Zamek Jawor

Jawor
艢redniowieczny zamek ksi膮偶臋cy





Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Jawor (woj. dolno艣l膮skie) - 艢redniowieczny zamek ksi膮偶臋cy, p贸藕niej rozbudowany

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
3 stars
艢rednia ocena: 3.0 na 5. G艂os贸w: 73

       
    
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
2.5 stars
艢rednia ocena: 2.4 na 5. G艂os贸w: 64

       
    
 


Opis i stan obecny


Olbrzymia bry艂a zamku w Jaworze stoi w po艂udniowo-zachodnim kra艅cu starego miasta nad Nys膮 Szalon膮. Jednak, mimo 偶e miasto jest przyja藕nie nastawione do turyst贸w - s膮 tablice informacyjne i znaki kieruj膮ce do r贸偶nych zabytk贸w, to pr贸偶no szuka膰 informacji o zamku. Nic w tym dziwnego, bo w obecnym stanie warownia chluby miastu nie przynosi i wida膰 w艂adze dosz艂y do wniosku, i偶 lepiej pomija膰 milczeniem jej istnienie. Jest to karygodne zaniedbanie, ale z drugiej strony fundusze potrzebne do restauracji tak pot臋偶nego obiektu musia艂yby by膰 ogromne. Dla chc膮cego nie ma jednak nic trudnego (vide sukcesywny remont klasztoru w Lubi膮偶u).
Widzimy wi臋c obiekt w po艂owie opuszczony, w po艂owie zamieniony na mieszkania i zajmowany przez jakie艣 warsztaty, magazyny, punktu us艂ugowe, a nawet instytucje publiczne. Ca艂o艣膰 jest szpetnie odrapana i przekszta艂cona, wsz臋dzie brud i 艣mieci, powybijane szyby etc.
ozdoba
Rezydencja godna cesarza
Starosta prowincji jaworsko - 艣widnickiej hrabia Otton von Nostitz podj膮艂 pr贸b臋 upodobnienia zamku w Jaworze do rezydencji cesarskiej w Wiedniu. Trudno dzi艣 stwierdzi膰 na ile mu si臋 to uda艂o. Wiadomo, 偶e d艂ugo nie cieszy艂 si臋 swoj膮 rezydencj膮, bo wkr贸tce po zako艅czeniu prac zmar艂. Zgromadzi艂 jednak w zamku cenn膮 kolekcj臋 starodruk贸w i dzie艂 sztuki. Najcenniejsze egzemplarze przechowywane by艂y na 3. kondygnacji skrzyd艂a zachodniego. Nale偶a艂 do nich m.in. r臋kopis "O obrotach sfer niebieskich" Miko艂aja Kopernika i biblia Jana Gutenberga. Jak wiadomo dzie艂o to by艂o wpisane na indeks i za posiadanie grozi艂y surowe kary. Nostitz kupi艂 go ok. 1660 roku od czeskiego filozofa i biskupa sekty braci czeskich Jana Amosa Komensky'ego, wygna艅ca kt贸ry korzysta艂 z polskiej go艣cinno艣ci, a jak si臋 p贸藕niej okaza艂o by艂 agentem szwedzkim i robi艂 co m贸g艂 aby doprowadzi膰 do rozbior贸w Rzeczpospolitej. Z kolei katolicki r贸d Nostitz贸w by艂 nastawiony bardzo 偶yczliwie do Polski, wiadomo, 偶e wcze艣niej wspiera艂 Polsk臋 w艂asnym oddzia艂em podczas wojny trzynastoletniej. R臋kopis pozostawa艂 w zamku do 艣mierci Ottona. Jego syn Wenzel nie szczeg贸lnie docenia艂 jego warto艣膰 i wywi贸z艂 go do Pragi, gdzie przele偶a艂 w bibliotece a偶 do XX wieku. W 1956 roku Czesi przekazali go Polsce.
Nale偶y pami臋ta膰, 偶e wielko艣膰, a g艂贸wnie wysoko艣膰 zamku nie mo偶na uzna膰 za w pe艂ni oryginaln膮. Jest to skutek nadbud贸w i przekszta艂ce艅 budowli trwaj膮cych od po艂owy XVIII wieku przez Prusak贸w. Utworzone przez nich wi臋zienie zatar艂o 艣lady wa偶nej warowni, najpierw piastowskiego ksi臋stwa jaworskiego, a potem jaworsko - 艣widnickiego, kt贸re przesz艂o pod w艂adanie Czech (zamek w Jaworze zawsze by艂 jego g艂贸wn膮 siedzib膮).
O ponurej przesz艂o艣ci, nie tylko wi臋zienia ale i miejsca ka藕ni przypomina pomnik na dziedzi艅cu, upami臋tniaj膮cy bojowniczki ruchu oporu z Francji i Norwegii zamordowane na zamku przez Niemc贸w. W ramach 贸wczesnej akcji zaprowadzania praworz膮dno艣ci w Europie, oddzia艂y Wehrmachtu deportowa艂y je艅c贸w na wsch贸d. Kobiety g艂贸wnie do Jawora, gdzie by艂y m臋czone i zabijane wg standard贸w naszych post臋powych i pacyfistycznych "przyjaci贸艂" zza Odry. Po II wojnie 艣w. komuni艣ci kontynuowali t臋 tradycj臋 - torturowali i mordowali na zamku 偶o艂nierzy podziemia niepodleg艂o艣ciowego.

Warownia jaworska by艂a zwi膮zana z Polsk膮 w sumie tylko przez 1,5 wieku, ale jej dzieje s膮 o tyle ciekawie, 偶e zaczyna艂y si臋 od niewielkiej wie偶y mieszkalno-obronnej, a zako艅czy艂y na wyj膮tkowo okaza艂ym gmachu z kilkoma przybud贸wkami. Pierwotny budynek wie偶owy mia艂 wymiary zaledwie 6,3x7,6 m i zbudowany by艂 z drewna na kamiennym fundamencie, ewentualnie na kamiennym przyziemiu. Obok sta艂 jeszcze drewniany budynek gospodarczy, a ca艂o艣膰 otoczona by艂a fos膮 i wa艂em. Miejsce po tej wie偶y zosta艂o zlokalizowane na dziedzi艅cu, przy wspomnianym pomniku. Grubo艣膰 mur贸w wynosi艂a tylko 65 cm. Jednak jeszcze w XIII wieku postawiono wi臋kszy budynek wie偶owy, w ca艂o艣ci murowany o rozmiarach 10x11m, a grubo艣膰 muru wzros艂a do 110 cm. Warowni臋 otoczono nast臋pnie murem obwodowym sprz臋偶onym z fortyfikacjami miejskimi. Na pocz膮tku XIV wieku warownia sk艂ada艂a si臋 z g艂贸wnego budynku od zachodu i gospodarczego od po艂udnia. Skrzyd艂o zachodnie postawiona na planie prostok膮ta 25x10 m. By艂a to budowla pi臋trowa z 2 wielkimi salami o sklepieniu kolebkowym na parterze. 艢ciany zewn臋trzne by艂y r贸wnocze艣nie murem obronnym i mia艂y a偶 2,5 m grubo艣ci oraz strzelnice. Skrzyd艂o po艂udniowe sk艂ada艂o si臋 z 6 pomieszcze艅 z osobnymi wyj艣ciami na dziedziniec. Ten fakt jak i blisko艣膰 studni sk艂ania do przypuszcze艅, 偶e by艂 to budynek gospodarczy. Reszta zabudowy by艂a drewniana. Wjazd do warowni nie zmieni艂 si臋 od XIII wieku i tak jak dzi艣 prowadzi艂 od wschodu (od XIX wieku istnia艂a podw贸jna brama, poniewa偶 skrzyd艂o wschodnie poprzedzono wtedy parterow膮 dobud贸wk膮 z now膮 neogotyck膮 bram膮). Od miasta zamek oddziela艂a fosa i wa艂. W XVI wieku budowl臋 przystosowano do u偶ywania broni artyleryjskiej. Na przed艂u偶eniu skrzyd艂a po艂udniowego wzniesiono wielk膮 bastej臋 nadaj膮ca dzi艣 zadziorno艣ci smutnej bryle zamku - wi臋zienia. Niegdy艣 mia艂a ona dwie lub trzy kondygnacje naziemne, w ca艂o艣ci przystosowane do prowadzenia ognia z broni palnej. Dzi艣 jest ona podwy偶szona, otwory strzelnicze zamurowane, a od wschodu przylega pi臋trowy budynek, lecz wida膰 wyra藕nie charakterystyczny mocno wyd艂u偶ony kszta艂t, identyczny jak w bastei miejskiej zwanej "Zamkiem Anio艂a" znajduj膮cej si臋 przy szkole niedaleko rynku. Wida膰, 偶e obie powsta艂y w tym samym czasie wg tego samego planu.
Nast臋pnie wzniesiono wysok膮 wie偶臋 mi臋dzy skrzyd艂ami zachodnim i po艂udniowym. Po umieszczeniu na niej zegara w ko艅cu XVII wieku zwana by艂a wie偶膮 zegarow膮.
Dalszy sta艂y rozw贸j zamku sprawi艂, 偶e w II po艂owie XVI wieku plan ca艂ego za艂o偶enia zyska艂 ju偶 podobny do dzisiejsz膮 form臋 nieregularnego tr贸jk膮ta z wewn臋trznym dziedzi艅cem i o艣mioboczn膮 wie偶膮, a ostateczny kszta艂t nadano 100 lat p贸藕niej podczas przebudowy barokowej. Kolejne przebudowy, to ju偶 g艂贸wnie zeszpecenia, nadbudowa istniej膮cych budynk贸w i dostawianie nowych od zewn膮trz. W bryle zamku Jawor mo偶na dostrzec 2 inne obiekty wie偶o-podobne - cylindryczna na dziedzi艅cu mieszcz膮ca klatk臋 schodow膮 i czworoboczna na zewn膮trz od p贸艂nocnego zachodu. To p贸藕niejsze dobud贸wki, bez funkcji obronnych. W cz臋艣ci wschodniej skrzyd艂a po艂udniowego wyr贸偶nia si臋 budynek z wysokimi oknami, b臋d膮cy dawn膮 kaplic膮 zamkow膮. Wej艣cie do tego skrzyd艂a z dziedzi艅ca prowadzi przez portal z 1656 r.
Do rezydencji ksi膮偶臋cej i staro艣ci艅skiej w Jaworze nale偶a艂y tak偶e tereny od wschodu (cze艣膰 ul. Zamkowej i Chrobrego) stanowi膮ce Podzamcze, a z drugiej strony w dole (ul. D膮browskiego) rozplanowane by艂y ogrody zamkowe, dzi艣 to miejskie targowisko.

Aktualizacja. Zamkiem zarz膮dza Muzeum Regionalne. Mo偶na ju偶 zwiedza膰 jego fragment oraz wej艣膰 na 25-metrow膮 wie偶臋 z punktem widokowym. Na poddaszu znajduje si臋 wystawa po艣wi臋cona historii zamku, tw贸rczo艣ci regionalnych artyst贸w oraz jaworskie losy r臋kopisu Kopernika "O obrotach sfer niebieskich".

Rycina z 1887 r. z zamkiem
Zamek na rycinie z 1887 r.



Zdj臋cie Lidar Jawora
Zdj臋cie z lotniczego skanowania laserowego terenu zamkowego w Jaworze. A -zamek, B - wielka basteja, NS - rzeka Nysa Szalona


Plany i rekonstrukcje


Plan zamku wg J. Pilcha
Plan zamku Jawor wg J. Pilcha + w艂asne dodatki.
1 - pierwsza wie偶a mieszkalno-obronna z drewna, 2 - druga wie偶a mieszkalno-obronna murowana, A - dom g艂贸wny - skrzyd艂o zachodnie, B - skrzyd艂o po艂udniowe, Bb - kaplica w skrzydle po艂udniowym, C - wie偶a zegarowa, D - wielka basteja, E - dobud贸wka pruska do bastei z XIX w., F - neogotycka brama dobudowana w XIX w., G - przejazd bramny oryginalny, H - wie偶a cylindryczna z klatk膮 schodow膮, I - skrzyd艂o wschodnie, J - parterowa przybud贸wka od wschodu z XIX w., K - miejsce po studni, L - wie偶a p贸艂nocno-zachodnia, M - skrzyd艂o zachodnie.

Szwedzki plan Jawora z XVII w.
Szwedzki plan Jawora z XVII w., widok od zachodu. 1 - zamek, 2 - brama Bolkowska, 3 - klasztor bernardyn贸w, 4 - brama Strzegomska, 5 - brama Legnicka, 6 - ko艣ci贸艂 艣w. Marcina, 7 - rynek, 8 - brama Z艂otoryjska, 9 - rzeka Nysa Szalona, 10 - rzeka M艂yn贸wka

Plan Jawora z 1868 r.
Plan Jawora z 1868 r. Zamek pod nr 24 w naro偶niku po艂udniowo-zachodnim

Widok Jawora wg  Wernera
Plan miasta od p贸艂nocy z ok. po艂owy XVIII wieku wg F. B. Wernera. Zamek zaznaczony


Historia, wydarzenia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Pierwotna wie偶a mieszkalno-obronna, z kt贸rej powsta艂 z czasem zamek, zbudowana zosta艂a w I po艂owie XIII w. By艂a to niewielka drewniana stra偶nica otoczona fos膮 i wa艂em przy brodzie na Nysie Szalonej. Istniej膮 hipotezy, 偶e teren zamku zajmowa艂 gr贸d ju偶 w IX stuleciu.

Najstarszy widok miasta
Najstarszy widok Jawora z 1562 r. od strony dzisiejszej ulicy G艂uchej autorstwa wroc艂awskiego malarza Jakuba Waltera. Zamek jeszcze bez wie偶y stoi po lewej stronie, mi臋dzy dwiema bramami. Wida膰 najstarsze skrzyd艂a po艂udniowe i zachodnie. Charakterystyczna jest nazwa miejscowo艣ci pisana po polsku - Jawor, a nie zniemczone "Jauer". Poni偶ej powi臋kszenie

Powi臋kszenie zamku

punktor 1224 r. - pierwsza wzmianka o jaworskiej warowni. Jednak istnienie jaworskiej kasztelanii i przypisywanie jej rycerzowi Rados艂awowi z Boles艂awca, powtarzane za literatur膮 niemieck膮, jest obecnie kwestionowane przez niekt贸rych badaczy jako b艂臋dna interpretacja starego dokumentu
punktor 1241 r. - zniszczenie miasta i zameczku przez Mongo艂贸w wracaj膮cych spod Legnicy. Warowni臋 odbudowano
punktor 1274 r. - Jawor sta艂 si臋 stolic膮 odr臋bnego ksi臋stwa wydzielonego z ksi臋stwa legnickiego przez Boles艂awa II Rogatk臋 dla syna Henryka. 脫wczesny zameczek zosta艂 wi臋c rozbudowany - przy drewnianej wie偶y mieszkalnej postawiono wi臋ksz膮, murowan膮.
punktor po 1280 r. - za panowania Bolka I zbudowano miejskie mury obronnych. Nast臋pnie fortyfikacje zamku (fosa i wa艂) zosta艂y zast膮pione grubym murem obronnym po艂膮czonym z fortyfikacjami miejskimi. Zamek zapewne te偶 zosta艂 rozbudowany, bo ksi膮偶臋 scali艂 swoje ziemie w rozleg艂e ksi臋stwo jaworsko-艣widnickie. Zamek jaworski by艂 jego g艂贸wn膮 siedzib膮 w latach 1279-1287. W XIII-wiecznych dokumentach Bolko I zwany jest "ksi膮偶臋 艢l膮ska", "ksi膮偶臋 z Jawora" i "pan na Jaworze".
punktor 1292 r. - przy okazji informacji o wybudowanym m艂ynie pojawia si臋 kolejna wzmianka o zamku
punktor 1301 r. - nast臋pnym ksi臋ciem jaworsko-艣widnickim zosta艂 Bernard, syn Bolka I. G艂贸wn膮 jego siedzib膮 by艂 jednak Lw贸wek
punktor 1312 r. - po ponownym wydzieleniu ksi臋stwa jaworskiego dla Henryka I, w艂adca ten panowa艂 ju偶 w miejscowym zamku, z艂o偶onym z dw贸ch prawdopodobnie 2-kondygnacyjnych budynk贸w: zachodniego i po艂udniowego
punktor 1346 r. - po 艣mierci Henryka I, zjednoczonym ponownie ksi臋stwem jaworsko-艣widnickim w艂ada艂 jego bratanek Bolko II Ma艂y. Burgrabim zamku by艂 Peczolde von Betschau, a od 1377 r. Gunther Rohnau
punktor od 1392 r. - po 艣mierci ma艂偶onki Bolka II - Agnieszki (Agnes) ksi臋stwo przesz艂o pod rz膮dy czeskie. Jawor zyska艂 tytu艂 miasta kr贸lewskiego, a za zamku przez kolejnych 350 lat rezydowa艂 starosta, czyli naczelnik prowincji jaworsko-艣widnickiej. Pierwszym by艂 Benesz z Chu艣nika

Panorama Jawora z 1615 r.
Panorama Jawora na miedziorycie Fryderyka K眉hna z 1615 r. 4 - zamek, 11 - furta do zamkowych ogrod贸w. Obok 1 - ko艣ci贸艂 艣w. Marcina, 2 - wie偶a ratusza. Poni偶ej powi臋kszenie zamku

Powi臋kszenie zamku z panoramy


ozdoba
Bunt na zamku
15 maja 1527 roku w zamku Jawor dosz艂o do g艂o艣nej awantury wywo艂anej przez du偶膮 grup臋 ch艂op贸w z pobliskich Piotrowic. Domagali si臋 oni uwolnienia protestanckiego kaznodziei, kt贸rego aresztowano z rozkazu starosty Hansa von Zedlitza za przej艣cie z katolicyzmu na luteranizm i z艂amanie celibatu. Ch艂opi wdarli si臋 do komnaty starosty uzbrojeni w d艂ugie no偶e i pobili zar贸wno jego jak i s艂u偶b臋. Prowodyr贸w zaj艣cia 艣ci臋to w 艢widnicy, reszta napastnik贸w ocala艂a dzi臋ki wstawiennictwu burmistrza miasta. Mieszka艅cy Piotrowic musieli si臋 jednak ukorzy膰 przed starost膮, id膮c na kl臋czkach ze 艣wiecami w r臋kach od bramy strzegomskiej a偶 do zamku b艂agaj膮c o wybaczenie. Za kar臋 nie mogli te偶 u偶ywa膰 sprawnych, naostrzonych no偶y przez okres 10 lat, st膮d powiedzenie "ostry jak piotrowicki n贸偶".
Najnowsze badania traktuj膮 jednak cz臋艣膰 tej opowie艣ci jako legend臋 i propagand臋 protestant贸w. W rzeczywisto艣ci powody buntu by艂y inne - chodzi艂o o wysoko艣膰 pa艅szczyzny mieszka艅c贸w Piotrowic wobec feuda艂a Fryderyka von Nimptsch. Sp贸r mia艂 by膰 rozs膮dzony w Jaworze, lecz ch艂opi nie wierz膮c w pozytywny werdykt przybyli t艂umnie na zamek i zacz膮艂 si臋 tumult. Poniewa偶 by艂 to okres wojny ch艂opskiej i r贸偶nych bunt贸w, potraktowano ich 艂agodnie, nikt nie zosta艂 艣ci臋ty, a najci臋偶sz膮 kar膮 by艂a banicja. Zakaz u偶ywania no偶y faktycznie zapad艂.

punktor 1393 r. - w zamku Jawor odby艂o si臋 pierwsze posiedzenie sejmu prowincji
punktor 1408 r. - zako艅czono rozbudow臋 obiektu przez kr贸la Czech Wac艂awa IV. Skrzyd艂o po艂udniowe zyska艂o trzeci膮 kondygnacj臋 oraz kaplic臋. Prawdopodobnie powsta艂y te偶 murowane zacz膮tki pozosta艂ych skrzyde艂, kt贸re p贸藕niej zamkn臋艂y dziedziniec ze wszystkich stron i baszty w murach obwodowych
punktor 1427 r. - pod Jawor podeszli Husyci. Zniszczyli okolic臋, ale dobrze ufortyfikowanego miasta z zamkiem nie odwa偶yli si臋 zaatakowa膰. Sytuacja powt贸rzy艂a si臋 2 lata p贸藕niej
punktor 1459 r. - w zamku go艣ci艂 kr贸l Czech Jerzy z Podiebradu
punktor 1488 r. - wzmianka w 贸wczesnym dokumencie o kaplicy zamkowej pw. 艣w. Jadwigi z dwoma o艂tarzami
punktor 1490 r. - kr贸l czeski W艂adys艂aw Jagiello艅czyk przyj膮艂 Jaworze ho艂d stan贸w miejskich. Uroczysto艣膰 odbywa艂a si臋 najpierw na rynku, potem w zamku
punktor prze艂om XV/XVI w. - jako starosta wymieniony jest ksi膮偶臋 cieszy艅ski i g艂ogowski Kazimierz
punktor po 1510 r. - rozbudowa fortyfikacji miejskich oraz zamkowych. Warowni臋 przystosowano do u偶ycia broni palnej. Pr贸cz fortyfikacji bastejowych otaczaj膮cych zamek, powsta艂a r贸wnie偶 zachowana do dzi艣 w przekszta艂conej postaci basteja na przed艂u偶eniu skrzyd艂a zachodniego
punktor 1527 r. - Jawor wraz ca艂ym 艢l膮skiem przeszed艂 pod w艂adanie austriackie (Habsburg贸w)
punktor 1572 - zako艅czono przebudow臋 warowni w stylu renesansowym, m.in. wybudowano wysok膮 wie偶臋 w pustym dotychczas naro偶niku po艂udniowo-zachodnim i podwy偶szono istniej膮ce budynki, w tym skrzyd艂o zachodnie. Na zamku go艣ci艂 elektor saski Albrecht von Wettin
punktor 1587 r. - zapiski m贸wi膮, 偶e na zamku Jawor wystawnie podejmowano ksi臋cia legnickiego wraz z ma艂偶onk膮
punktor 1602 r. - cesarz Rudolf Habsburg sprzeda艂 zamek stanom prowincji jaworsko - 艣widnickiej za 20 tys. talar贸w 艣l膮skich
punktor 1612 r. - rezydencj臋 u偶ytkowa艂 naczelnik prowincji(starosta) Casparowi von Wahrnedorf
punktor 1648 r. - podczas wojny 30-letniej warownia uleg艂a spaleniu z prawie ca艂ym miastem podczas odbicia go z r膮k szwedzkich przez Austriak贸w pod wodz膮 p艂k. Villaniego
punktor 1656 r. - kolejne zniszczenia w wyniku wielkiego po偶aru
punktor lata 1663-65 - 贸wczesny starosta - hrabia Otto von Nostitz odbudowa艂 i rozbudowa艂 w stylu barokowym zamek, a raczej ju偶 rezydencj臋 staro艣ci艅sk膮. Wie偶a wzbogaci艂a si臋 o dzwonu, kt贸ry zachowa艂 si臋 do dzi艣. Widnieje na nim napis "Ave Mariae" i data 1665

Panorama C. F. Stuckarta
Panorama Jawora z 1819 roku autorstwa C. F. Stuckarta. Zamek oznaczony

punktor 1673-1674 r. - wzmianka w dokumentach m贸wi, i偶 zamek jaworski prowadzi艂 sprzeda偶 piwa, a skrzyd艂o po艂udniowe zyska艂o manierystyczny portal zachowany do dzi艣
punktor 1677 r. - teren nale偶膮cy do zamku zosta艂 uszczuplony. Miasto odkupi艂o od starosty ca艂e podzamcze wraz z ogrodami
punktor 1687 r. - w zamku jaworskim nocowa艂a kr贸lowa Marysie艅ka Sobieska, b臋d膮c w drodze do Cieplic, gdzie udawa艂a si臋 na leczenie. Nocowa艂a tu r贸wnie偶 w drodze powrotnej do Wilanowa. Dw贸r kr贸lowej sk艂ada艂 si臋 z 700 powoz贸w i 1800 koni
punktor 1746 r. - po przej臋ciu Jawora przez Prusy, Fryderyk II nakaza艂 urz膮dzi膰 w zamku szpital dla ob艂膮kanych, a nast臋pnie r贸wnie偶 g艂贸wne wi臋zienie Dolnego 艢l膮ska. Przez nast臋pne 100 lat obiekt zosta艂 znacznie przekszta艂cony, szczeg贸lnie wn臋trza. Skrzyd艂a wschodnie i zachodnie nadbudowano, a przed wjazdem dodatkowo postawiono parterow膮 przybud贸wk臋 z neogotyck膮 bram膮, przez kt贸ra wchodzi si臋 odt膮d na dziedziniec, przebudowano po艂udniow膮 cz臋艣膰 zamku, podwy偶szaj膮c j膮 i urz膮dzaj膮c tam dalsze cele wi臋zienne. Wie偶a zegarowa zosta艂a wzniesiona na nowo w 1751 r., prawdopodobnie w celu lepszej kontroli wi臋藕ni贸w
punktor lata 20-te XIX - w zamku wybuch艂 bunt przeciw trudnym warunkom panuj膮cym w tutejszym wi臋zieniu
punktor po艂. XIX w. - skrzyd艂o po艂udniowe zosta艂o ca艂kowicie przebudowane
punktor lata 1888-1945 - wi臋zienie w zamku przeznaczone zosta艂o tylko dla kobiet
punktor 1945 r. - z maksymalnie przepe艂nionego wi臋zienia (1555 kobiet z wielu kraj贸w europejskich na 500 miejsc) rozpocz臋to wyw贸zki z obozu koncentracyjnego w Ravensbruck i wi臋zienia w Aichach
punktor po 1945 - po wojnie zamek by艂 zak艂adem pracy przymusowej
punktor 2004 r. - w Jaworze powsta艂o Stowarzyszenie Zamek Piastowski
punktor 2012 r. - remont wie偶y i przyleg艂ych pomieszcze艅
punktor 2013 r. - zarz膮dzaj膮ce zamkiem Muzeum Regionalne udost臋pni艂o turystom odremontowan膮 cz臋艣膰 po艂udniowo 鈥 zachodniego skrzyd艂a zamku wraz z punktem widokowym na wie偶y

Panorama Jawora z 1840 r.
Rycina z panoram膮 Jawora z 1840 r. Zamek po lewej


Informacje praktyczne


ADRES I KONTAKT
punktorZamek Piastowski - ul. Zamkowa 1, Jawor

CZAS
punktor Ogl膮dni臋cie z zewn膮trz wraz z obej艣ciem dooko艂a zajmuje ok. 30 minut. Zwiedzanie udost臋pnionego fragmentu r贸wnie偶 ok. 30 minut.

WST臉P
punktor Wolny na dziedziniec. P艂atny do po艂udniowo 鈥 zachodniego skrzyd艂a z punktem widokowym - 2 z艂. Otwarte w miesi膮cach maj - pa藕dziernik od 艣rody do niedzieli w godz. 12:00 i 15:00.


Stara poczt贸wka z zamkiem
Zamek w Jaworze ok. po艂owy XIX wieku na starej poczt贸wce. Widok na skrzyd艂o po艂udniowe z kaplic膮 po prawej



Po艂o偶enie i dojazd


Centralno - p贸艂nocna cz臋艣膰 woj. dolno艣l膮skiego. 17 km na po艂udnie od Legnicy. Zobacz na mapie.
Zamek stoi w po艂udniowo zachodnim kra艅cu dawnego Jawora, ok. 300 metr贸w od ratusza. Tu偶 obok jest przystanek PKS i du偶y parking przy drodze do Jeleniej G贸ry, ale nie warto od razu ucieka膰 z miasta, bo rynek i zabytki Jawora s膮 naprawd臋 warte ogl膮dni臋cia.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N51.04986667掳, E16.19075278掳
format DM (stopnie, minuty):   51掳 2.9920002'N, 16掳 11.4451668'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   51掳 02' 59.52''N, 16掳 11' 26.71''E 



Bibliografia



punktor Pacak Piotr - Kalendarium Historii Jawora
punktor Chorowska Ma艂gorzata - Rezydencje 艣redniowieczne na 艢l膮sku. Zamki, pa艂ace, wie偶e mieszkalne
punktor Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktor Guerquin Bohdan - Zamki 艣l膮skie
punktor Kajzer Leszek, Ko艂odziejski Stanis艂aw, Salm Jan - Leksykon zamk贸w w Polsce
punktor Mazurska Teresa, Rachwalski Eugeniusz, Za艂臋ski Jerzy - Zamki Dolnego 艢l膮ska


Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Jawor - Skrzyd艂o po艂udniowe, po prawej kaplica Jawor - Skrzyd艂o po艂udniowe, wida膰 bastej臋 i wie偶臋 zegarow膮 Jawor - Widok  na bastej臋 Jawor - Basteja Jawor - Widok od zachodu - basteja i pruska dobud贸wka z XIX w., a dalej wie偶a Jawor - Skrzyd艂o zachodnie Jawor - Wie偶a od p贸艂nocnego zachodu Jawor - Skrzyd艂o wschodnie z  przybud贸wk膮 i prusk膮 neogotyck膮 bram膮 z XIX w. Jawor - Brama wjazdowa Jawor - Wie偶a zegarowa na dziedzi艅cu Jawor - Dziedziniec
Zdj臋cia wykonane: latem 2006


Materia艂y wideo


Zamek piastowski w Jaworze z drona



Noclegi



punktor Jawor - Hotel Jawor, ul. Staszica 10, tel. (0..76) 871-06-24
punktor Jawor - Hotel Sportowy, ul. Parkowa 7, tel. (076) 870-21-41
punktor Jawor - Motel, ul. D膮browskiego 15, tel. (076) 870-29-39
punktor Jawor - Internat przy PCKZ, ul. Starojaworska 7, tel. (076) 870-28-39
punktor Jawor - Camping, ul. My艣liborska 15, tel. (076) 870-38-13

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Brakuje zdj臋cia w Historii       Autor:  zamki.res.pl      Data:  2016-05-05 13:30:06
    dzi臋kuj臋, poprawione
  • Brakuje zdj臋cia w Historii       Autor:  Anonim      Data:  2016-05-05 11:58:41
    W kodzie strony wkrad艂 si臋 b艂膮d i niestety nie wy艣wietla si臋 zdj臋cie "Rekonstrukcja lub stary widok zamku jawor" z podpisem "Najstarszy widok miasta z 1562 r. Zamek jeszcze bez wie偶y stoi po lewej stronie, mi臋dzy dwiema bramami" -
    http://zamki.res.p­l/foto10/jawor-r3.jp­g
  • znane       Autor:  Anonim      Data:  2012-01-08 22:34:23
    piekne miasteczko turystyczne ,tylko trzeba zainwestowac.,zreszt­a moje rodzinne.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2024 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.