Zamek Kombornia

Kombornia
Przebudowany dw贸r obronny





Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Kombornia (woj. podkarpackie) - Przebudowany dw贸r obronny

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
4 stars
艢rednia ocena: 4.1 na 5. G艂os贸w: 31

       
    
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
4 stars
艢rednia ocena: 4.0 na 5. G艂os贸w: 22

       
    
 


Opis i stan obecny


Dw贸r w Komborni po艂o偶ony jest w po艂udniowej cz臋艣ci wsi, wraz z parkiem zajmuje obszar ponad 12 ha. Po kompleksowej renowacji pod nadzorem konserwatorskim, jawi si臋 jako doskona艂y przyk艂ad staropolskiego dworu szlacheckiego o tradycjach obronnych. W pi臋knym niegdy艣 parku wci膮偶 rosn膮 liczne drzewa - pomniki przyrody (g艂贸wnie d臋by), a na wiosn臋 mo偶na tu zobaczy膰 wspania艂y dywan kwiatowy z zawilc贸w. Od p贸艂nocy i zachodu wzniesienie dworskie otaczaj膮 stawy (zapewne powsta艂e na bazie dawnej fosy) z urokliwym mostkiem.
Obecnie funkcjonuje w nim czterogwiazdkowy hotel z zapleczem SPA i Wellness. Nowy w艂a艣ciciel rozwija za艂o偶enie, ale prace posz艂y cz臋艣ciowo w z艂ym kierunku.

Wiele publikacji dopuszcza si臋 "kastracji" dziej贸w tej siedziby przypisuj膮c jej metryk臋 zaledwie XVIII-wieczn膮 - jest nazywana "Dworem Urba艅skich". To przyk艂ad nieporozumie艅 w kwestii datowania zabytk贸w z terenu woj. podkarpackiego, bo wedle badaj膮cych dw贸r J. Cha艂upskiego oraz M. Proksy i M. Goszty艂y, obiekt ukszta艂towany zosta艂 przede wszystkim w XVI, XVII i XIX wieku. Prace XVIII-wiecznych w艂a艣cicieli nie zosta艂y wyja艣nione.
Trzon za艂o偶enia dworskiego, po艂o偶onego na niewielkim wzg贸rzu z wjazdem prowadz膮cym przez paradn膮 grobl臋 od zachodu, stanowi typowo polski dw贸r z alkierzami - parterowy, ale z wysokim mieszkalnym poddaszem. Powsta艂 on prawdopodobnie w I po艂owie XVII wieku, ale p贸藕niej przekszta艂cony,u zatraci艂 dawny wygl膮d obronnej siedziby rodu Firlej贸w. Elewacja ogrodowa posiada czterokolumnowy portyk z tarasem, natomiast frontowa wg艂臋biony szeroki portyk z艂o偶ony z 4 kolumn i 4 filar贸w. Wn臋trza, mimo 偶e doszcz臋tnie zniszczone w czasie II wojny 艣w. zachowa艂y jeszcze zabytkowe elementy. Na 艣cianach i suficie w trzech salonach traktu ogrodowego i w dawnej sali balowej zachowa艂y si臋 klasycystyczne polichromie, obecnie odrestaurowane pod nadzorem konserwatorskim, podobnie jak klasycystyczne kominki z piaskowca. Obecna pod艂oga to parkiet taflowy z dw贸ch rodzaj贸w drewna, jednak wykonany wsp贸艂cze艣nie, gdy偶 oryginalna pod艂oga zosta艂a sprzedana w latach 90-tych XX w.
Od po艂udniowego zachodu znajduje si臋 pi臋trowa oficyna, kt贸ra zosta艂a po艂膮czona z dworem tzw. 艂膮cznikiem i wie偶膮 mieszcz膮c膮 kaplic臋 (wcze艣niej kaplica funkcjonowa艂a w g艂贸wnym budynku dworu). Wie偶a ma 10 metrowej wysoko艣ci i zbudowana jest na planie o艣mioboku, nakryta kopu艂膮. Z jej oryginalnego wyposa偶enia zachowa艂 si臋 tylko krucyfiks. Poza g艂贸wnym korpusem dworu, podpiwniczona jest jeszcze wschodnia cz臋艣膰 oficyny i j膮 typuje si臋 na pozosta艂o艣膰 pierwotnego XVI-wiecznego zameczku. Od XVII wieku pe艂ni艂a ona funkcje kuchni i mieszka艅 dla s艂u偶by dworskiej.
W parku od wschodniej strony, gdzie mo偶na doszuka膰 si臋 艣lad贸w ziemnych fortyfikacji stoi dawny lamus okre艣lany te偶 jako spichlerz. Dopiero niedawno wysz艂o na jaw jego bardzo stare pochodzenie, by膰 mo偶e nawet wystawiono go wcze艣niej ni偶 oficyn臋 przy dworze. Jest to wi臋c kolejna budowla podejrzana o bycie pierwotnym dworem obronnym w Komborni. Lamus, zbudowany na planie prostok膮ta z kamienia i ceg艂y pokryty by艂 dwuspadowym dachem. Piwnice nakryte s膮 sklepieniem krzy偶owym. Widoczne 艣lady pozwalaj膮 przypuszcza膰, 偶e wielokrotnie go przebudowywano. Na mapie katastralnej z 1851 roku wida膰 na budynku od zachodu ryzalit. Zdj臋cie z 1910 roku dokumentuje natomiast istnienie drewnianego ganku. Po wojnie nie czyniono nic by utrzyma膰 go w nale偶ytym stanie. Wi臋藕ba os艂abiona up艂ywem lat i nieustannym zalewaniem przez przeciekaj膮cy dach ostatecznie zawali艂a si臋 w 2006 roku, czyni膮c z lamusa malownicz膮, acz niebezpieczn膮 dla ciekawskich ruin臋.
Za lamusem znajduje si臋 budynek oficyny folwarcznej i stajni dworskich. W swoim obecnym kszta艂cie zbudowane zosta艂y zapewne oko艂o 1890 roku, bo na wspomnianej mapie katastralnej w ich pobli偶u pokazany jest budynek drewniany. Jednak oficyna posiada dwie sklepione kolebkowo piwnice, wi臋c na pewno stoi na miejscu starszego budynku. Stajnie to budynek parterowy, po 艣rodku frontu i po bokach zryzalitowany, niepodpiwniczony, wymurowany z ceg艂y i nietynkowany. Po remoncie, urz膮dzono w nich hotel, centrum konferencyjne i Salon Win Karpackich. Na tym ko艅cz膮 si臋 budowle historyczne. Zaplecze gospodarcze otaczaj膮ce dw贸r tworzy艂y jeszcze m.in.: browar, cegielnia, m艂yn, gorzelnia, ale budowle nie przetrwa艂y.
Najm艂odszym budynkiem jest postawiona po 2008 roku na p艂n.-wsch. od dworu oran偶eria. Powsta艂a wg fantazji projektanta, rzekomo wzorowano si臋 na architekturze oran偶erii w Przeworsku. Mie艣ci stref臋 Wellness i grot臋 soln膮. Jest po艂膮czona z dworem podziemnym korytarzem (wsp贸艂czesnym). Dobudowano te偶 brzydkie skrzyd艂o do oficyny, umieszczono tam SPA i kolejne pokoje hotelowe. To ju偶 jest klasyczne szpecenie zabytku w celach stricte komercyjnych. Nie wiem jak mog艂o zosta膰 to zaakceptowane przez konserwatora zabytk贸w.

Dw贸r odwiedza艂em parokrotnie i najmilej wspominam czasy, gdy zabytek nie przekszta艂cono jeszcze w hotel i by艂 niedost臋pny. Przyjazd wiosn膮 2010 r. zako艅czy艂 si臋 sporym rozczarowaniem. Nastawienie do turyst贸w by艂o fatalne, sam wjazd autem na parking za bram膮 wzbudza艂 czujno艣膰 licznej ochrony otaczaj膮cej dw贸r. Wyci膮gni臋cie aparatu fotograficznego spowodowa艂o ju偶 interwencj臋, bowiem w艂a艣ciciel zakaza艂 robienia zdj臋膰 bez uzgodnienia! (jak mi p贸藕niej wyt艂umaczono, wszystko to w trosce o bezpiecze艅stwo i anonimowo艣膰 go艣ci). Podobno obecnie rygor jest mniejszy.



Plany i rekonstrukcje


Plan dworu
Plan dworu w Komborni wg Mariusza Czuby 1994 r.

Rozwarstwienie dworu
Rozwarstwienie dworu Kombornia wg J. Cha艂upskiego oraz plan wg KZS
殴r贸d艂o: Zamki Polski po艂udniowo wschodniej, Micha艂 Proksa, Marek Goszty艂a, Przemy艣l 1997

Mapa Komborni z XVIII w.
Mapa Komborni z terenem dworskim z ok. po艂owy XVIII wieku. Wida膰 najstarszy dw贸r (D) bez przybud贸wek, star膮 oficyn臋 (O), lamus - spichlerz (L) i liczne inne budynki dworskie, kt贸re nie przetrwa艂y.

Mapa z XIX wieku
Mapa katastralna z 1851 r. D - dw贸r, O - stara oficyna, p贸艂 wieku p贸藕niej do艂膮czona do dworu, L - lamus-spichlerz, S - starsze, drewniane stajnie, F - drewniany folwark, G - gorzelnia dworska




Historia, wydarzenia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Dzieje obronnej siedziby w Komborni nie s膮 znane. Brak szczeg贸艂owych informacji o jej budowie, zniszczeniach, rozbudowach itp. Z konieczno艣ci trzeba si臋 wi臋c ograniczy膰 do wymienienia kolejnych w艂a艣cicieli wsi i wysnucia tez na podstawie wydarze艅 w regionie i badania obiektu wykonanego przez J. Cha艂upskiego.
Pierwszy murowany dw贸r we wsi zwanej pocz膮tkowo Kaltborn, powsta艂 prawdopodobnie w XVI wieku za spraw膮 rodu Moskorzewskich - Kamienieckich, w艂a艣cicieli pobliskiego zamku Kamieniec w Odrzykoniu. Wie艣 nale偶a艂a do nich przynajmniej od po艂owy XV wieku (wzmianka z 1449 r. o Henryku Kamienieckim) do 1570 roku. P贸藕niej przejmowali j膮 kolejni w艂odarze Kamie艅ca, bo okoliczne dobra by艂y powi膮zane maj膮tkowo z tym zamkiem. Komborni臋 przej臋li wi臋c Bonerowie (pr贸cz Odrzykonia, w艂a艣ciciele s艂ynnego zamku w Ogrodzie艅cu). Zamienili oni miejscowy ko艣ci贸艂 na zb贸r aria艅ski.
Ko艅cem XVI wieku Kombornia dosta艂a si臋 w r臋ce Firlej贸w - przysz艂ego wojewody lubelskiego, kasztelana bieckiego, zawichojskiego i wojnickiego Piotra, a potem jego syna r贸wnie偶 Piotra, z ma艂膮 przerw膮, gdy w nieznanych okoliczno艣ciach dziedzicem wsi zosta艂 niejaki J臋drzej Rappe. Prawdopodobnie Firlejowie zbudowali obok starej rezydencji (I faza na rozwarstwieniu obiektu), nowy dw贸r alkierzowy (II faza). Mog艂o si臋 to odby膰 po roku 1624, gdy wie艣 zosta艂a zniszczona najazdem tatarskim. Zachowane informacje m贸wi膮 bowiem, i偶 mieszka艅cy razem z ksi臋dzem uciekli ze wsi, a wi臋c dw贸r musia艂 zosta膰 zniszczony.
W latach 60-tych XVII wieku, wie艣 wraz z r臋k膮 Konstancji Teresy Firlejowej otrzyma艂 Kazimierz Karol Tarnowski. Jego c贸rka Franciszka wznios艂a j膮 z kolei w wianie Klemensowi Ignacemu Ustrzyckiemu w I po艂owie XVIII wieku. Nast臋pnym w艂a艣cicielem zosta艂 Stanis艂aw Wierzbowski. W 1735 r. Komborni臋 kupi艂 stolnik przemyski Ignacy Urba艅ski z Urbanic herbu Nieczuja i ta rodzina mia艂a wp艂yw na obecny kszta艂t dworu. Prawdopodobnie jego syn Adam, stolnik sanocki i adiutant kr贸la Augusta III dokona艂remontu i przebudowy ca艂ego za艂o偶enia, ale brak dok艂adnych informacji, poza faktem przed艂u偶enia budynku oficyny w kierunku zachodnim (III faza na rozwarstwieniu obiektu). Zapewne powsta艂a te偶 wtedy nowa zabudowa gospodarczo-parkowa, bo XVIII-wieczna mapa pokazuje przy dworze sporo budynk贸w.
Po Adamie wie艣 odziedziczy艂 jego syn Stanis艂aw Urba艅ski
W 1846 r. w dworze Feliksa Urba艅skiego odby艂o si臋 zebranie szlachty d膮偶膮cej do powstania przeciw zaborcom. Jego uczestnicy zostali jednak napadni臋ci pod Haczowem przez ch艂op贸w (tzw. rabacja galicyjska) i uwi臋zieni. Dw贸r spl膮drowano, ukradziono kilka tysi臋cy z艂otych w got贸wce, rozkradziono cenne zbiory biblioteczne i wyposa偶enie w艂a艣ciciele szcz臋艣liwie prze偶yli.
Wkr贸tce potem Komborni臋 kupi艂 Piotr Tch贸rznicki, a po jego 艣mierci powr贸ci艂a ona do Marii Urba艅skiej i jej m臋偶a Henryka Szeli艅skiego. Maria dokona艂a ostatnich przekszta艂ce艅 dworu ok. 1890 r. (IV faza ) i nieco p贸藕niej (V faza na rozwarstwieniu obiektu). Najpierw przy oficynie powsta艂a o艣mioboczna baszta przeznaczona na kaplic臋, a nast臋pnie 艂膮cznik mi臋dzy ni膮 a alkierzem po艂udniowym. Ostatnim w艂a艣cicielem by艂 syn Henryka Szeli艅skiego, r贸wnie偶 Henryk, kt贸ry zgina艂 w O艣wi臋cimiu, podobno zdradzony przez swoj膮 partnerk臋.
W czasie II wojny 艣wiatowej dw贸r zaj臋li Niemcy, a po nich Sowieci. Zgodnie ze swymi narodowymi zwyczajami pierwsi rozkradli cenne rzeczy, drudzy dokonali dzia艂a bezmy艣lnej dewastacji, pal膮c wewn膮trz ogniska i rozwalaj膮c co si臋 da艂o. Po wojnie dw贸r przeznaczono na szko艂臋 rolnicz膮, a potem magazyn zbo偶owy, warsztat samochodowy i stolarni臋. Do rejestru zabytk贸w wpisano go w 1971 roku.
艢wietno艣膰 obiektowi zacz臋艂a przywraca膰 w latach 90-tych XX wieku Akademia Medyczna w Krakowie, pod nadzorem prof. Les艂awa Grzegorczyka z Rzeszowa. W XXI wieku obiekt kupi艂a kro艣nie艅ska firma meblowa "Nowy Styl" i przeprowadzi艂a remont, zamierzaj膮c urz膮dzi膰 tu o艣rodek konferencyjno-wypoczynkowy. Jednak w 2006 odkupi艂a go firma RSF Sp. z o.o. poddaj膮c kolejne budynki renowacji i adaptacji na czterogwiazdkowy hotel z zapleczem SPA i Wellness. Do oficyny dobudowano nowe skrzyd艂o, wyremontowano zabudow臋 folwarczn膮 i zbudowano oran偶eri臋. W tym okresie przywr贸cono te偶 uk艂ad trawnik贸w wg zachowanych zdj臋膰 i poczt贸wek z lat dwudziestych XX wieku. Jesieni膮 2009 roku Dw贸r Kombornia Hotel & SPA przyj膮艂 pierwszych go艣ci.


Informacje praktyczne


ADRES I KONTAKT
punktorDw贸r Kombornia Hotel & SPA - ul. Dworska 1, Kombornia

CZAS
punktor Obej艣cie dooko艂a parku zajmuje ok. 20 minut.

WST臉P
punktor W艂asno艣膰 prywatna, tylko dla klient贸w. Mo偶e ochrona pozwoli co艣 zobaczy膰, a mo偶e nie...





Po艂o偶enie i dojazd


Centralna cz臋艣膰 woj. podkarpackiego. 10 km na wsch贸d od Krosna. Zobacz na mapie.
Dw贸r le偶y w dolnej cz臋艣ci wsi. Jad膮c od strony Rzeszowa krajow膮 drog膮 E371 nale偶y po zje藕dzie z g贸rki skr臋ci膰 w prawo. Po chwili zobaczymy park. Mo偶na podjecha膰 od strony wschodniej i zatrzyma膰 si臋 ko艂o budynk贸w folwarcznych lub przy g艂贸wnej drodze od zachodu.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N49.70144444掳, E21.86479167掳
format DM (stopnie, minuty):   49掳 42.0866664'N, 21掳 51.8875002'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   49掳 42' 05.20''N, 21掳 51' 53.25''E 



Bibliografia



punktor Proksa A., Goszty艂a M. - Zamki Polski po艂udniowo wschodniej
punktor Pi贸recki Jerzy - Ogrody i parki wojew贸dztwa kro艣nie艅skiego


Galeria zdj臋膰


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Kombornia - Dw贸r ze stawem od frontu (zachodu) Kombornia - Dw贸r od zachodu Kombornia - Oficyna i wie偶a z kaplic膮 Kombornia - Oficyna z wtopionym w ni膮 najstarszym dworem (cz臋艣膰 od strony wie偶y) Kombornia - Elewacja ogrodowa - wschodnia, po prawej alkierz Kombornia - Staw p贸艂nocny z mostkiem Kombornia -  Lamus (spichlerz) tu偶 przed zawaleniem dachu Kombornia - Zabudowania folwarczne - oficyna (czworak) Kombornia - Zabudowania folwarczne - stajnie Kombornia - Dywan kwiatowy w parku na wiosn臋 Kombornia - Dywan kwiatowy w parku na wiosn臋 Kombornia - Dywan kwiatowy w parku na wiosn臋
Zdj臋cia wykonane wiosn膮 2006


Filmy wideo


Dw贸r Kombornia z drona 2021



Noclegi



Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Dw贸r Kombornia       Autor:  Agisz      Data:  2018-08-14 10:10:00
    Nie jest prawd膮 偶e tego obiektu nie mo偶na ogl膮da膰 i fotografowa膰. By艂em tam 13.08.2018 r, chodzi艂em po parky ponad godzin臋, zrobi艂em zdj臋cia z ka偶dej strony dworu i to nie jakim艣 kompaktem ale du偶ym aparatem. Przez ten czas nikt mnie z tamt膮d nie wygania艂, nikt nie zabrania艂 fotografowania. Prosz臋 o skorygowanie informacji o zakazie wst臋pu bo boiekt i park warto zobaczy膰.
  • Re: KTO JEST OBECNIE NOWYM W艁A艣CICIELEM DWORU???       Autor:  zamki.res.pl      Data:  2010-05-18 18:20:38
    przepraszam, w serwisie by艂 b艂膮d i fora do obu obiekt贸w by艂y po艂膮czone.
  • Re: KTO JEST OBECNIE NOWYM W艁A艣CICIELEM DWORU???       Autor:  pegaz      Data:  2010-05-15 16:29:40
    prosz臋 Pa艅stwa, odnosz臋 wra偶enie, 偶e m贸wimy o ca艂kiem innych dworach. ja ca艂y czas m贸wi臋 o Dworku w Bia艂obrzegach, wi臋c nie wiem sk膮d w膮tek Komborni?
    dla 艣cis艂o艣ci:
    sy­tuacja w艂a艣cicielska Dworku w Bia艂obrzegach jest dok艂adnie taka, jak przedstawi艂em w po艣cie z 30-9-2009.
    a Dworku Kombornia taka, jak Wy m贸wicie.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2024 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.