puste 
Wojew贸dztwo: lubelskie / Powiat: krasnostawski / Gmina: Krasnystaw

Ikonka - zamek

KRASNYSTAW
馃彴 Gotycki zamek kr贸lewski, p贸藕niej renesansowy szlachecki 馃彴






Opis


Ozdobna pierwsza litera ca艂kowicie zniszczony krasnostawski zamek sta艂 nad rzek膮
Z kroniki
W Kronice A. Gwagnina z 1578 roku czytamy "Krasnystaw miasto murowane nad jeziorem [...] zamek w r贸wninie nad tem偶e jeziorem murowany".
Wieprz. Obecnie na jego miejscu znajduje si臋 Zesp贸艂 Szk贸艂 Zawodowych oraz miejski amfiteatr, kt贸rego budowa w latach 70-tych XX w. doprowadzi艂a do zag艂ady sporych pozosta艂o艣ci warowni ukrytych pod ziemi膮. Dzi艣 wida膰 tylko r贸w przy amfiteatrze b臋d膮cy starym korytem Wieprza a jednocze艣nie fos膮 zamkow膮. Resztki fundament贸w mo偶na by jednak jeszcze znale藕膰 pod powierzchni膮 ziemi.
Zamek by艂 schronieniem dla okolicznej ludno艣ci podczas wojen, g艂贸wnie najazd贸w tatarskich. Z czasem wykszta艂ci艂o si臋 przy nim podgrodzie, na kt贸rym zamieszkali kupcy i rzemie艣lnicy. Sam zamek wg opisu z XVII wieku otoczony by艂 podw贸jnym murem z gankami stra偶niczymi 艂膮cz膮cymi si臋 z basztami oraz systemem wa艂贸w i fos. Sporych rozmiar贸w wie偶a bramna mia艂a dwie kondygnacje z dwoma komnatami na dole i a偶 o艣mioma na g贸rze. Odbywa艂y si臋 w nich posiedzenia s膮du. Zamek ozdobiono p贸藕niej attyk膮 i utworzono trzeci膮 kondygnacj臋 mieszkaln膮.
Kilka pozosta艂o艣ci po zamku mo偶na zobaczy膰 w Muzeum Regionalnym w Krasnymstawie. S膮 to nadpro偶a wydobyte z Wieprza, fragment p贸藕nogotyckiego portalu wkomponowanego w pa艂ac biskupi przy ko艣ciele 艣w. Franciszka w Krasnymstawie i nadpro偶e z bramy zamkowej wywiezione przez Izabel臋 Czartorysk膮 do Pu艂aw.


Plan

Powr贸t na g贸r臋


Plan zamku krasnystaw
Plan ruin zamku z XVIII wieku
殴r贸d艂o: Nie istniej膮cy zamek w Krasnymstawie, L. Grajewski, 1988



Historia


Ozdobna pierwsza litera krasnystaw zosta艂 za艂o偶ony w XII wieku przez rycerza Szczeka. Gr贸d od jego nazwiska nosi艂 wtedy nazw臋 Szczekarzew. By艂 on wielokrotnie naje偶d偶any przez Tatar贸w. Murowany zamek powsta艂 w XIV wieku, by膰 mo偶e na miejscu drewnianego.

punktor 1356 r. - Kazimierz Wielki nakaza艂 budow臋 zamku otoczonego fos膮 nad samym Wieprzem, w odleg艂o艣ci ok. 700 m na po艂udnie od dawnego grodu ruskiego. Aby zapewni膰 zamkowi wystarczaj膮c膮 ilo艣膰 wody wykopano te偶 du偶y staw. Od niego podobno powsta艂a p贸藕niej nazwa Krasnystaw
punktor1426 r. - kr贸l W艂adys艂aw Jagie艂艂o lecz膮c nog臋 z艂aman膮 na polowaniu ufundowa艂 na zamku kaplic臋 艣w. Anny
punktor1490 r. - zamek by艂 siedzib膮 biskup贸w che艂mskich (po Hrubieszowie)
punktorkon. XV-pocz. XVI w. - najazdy tatarskie doprowadzi艂y warowni臋 do ruiny
punktor1505 r. - Aleksander Jagiello艅czyk odbudowa艂 i zmodernizowa艂 zamek. Otoczy艂 go dodatkowym pier艣cieniem fos i wa艂贸w
XVII -owieczna lustracja
Lustracja przeprowadzona po "potopie" szwedzkim tak opisuje zamek: Jest w tym mie艣cie zamek nad rzek膮 Wieprzem murem wko艂o obwiedziony. Brama jest z przyjazdu Maksymilianowska nazwana, w kt贸rej by艂o izdeb 2 i komnat 2 i g贸rne mieszkania funditus popalone i w niwecz obr贸cone [...] Ganki dooko艂a i baszt 3 i te popalone. [...] Przez ogie艅 ten zamek by艂 spustosza艂 i zrujnowany zosta艂, kt贸ry WJMP starosta naprawuje."

punktorII po艂. XVI - zamek by艂 w艂asno艣ci膮 hetmana i kanclerza wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego. Przebudowa艂 on 艣redniowieczn膮 warowni臋 dodaj膮c m.in. jedno pi臋tro, now膮 lini臋 mur贸w obwodowych i lepszy system obronny z fosami oraz wa艂ami
punktor1558 r. - w 3 letnich miesi膮cach w zamku go艣ci艂 kr贸l Zygmunt August. St膮d organizowa艂 obron臋 Rusi przed Tatarami i tu zwo艂a艂 zjazd senator贸w z ca艂ego kraju
punktor1588 r. - w zamku osadzono wzi臋tego do niewoli arcyksi臋cia Maksymiliana Habsburga. Odwiedzi艂 go tu kr贸l Zygmunt III Waza z ca艂ym dworem i kilkoma senatorami. Podarowa艂 tu wi臋藕niowi pi臋kn膮 karoc臋 z zaprz臋giem z艂o偶onym z 8 bia艂ych koni (kr贸l potajemnie knu艂 plany zrzeczenia si臋 polskiej korony na rzecz Habsburg贸w za spor膮 gratyfikacj臋). Na pami膮tk臋 tego wydarzenia dwukondygnacyjn膮 wie偶臋 bramn膮 w kt贸rej trzymano arcyksi臋cia nazwano Maksymilia艅sk膮. Zamek zyska艂 w tym czasie fortyfikacje bastionowe
punktor1616 r. - wielki po偶ar spustoszy艂 zamek
punktorXVI - XVII w. - miasto w tym i zamek by艂o pustoszone przez najazdy wojsk szwedzkich, saskich, moskiewskich, kozackich oraz przez zarazy. Zniszczony zamek zosta艂 odbudowany, ale jego wygl膮d uleg艂 du偶ej zmianie
punktor1787 r. - po drodze do Kaniowa, w zamku zatrzyma艂 si臋 wraz z dworem kr贸l Stanis艂aw August Poniatowski podejmowany przez starost臋 Kickiego. Jak wspomina Adam Naruszewicz "zamek ten staro偶ytny w ca艂o艣ci swojej utrzymany zawsze i nowemi murami powi臋kszony, dostatecznym by艂 dla wyg贸d JK Mo艣ci, i obj膮艂 wszystkich domownik贸w i s艂ug"
punktor1794 r. - w czasie powstania ko艣ciuszkowskiego wojska rosyjskie zaj臋艂y miasto i spali艂y zamek
punktor1811 r. - w mie艣cie wybuch艂 wielki po偶ar. Rozebrano wtedy zrujnowany ju偶 zamek i wykorzystano jako budulec do odbudowy cz臋艣ci spalonych kamienic i ratusza
punktor1816 r. - wg 贸wczesnej relacji z zamku pozosta艂y tylko dwie 艣ciany a 8 lat p贸藕niej teren wyr贸wnano i wybudowano na jego miejscu 2 stajnie dla garnizonu rosyjskiego stacjonuj膮cego w budynkach klasztoru augustian贸w
punktorlata 1984-85 - badania archeologiczne doprowadzi艂y do odkrycia resztek fundament贸w zamku

Rekonstrukcja lub stary widok zamku krasnystaw
Widok zamku w Krasnymstawie w ko艅cu XVIII w. wg Zygmunt Vogla.
殴r贸d艂o: "Poznaj sw贸j kraj" nr 1/83


S艂ynny wi臋zie艅
Zamkiem w Krasnymstawie zwykle nie zajmuje si臋 literatura fachowa, jest natomiast niekiedy wymieniamy przy okazji osadzenia w nim arcyksi臋cia Maksymiliana, cho膰 i tu spotka艂em b艂臋dnie podany Zamo艣膰. Wydarzenie to by艂o konsekwencj膮 s艂ynnej bitwy pod Byczyn膮 (1588 r.), gdzie hetman wielki koronny Jan Zamoyski pokona艂 wojska staraj膮cego si臋 o polski tron po 艣mierci Stefana Batorego arcyksi臋cia Maksymiliana Habsburga (Zamoyski jak i wi臋kszo艣膰 szlachty popiera艂 Zygmunta Waz臋). W du偶ej mierze by艂a to bitwa bratob贸jcza bo u boku Austriaka walczy艂o wiele polskich oddzia艂贸w, kt贸rymi dowodzili przeciwnicy Wazy i Zamoyskiego jak np. rodzina Zborowskich, S. G贸rka, S. Czarnkowski. Po zwyci臋stwie hetman nakaza艂 przewie藕膰 Habsburga i jego wy偶szych rang膮 偶o艂nierzy do swojego zamku w Krasnymstawie, aby ostatecznie przes膮dzi膰 spraw臋 polskiej korony na rzecz Zygmunta Wazy. W obozie pokonanego znaleziono du偶e 艂upy, kt贸re podzielono mi臋dzy 偶o艂nierzy, ale wszystkie przedmioty s艂u偶膮ce do u偶ytku Maksymiliana np. zastawy sto艂owe zosta艂y mu zwr贸cone. W Krasnymstawie opiek臋 nad wi臋藕niami powierzono Markowi Sobieskiemu, dziadowi przysz艂ego kr贸la Polski, kt贸ry mia艂 dba膰 aby niczego im nie zabrak艂o. Stopniowo uwi臋zieni Austriacy i Niemcy przekonywali si臋 do Zamoyskiego, a nawet zacz臋li wychwalali jego "ludzko艣膰". Z podziwem te偶 mawiali 偶e Zamoyski sypia tylko 4 godziny a przez reszt臋 czasu pracuje, natomiast jego przeciwnik Zborowski z kt贸rym wcze艣niej przebywali, tylko 4 godziny pracowa艂 a przez reszt臋 czasu balowa艂 i spa艂. Dla arcyksi臋cia sam fakt kilkumiesi臋cznego uwi臋zienia by艂 jednak bardzo upokarzaj膮cy, wys艂a艂 wi臋c poselstwo do Rzymu i dopiero interwencja papie偶a spowodowa艂a podpisanie uk艂adu w b臋dzi艅sko-bytomskiego, na mocy kt贸rego wi臋藕niowie zostali uwolnieni.


Wst臋p

-

Po艂o偶enie i dojazd


Centralna cze艣膰 woj. lubelskiego. 30 km na po艂udniowy zach贸d od Che艂ma, 34 na p贸艂noc od Zamo艣cia. Zobacz na mapie.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

format D (stopnie):   N 50.98702778掳,  E 23.17498889掳
format DM (stopnie, minuty):   N 50掳 59.2216668',  E 23掳 10.4993334'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 50掳 59' 13.30'',  E 23掳 10' 29.96''


Bibliografia



punktorRolska-Boruch Irena - Domy pa艅skie na Lubelszczy藕nie od p贸藕nego gotyku do wczesnego baroku


Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na kt贸rym sta艂) z satelity

Geoportal


Noclegi



Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Re: legenda o zalanym zamku?       Autor:  Anonim      Data:  2018-03-17 23:09:24
    Z tego co s艂ysza艂em to kiedy艣 wyp艂yn臋艂y w tym miejscu jakie艣 obrazy/ikony a p贸藕niej by艂y prowadzone tam prace przez nurk贸w.Rzekomo stwierdzono,偶e jest tam pi臋ciokrotne dno ale nic wi臋cej w tej sprawie ju偶 nie s艂ysza艂em.Co艣 tam musi by膰 bo du偶o os贸b o tym opowiada.Pozdrawiam
  • Re: legenda o zalanym zamku?       Autor:  Ad      Data:  2016-04-28 09:37:34
    Bardzo interesuje mnie to zagadnienie i chcia艂bym m贸c dowiedzie膰 si臋 czego艣 wi臋cej, bli偶szych szczeg贸艂贸w. By艂bym wdzi臋czny, gdyby Pani Aneta zechcia艂a si臋 ze mn膮 skontaktowa膰.
  • Poszukuj臋 informacji o wzg贸rzu 艣w. Jana, zatopionym ko艣ciele, kapliczce, stawie       Autor:  Ad      Data:  2016-04-27 09:13:52
    Poszukuj臋 informacji o wzg贸rzu 艣w. Jana, zatopionym ko艣ciele, kapliczce, stawie. Wszystkich, kt贸rzy posiadaj膮 na ten temat jakie艣 konkretne informacje, prosz臋 o kontakt.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2019 BD - KONTAKT - POLITYKA PRYWATNO艢CI
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.