Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Latoszyn (woj. podkarpackie) - Przebudowany dw贸r obronny

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
艢rednia ocena: 2.5 na 5. G艂os贸w: 20 2.5 stars
           
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
艢rednia ocena: 3.0 na 5. G艂os贸w: 10 3 stars
           
 


Opis i stan obecny


Zapomniana renesansowa rezydencja, by膰 mo偶e w postaci XVI-wiecznej wie偶y mieszkalnej, stoi na skarpie nad Wis艂ok膮 na terenie zespo艂u dworskiego zajmowanego do niedawna przez Przedsi臋biorstwo Budownictwa Rolniczego (uleg艂o ono likwidacji) i inne firmy budowlane. Miejsce to nazywane jest Zamczyskiem, a sama budowla Lamusem. Obiekt pozbawiony by艂 przez dziesi臋ciolecia jakiejkolwiek opieki i w tej w chwili jest ruder膮 z zawalonym dachem. Run膮艂 on ok. 2006 roku, ale na nikim nie zrobi艂o to wra偶enia. Wydaje si臋, 偶e Lamus skazany jest na ca艂kowit膮 zag艂ad臋. Instytucje pa艅stwowe nie dadz膮 艣rodk贸w na jego ratowanie z powodu znikomej warto艣ci zabytkowej, a dla prywatnego inwestora jest on z pewno艣ci膮 zbyt skromny rozmiarowi i za ma艂o atrakcyjny, cho膰 okolica z parkiem i Wis艂ok膮, kt贸ra utworzy艂a pod dworem spor膮 wysp臋, ma du偶y potencja艂.
Do XXI wieku dw贸r obronny w Latoszynie przetrwa艂 jako pi臋trowy budynek zbudowany z ceg艂y na kamiennych fundamentach na planie prostok膮ta, przykryty dwuspadowym dachem. Na ka偶dej kondygnacji znajdowa艂o si臋 tylko jedno pomieszczenie. Na pi臋tro nadal wchodzi si臋 z zewn膮trz schodami przez drewniany ganek, ale jest tam teraz jedno wielkie gruzowisko. Najciekawiej wygl膮da parter ze sklepieniami kolebkowymi. Poza tym, nie zachowa艂 si臋 偶aden zabytkowy detal architektoniczny, ale nic w tym dziwnego, bo budynek od kilku wiek贸w wykorzystywano jako zwyk艂y lamus/magazyn. Nawet wspomniane Przedsi臋biorstwo Budownictwa Rolniczego mia艂o tam sw贸j sk艂ad materia艂贸w. Jeszcze po wojnie by艂o pono膰 wida膰 fortyfikacje ziemne, ale teraz s膮 one nieczytelne. Od strony p贸艂nocnej nad rzek膮 znajduje si臋 co艣 co mog艂o by膰 bastionem ziemnym.
Istniej膮 hipotezy, 偶e Lamus by艂 pierwotnie zbrojowni膮 albo oficyn膮, a dw贸r obronny sta艂 w miejscu obecnego ca艂kowicie przebudowanego dworu z XIX wieku. Mimo braku informacji pewne wnioski mo偶na wyci膮gn膮膰 patrz膮c na stare mapy.

Zdj臋cie lidar
Zdj臋cie z lotniczego skanowania laserowego okolicy Zamczyska w Latoszynie. A - ruiny dworu obronnego na Zamczysku, B - dw贸r z ko艅ca XIX w., C - Wis艂oka, D - wyspa, E - dop艂yw Wis艂oki, F - hipotetyczny bastion


Plany i rekonstrukcje


plan
Najstarsza mapa okolicy Latoszyna z ok. 1780 r. Dw贸r prawdopodobnie stoi w otoczeniu 2 bocznych oficyn. Lamusem wydaje si臋 jeden z 3 budynk贸w nad stawem, obok kt贸rego jest oznaczenie m艂yna wodnego.

plan
Teren dworski w Latoszynie na mapie z 1849 r. pokazuje, 偶e Lamus (r贸偶owy kwadrat) jest oddalony od g艂贸wnej siedziby. Z mapy wynika, 偶e obecny ca艂kowicie przebudowany budynek nowego dworu stoi na miejscu dawnej oficyny. Stary dw贸r to prawdopodobnie pod艂u偶ny budynek przy parku . Poka藕nych rozmiar贸w czworoboczny obiekt za ogrodami to zapewne budynek folwarczny.

plan
Mapa z ok. 1861 r. Rozplanowanie za艂o偶enia jak wy偶ej. Lamus oznaczono z jakiego艣 powodu czarnym punktem.

plan
Mapa z 1878 r. pokazuje zmiany na terenie dworskim po zniszczeniach w czasie rabacji galicyjskiej w 1864 r. Nie ma ju偶 oficyny, Lamusa w og贸le nie pokazano. Nowe za艂o偶enie jest chyba w budowie po spaleniu.

plan
Mapa z 1904 r. i zmieniony uk艂ad za艂o偶enia. Nowa oficyna lub Lamus po艂膮czone z innym budynkiem od po艂udnia

plan
Mapa z 1941 r., nied艂ugo przed zniszczeniem przez Sowiet贸w. Lamus wyra藕nie widoczny, dw贸r o innym kszta艂cie. Wynika z tego, 偶e albo odbudowa po zniszczeniach w 1864 r. zako艅czy艂a si臋 dopiero po 1904 roku albo w okresie mi臋dzywojennym dosz艂o do przebudowy


Historia, wydarzenia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Obronna siedziba w Latoszynie musia艂a istnie膰 ju偶 XV wieku, poniewa偶 w dokumentach wymieniani s膮 w艂a艣ciciele wsi Latoszy艅cy. By艂a zapewne drewniana, otoczona wa艂em ziemnym z palisad膮. Zachowane ruiny Lamusa pochodz膮 z ko艅ca XVI stulecia. Park oraz alej臋 akacjow膮 wok贸艂 asfaltowej drogi dojazdowej datowano na XVIII wiek, a stoj膮cy obok relikt贸w zameczku przekszta艂cony dw贸r na koniec XIX wieku. Stoi on jednak pono膰 na fundamentach starszej budowli, zniszczonej podczas rabacji galicyjskiej w 1846 r. Nie prowadzono tu bada艅, a dost臋pne informacje w 藕r贸d艂ach s膮 bardzo sk膮pe. Nie wiadomo wi臋c jakie by艂o faktyczne przeznaczenie Lamusa i jego pierwotne rozmiary (trudno uwierzy膰, aby rodzina szlachecka mieszka艂a w 2 niewielkich izbach), kiedy postawiono now膮 siedzib臋 i czy nie istnia艂a ona r贸wnocze艣nie z Lamusem.
Na pocz膮tku XX wieku nowy dw贸r by艂y w艂asno艣ci膮 rodziny Balk贸w. Budowla mie艣ci艂a bogat膮 bibliotek臋 i i kolekcj臋 dzie艂 sztuki, w tym obrazy Van Dycka. Dw贸r ten spalili Sowieci w 1944 r. W PRL na terenie zniszczonego dworu utworzono budynek biurowy. W ko艅cu XX wieku prywatny przedsi臋biorca przekszta艂ci艂 istniej膮c膮 zabudow臋 w nowy budynek, co zatar艂o 艣lady po dawnym dworze. Obiekt ten nie by艂 jednak u偶ytkowany i po pewnym czasie sta艂 si臋 ruin膮, z powodu post臋puj膮cego szabrownictwa i dewastacji.


Informacje praktyczne


KONTAKT
punktorbrak

CZAS
punktor Ogl膮dni臋cie ca艂ego terenu dworskiego zajmuje ok. 20 min.

WST臉P
punktor Wolny


Po艂o偶enie i dojazd


Zachodnia cz臋艣膰 woj. podkarpackiego. 4 km na p艂d.-zach. od centrum D臋bicy. Zobacz na mapie.
Aby dojecha膰 do dworu Latoszyn na Zamczysku od strony Rzeszowa nale偶y skr臋ci膰 na du偶ym skrzy偶owaniu w prawo w stron臋 D臋bicy i zaraz potem odbi膰 w lewo. Droga z alej膮 grabow膮 prawie styka si臋 z g艂贸wn膮 dwupasmow膮 jezdni膮, ale nie ma z ni膮 po艂膮czenia. Dalej trzeba objecha膰 firmy budowlane z lewej strony, wzd艂u偶 dop艂ywu Wis艂oki i podej艣膰 kawa艂ek na piechot臋 prosto i na prawo. Po chwili b臋dzie wida膰 rzek臋 i dw贸r.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N50.03185833掳, E21.36935278掳
format DM (stopnie, minuty):   50掳 1.9114998'N, 21掳 22.1611668'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   50掳 01' 54.69''N, 21掳 22' 09.67''E 



Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Latoszyn - Dw贸r Latoszyn - Dw贸r Latoszyn - Dw贸r Latoszyn - Dw贸r Latoszyn - Dw贸r Latoszyn - Gruz w otoczeniu dworu Latoszyn - Kawa艂ki ceglanych mur贸w Latoszyn - Parter dworu Latoszyn - Zawalone pi臋tro Latoszyn - Wis艂oka przy dworze Latoszyn - Aleja akacjowa
Zdj臋cia wykonane: wiosn膮 2007



Noclegi



Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • park w Latoszynie       Autor:  valeria      Data:  2019-05-27 15:01:34
    posiadam du偶o aktualnych zdj臋c . mieszkam blisko
  • Dworek Latoszyn ..Kapliczka       Autor:  valeria      Data:  2019-02-13 18:12:14
    mam zdj臋cia kapliczki . po remoncie
  • Budynek obok       Autor:  Xxxx       Data:  2018-04-22 13:15:27
    Witam. Swego czasu zwiedzali艣my te ruiny brakuje tylko zdj臋c z tego dworku obok.   Jest to du偶y budynek sk艂adaj膮cy si臋 z piwnic parteru i pierwszego pi臋tra, wygl膮da to wszystko tak jak by mia艂 on s艂u偶y膰 jako hotel cho膰 patrz膮c na rozmieszczenie pok贸j mo偶na si臋 nad tym zastanawia膰. W piwnicy w jednym z pomieszcze艅 znajduje si臋 prawdopodobnie basen.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2021 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.