puste  


Ikonka - zamek

L臉BORK
馃彴 Przebudowany gotycki zamek krzy偶acki 馃彴

Przej艣cie do zdj臋膰
Zdj臋ciapuste

Frontowe zdj臋cie zamku L臋bork



Ocena


Mo偶esz oceni膰:
L臋bork / pomorskie - Przebudowany 艣redniowieczny zamek krzy偶acki

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
3 stars 艢rednia ocena: 3.0 na 5. G艂os贸w: 59
            
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
3.5 stars 艢rednia ocena: 3.7 na 5. G艂os贸w: 44
            
 


Opis


Ozdobna pierwsza litera le偶膮cy na 艁eb膮 L臋bork, pod wzgl臋dem zabytk贸w znany jest bardziej z dobrze zachowanych odcink贸w fortyfikacji miejskich ni偶 z zamku krzy偶ackiego. Spowodowane to jest faktem zachowania si臋 jedynie domu zakonnego w postaci mocno przebudowanej oraz m艂yna. W dodatku dom jest niedost臋pny, gdy偶 mie艣ci si臋 w nim s膮d. Tylko ozdobione szczyty po bokach, a na elewacjach 艣lady po dawnych oknach pozwalaj膮 domy艣la膰 si臋 jego kilkuwiekowych dziej贸w. R贸wnie偶 w piwnicach przetrwa艂y podobno jeszcze zabytkowe sklepienia, ale nie ma do nich wst臋pu.
Zamek powsta艂 na planie prostok膮ta o wymiarach 65x55 m. z jednoskrzyd艂owym domem zakonnym (11x47 m). Sta艂 w po艂udniowo-wschodniej cz臋艣ci miasta, sprz臋偶ony z fortyfikacjami miejskimi. Ciekawostk膮 jest wydzielony z fosy strumyk dziel膮cy ca艂e za艂o偶enie na p贸艂. Jest to kana艂 doprowadzaj膮cy wod臋 do m艂yna, kt贸ry po przekszta艂ceniach nadal funkcjonuje. 艢redniowieczny m艂yn na parterze mie艣ci艂 r贸wnie偶 browar, a na pi臋trze dom m艂ynarza. By艂 to jeden z najwi臋kszych m艂yn贸w na Pomorzu Gda艅skim. Obecnie jest brzydkim, niczym si臋 nie wyr贸偶niaj膮cym budynkiem. Obok znajduje si臋 nowy dom m艂ynarza z XIX wieku. Do zamku L臋bork nale偶a艂 tak偶e spichlerz le偶膮cy na przeciw domu zakonnego, od strony miasta. Dzi艣 na jego miejscu stoi nieco p贸藕niejszy spichlerz, cz臋艣ciowo szachulcowy, zamieniony na siedzib臋 zielono艣wi膮tkowc贸w.
Rozw贸j warowni doprowadzi艂 do powstania nowych budynk贸w zar贸wno wewn膮trz jak i na zewn膮trz. Najpierw przy kanale postawiono tzw. Kancelari臋, a nast臋pnie od wschodu do boku domu zakonnego dobudowano tzw. Nowy Dom. By艂y to budynki wykorzystywane na cele administracyjne i mieszkalne. Do spichlerza z kolei dobudowano stajni臋 i wozowni臋. Niestety, 偶adna z wymienionych budowli nie zachowa艂a si臋.
Powsta艂y dwie hipotezy odno艣nie pierwotnego wygl膮du zamku l臋borskiego. Starsza zak艂ada istnienie 3 wysuni臋tych wie偶 w murach obwodowych, druga tylko dw贸ch. Bezsporna jest tr贸jkondygnacyjna podpiwniczona wie偶a p贸艂nocno-wschodnia, obok wlotu kana艂u m艂y艅skiego. Prawdopodobnie dzia艂a艂o w niej wi臋zienie. Druga wie偶a sta艂a na przeciwleg艂ym naro偶niku za艂o偶enia (p艂d.-zach.). Zamieniono j膮 p贸藕niej na silos zbo偶owy i podobnie jak dom zakonny ozdobiono sterczynami (element dekoracyjny w postaci kamiennej wie偶yczki). W tej postaci funkcjonuje do dzi艣. Problematyczna jest trzecia wie偶a od strony p艂n.-zach. Starsza teoria m贸wi, i偶 na jej miejscu stoi XIX-wieczny dom m艂ynarza, druga (Andrzeja Bara艅skiego) umiejscawia tu mur obwodowy i bram臋. Jej obron臋 zapewnia膰 mia艂 wysoki budynek m艂yna.
Sporne jest tak偶e skrzyd艂o p贸艂nocne zamku w L臋borku. Najpierw s膮dzono, 偶e obie wie偶e po艂膮czone by艂y murem obwodowym, a spichlerz ze stajniami sta艂 poza murami. A. Bara艅ski dowodzi jednak, i偶 to w艂a艣nie ten 43-metrowy budynek stanowi艂 kurtyn臋 p贸艂nocn膮. Przekonuj膮cym dowodem jest wysuni臋ty odcinek muru 艂膮cz膮cy stajni臋 z wie偶膮 p艂n.-wsch. Jego zachowany fragment jest grubszy ni偶 mury miejskie, wi臋c musia艂 by膰 cz臋艣ci膮 za艂o偶enia zamkowego, kt贸re obejmowa艂o w takim przypadku r贸wnie偶 budynek spichlerza i stajni. Poza tym, przechowywana tam s贸l by艂a zbyt cenna, aby zostawi膰 j膮 ca艂kowicie poza murami warowni. Te, a tak偶e inne drobne r贸偶nice w obu hipotezach na temat wygl膮du 艣redniowiecznego zamku, mo偶na zobaczy膰 na rekonstrukcjach poni偶ej.

Opis i grafika zaktualizowane dzi臋ki pracy Rajmunda Mejny "Dzieje 艣redniowiecznego L臋borka",
nades艂anej przez autora.



Plan

Powr贸t na g贸r臋 strony


Plan zamku lebork
Plan zamku L臋bork wg E. Kal. Ukazuje za艂o偶enie wg starszej teorii. Niebieskim oznaczono budynki istniej膮ce.
1 - dom zakonny, 2 - budynek zwany Nowym Domem, 3 - budynek zwany Kancelari膮, 4 - browar, 5 - m艂yn, 6 - m艂yn z XIX wieku, 7 - spichlerz, 8 - stajnie i wozownia, 9,10,11 - wie偶e w murze obwodowym, 12 - furta, 13 - Kana艂 M艂y艅ski, 14 - most, 15 - kawa艂ek muru potwierdzaj膮cy teori臋 A. Bara艅skiego
殴r贸d艂o: Zamki krzy偶ackie w Polsce, M. Haftka, Malbork - P艂ock 1999



Rekonstrukcje

Powr贸t na g贸r臋 strony


Rekonstrukcja lub stary widok zamku lebork
Zamek w L臋borku wg pierwszej teorii
殴r贸d艂o: Zamki i obiekty warowne Pomorza Gda艅skiego - A. Sypek, R. Sypek


Rekonstrukcja lub stary widok zamku lebork 2
Zamek w L臋borku wg nowszej teorii.
殴r贸d艂o: Powstanie l臋borskiego zamku krzy偶ackiego. Biuletyn Historyczny L臋borskiego Bractwa Historycznego i Muzeum w L臋borku, nr 5;1997 - Andrzej Bara艅ski



Historia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Ozdobna pierwsza litera miasto L臋bok cho膰 istnia艂o ju偶 w XII wieku, a rozwin臋艂o si臋 po upadku Bia艂ogardy w I po艂. XIV wieku. Zamek wybudowali Krzy偶acy po roku 1341, prawdopodobnie wraz z fortyfikacjami miejskimi. Sk艂ada艂 si臋 z domu zakonnego, mur贸w obronnych z 3 wie偶ami i budynkiem m艂yna. Przez 艣rodek za艂o偶enia p艂yn膮艂 kana艂 M艂y艅ski. Dodatkowo na zewn膮trz mur贸w po stronie miasta sta艂 spichlerz.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku lebork
Panorama L臋borka z zamkiem (budynek po lewej, z dymem) z 1618 r. wg rysunku z mapy E. Lubinusa
殴r贸d艂o: Zamki krzy偶ackie w Polsce, M. Haftka, Malbork - P艂ock 1999

punktor1363 r. - wzmiankowany jest pierwszy w贸jt krzy偶acki rezyduj膮cy na zamku - Dietrich von Loupheim
punktor1386 r. - w zamku podpisano antypolskie porozumienie mi臋dzy Krzy偶akami a ksi膮偶臋tami pomorskimi Warcis艂awem VII i Bogus艂awem VIII. Pomorzanie mieli wspom贸c zakon wojskiem w razie wojny z Polsk膮, a Krzy偶acy zap艂aci膰 za to 10 000 grzywien i przekaza膰 im ziemi臋 dobrzy艅sk膮
punktor1410 r. - miasto i zamek zaj臋艂y wojska polskie, ale po pokoju toru艅skim rok p贸藕niej, musia艂y one wr贸ci膰 do zakonu
punktor1441 r. - wzmiankowana jest kaplica zamkowa
punktor1455 r. - L臋bork otrzyma艂 w lenno ksi膮偶臋 pomorski Eryk II, a po nim jego nast臋pcy
punktor1637 r. po bezpotomnej 艣mierci ksi臋cia pomorskiego Bogus艂awa XIV, miasto i zamek powr贸ci艂y do Polski (w sk艂ad Prus Kr贸lewskich)
punktorXVI w. - nad kana艂em przy mo艣cie wzniesiono dodatkowy budynek zwany Kancelari膮. Do spichlerza natomiast dostawiono stajni臋 i wozowni臋
punktorII po艂. XVI w.- I po艂. XVII w. - przekszta艂cenie 艣redniowiecznej warowni na zamek renesansowy za spraw膮 ksi膮偶膮t pomorskich Jana, Barnima X i Bogus艂awa XIII
punktorXVII w. - od wschodu prostopadle do budynku g艂贸wnego postawiono tzw. Nowy Dom
punktor1657 r. - podczas potopu, miasto i zamek L臋bork zosta艂y oddane w lenno elektorowi brandenburskiemu Fryderykowi Wilhelmowi
punktorpo 1772 r. - po I rozbiorze L臋bork przeszed艂 we w艂adanie pruskie
punktorXVIII w. - 艣redniowieczny spichlerz rozebrano, a na jego miejscu powsta艂 nowy, o pi臋trze w konstrukcji szachulcowej
punktor1806 r. - mieszkanie m艂ynarza przeniesiono z pi臋tra m艂yna do nowego budynku
punktorI po艂. XIX w. - budynek g艂贸wny posiada艂 jeszcze 艣redniowieczne ganki obronne, p贸藕niej jego zabytkowy charakter zosta艂 prawie ca艂kowicie zatarty, a ok. 1820 poszczeg贸lne budynki i mury obwodowe by艂y rozbierane
punktor1935 r. - ocala艂y g艂贸wny budynek zamkowy zosta艂 zaadaptowany na potrzeby s膮du



Wst臋p


Otoczenie zamku wolne. Wn臋trza wykorzystywane przez s膮d, wi臋c nie s膮 przeznaczone dla turyst贸w.

Po艂o偶enie i dojazd

Powr贸t na g贸r臋 strony

P贸艂nocna cz臋艣膰 woj. pomorskiego. 50 km na wsch贸d od S艂upska, 80 km km na p贸艂nocny zach贸d od Gda艅ska. Zobacz na mapie.
Dojazd poci膮giem m.in. z Gda艅ska, S艂upska, Olsztyna, Warszawy, Szczecina. PKS-em ze S艂upska. Zamek w L臋borku znajduje si臋 w centrum miasta, na po艂udniowy wsch贸d od centralnego pl. Pokoju.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N54.543596772掳, E17.753400131掳
format DM (stopnie, minuty):   54掳 32.61580632'N, 17掳 45.20400786'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   54掳 32' 36.95''N, 17掳 45' 12.24''E 



Czas


Z centrum idzie si臋 ok. 2 min. Ogl膮dni臋cie z zewn膮trz zajmuje ok 15 min.

Bibliografia



punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorHaftka Mieczys艂aw - Zamki krzy偶ackie w Polsce. Szkice z dziej贸w
punktorKajzer Leszek, Ko艂odziejski Stanis艂aw, Salm Jan - Leksykon zamk贸w w Polsce

Zdj臋cia


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

L臋bork - G艂贸wny budynek zamkowy od zachodu L臋bork - Elewacja frontowa budynku zamkowego L臋bork - Widok od po艂udnia na budynek zamkowy i wie偶臋 przebudowan膮 w silos L臋bork - Widok od wschodu L臋bork - Widok od po艂udnia zza fosy L臋bork - Budynek m艂yna zamkowego, a dalej dom m艂ynarza L臋bork - Spichlerz zamkowy L臋bork - Spichlerz zamkowy L臋bork - Dom m艂ynarza na terenie  jednej z wie偶

Zdj臋cia wykonane: latem 2006

Wideo


Fragment filmu przedstawiaj膮cego rekonstrukcj臋 3D 艣redniowiecznego L臋borka. Zamek z m艂ynem pokazany jest kilka razy.



Noclegi


punktorL臋bork - Domki Campingowe Tina, ul. Kusoci艅skiego 54, tel. (059) 862 76 25
punktorL臋bork - Hotel Vega, ul. 10 Marca 9, tel. tel. (059) 863 41 76
punktorL臋bork - Dom Wypoczynkowy Willa Jar, ul. Piwna 4, tel. (059) 866 23 79

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Kolejna uwaga do autora       Autor:  zamki.res.pl      Data:  2011-12-24 22:04:59
    ciekawe, 偶e t臋 bzdur臋 podaje ka偶de opracowanie historii miasta, ale Ty zapewne wiesz lepiej...
  • Re: Kolejna uwaga do autora       Autor:  L臋BORCZANIN      Data:  2011-12-23 19:08:58
    "...1410 r. - miasto i zamek zaj臋艂y wojska polskie, ale po pokoju toru艅skiom rok p贸藕niej, musia艂y one wr贸ci膰 do zakonu..."     a jakie偶 to wojska polskie w 1410 roku dzia艂aly na Pomorzu Gda艅skim. Przecie偶 to bzdura nie poparta 偶adnym 藕r贸d艂em.  
  • Niew膮tpliwej urody zamek w Przezmarku zaprasza do zwiedzania.       Autor:  Kustosz      Data:  2011-06-04 18:13:37
    Zamek w Przezmarku woj.pomorskie gm.Stary Dzierzgo艅 gor膮co zaprasza turyst贸w.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2021 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.