Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Golub-Dobrzy艅 (woj. kujawsko-pomorskie) - 艢redniowieczny zamek krzy偶acki, po藕niej rozbudowany

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
4 stars
艢rednia ocena: 3.9 na 5. G艂os贸w: 349

       
    
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
3.5 stars
艢rednia ocena: 3.7 na 5. G艂os贸w: 283

       
    
 


Opis i stan obecny


Krzy偶acki zamek w mie艣cie Golub-Dobrzy艅 le偶y w jego golubskiej cz臋艣ci, na wysokim wzg贸rzu na prawym brzegu Drw臋cy. Zabytek wspaniale g贸ruje nad miastem i okolic膮. Warto wiedzie膰, ze wzd艂u偶 rzeki, oddzielaj膮cej z艂膮czone po II wojnie 艣wiatowej dwie miejscowo艣ci przebiega艂a niegdy艣 granica kraju.
ozdoba
Ko艅skie schody
Z dziedzi艅ca zamkowego do komnat wchodzi si臋 charakterystycznymi szerokimi schodami zwanymi ko艅skimi, poniewa偶 s艂u偶y艂y do wjazdu rycerzom na rumaku, w pe艂nym rynsztunku. Ci臋偶ar zbroi by艂 tak wielki, 偶e nie mogli oni zsi膮艣膰 z konia sami. St膮d w zamkach budowano takie w艂a艣nie schody oraz specjalne konstrukcje z 艂a艅cuchami zwisaj膮cymi z sufitu umo偶liwiaj膮ce zej艣cie z konia. Podobno kto wejdzie na schody i obejrzy si臋 za siebie ten w ci膮gu roku zar偶y w najmniej odpowiednim momencie i o艣mieszy si臋 jak pewien profesor, kt贸ry zar偶a艂 podczas bardzo wa偶nego wyk艂adu czy pan m艂ody, kt贸ry w ten spos贸b odpowiedzia艂 w ko艣ciele podczas sk艂adania przysi臋gi ma艂偶e艅skiej.
Wjazd do warowni prowadzi od zachodu przez przedzamcze o wymiarach 70x110 metr贸w. Oddzielony od niego such膮 fos膮, ponad kt贸ra prowadzi艂 most zwodzony, zamek g贸rny (wysoki), to ceglany czworobok o wymiarach 39x42 metry. Budowla posiada 4 skrzyd艂a zwie艅czone renesansow膮 attyk膮. W naro偶ach znajduj膮 si臋 niewielkie wie偶yczki, a przed naro偶nikiem p艂d.-zach. cylindryczna baszta ogniowa (czyli przystosowana do broni palnej), kiedy艣 po艂膮czona z zamkiem za pomoc膮 drewnianej k艂adki. By艂a traktowana jak wie偶a g艂贸wna zamku, bo druga baszta od strony p艂n.-zach., kt贸ra si臋 nie zachowa艂a mia艂a nieco skromniejsze rozmiary. Mi臋dzy baszt膮 a bram膮 wjazdow膮 stoi przybud贸wka, r贸wnie偶 z wie偶yczk膮. Jest to budynek postawiony przez Krzy偶ak贸w, ale przekszta艂cony przez kr贸lewn臋 Ann臋 Waz贸wn臋 i nazwany jej pa艂acykiem. Podobnie jak druga baszta, tak i druga bli藕niacza przybud贸wka nie zachowa艂a si臋.
Wewn臋trzny dziedziniec sprawia nieco dziwaczne wra偶enie. O ile reprezentacyjna kondygnacja z drewnianymi kru偶gankami wygl膮da odpowiednio, to ju偶 bia艂e kolumny na parterze i otynkowane 2. pi臋tro z prostymi oknami to szkaradztwo. Z dziedzi艅ca prowadzi zej艣cie do kawiarni "Rycerskiej" w piwnicach oraz do mieszcz膮cego si臋 w cz臋艣ci zamku hotelu.
Cho膰 wyr贸偶niono a偶 5 faz budowy warowni, to budowla powsta艂a praktycznie w ca艂o艣ci w XIV stuleciu (etapy wznoszenia poszczeg贸lnych element贸w wida膰 na grafikach poni偶ej). P贸藕niej zmienia艂o si臋 tylko gdanisko od p贸艂nocy, przybud贸wki przy bramie i detale architektoniczne jak zwie艅czenia mur贸w attyk膮. G艂贸wnym skrzyd艂em trzykondygnacyjnego zamku g贸rnego by艂o po艂udniowe, kt贸re mie艣ci艂o na pi臋trze kaplic臋 i refektarz, pe艂ni膮cy r贸wnie偶 rol臋 kapitularza (nie by艂o osobnej sali o tym przeznaczeniu). Refektarz posiada sklepienia krzy偶owo-偶ebrowe i by艂 ogrzewany piecem typu hypocaustum, kt贸ry mo偶na ogl膮da膰 na parterze. Kaplica to pomieszczenie, kt贸re w najwi臋kszym stopniu zachowa艂o pierwotny charakter, mo偶na tu zobaczy膰 gotyckie sklepienia gwia藕dziste i ostro艂ukowe okna z maswerkami. Komtur krzy偶acki zajmowa艂 pomieszczenia skrzyd艂a zachodniego. Posiada艂 w艂asn膮 komnat臋, sypialni臋 i kaplic臋. Przypuszcza si臋, 偶e po postawieniu przybud贸wek na zewn膮trz tego skrzyd艂a komtur zaj膮艂 jedn膮 z nich. Parter i piwnice s艂u偶y艂y jako pomieszczenia gospodarcze (od p贸艂nocy znajdowa艂a si臋 kuchnia). Najwy偶sza kondygnacja pe艂ni艂a funkcje spichrza.
ozdoba
Izba tortur
W dawnej komnatach gospodarczych mo偶na zobaczy膰 na suficie 偶elazne haki. Wg lokalnych poda艅 Krzy偶acy u偶ywali pomieszczenia jako izb臋 tortur. Pono膰 jeszcze przed wojn膮 by艂a tu przymocowana misa z otworem, przez kt贸ry spada艂a na wi臋藕nia woda. D艂ugotrwa艂e i nieregularne opady kropli wody mia艂y doprowadza膰 ofiar臋 do ob艂臋du. Skuteczno艣膰 tej tortury, wywodz膮cej si臋 z Chin, zosta艂a potwierdzona w popularnym programie telewizyjnym "Pogromcy mit贸w".
Nie zachowa艂a si臋 w og贸le zabudowa przedzamcza. By艂o ono otoczone murem z wie偶ami. Sta艂y na nim przynajmniej 2 pod艂u偶ne budynki, w tym stajnia od zachodu oraz niewielki budynek przy po艂udniowej baszcie ogniowej, nieznanego przeznaczenia.
Z zamkiem zwi膮zanych jest kilka nieporozumie艅 i b艂臋dnych interpretacji. Wn臋trza zosta艂y bowiem 藕le rozpoznane przez niemieckich badaczy w ko艅cu XIX wieku, co skutkuje b艂臋dnymi opisami do dnia dzisiejszego. Nawet na oficjalnej stronie zamku komnaty s膮 lokalizowane wg starych opracowa艅. R贸wnie偶 sami Krzy偶acy skomplikowali prace naukowcom stawiaj膮c fundamenty g艂贸wnej wie偶y w r贸偶nych miejscach, ale ostatecznie porzucaj膮c jej budow臋. Dlatego przez dziesi臋ciolecia uwa偶ano, 偶e zamek g贸rny posiada艂 kwadratow膮 wie偶臋 w naro偶niku p贸艂nocno-zachodnim, zniszczon膮 gdzie艣 w XVI wieku. Wsp贸艂czesne badania pozwoli艂y ustali膰, 偶e owa wie偶a nigdy nie zosta艂a zbudowana. Nast臋pnie kwadratowe fundamenty znalaz艂y si臋 w miejscu zachowanej do dzi艣 okr膮g艂ej baszty, ale i tu wie偶a nie powsta艂a, dopiero p贸藕niej postawiono na nich baszt臋 ogniowa.


Grafika z XIX w.
Poczt贸wka z 1927 roku przedstawiaj膮ca Golub i g贸ruj膮cy nad nim zamek w ruinie

Mimo i偶 zamek Golub ma spore zas艂ugi - w latach 70-tych narodzi艂 si臋 tu polski ruch rycerski i tutaj odbywa艂y si臋 pierwsze turnieje, to pozosta艂y mi po nim z艂e wspomnienia. By艂o to jednak dawno temu i zabytek czeka na ponowne odwiedziny. Golub okaza艂 si臋 pierwszym zamkiem, z kt贸rego wyszed艂em zniesmaczony. Aby wej艣膰 na dziedziniec trzeba by艂o zap艂aci膰 10 z艂 (w 2003 r. niewiele wi臋cej kosztowa艂o zwiedzanie zamku w Pszczynie, Pieskowej Skale czy Kielcach!). Za to wraz z przewodnikiem zwiedza艂o si臋 4 (s艂ownie cztery) komnaty bez 偶adnego oryginalnego wyposa偶enia. W jednej znajdowa艂y si臋 dawne narz臋dzia pracy, w kaplicy repliki mieczy (na sprzeda偶) i flagi z herbami, w nast臋pnych ekspozycje ze sztuk膮 wsp贸艂czesn膮, w tym malarstwo historyczne z portretem ja艣nie pana kasztelana zamku (wsp贸艂czesnego) - mgr Z. Kwiatkowskiego na poczesnym miejscu.
Wkr贸tce potem sytuacja zmieni艂a si臋. Najpierw na gorsze - od 2004 roku nie mo偶na podej艣膰 do zamku, bo ju偶 przy parkingu 偶膮da si臋 zap艂aty. Rok p贸藕niej zmieni艂 si臋 zarz膮dca zamku, po 艣mierci Z. Kwiatkowskiego nast臋pc膮 zosta艂 jego syn Piotr. Nast臋pnie oddano w ko艅cu do zwiedzania kilka nowych sal, w tym lochy. Aktualnie trasa zwiedzania obejmuje: dziedziniec, gotyckie piwnice z ceglanymi posadzkami i sklepieniami krzy偶owo-偶ebrowymi, Muzeum Etnograficzne, palenisko hypokaustum (艣redniowieczny systemu ogrzewania), izba tortur, Ko艅skie schody, loch g艂odowy, cela pokutnicza dla grzesznych braci zakonnych, dormitorium z wystaw膮 archeologiczn膮 "TAJEMNICE G脫RY 艢WI臉TEGO WAWRZY艃CA" (grodzisko we wsi Ka艂dus), refektarz z wystaw膮 replik dawnej broni artyleryjskiej, kaplica, infirmeria (sala szpitalna), kapitularz (!).
W otoczeniu zamku postawiono kilka armat (docelowo ma ich by膰 120), a na skraju wzg贸rza usytuowany jest taras widokowy z interesuj膮c膮 panoram膮 okolicy.


Grafika z XIX w.
XIX-wieczna grafika z widokiem zamku od strony miasta



Rekonstrukcja lub stary widok zamku golub
Przedwojenne zdj臋cie na tle zamku Golub



Plany i rekonstrukcje

Powr贸t na g贸r臋 strony

Plan zamku g贸rnego
Plan reprezentacyjnego 1. pi臋tra zamku g贸rnego w Golubiu Dobrzyniu w okresie 艣redniowiecznym wg C. Steinbrechta z ko艅ca XIX wieku skorygowany po wsp贸艂czesnych badaniach + w艂asne dodatki. 1 - kaplica, 2 - refektarz, 3 - dormitorium, 4 - magazyny i spi偶arnia nad mieszcz膮c膮 si臋 w tym skrzydle na parterze kuchni膮, 4a - otw贸r 艂膮cz膮cy izb臋 na pi臋trze z kuchni膮, 5 - zakrystia, 6 - komnaty komtura, 7 - studnia, 8 - przypuszczalnie infirmeria (szpital) , 9 - baszta, 10 - gdanisko, 11 - miejsce nieuko艅czonej naro偶nej wie偶y, 12 - 艣redniowieczna przybud贸wka, zwana p贸藕niej pa艂acykiem Anny Waz贸wny, a - izdebka pokutna, b - schody na ganek obronny

Plan miasta i zamku podczas potopu
Plan zamku i ufortyfikowanego miasta w okresie potopu szwedzkiego w 1655 roku na podstawie grafiki E. Dahlbergha

Fazy i etapy budowy zamku 1
Fazy i etapy budowy zamku 2
Fazy i etapy budowy zamku w Golubiu. Opracowanie B. Wasik.

Rekonstrukcja zamku wg I. S艂awi艅skiego
Rekonstrukcja zamku krzy偶ackiego w Golubiu w ko艅cu XIV wieku wg I. S艂awi艅skiego. Wida膰 w rzeczywisto艣ci nie wybudowan膮 wie偶臋 g艂贸wn膮 w naro偶niku p贸艂nocno-zachodnim

Rekonstrukcja zamku  wg B. Wasika
Pr贸ba rekonstrukcji wygl膮du zamku golubskiego w 2. 膰wierci XV wieku wg B. Wasika.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku golub
Rekonstrukcja dziedzi艅ca zamku krzy偶ackiego w Golubiu na wizualizacji 3D Paw艂a Moszczy艅skiego (castles3d.pl).


Historia, wydarzenia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Warowni臋 golubsk膮 wzniesiono na prze艂omie XIII i XIV w z inicjatywy krzy偶ackiego komtura Konrada von Sacka. Pocz膮tkowo sk艂ada艂 si臋 na ni膮 tylko zamek g贸rny, kszta艂tem przypominaj膮cy obecny zamek. P贸藕niej dobudowano niezachowane do dzi艣 przedzamcze, obwiedzione murem z wie偶ami. Zamek murowany w Golubiu poprzedza艂a warownia drewniana, ale nie wiadomo czy sta艂a w tym samym miejscu. Istniej膮 przes艂anki by fos臋 i wa艂 od zachodu przedzamcza oraz warstw臋 spalenizny pod zamkiem g贸rnym 艂膮czy膰 ze starsz膮 budowl膮. Natomiast teza o istnieniu w tym miejscu grodu wczesno艣redniowiecznego zosta艂a odrzucona po nieudanych poszukiwaniach jego 艣lad贸w.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku golub
Miasto i zamek Golub od wschodu w I po艂owie XVIII w. Rysunek J.F. Steinera

ozdoba
Anna Waz贸wna
Rekonstrukcja lub stary widok zamku golub
Anna Waz贸wna, polsko-szwedzka kr贸lewna pe艂ni膮ca urz膮d starosty golubskiego by艂a siostr膮 kr贸la Zygmunta III oraz wnuczk膮 kr贸lowej Bony i Zygmunta Starego. Posiada艂a wszechstronne wykszta艂cenie, w艂ada艂a 6 j臋zykami, w tym biegle polskim i 艂acin膮. Wyznawa艂a luteranizm jednak dobrze dogadywa艂a si臋 z bratem, kt贸ry by艂 偶arliwym katolikiem. Po detronizacji Zygmunta w Szwecji odsun臋艂a si臋 od polityki i osiad艂a w Polsce. Wys艂a艂a list gratulacyjny do hetmana Chodkiewicza po zwyci臋skiej bitwie ze Szwedami pod Kircholmem. By艂a znan膮 mi艂o艣niczk膮 zielarstwa i w艂a艣nie w Golubiu, gdzie sp臋dza艂a najwi臋cej czasu podczas ostatnich 20 lat 偶ycia, za艂o偶y艂a pi臋kny ogr贸d botaniczny. Hodowa艂a w nim wiele leczniczych ro艣lin w tym tyto艅, kt贸rego wtedy jeszcze si臋 nie pali艂o. By艂y to pierwsze uprawy tej ro艣liny w naszym kraju. Z zi贸艂 sporz膮dza艂a lekarstwa i leczy艂a nimi mieszka艅c贸w zamku i okoliczn膮 ludno艣膰. Pod jej rz膮dami zamek jaki i ca艂e starostwo golubskie bardzo dobrze si臋 rozwija艂o. W Golubiu go艣ci艂a wielu znanych ludzi swojej epoki oraz wspiera艂a artyst贸w i ludzi nauki. Mieszka艅cy miasta szanowali j膮 i lubili za jej sprawiedliwo艣膰 i prawo艣膰. Ona r贸wnie偶 darzy艂a sympati膮 tutejszych mieszka艅c贸w, stara艂a si臋, aby 偶yli bezpiecznie i dostatnio.

punktor 1296 r. - wzmianka w historycznych dokumentach, i偶 Litwini zniszczyli wsie w okolicy "castrum Golubam" dowodzi istnienia w Golubiu wcze艣niejszej od obecnego zamku budowli obronnej
punktor 1306 r. - w Golubiu utworzono komturstwo, co 艣wiadczy i偶 zako艅czono g艂贸wn膮 faz臋 budowy zamku murowanego. Komtur Konrad von Sack go艣ci艂 w swej siedzibie ksi臋cia dobrzy艅skiego Siemowita
punktor lata 1330 - pod zamek podesz艂y wojska litewskie pod wodz膮 W艂adys艂awa 艁okietka, ale zrezygnowano z obl臋偶enia
punktor ok. 1340 r. - uko艅czono budow臋 zamku g贸rnego oraz drewniano-ziemnego przedzamcza (faza I). Zamek posiada艂 trzy kondygnacje naziemne. Najwy偶sza s艂u偶y艂a jako spichrz. Na drugiej urz膮dzono wszystkie wa偶ne pomieszczenia jak refektarz, kapitularz, kaplica, szpital, dormitorium, komnaty komtura. Ni偶sza s艂u偶y艂a celom gospodarczym, mie艣ci艂a si臋 tu np. kuchnia. W piwnicach r贸wnie偶 by艂y magazyny. Na 艣rodku dziedzi艅ca wewn臋trznego z drewnianymi kru偶gankami znajdowa艂a si臋 studnia. Od p贸艂nocy do muru przystawione by艂o gdanisko na arkadzie, dost臋pne przez korytarz z kru偶ganka.
punktor ok. po艂. XIV w. - drewniano-ziemne przedzamcze zosta艂o zast膮pione murowanym. Poszerzono je w kierunkach po艂udniowo wschodnim i zachodnim (faza II)
punktor po 1390 r. - przed naro偶nikami zachodnimi zamku g贸rnego dobudowano dwie baszty ogniowe przystosowane do u偶ycia broni palnej (faza III)
punktor pocz. XV w. - dostawienie do zachodniej 艣ciany zamku g贸rnego, po obu stronach bramy wjazdowej, dw贸ch budynk贸w (faza IV). Do jednego z nich przeni贸s艂 swe komnaty komtur. Na podzamczu za艣 zbudowano ma艂y budynek przy fosie i baszcie po艂udniowo-zachodniej.
punktor 1410 r. - Golub zosta艂 zaj臋ty przez Polak贸w. Od kr贸la W艂adys艂awa Jagie艂艂y otrzyma艂 go rycerz Niemsta ze Szczytnik. Zakon zdo艂a艂 odbi膰 warowni臋, ale wkr贸tce wys艂ane przez kr贸la wojska pod dow贸dztwem husyckiego rycerza Dobies艂awa Pucha艂臋 rozgromi艂y Krzy偶ak贸w w bitwie pod Golubiem. Jednak na mocy pokoju toru艅skiego zamek musia艂 zosta膰 przekazany z powrotem zakonowi
punktor 1422 r. - podczas tzw. wojny golubskiej mi臋dzy Polsk膮 a Krzy偶akami najpierw zosta艂o zdobyte miasto, a nast臋pnie zamek. Zadecydowa艂o skuteczne u偶ycie przez Polak贸w artylerii, kt贸rej ostrza艂 dokona艂 powa偶nych zniszcze艅. Jak pisze D艂ugosz "...kr贸l Jagie艂艂o obleg艂 zamek nad miastem na wysokim wzg贸rzu le偶膮cy i pocz膮艂 bi膰 do niego z dzia艂 wielkich, a w czwartek rycerstwo uderzy艂o na艅 z ca艂膮 moc膮 (...) Pi臋膰dziesi臋ciu rycerzy zakonnych leg艂o pod mieczem mi臋dzy nimi komtur, czterdziestu wojennego 偶o艂nierza do niewoli zabrano...". Nied艂ugo potem zamek zosta艂 zaj臋ty i odbudowany przez zakon. W bryle zamku g贸rnego zmianie uleg艂o gdanisko, kt贸re zyska艂o kszta艂t zamkni臋tego czworobocznego budynku o szeroko艣ci 5 m (faza V)
punktor 1454 r. - po wybuchu wojny trzynastoletniej zamek Golub bez walki zosta艂 przej臋ty przez Polak贸w. Sta艂 si臋 maj膮tkiem kr贸lewskim zarz膮dzanym przez starost臋
punktor 1455 r. - dzier偶awc膮 warowni by艂 Grot z Ostrowa
punktor 1460 r. - najemne wojska krzy偶ackie podst臋pem zdoby艂y miasto, ale sam zamek by艂 broniony przez 2 lata(!) przez wiern膮 kr贸lowi za艂og臋 czesk膮 pod dow贸dztwem Andrzeja Puszkarza

Rekonstrukcja lub stary widok zamku golub
Widok zamku w Golubiu Dobrzyniu w 2. po艂owie XIX w. wg Napoleona Ordy

punktor 1462 r. - mianowany ju偶 wcze艣niej starost膮, ale wtr膮cony do wi臋zienia w swoim kraju czeski rotmistrz Ulryk (Oldrzych) Czerwonka odbi艂 miasto Golub z r膮k krzy偶ackich
punktor 1466 r. - Golub na sta艂e ju偶 dosta艂 si臋 we w艂adanie polskie
punktor 1511 r. - z rozkazu kr贸la Zygmunta Starego zamek odremontowa艂 biskup Konopacki
punktor 1524 r. - na blisko 100 lat starostwo golubskie dostaje si臋 rodowi Kostk贸w
punktor 1527 r. - starosta Stanis艂aw Kostka z Sztembergu (Szymbarku) rozpocz膮艂 remont zamku. Odnowi艂 refektarz, w kt贸rym sklepienie zast膮piono stropami belkowymi i przebudowa艂 wn臋ki okienne pokryte polichromi膮 co zapowiada艂o ju偶 renesans
punktor 1555 r. - po jego 艣mierci miasto przesz艂o w r臋ce Jana, p贸藕niejszego wojewody sandomierskiego, senatora, kandydata na kr贸la Polski, kasztelana gda艅skiego, podskarbiego Prus, ekonoma Malborka i sekretarza kr贸la Zygmunta Augusta
punktor 1611 r. - starostwo golubskie otrzyma艂a Anna Waz贸wna. Kilka lat p贸藕niej przyst膮pi艂a ona do przebudowy zamku gotyckiego w stylu renesansowym. Mury zwie艅czono attyk膮, w naro偶ach postawiono dwukondygnacyjne wie偶yczki, mury ozdobiono sgraffitami. Przekszta艂cona i powi臋kszona zosta艂a, zachowana do dzi艣 przybud贸wka od frontu b臋d膮ca pa艂acykiem Anny Waz贸wny. Na terenie opadaj膮cym ku Drw臋cy powsta艂y s艂ynne pi臋kne ogrody w艂oskie. Tak偶e wn臋trza zyska艂y nowy wygl膮d.
punktor 1626 r. - pierwszy najazd Szwed贸w na zamek golubski
punktor 1655 r. - kolejny podczas "potopu". Zamek zosta艂 zdewastowany. Odbudowa przeci膮gn臋艂a si臋 do pocz. XVIII w., a przeprowadzi艂 j膮 starosta Fryderyk Denhof, zmieniaj膮c wn臋trza w duchu epoki baroku
punktor po艂. XVIII w. - w zamku stacjonowa艂y wojska Moskali
punktor 1772 r.- po rozbiorze kraju zamek zaj膮艂 pruski okupant. Siedzib臋 starostwa przeniesiono do W膮brze藕na, a zamek golubski zacz膮艂 popada膰 w ruin臋
punktor XIX w. - zamek pe艂ni艂 r贸偶ne funkcje, m.in.: magazynu, szko艂y, budynku mieszkalnego
punktor 1807 r. - wojska Napoleona po usuni臋ciu z zamku Prusak贸w za艂o偶y艂y tu szpital wojskowy
punktor 1842 r. - podczas huraganu nast膮pi艂 zawa艂 attyki skrzyd艂a wschodniego co spowodowa艂o zniszczenie sklepie艅 a偶 do piwnic
punktor 1867 r. - kolejna podobna katastrofa zdarzy艂a si臋 w skrzydle p贸艂nocnym i cz臋艣ciowo po艂udniowym
punktor lata 30 XX w. - cz臋艣ciowo odremontowano zamek, powsta艂o tu muzeum
punktor lata 1939-45 - zamek Golub mocno ucierpia艂 podczas dzia艂a艅 wojennych. Niemcy utworzyli w nim m.in. o艣rodek szkoleniowy Hitlerjugend
punktor lata 1947-53 - przeprowadzono prace zabezpieczaj膮ce
punktor 1967 r. - zako艅czono szczeg贸艂ow膮 inwentaryzacj臋 zamku pod kierunkiem Ireneusza S艂awi艅skiego oraz wst臋pn膮 odbudow臋 zamku g贸rnego. Przekazano go miejscowemu oddzia艂owi PTTK
punktor 1976 r. - zako艅czono odbudow臋 zamku g贸rnego. Zorganizowano pierwszy w kraju turniej rycerski
punktor 1989 r. - kolejne badania archeologiczne
punktor 2005 r. - rozpocz臋to prace remontowe. Dokonano wymiany pokrycia kru偶gank贸w i baszt, odtworzenia mur贸w fosy, docieplenia poddasza, remontu kot艂owni, hydroforni i drogi dojazdowej. Od nowego roku udost臋pniono nowe sale - na pi臋trze muzeum turniej贸w rycerskich oraz izba pami臋ci po艣wi臋cona d艂ugoletniemu zarz膮dcy zabytku z ramienia PTTK mgr Z. Kwiatkowskiemu, w piwnicach natomiast b臋dzie pokazywany krzy偶acki loch g艂odowy. Prace kosztowa艂y 1,4 mln z艂 i w 75% zosta艂y sfinansowane ze 艣rodk贸w Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
punktor 2013 r. - zako艅czono kolejny etap prac remontowych. Skupi艂y si臋 one na cz臋艣ci hotelowej. Podniesiony zosta艂 standard pokoj贸w. Obecnie wszystkie posiadaj膮 w艂asne 艂azienki, a w niekt贸rych wystr贸j nawi膮zuje do renesansu.

Zdj臋cie z okresu mi臋dzywojennego
Zamek Golub - widok znad Drw臋cy, zdj臋cie z okresu mi臋dzywojennego



Poczt贸wka z 1914 r.
Zamek w Golubiu na poczt贸wce z 1914 roku


Legendy i podania

Powr贸t na g贸r臋 strony

Zamek ma swoja zjaw臋 - "bia艂膮 dam臋", a jest ni膮 oczywi艣cie Anna Waz贸wna. Podobno widywano j膮 odzian膮 w bia艂膮 szat臋 zdobion膮 per艂ami, przechadzaj膮c膮 si臋 noc膮 po komnatach i kru偶gankach. Od kilku lat na zamku odbywaj膮 si臋 bale sylwestrowe zwane "Sylwestrem S艂aw" z udzia艂em najs艂awniejszych Polak贸w (w tym takie "s艂awy" jak Lew Rywin). Kulminacyjnym punktem jest wyj艣cie z ukrytego za obrazem Waz贸wny przej艣cia w wielkiej sali reprezentacyjnej, owej bia艂ej damy. Co roku ducha odtwarza aktualna Miss Polonia, kt贸ra ta艅czy nast臋pnie z go艣膰mi do samego 艣witu, kiedy to znika by ponownie si臋 pojawi膰 za jaki艣 czas i pokaza膰, 偶e nadal troszczy si臋 o sw贸j zamek. Poza tym towarzystwo bawi si臋 w pieczenie barana, poch贸d z pochodniami itp.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku golub
Zamek w Golubiu na poczt贸wce przedwojennej

Podania opowiadaj膮 te偶 jak to duch Anny pom贸g艂 wi臋藕niom, kt贸rych pojmali Szwedzi podczas "potopu". Wraz z ich wkroczeniem do Golubia zako艅czy艂 si臋 szcz臋艣liwy okres rozwoju miasta. Poczynili ogromne zniszczenia, a na ludzi na艂o偶yli bardzo dotkliwe kontrybucje. Kto nie m贸g艂 zap艂aci膰 by艂 wi臋ziony i g艂odzony pod zamkiem, nie oszcz臋dzano nawet kobiet i dzieci. Niechybnie wszyscy pomarliby w lochach, gdyby kobieca posta膰 w bieli nie pokaza艂a im tajnego przej艣cia prowadz膮cego pod Drw臋c膮 do zamku w Radzikach Du偶ych. Gdy Szwedzi zauwa偶yli ucieczk臋 Polak贸w przeszukali ca艂y zamek a偶 znale藕li przej艣cie w podziemiach i ruszyli w po艣cig. Gdy uciekaj膮cy s艂yszeli ju偶 zbli偶aj膮cych si臋 Szwed贸w, ze wzg贸rza osun膮艂 si臋 wielki g艂az i wpad艂 do rzeki niszcz膮c swoim ci臋偶arem podziemne korytarze. Wielu naje藕d藕c贸w zgin臋艂o, a reszta uciek艂a z miasta. Obecnie nie znajdziemy ju偶 tego korytarza, bo zosta艂o zabudowane podczas prac konserwatorskich.

Zdj臋cie z 1920 r.
Zdj臋cie na dziedzi艅cu zamku w Golubiu z ok. 1920 roku pokazuje ogrom zniszcze艅 budowli


Informacje praktyczne


ADRES I KONTAKT
punktorZamek Golubski - ul. PTTK 13, Golub-Dobrzy艅

CZAS
punktor Czas ogl膮dni臋cia z zewn膮trz i zwiedzania wn臋trz to ok. 75 minut

WST臉P
punktor P艂atny na dziedziniec i do wn臋trza zamku - 20 z艂, ulgowy 15 z艂, dzieci i m艂odzie偶 do lat 16 - 10 z艂. Op艂ata parkingowa: samoch贸d osobowy 10 z艂. Otwarty w sezonie (od 01.05. do 30.09.) od godz. 9.00 do 19.00, poza sezonem (od 01.10. do 30.04.) od godz. 9.00 do 16.00.

Poniewa偶 informacje o godzinach otwarcia, a przede wszystkim cenach bilet贸w szybko si臋 dezaktualizuj膮, sprawd藕 je na stronie oficjalnej opisywanego zamku/dworu:
Zamek w Golubiu - Dobrzyniu

Przedwojenna poczt贸wka
Poczt贸wka przedwojenna z ruinami zamku w Golubiu g贸ruj膮cym nad miastem



Po艂o偶enie i dojazd


Wschodnia cz臋艣膰 woj. kujawsko-pomorskiego. 35 km na p贸艂nocny wsch贸d od Torunia. Zobacz na mapie.
Zamek wida膰 z daleka, prowadzi do niego g艂贸wna droga pod g贸r臋. Jad膮c samochodem od po艂udnia nale偶y go min膮膰 i po chwili skr臋ci膰 w drog臋 w lewo. Przy zamku jest parking p艂atny.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N53.115582掳, E19.049306掳
format DM (stopnie, minuty):   53掳 6.93492'N, 19掳 2.95836'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   53掳 06' 56.10''N, 19掳 02' 57.50''E 



Bibliografia



punktor Antkowiak W艂odzimierz, Lamparski Piotr - Zamki i stra偶nice krzy偶ackie ziemi che艂mi艅skiej
punktor Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktor Jurasz Tomasz - Zamki i ich tajemnice
punktor Kaczy艅scy Izabela i Tomasz - Polska - najciekawsze zamki
punktor Kajzer Leszek, Ko艂odziejski Stanis艂aw, Salm Jan - Leksykon zamk贸w w Polsce
punktor Rogi艅ski Ryszard - Zamki i twierdze w Polsce - historia i legendy
punktor Sypek Robert - Zamki i obiekty warowne Pa艅stwa Krzy偶ackiego cz. 1

Zdj臋cie z okresu mi臋dzywojennego
Poczt贸wka z zamkiem golubskim z 1910 roku.


Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Golub - Widok od po艂udnia, z mostu na Drw臋cy Golub - Widok z ulicy od po艂udniowego wschodu Golub - Pod wzg贸rze zamkowym od po艂udnia Golub - Widok od p贸艂nocnego wschodu Golub - Schody prowadz膮ce do zamku Golub - Elewacja frontowa i skrzyd艂o p贸艂nocne Golub - Elewacja frontowa i skrzyd艂o po艂udniowe Golub - Armaty i kr贸l Zygmunt II Waza przed bram膮 Golub -  Zygmunt II Waza witaj膮cy turyst贸w Golub -  Skrzyd艂o wschodnie spod przypory Golub - Skrzyd艂o wschodnie Golub - Skrzyd艂o p贸艂nocne Golub - Widok na miasto z  przedzamcza
Zdj臋cia wykonane: latem 2023

Golub - Widok na zamek z miasteczka Golub - Zamek Golub - Skrzyd艂o zachodnie z bram膮 wej艣ciow膮 Golub - Fragment zamku Golub - Przybud贸wka - pa艂acyk Anny Wazy Golub - Armata wykorzystana na planie filmu Potop Golub - Schody prowadz膮ce do zamku od strony miasta Golub - Dziedziniec Golub - Na kru偶ganku Golub - Dziedziniec Golub - Naro偶nik p艂n.-wsch. - zwyk艂e okna na pi臋trze Golub - Kawiarnia zamkowa Golub - Dawna kaplica Golub - Dawna fosa Golub - Widok na miasto z tarasu na przedzamczu
Zdj臋cia wykonane: latem 2003



Materia艂y wideo


Zamek Golubski w Golubiu Dobrzyniu z lotu ptaka 4K



Noclegi


punktor Golub-Dobrzy艅 - Dom Wycieczkowy PTTK "Zamek", ul. Zamek 1, tel. (056) 683 24 55, 683 24 66
punktor Golub-Dobrzy艅 - Hotel "KAPRYS", ul. Kili艅skiego 7, tel. (056) 683 24 47, 683 27 24
punktor Golub-Dobrzy艅 - Pole Biwakowe, ul. Zamurna 2, tel. (056) 683, 52 39, 683 21 69

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: do: mieszkanka okolice g-d       Autor:  kulturalny kulturysta      Data:  2022-06-11 09:54:01
    Chyba ci nikt dawno mordy nie przemodelowa艂 na szczerbato-fioletowy­.   Skoro tatusia i tatu艣 ci臋 nie nauczyli wypowiada膰 si臋 kulturalnie i z szacunkiem, to ja ci臋 naucz臋 za pomoc膮 staro偶ytnej metody prawilnego s艂owia艅skiego wpierdolu lamusie.
  • Re: Zamek w Golubiu- odradzam       Autor:  Anonim      Data:  2018-06-30 12:45:33
    Brak kompetencji i wiedzy oraz zainteresowania ze strony przewodnika. Skromnie bardzo i ba艂agan. Sala "艣mieci鈥 historycznych to dobicie nawet pe艂nych wiary fascynat艙w historii.
  • Re: Zamek w Golubiu- odradzam       Autor:  Jan      Data:  2018-01-14 19:21:28
    Niestety mimo up艂ywu lat i zmiany prezesa,cho膰 tamten by艂 koszmarny w por贸wnaniu do obecnego,ca艂y czas jest wiele do poprawy,rozumiem ,gdyby taka jako艣膰 by艂a gratis ,ale kasuj膮c pieniadze od pani blond wymalowanej przewodnik oczekujemy chocia偶 minimum wiedzy i kultury ,a moje dziecko kt贸re 艣mia艂o o co艣 zapyta膰 nie jest dla tej pani bachorem ,co niestety mimo mojego wieku us艂ysza艂em.Wiec b臋d膮c drugi i ostatni raz pozdrawiam!





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2023 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.