorzysta艂 stary dw贸r swoich przodk贸w, gruntownie go przebudowuj膮c. Budow臋 tego zameczku w II po艂. XVI wieku przypisuje si臋 kt贸remu艣 z braci Fredro: Janowi lub Andrzejowi. Czy i ten obiekt by艂 przebudowan膮 siedzib膮 Kormanickich czy te偶 wzniesiono go od nowa, nie wiadomo. Fredrowie w艂adali okolic膮 do 1729 roku. Przez ten czas warownia bardzo ucierpia艂a z r膮k Szwed贸w, Siedmiogrodzian i Tatar贸w. Nast臋pni w艂a艣ciciele - Rupniewscy nie mieszkali w zamku. W I po艂. XIX wieku rodzina Dunin Borkowkich zbudowa艂a przy ruinach now膮 rezydencj臋 pa艂acow膮, kt贸ra nie przetrwa艂a I wojny 艣w. Po 1945 roku zachowany fragment zamku by艂 w ca艂kiem dobrym stanie i wygl膮da艂 na zamieszka艂y. P贸藕niej przej臋艂o go jednak PGR i efekt jest taki jak na zdj臋ciach. W 1994 roku ruiny zamku Kormanice kupi艂 biznesmen z Przemy艣la, ale pewnie przeliczy艂 si臋 ze swoimi mo偶liwo艣ciami i chce sprzeda膰 ca艂y teren. W 2021 r. znale藕li si臋 nowi nabywcy, kt贸rzy od razu zwr贸cili si臋 do Podkarpackiego Wojew贸dzkiego Konserwatora Zabytk贸w po wytyczne w sprawie remontu budowli. Baszta i skrzyd艂o zachodnie b臋d膮 zadaszone, a fortyfikacje bardziej czytelne. Nowa zabudowa mo偶e powsta膰 od strony zachodniej i p贸艂nocno-wschodniej dzia艂ki zamkowej.

Zdj臋cie lidar
Zdj臋cie z lotniczego skanowania laserowego terenu zamkowego w Kormanicach. A - zamek (wg艂臋bienie przy oznaczeniu to miejsce zachowanej wie偶y), B - tajemnicza fortyfikacja bastionowa



Informacje praktyczne


KONTAKT
punktor brak

CZAS
punktor Ogl膮dni臋cie ruin zajmuje ok. 15 minut.

WST臉P
punktor W艂asno艣膰 prywatna. Kiedy艣 nie by艂a chroniona, aktualnie nie wiadomo.


Po艂o偶enie i dojazd


Wschodnia cz臋艣膰 woj. podkarpackiego. 13 km na po艂udnie od Przemy艣la. Zobacz na mapie.
Do zamku prowadz膮 dwie drogi gruntowe. Jad膮c z Przemy艣la nale偶y na pocz膮tku wsi skr臋ci膰 w lewo lub zrobi膰 to nieco dalej, przy drewnianym ko艣ciele.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N49.69716944掳, E22.75299722掳
format DM (stopnie, minuty):   49掳 41.8301664'N, 22掳 45.1798332'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   49掳 41' 49.81''N, 22掳 45' 10.79''E 



Bibliografia



punktor Goszty艂a Marek, Proksa Micha艂 - Zamki Polski po艂udniowo-wschodniej
punktor Goszty艂a Marek, Proksa Micha艂 - Zamki Polski po艂udniowo-wschodniej
punktor Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktor Kajzer Leszek, Ko艂odziejski Stanis艂aw, Salm Jan - Leksykon zamk贸w w Polsce
punktor Adamczyk Jan Leszek - Fortyfikacje sta艂e na polskim przedmurzu od po艂owy XV do ko艅ca XVII wieku
punktor Frazik J贸zef Tomasz - Zamki i budownictwo obronne ziemi rzeszowskiej


Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Kormanice - Ruiny zamku Kormanice - Ruiny zamku Kormanice - Ruiny zamku Kormanice - Ruiny zamku Kormanice - Zbli偶enie na 艣cian臋 zachowanego budynku Kormanice - Jaka艣 resztka mur贸w na bastionie ziemnym Kormanice - Jaka艣 resztka mur贸w na bastionie ziemnym Kormanice - Wn臋trze zamku Kormanice - Wn臋trze zamku - basteja na parterze Kormanice (Fredropol) - Wn臋trze zamku - parter Kormanice (Fredropol) - Wn臋trze zamku - wej艣cie na pi臋tro Kormanice (Fredropol) - Wn臋trze zamku - pi臋tro Kormanice (Fredropol) - Wn臋trze zamku - basteja na pi臋trze Kormanice (Fredropol) - Wn臋trze zamku - pi臋tro

Zdj臋cia wykonane: wiosn膮 2007



Noclegi



Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy






Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2022 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.