Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Jawor (woj. dolno艣l膮skie) - 艢redniowieczny zamek ksi膮偶臋cy, p贸藕niej rozbudowany

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
艢rednia ocena: 2.9 na 5. G艂os贸w: 72 3 stars
           
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
艢rednia ocena: 2.4 na 5. G艂os贸w: 64 2.5 stars
           
 


Opis i stan obecny


Olbrzymia bry艂a zamku w Jaworze stoi w po艂udniowo-zachodnim kra艅cu starego miasta nad Nys膮 Szalon膮. Jednak, mimo 偶e miasto jest przyja藕nie nastawione do turyst贸w - s膮 tablice informacyjne i znaki kieruj膮ce do r贸偶nych zabytk贸w, to pr贸偶no szuka膰 informacji o zamku. Nic w tym dziwnego, bo w obecnym stanie warownia chluby miastu nie przynosi i wida膰 w艂adze dosz艂y do wniosku, i偶 lepiej pomija膰 milczeniem jej istnienie. Jest to karygodne zaniedbanie, ale z drugiej strony fundusze potrzebne do restauracji tak pot臋偶nego obiektu musia艂yby by膰 ogromne. Dla chc膮cego nie ma jednak nic trudnego (vide sukcesywny remont klasztoru w Lubi膮偶u).
Widzimy wi臋c obiekt w po艂owie opuszczony, w po艂owie zamieniony na mieszkania i zajmowany przez jakie艣 warsztaty, magazyny, punktu us艂ugowe, a nawet instytucje publiczne. Ca艂o艣膰 jest szpetnie odrapana i przekszta艂cona, wsz臋dzie brud i 艣mieci, powybijane szyby etc.
Rezydencja godna cesarza
Starosta prowincji jaworsko - 艣widnickiej hrabia Otton von Nostitz podj膮艂 pr贸b臋 upodobnienia zamku w Jaworze do rezydencji cesarskiej w Wiedniu. Trudno dzi艣 stwierdzi膰 na ile mu si臋 to uda艂o. Wiadomo, 偶e d艂ugo nie cieszy艂 si臋 swoj膮 rezydencj膮, bo wkr贸tce po zako艅czeniu prac zmar艂. Zgromadzi艂 jednak w zamku cenn膮 kolekcj臋 starodruk贸w i dzie艂 sztuki. Najcenniejsze egzemplarze przechowywane by艂y na 3. kondygnacji skrzyd艂a zachodniego. Nale偶a艂 do nich m.in. r臋kopis "O obrotach sfer niebieskich" Miko艂aja Kopernika i biblia Jana Gutenberga. Jak wiadomo dzie艂o to by艂o wpisane na indeks i za posiadanie grozi艂y surowe kary. Nostitz kupi艂 go pok. 1660 roku od czeskiego filozofa i biskupa sekty braci czeskich Jana Amosa Komensky'ego, wygna艅ca kt贸ry korzysta艂 z polskiej go艣cinno艣ci, a jak si臋 p贸藕niej okaza艂o by艂 agentem szwedzkim i robi艂 co m贸g艂 aby doprowadzi膰 do rozbior贸w Rzeczpospolitej. Z kolei katolicki r贸d Nostitz贸w by艂 nastawiony bardzo 偶yczliwie do Polski, wiadomo, 偶e wcze艣niej wspiera艂 Polsk臋 w艂asnym oddzia艂em podczas wojny trzynastoletniej. R臋kopis pozostawa艂 w zamku do 艣mierci Ottona. Jego syn Wenzel nie szczeg贸lnie docenia艂 jego warto艣膰 i wywi贸z艂 go do Pragi, gdzie przele偶a艂 w bibliotece a偶 do XX wieku. W 1956 roku Czesi przekazali go Polsce.
Nale偶y pami臋ta膰, 偶e wielko艣膰, a g艂贸wnie wysoko艣膰 zamku nie mo偶na uzna膰 za w pe艂ni oryginaln膮. Jest to skutek nadbud贸w i przekszta艂ce艅 budowli trwaj膮cych od po艂owy XVIII wieku przez Prusak贸w. Utworzone przez nich wi臋zienie zatar艂o 艣lady wa偶nej warowni, najpierw piastowskiego ksi臋stwa jaworskiego, a potem jaworsko - 艣widnickiego, kt贸re przesz艂o pod w艂adanie Czech (zamek w Jaworze zawsze by艂 jego g艂贸wn膮 siedzib膮).
O ponurej przesz艂o艣ci, nie tylko wi臋zienia ale i miejsca ka藕ni przypomina pomnik na dziedzi艅cu, upami臋tniaj膮cy bojowniczki ruchu oporu z Francji i Norwegii zamordowane na zamku przez Niemc贸w. W ramach 贸wczesnej akcji zaprowadzania praworz膮dno艣ci w Europie, oddzia艂y Wehrmachtu deportowa艂y je艅c贸w na wsch贸d. Kobiety g艂贸wnie do Jawora, gdzie by艂y m臋czone i zabijane wg standard贸w naszych post臋powych i pacyfistycznych "przyjaci贸艂" zza Odry. Po II wojnie 艣w. komuni艣ci kontynuowali t臋 tradycj臋 - torturowali i mordowali na zamku 偶o艂nierzy podziemia niepodleg艂o艣ciowego.

Warownia jaworska by艂a zwi膮zana z Polsk膮 w sumie tylko przez 1,5 wieku, ale jej dzieje s膮 o tyle ciekawie, 偶e zaczyna艂y si臋 od niewielkiej wie偶y mieszkalno-obronnej, a zako艅czy艂y na wyj膮tkowo okaza艂ym gmachu z kilkoma przybud贸wkami. Pierwotny budynek wie偶owy mia艂 wymiary zaledwie 6,3x7,6 m i zbudowany by艂 z drewna na kamiennym fundamencie, ewentualnie na kamiennym przyziemiu. Obok sta艂 jeszcze drewniany budynek gospodarczy, a ca艂o艣膰 otoczona by艂a fos膮 i wa艂em. Miejsce po tej wie偶y zosta艂o zlokalizowane na dziedzi艅cu, przy wspomnianym pomniku. Grubo艣膰 mur贸w wynosi艂a tylko 65 cm. Jednak jeszcze w XIII wieku postawiono wi臋kszy budynek wie偶owy, w ca艂o艣ci murowany o rozmiarach 10x11m, a grubo艣膰 muru wzros艂a do 110 cm. Warowni臋 otoczono nast臋pnie murem obwodowym sprz臋偶onym z fortyfikacjami miejskimi. Na pocz膮tku XIV wieku warownia sk艂ada艂a si臋 z g艂贸wnego budynku od zachodu i gospodarczego od po艂udnia. Skrzyd艂o zachodnie postawiona na planie prostok膮ta 25x10 m. By艂a to budowla pi臋trowa z 2 wielkimi salami o sklepieniu kolebkowym na parterze. 艢ciany zewn臋trzne by艂y r贸wnocze艣nie murem obronnym i mia艂y a偶 2,5 m grubo艣ci oraz strzelnice. Skrzyd艂o po艂udniowe sk艂ada艂o si臋 z 6 pomieszcze艅 z osobnymi wyj艣ciami na dziedziniec. Ten fakt jak i blisko艣膰 studni sk艂ania do przypuszcze艅, 偶e by艂 to budynek gospodarczy. Reszta zabudowy by艂a drewniana. Wjazd do warowni nie zmieni艂 si臋 od XIII wieku i tak jak dzi艣 prowadzi艂 od wschodu (od XIX wieku istnia艂a podw贸jna brama, poniewa偶 skrzyd艂o wschodnie poprzedzono wtedy parterow膮 dobud贸wk膮 z now膮 neogotyck膮 bram膮). Od miasta zamek oddziela艂a fosa i wa艂. W XVI wieku budowl臋 przystosowano do u偶ywania broni artyleryjskiej. Na przed艂u偶eniu skrzyd艂a po艂udniowego wzniesiono wielk膮 bastej臋 nadaj膮ca dzi艣 zadziorno艣ci smutnej bryle zamku - wi臋zienia. Niegdy艣 mia艂a ona dwie lub trzy kondygnacje naziemne, w ca艂o艣ci przystosowane do prowadzenia ognia z broni palnej. Dzi艣 jest ona podwy偶szona, otwory strzelnicze zamurowane, a od wschodu przylega pi臋trowy budynek, lecz wida膰 wyra藕nie charakterystyczny mocno wyd艂u偶ony kszta艂t, identyczny jak w bastei miejskiej zwanej "Zamkiem Anio艂a" znajduj膮cej si臋 przy szkole niedaleko rynku. Wida膰, 偶e obie powsta艂y w tym samym czasie wg tego samego planu.
Nast臋pnie wzniesiono wysok膮 wie偶臋 mi臋dzy skrzyd艂ami zachodnim i po艂udniowym. Po umieszczeniu na niej zegara w ko艅cu XVII wieku zwana by艂a wie偶膮 zegarow膮.
Dalszy sta艂y rozw贸j zamku sprawi艂, 偶e w II po艂. XVI wieku plan ca艂ego za艂o偶enia zyska艂 ju偶 podobny do dzisiejsz膮 form臋 nieregularnego tr贸jk膮ta z wewn臋trznym dziedzi艅cem i o艣mioboczn膮 wie偶膮, a ostateczny kszta艂t nadano 100 lat p贸藕niej podczas przebudowy barokowej. Wie偶臋 zwano "zegarow膮" po umieszczeniu na niej zegara w ko艅cu XVII wieku. Kolejne przebudowy, to ju偶 g艂贸wnie zeszpecenia, nadbudowa istniej膮cych budynk贸w i dostawianie nowych od zewn膮trz. W bryle zamku Jawor mo偶na dostrzec 2 inne obiekty wie偶opodobne - cylindryczna na dziedzi艅cu mieszcz膮ca klatk臋 schodow膮 i czworoboczna na zewn膮trz od p贸艂nocy. To p贸藕niejsze dobud贸wki, bez funkcji obronnych. W cz臋艣ci wschodniej skrzyd艂a po艂udniowego wyr贸偶nia si臋 budynek z wysokimi oknami, b臋d膮cy dawn膮 kaplic膮 zamkow膮. Wej艣cie do tego skrzyd艂a z dziedzi艅ca prowadzi przez portal z 1656 r.
Do rezydencji ksi膮偶臋cej i staro艣ci艅skiej w Jaworze nale偶a艂y tak偶e tereny od wschodu (cze艣膰 ul. Zamkowej i Chrobrego) stanowi膮ce Podzamcze, a z drugiej strony w dole (ul. D膮browskiego) rozplanowane by艂y ogrody zamkowe, dzi艣 to miejskie targowisko.

Aktualizacja. Zamkiem zarz膮dza Muzeum Regionalne. Mo偶na ju偶 zwiedza膰 jego fragment oraz wej艣膰 na 25-metrow膮 wie偶臋 z punktem widokowym. Na poddaszu znajduje si臋 wystawa po艣wi臋cona historii zamku, tw贸rczo艣ci regionalnych artyst贸w oraz jaworskie losy r臋kopisu Kopernika "O obrotach sfer niebieskich".

Rekonstrukcja lub stary widok zamku jawor
Zamek na rycinie z 1887 r.



Plany i rekonstrukcje


Plan zamku jawor
Plan zamku Jawor wg J. Pilcha.
1 - brama wjazdowa w parterowej przybud贸wce z XIX w., 2 - baszta z klatk膮 schodow膮, 3 - wie偶a zegarowa, 4- basteja, 5 - czworoboczna wie偶a, 6 - miejsce po pierwotnej wie偶y mieszkalno-obronnej, 7 - skrzyd艂o zachodnie, 8 - skrzyd艂o wschodnie, 9 - skrzyd艂o p贸艂nocne, 10 - budynek dobudowany do bastei
殴r贸d艂o: Leksykon Zamk贸w w Polsce, L. Kajzer, S. Ko艂odziejski, J. Salm, Arkady 2002


Plan zamku jawor
Szwedzki plan Jawora z z XVII w., widok od zachodu. 1 - zamek, 2 - brama Bolkowska, 3 - klasztor bernardyn贸w, 4 - brama Strzegomska, 5 - brama Legnicka, 6 - ko艣ci贸艂 艣w. Marcina, 7 - rynek, 8 - brama Z艂otoryjska, 9 - rzeka Nysa Szalona, 10 - rzeka M艂yn贸wka

Plan zamku jawor
Plan Jawora z 1868 r. Zamek pod nr 24 w naro偶niku po艂udniowo-zachodnim

Plan zamku jawor
Plan miasta od p贸艂nocy z ok. po艂owy XVIII wieku wg F. B. Wernera. Zamek zaznaczony


Historia, wydarzenia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Pierwotna wie偶a mieszkalno-obronna, z kt贸rej powsta艂 z czasem zamek, zbudowana zosta艂a w I po艂. XIII w. By艂a to niewielka drewniana stra偶nica otoczona fos膮 i wa艂em przy brodzie na Nysie Szalonej. Istniej膮 hipotezy, 偶e teren zamku zajmowa艂 gr贸d ju偶 w IX stuleciu.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku jawor
Najstarszy widok Jawora z 1562 r. od strony dzisiejszej ulicy G艂uchej autorstwa wroc艂awskiego malarza Jakuba Waltera. Zamek jeszcze bez wie偶y stoi po lewej stronie, mi臋dzy dwiema bramami. Wida膰 najstarsze skrzyd艂a po艂udniowe i zachodnie. Charakterystyczna jest nazwa miejscowo艣ci pisana po polsku - Jawor, a nie zniemczone "Jauer". Poni偶ej powi臋kszenie

Rekonstrukcja lub stary widok zamku jawor

punktor1224 r. - pierwsza wzmianka o jaworskiej warowni. Jednak istnienie jaworskiej kasztelanii i przypisywanie jej rycerzowi Rados艂awowi z Boles艂awca, powtarzane za literatur膮 niemieck膮, jest obecnie kwestionowane przez niekt贸rych badaczy jako b艂臋dna interpretacja starego dokumentu
punktor1241 r. - zniszczenie miasta i zameczku przez Mongo艂贸w wracaj膮cych spod Legnicy. Warowni臋 odbudowano
punktor1274 r. - Jawor sta艂 si臋 stolic膮 odr臋bnego ksi臋stwa wydzielonego z ksi臋stwa legnickiego przez Boles艂awa II Rogatk臋 dla syna Henryka. 脫wczesny zameczek zosta艂 wi臋c rozbudowany - przy drewnianej wie偶y mieszkalnej postawiono wi臋ksz膮, murowan膮.
punktorpo 1280 r. - za panowania Bolka I zbudowano miejskie mury obronnych. Nast臋pnie fortyfikacje zamku (fosa i wa艂) zosta艂y zast膮pione grubym murem obronnym po艂膮czonym z fortyfikacjami miejskimi. Zamek zapewne te偶 zosta艂 rozbudowany, bo ksi膮偶臋 scali艂 swoje ziemie w rozleg艂e ksi臋stwo jaworsko-艣widnickie. Zamek jaworski by艂 jego g艂贸wn膮 siedzib膮 w latach 1279-1287. W XIII-wiecznych dokumentach Bolko I zwany jest "ksi膮偶臋 艢l膮ska", "ksi膮偶臋 z Jawora" i "pan na Jaworze".
punktor1292 r. - przy okazji informacji o wybudowanym m艂ynie pojawia si臋 kolejna wzmianka o zamku
punktor1301 r. - nast臋pnym ksi臋ciem jaworsko-艣widnickim zosta艂 Bernard, syn Bolka I. G艂贸wn膮 jego siedzib膮 by艂 jednak Lw贸wek
punktor1312 r. - po ponownym wydzieleniu ksi臋stwa jaworskiego dla Henryka I, w艂adca ten panowa艂 ju偶 w miejscowym zamku, z艂o偶onym z dw贸ch prawdopodobnie 2-kondygnacyjnych budynk贸w: zachodniego i po艂udniowego
punktor1346 r. - po 艣mierci Henryka I, zjednoczonym ponownie ksi臋stwem jaworsko-艣widnickim w艂ada艂 jego bratanek Bolko II Ma艂y. Burgrabim zamku by艂 Peczolde von Betschau, a od 1377 r. Gunther Rohnau
punktorod 1392 r. - po 艣mierci ma艂偶onki Bolka II - Agnieszki (Agnes) ksi臋stwo przesz艂o pod rz膮dy czeskie. Jawor zyska艂 tytu艂 miasta kr贸lewskiego, a za zamku przez kolejnych 350 lat rezydowa艂 starosta, czyli naczelnik prowincji jaworsko - 艣widnickiej. Pierwszym by艂 Benesz z Chu艣nika

Rekonstrukcja lub stary widok zamku jawor
Panorama Jawora na miedziorycie Fryderyka K眉hna z 1615 r. 4 - zamek, 11 - furta do zamkowych ogrod贸w. Obok 1 - ko艣ci贸艂 艣w. Marcina, 2 - wie偶a ratusza Poni偶ej powi臋kszenie zamku

Rekonstrukcja lub stary widok zamku jawor


Bunt na zamku
15 maja 1527 roku w zamku Jawor dosz艂o do g艂o艣nej awantury wywo艂anej przez du偶膮 grup臋 ch艂op贸w z pobliskich Piotrowic. Domagali si臋 oni uwolnienia protestanckiego kaznodziei, kt贸rego aresztowano z rozkazu starosty Hansa von Zedlitza za przej艣cie z katolicyzmu na luteranizm i z艂amanie celibatu. Ch艂opi wdarli si臋 do komnaty starosty uzbrojeni w d艂ugie no偶e i pobili zar贸wno jego jak i s艂u偶b臋. Prowodyr贸w zaj艣cia 艣ci臋to w 艢widnicy, reszta napastnik贸w ocala艂a dzi臋ki wstawiennictwu burmistrza miasta. Mieszka艅cy Piotrowic musieli si臋 jednak ukorzy膰 przed starost膮, id膮c na kl臋czkach ze 艣wiecami w r臋kach od bramy strzegomskiej a偶 do zamku b艂agaj膮c o wybaczenie. Za kar臋 nie mogli te偶 u偶ywa膰 sprawnych, naostrzonych no偶y przez okres 10 lat, st膮d powiedzenie "ostry jak piotrowicki n贸藕".
Najnowsze badania traktuj膮 jednak cz臋艣膰 tej opowie艣ci jako legend臋 i propagand臋 protestant贸w. W rzeczywisto艣ci powody buntu by艂y inne - chodzi艂o o wysoko艣膰 pa艅szczyzny mieszka艅c贸w Piotrowic wobec feuda艂a Fryderyka von Nimptsch. Sp贸r mia艂 by膰 rozs膮dzony w Jaworze, lecz ch艂opi nie wierz膮c w pozytywny werdykt przybyli t艂umnie na zamek i zacz膮艂 si臋 tumult. Poniewa偶 by艂 to okres wojny ch艂opskiej i r贸偶nych bunt贸w, potraktowano ich 艂agodnie, nikt nie zosta艂 艣ci臋ty, a najci臋偶sz膮 kar膮 by艂a banicja. Zakaz u偶ywania no偶y faktycznie zapad艂.

punktor1393 r. - w zamku Jawor odby艂o si臋 pierwsze posiedzenie sejmu prowincji
punktor1408 r. - zako艅czono rozbudow臋 obiektu przez kr贸la Czech Wac艂awa IV. Skrzyd艂o po艂udniowe zyska艂o trzeci膮 kondygnacj臋 oraz kaplic臋. Prawdopodobnie powsta艂y te偶 murowane zacz膮tki pozosta艂ych skrzyde艂, kt贸re p贸藕niej zamkn臋艂y dziedziniec ze wszystkich stron i baszty w murach obwodowych
punktor1427 r. - pod Jawor podeszli Husyci. Zniszczyli okolic臋, ale dobrze ufortyfikowanego miasta z zamkiem nie odwa偶yli si臋 zaatakowa膰. Sytuacja powt贸rzy艂a si臋 2 lata p贸藕niej
punktor1459 r. - w zamku go艣ci艂 kr贸l Czech Jerzy z Podiebradu
punktor1488 r. - wzmianka w 贸wczesnym dokumencie o kaplicy zamkowej pw. 艣w. Jadwigi z dwoma o艂tarzami
punktor1490 r. - kr贸l czeski W艂adys艂aw Jagiello艅czyk przyj膮艂 Jaworze ho艂d stan贸w miejskich. Uroczysto艣膰 odbywa艂a si臋 najpierw na rynku, potem w zamku
punktorprze艂om XV/XVI w. - jako starosta wymieniony jest ksi膮偶臋 cieszy艅ski i g艂ogowski Kazimierz
punktorpo 1510 r. - rozbudowa fortyfikacji miejskich oraz zamkowych. Warowni臋 przystosowano do u偶ycia broni palnej. Pr贸cz fortyfikacji bastejowych otaczaj膮cych zamek, powsta艂a r贸wnie偶 zachowana do dzi艣 w przekszta艂conej postaci basteja na przed艂u偶eniu skrzyd艂a zachodniego
punktor1527 r. - Jawor wraz ca艂ym 艢l膮skiem przeszed艂 pod w艂adanie austriackie (Habsburg贸w)
punktor1572 - zako艅czono przebudow臋 warowni w stylu renesansowym, m.in. wybudowano wysok膮 wie偶臋 w pustym dotychczas naro偶niku po艂udniowo-zachodnim i podwy偶szono istniej膮ce budynki, w tym skrzyd艂o zachodnie. Na zamku go艣ci艂 elektor saski Albrecht von Wettin
punktor1587 r. - zapiski m贸wi膮, 偶e na zamku Jawor wystawnie podejmowano ksi臋cia legnickiego wraz z ma艂偶onk膮
punktor1602 r. - cesarz Rudolf Habsburg sprzeda艂 zamek stanom prowincji jaworsko - 艣widnickiej za 20 tys. talar贸w 艣l膮skich
punktor1612 r. - rezydencj臋 u偶ytkowa艂 naczelnik prowincji(starosta) Casparowi von Wahrnedorf
punktor1648 r. - podczas wojny 30-letniej warownia uleg艂a spaleniu z prawie ca艂ym miastem podczas odbicia go z r膮k szwedzkich przez Austriak贸w pod wodz膮 p艂k. Villaniego
punktor1656 r. - kolejne zniszczenia w wyniku wielkiego po偶aru
punktorlata 1663-65 - 贸wczesny starosta - hrabia Otto von Nostitz odbudowa艂 i rozbudowa艂 w stylu barokowym zamek, a raczej ju偶 rezydencj臋 staro艣ci艅sk膮. Wie偶a wzbogaci艂a si臋 o dzwonu, kt贸ry zachowa艂 si臋 do dzi艣. Widnieje na nim napis "Ave Mariae" i data 1665

Rekonstrukcja lub stary widok zamku jawor
Panorama Jawora z 1819 roku autorstwa C. F. Stuckarta. Zamek oznaczony

punktor1673-1674 r. - wzmianka w dokumentach m贸wi, i偶 zamek jaworski prowadzi艂 sprzeda偶 piwa, a skrzyd艂o po艂udniowe zyska艂o manierystyczny portal zachowany do dzi艣
punktor1677 r. - teren nale偶膮cy do zamku zosta艂 uszczuplony. Miasto odkupi艂o od starosty ca艂e podzamcze wraz z ogrodami
punktor1687 r. - w zamku jaworskim nocowa艂a kr贸lowa Marysie艅ka Sobieska, b臋d膮c w drodze do Cieplic, gdzie udawa艂a si臋 na leczenie. Nocowa艂a tu r贸wnie偶 w drodze powrotnej do Wilanowa. Dw贸r kr贸lowej sk艂ada艂 si臋 z 700 powoz贸w i 1800 koni
punktor1746 r. - po przej臋ciu Jawora przez Prusy, Fryderyk II nakaza艂 urz膮dzi膰 w zamku szpital dla ob艂膮kanych, a nast臋pnie r贸wnie偶 g艂贸wne wi臋zienie Dolnego 艢l膮ska. Przez nast臋pne 100 lat obiekt zosta艂 znacznie przekszta艂cony, szczeg贸lnie wn臋trza. Skrzyd艂a wschodnie i zachodnie nadbudowano, a przed wjazdem dodatkowo postawiono parterow膮 przybud贸wk臋 z neogotyck膮 bram膮, przez kt贸ra wchodzi si臋 odt膮d na dziedziniec, przebudowano po艂udniow膮 cz臋艣膰 zamku, podwy偶szaj膮c j膮 i urz膮dzaj膮c tam dalsze cele wi臋zienne. Wie偶a zegarowa zosta艂a wzniesiona na nowo w 1751 r., prawdopodobnie w celu lepszej kontroli wi臋藕ni贸w
punktorlata 20-te XIX - w zamku wybuch艂 bunt przeciw trudnym warunkom panuj膮cym w tutejszym wi臋zieniu
punktorpo艂. XIX w. - skrzyd艂o po艂udniowe zosta艂o ca艂kowicie przebudowane
punktorlata 1888-1945 - wi臋zienie w zamku przeznaczone zosta艂o tylko dla kobiet
punktor1945 r. - z maksymalnie przepe艂nionego wi臋zienia (1555 kobiet z wielu kraj贸w europejskich na 500 miejsc) rozpocz臋to wyw贸zki z obozu koncentracyjnego w Ravensbruck i wi臋zienia w Aichach
punktorpo 1945 - po wojnie zamek by艂 zak艂adem pracy przymusowej
punktor2004 r. - w Jaworze powsta艂o Stowarzyszenie Zamek Piastowski
punktor2012 r. - remont wie偶y i przyleg艂ych pomieszcze艅
punktor2013 r. - zarz膮dzaj膮ce zamkiem Muzeum Regionalne udost臋pni艂o turystom odremontowan膮 cz臋艣膰 po艂udniowo 鈥 zachodniego skrzyd艂a zamku wraz z punktem widokowym na wie偶y

Rekonstrukcja lub stary widok zamku jawor
Rycina z panoram膮 Jawora z 1840 r. Zamek po lewej


Informacje praktyczne


KONTAKT
punktortel. (76) 870 23 21

CZAS
punktorOgl膮dni臋cie z zewn膮trz wraz z obej艣ciem dooko艂a zajmuje ok. 30 min. Zwiedzanie udost臋pnionego fragmentu ok. 40 minut.

WST臉P
punktorWolny na dziedziniec. P艂atny do po艂udniowo 鈥 zachodniego skrzyd艂a z punktem widokowym - 2 z艂. Otwarte w miesi膮cach maj - pa藕dziernik od 艣rody do niedzieli w godz. 12:00 i 15:00.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku jawor
Zamek w Jaworze ok. po艂owy XIX wieku na starej poczt贸wce. Widok na skrzyd艂o po艂udniowe z kaplic膮 po prawej



Po艂o偶enie i dojazd

Powr贸t na g贸r臋 strony

Centralno - p贸艂nocna cz臋艣膰 woj. dolno艣l膮skiego. 17 km na po艂udnie od Legnicy. Zobacz na mapie.
Zamek stoi w po艂udniowo zachodnim kra艅cu dawnego Jawora, ok. 300 metr贸w od ratusza. Tu偶 obok jest przystanek PKS i du偶y parking przy drodze do Jeleniej G贸ry, ale nie warto od razu ucieka膰 z miasta, bo rynek i zabytki Jawora s膮 naprawd臋 warte ogl膮dni臋cia.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N51.04986667掳, E16.19075278掳
format DM (stopnie, minuty):   51掳 2.9920002'N, 16掳 11.4451668'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   51掳 02' 59.52''N, 16掳 11' 26.71''E 



Bibliografia



punktor Pacak Piotr - Kalendarium Historii Jawora
punktorChorowska Ma艂gorzata - Rezydencje 艣redniowieczne na 艢l膮sku. Zamki, pa艂ace, wie偶e mieszkalne
punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorGuerquin Bohdan - Zamki 艣l膮skie
punktorKajzer Leszek, Ko艂odziejski Stanis艂aw, Salm Jan - Leksykon zamk贸w w Polsce
punktorMazurska Teresa, Rachwalski Eugeniusz, Za艂臋ski Jerzy - Zamki Dolnego 艢l膮ska


Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Jawor - Skrzyd艂o po艂udniowe, po prawej kaplica Jawor - Skrzyd艂o po艂udniowe, wida膰 bastej臋 i wie偶臋 zegarow膮 Jawor - Widok  na bastej臋 Jawor - Basteja Jawor - Widok od zachodu - basteja i pruska dobud贸wka z XIX w., a dalej wie偶a Jawor - Skrzyd艂o zachodnie Jawor - Wie偶a od p贸艂nocy Jawor - Skrzyd艂o wschodnie z  przybud贸wk膮 i prusk膮 neogotyck膮 bram膮 z XIX w. Jawor - Brama wjazdowa Jawor - Wie偶a zegarowa na dziedzi艅cu Jawor - Dziedziniec
Zdj臋cia wykonane: latem 2006


Materia艂y wideo


Zamek piastowski w Jaworze z drona



Noclegi



punktorJawor - Hotel Jawor, ul. Staszica 10, tel. (0..76) 871-06-24
punktorJawor - Hotel Sportowy, ul. Parkowa 7, tel. (076) 870-21-41
punktorJawor - Motel, ul. D膮browskiego 15, tel. (076) 870-29-39
punktorJawor - Internat przy PCKZ, ul. Starojaworska 7, tel. (076) 870-28-39
punktorJawor - Camping, ul. My艣liborska 15, tel. (076) 870-38-13

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Brakuje zdj臋cia w Historii       Autor:  zamki.res.pl      Data:  2016-05-05 13:30:06
    dzi臋kuj臋, poprawione
  • Brakuje zdj臋cia w Historii       Autor:  Anonim      Data:  2016-05-05 11:58:41
    W kodzie strony wkrad艂 si臋 b艂膮d i niestety nie wy艣wietla si臋 zdj臋cie "Rekonstrukcja lub stary widok zamku jawor" z podpisem "Najstarszy widok miasta z 1562 r. Zamek jeszcze bez wie偶y stoi po lewej stronie, mi臋dzy dwiema bramami" -
    http://zamki.res.p­l/foto10/jawor-r3.jp­g
  • znane       Autor:  Anonim      Data:  2012-01-08 22:34:23
    piekne miasteczko turystyczne ,tylko trzeba zainwestowac.,zreszt­a moje rodzinne.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2021 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.