Opis i stan obecny


Dopiero badania w latach 80-tych pozwoli艂y ustali膰, 偶e zamek w Kowalu, przypuszczalne miejsce narodzin Kazimierza Wielkiego, sta艂 w p贸艂nocnej cz臋艣ci miasta w rejonie obecnych ulic: Zamkowej (p艂d. cz臋艣膰 zamku ), Kazimierza Wielkiego (zach.) i Ko艂艂膮taja (wsch.). Warownia by艂a po艂o偶ona poza miastem, oddzielona od niego parkanem, a z drugiej strony (od p贸艂nocy) zabezpiecza艂a go rzeka Rakut贸wka i bagna. Warto wiedzie膰, 偶e wcze艣niejsze teorie (m.in. znanego kastelologa Bohdana Guerquina) zak艂ada艂y inne po艂o偶enie zamku - na wyspie na Jeziorze Rakutowskim.
Zadziwia fakt, i偶 do kresu swego istnienia (XVIII w.) by艂 to obiekt w wi臋kszej cz臋艣ci drewniany. Wida膰, 偶e siedziba starostwa kowalskiego w dawnym wojew贸dztwie brzesko-kujawskim nie by艂a przedmiotem troski dzier偶awc贸w. Obszar zamku zajmowa艂 teren o wymiarach ok. 35x45 m. W jego obr臋bie sta艂o kilka drewnianych budynk贸w, z kt贸rych najwi臋kszy by艂 kancelari膮 grodzk膮 i mieszkaniem podstaro艣ciego, inne to: kuchnia, gorzelnia, budynki mieszkalne, stajnia. Dopiero w XVII wieku powsta艂 jedyny murowany budynek. Masywna przypora w domu przy ulicy Zamkowa 2 jest pozosta艂o艣ci膮 po tym obiekcie. Stoi on na XVII-wiecznych fundamentach zamkowych. Dowiod艂y tego badania przeprowadzone w latach 80-tych XX w. - archeolodzy odkryli w pobli偶u przypory sklepione kolebkowo pomieszczenie. Po艂o偶ony obok dom stra偶y po偶arnej prawdopodobnie r贸wnie偶 zbudowano na zamkowych fundamentach, poniewa偶 miejscowa ludno艣膰 wspomina o starych murach odkrywanych podczas stawiania budowli w latach mi臋dzywojennych.


Historia, wydarzenia


Zamek w Kowalu powsta艂 na prze艂omie XIV w i XV w., nie m贸g艂 wi臋c urodzi膰 si臋 tu kr贸l Kazimierz Wielki. Jednak istniej膮 pewne informacje o wcze艣niejszym za艂o偶eniu obronnym typu grodowego zniszczonym przez Krzy偶ak贸w w 1327 roku, a nast臋pnie zast膮pionym przez niewielk膮 siedzib臋 obronn膮 odnowion膮 przez Kazimierza. Umiejscowienie grodu nie jest dzi艣 znane i nie da si臋 stwierdzi膰 czy sta艂 na miejscu p贸藕niejszego zamku czy te偶 w zupe艂nie innym miejscu (B. Guerquin zak艂ada艂, i偶 gr贸d i zamek znajdowa艂y si臋 na wyspie na Jeziorze Rakutowskim). Badania wykluczy艂y natomiast podawany czasem obszar w p艂d.-wsch. cz臋艣ci miasta.
Pierwszym znanym kasztelanem kowalskim by艂 Miko艂aj odnotowany w 1314 r. Z 1383 roku pochodzi informacja Jana z Czarnkowa o dworze obronnym (Covale oppidum cum fortalicio), kt贸re zosta艂o zosta艂o opanowane przez wojska wojewody p艂ockiego Abrahama Sochy.
Z historii warowni znane s膮 tylko nieliczne fakty. W 1420 r. na zamku zarz膮dzanym przez starost臋 brzeskiego przebywa艂 kr贸l W艂adys艂aw Jagie艂艂o i przyjmowa艂 tu oferuj膮cych mu koron臋 pan贸w czeskich. W XV wieku funkcjonowa艂 w zamku s膮d grodzki oraz kaplica. P贸藕niej zamek Kowal sta艂 si臋 siedzib膮 samodzielnego starostwa. Z 1536 r. pochodzi wzmianka o odbudowie spalonej warowni przez starost臋. Na pocz膮tku XVII wieku, po jednym z po偶ar贸w nast膮pi艂a odbudowa i rozbudowa z inicjatywy starosty i marsza艂ka nadwornego Andrzeja Przyjemskiego, kt贸ry "zamek (...) zn贸w a fundamentis wielkim kosztem i sumptem murowa膰 pocz膮艂". Prace sz艂y bardzo powoli i zosta艂y uko艅czone dopiero przed zniszczeniami szwedzkimi podczas "potopu", kt贸re ograniczy艂y si臋 jednak tylko do niewielkich dewastacji wn臋trz. W 1674 r. w Kowalu funkcjonowa艂a kancelaria staro艣ci艅ska, cho膰 sam starosta raczej tu nie przebywa艂. W 1793 r. starosta Micha艂 Soko艂owski nakaza艂 rozbi贸rk臋 zamku w Kowalu, kt贸r膮 ostatecznie uko艅czono na pocz. XIX w. W 1804 r. rozebrano kaplic臋 zamkow膮. Na miejscu warowni powsta艂a zabudowa miejska, ale jeszcze w 1875 widoczne by艂y relikty mur贸w zamkowych, ostatecznie zabudowane budynkiem tzw. "domu ludowego". W latach 1981-82 przeprowadzono prace archeologiczne, podczas kt贸rych odkryto zabytki ruchome (najstarsze datowane na pocz. XV wieku) oraz pomieszczenia piwniczne.


Informacje praktyczne


KONTAKT
punktorbrak

CZAS
punktorOgl膮dni臋cie miejsca po zamku zajmuje ok. 10 minut.

WST臉P
punktorWolny


Po艂o偶enie i dojazd


Po艂udniowo-wschodnia cze艣膰 woj. kujawsko-pomorskiego. 12 km na po艂udnie od W艂oc艂awka. Zobacz na mapie.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N52.5317116掳, E19.1500491掳
format DM (stopnie, minuty):   52掳 31.902696'N, 19掳 9.002946'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   52掳 31' 54.16''N, 19掳 09' 00.18''E 



Noclegi



Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • W艂a艣ciciel czesci gruntu       Autor:  Luiza       Data:  2020-09-26 11:29:02
    Witam serdecznie jestem w艂a艣cicielem niewielkiej cz臋艣ci budynku na ulicy zamkowej 2 do kt贸rej doklejony jest rzekomy mur zamku w kt贸rym urodzi艂 si臋 Kazimierz Wielki z mi艂膮 ch臋ci膮 sprzedam swoj膮 cz臋艣膰 a przysz艂ego w艂a艣ciciela prosz臋 o kontakt luiza1@interia.pl. pozdrawiam serdecznie  
  • Re: Bajki,bajki.       Autor:  lesur      Data:  2015-02-14 19:12:56
    Arpad: 呕eby tak zdecydowanie wyra偶a膰 tego typu opinie trzeba mie膰 wiedz臋. Polecam artyku艂 Tadeusza Horbacza i Leszka Kajzera "Zamek w Kowalu w 艣wietle bada艅 1981-1982" w:Siedziby obronno-rezydencjona­lne w powiecie kowalskim na Kujawach w XIII-XVIII wieku. 艁贸d藕 1991
  • zamek murowany w Kowalu       Autor:  szeryf 2      Data:  2014-12-31 11:04:32
    a ja mam zamiar udowodni膰 ,偶e by艂 zamek w Kowalu.I okre艣l臋 dok艂adnie gdzie!!!.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2021 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.