Zamek Legnica

Legnica
艢redniowieczny zamek ksi膮偶臋cy





Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Legnica (woj. dolno艣l膮skie) - 艢redniowieczny zamek ksi膮偶臋cy, p贸藕niej rozbudowany

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
4 stars
艢rednia ocena: 4.1 na 5. G艂os贸w: 69

       
    
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
4 stars
艢rednia ocena: 4.2 na 5. G艂os贸w: 60

       
    
 


Opis i stan obecny


Stoj膮cy w p贸艂nocno-wschodniej cz臋艣ci starego miasta nad brzegiem Kaczawy zamek legnicki, mimo 偶e niegdy艣 nie maj膮cy sobie r贸wnych w kraju, nie jest dzi艣 zbyt atrakcyjny dla turyst贸w, wci膮偶 jednak wzbudza podziw wielko艣ci膮 i pot臋偶nymi wie偶ami. Jest to jedna z najstarszych w kraju murowanych warowni zadziwiaj膮ca rozmachem, oraz rozwi膮zaniami architektonicznymi i formalnymi, kt贸re archeolodzy odkrywaj膮 od lat 60-tych XX wieku. Warto podkre艣li膰, 偶e budowla przetrwa艂a ponad 800 lat, a najwi臋kszych zniszcze艅 dokonali Sowieci w 1945 roku.
ozdoba
Zielona Komnata
Nazwa pochodzi od koloru unikalnych malowide艂 艣ciennych w wie偶y 艣w. Jadwigi. Ich fundatorem by艂 ksi膮偶臋 Fryderyk II po powrocie z pielgrzymki do Ziemi 艢wi臋tej w 1509 roku. Aby wzmocni膰 kult 艣wi臋tej Jadwigi, postanowi艂 ozdobi膰 izb臋 zwan膮 Komnat膮 艣w. Jadwigi utworzon膮 100 lat wcze艣niej przez Ludwika II. Mimo 偶e powsta艂a ona w stricte obronnej wie偶y na d艂ugo po 艣mierci Jadwigi, by艂a uwa偶ana za jej mieszkanie. Na 艣cianie wisia艂 portret 艣wi臋tej, a wieczna lampka - nieustannie pal膮cy si臋 p艂omie艅 wyra偶a艂 cze艣膰 dla 艣wi臋tej z dynastii miejscowych ksi膮偶膮t.
Fryderyk nada艂 komnacie charakter mieszkalny, doda艂 kominek, 艂awy, a w murach wykuto 4 okienka wyznaczaj膮ce strony 艣wiata. 艢ciany pokryto malowid艂ami freskowymi u偶ywaj膮c bardzo kosztownego barwnika sprowadzonego z Azji - malachitowej zieleni. By艂y to przede wszystkim ornamenty ro艣linne i kwiatowe z r贸偶ami, dlatego pierwotnie izb臋 zwano Komnata R贸偶an膮, a dopiero od XX wieku Zielon膮 Komnat膮. Ro艣linno艣膰 wype艂niaj膮ca komnat臋 mia艂a sprawi膰 wra偶enie przebywania w altanie ogrodowej. Symbolizowa艂a pi臋kno, m膮dro艣膰 i czysto艣膰 duchow膮.
Po艣r贸d niej namalowane s膮 postacie naturalnej wielko艣ci najwi臋kszych bohater贸w swoich czas贸w, wzory cn贸t rycerskich do kt贸rych chcieli nawi膮zywa膰 ksi膮偶臋ta legniccy, m.in. Hektora z Troi, Aleksandra Wielkiego, Juliusza Cezara, kr贸la Artura. Przedstawieni s膮 z insygniami w艂adzy, w zbrojach i z broni膮 w r臋ku.
Sklepienie 偶ebrowe komnaty zamyka zwornik z czarnym or艂em - herbem piast贸w 艢laskich. Podobne komnaty powstawa艂y tylko w Francji, W艂oszech, Czechach i W臋grzech, a przetrwa艂o ich bardzo niewiele. Tak偶e wi臋c i z tego powodu legnicki zamek jest wyj膮tkowym zabytkiem w Polsce.
Aktualnie zabytek jest podzielony w艂asno艣ciowo mi臋dzy Urz膮d Marsza艂kowski i Gmin臋 Legnica. Wysokie r贸偶norodne budynki otaczaj膮ce dziedziniec mieszcz膮 przede wszystkim pomieszczenia kilku szk贸艂 z boiskiem, internatem, bibliotek膮, a ostatnio noclegowni臋 dla uchod藕c贸w, ale jest te偶 co艣 dla turyst贸w: ruiny kaplicy oraz dost臋pne od niedawna dwie wie偶e.
Te obiekty nale偶膮 do najstarszych cz臋艣ci warowni legnickiej, kt贸ra po przekszta艂ceniu z grodu sta艂a si臋 dwucz艂onow膮 budowl膮 w sk艂ad kt贸rej wchodzi艂o 5 g艂贸wnych murowanych budynk贸w: dwie okr膮g艂e wie偶e typu bergfried (wolnostoj膮ce baszty - don偶ony - punkty ostatniej obrony), skromniejsza wie偶a kwadratowa, (Lubi艅ska), palatium - pa艂ac ksi膮偶臋cy i kaplica. Murowany by艂 jeszcze fragment obwodu fortyfikacyjnego od p贸艂nocy oraz niewielki budynek na dziedzi艅cu identyfikowany z kuchni膮. Za艂o偶enie zamkowe z dwoma bergfriedami jest unikalne. Jak pisa艂 J. Grzybowski "kaplica wraz z 'cesarskim' pa艂acem i dwiema pot臋偶nymi cylindrycznymi wie偶ami demonstrowa艂a suwerenn膮 dum臋 w艂a艣ciciela zamku, aspiruj膮cego do korony kr贸lewskiej".
Budowla rozrasta艂a si臋, wie偶e znacz膮co podwy偶szono (jedna zyska艂a nadbud贸wk臋 o艣mioboczn膮, drugiej prawie w ca艂o艣ci nadano kszta艂t oktagonalny), z czasem powsta艂y fortyfikacje z 4 bastejami i nowe budynki, kt贸re ca艂kowicie otoczy艂y dziedziniec. W cz臋艣ci zachodniej zabudowa by艂a g艂贸wnie 2-pi臋trowa, w cz臋艣ci wschodniej 1-pi臋trowa i parterowa. W 1. po艂owie XVI wieku przeniesiono wjazd do zamku na stron臋 wschodni膮. Do ozdobienia nowej bramy zatrudniono niejakiego Jerzego z Ambergu, kt贸ry nie by艂 zbyt znanym artyst膮 czy architektem, bo innych jego dzie艂 trudno si臋 doszuka膰, ale z zadania wywi膮za艂 si臋 znakomicie. Powsta艂 kunsztowny renesansowy portal w formie rzymskiego 艂uku triumfalnego z osobnym przejazdem i furt膮 dla pieszych. Trzy bogato dekorowane kolumny wspieraj膮 fryz z portretami ksi臋cia Fryderyka II i ksi臋偶nej Zofii, przedzielonymi kartuszem herbowym z or艂em piastowskim. Przetrwa艂 w dobrym stanie do dzi艣.
Nast臋pnie dziedziniec zamku zosta艂 przedzielony murem kurtynowym z czworoboczn膮 wie偶膮 po 艣rodku. Poniewa偶 umieszczono na niej zegar, nazwano j膮 Zegarow膮. Jej funkcje by艂y czysto dekoracyjne. Mur ten zosta艂 p贸藕niej przekszta艂cony w pi臋trow膮 galeri臋 i wraz z wie偶膮 przebudowany do obecnej neorenesansowo-roma艅skiej postaci. Od p贸艂nocy na wysuni臋tym obszarze zamkowym przy wie偶y Lubi艅skiej stan臋艂a druga kaplica ksi膮偶臋ca. Pierwotnie by艂a to prawdopodobnie stara basteja, cho膰 nie ma jej na 偶adnym planie budowli. Kaplica ta powsta艂a po rozebraniu kaplicy roma艅skiej. By膰 mo偶e pocz膮tkowo by艂a protestancka, bo zniemczeni ksi膮偶臋ta legniccy wyznawali wtedy luteranizm, a p贸藕niej kalwinizm. Wg dokument贸w katolick膮 kaplic臋 zbudowano dopiero po po艂owie XVII stulecia, ale budynek kaplicy widnieje ju偶 na wcze艣niejszych rysunkach miasta.
Po wielkim po偶arze w nast臋pnym stuleciu przesta艂a istnie膰 Wie偶a Lubi艅ska, w艂膮czono j膮 w okaza艂y barokowy gmach od p贸艂nocy, kt贸ry zaj膮艂 te偶 miejsce drugiej kaplicy.
ozdoba
Obro偶a Psa Go艅czego
W Komnacie 艢w. Jadwigi (w wie偶y jej imienia) sw膮 siedzib臋 mia艂 Zakon "R眉denband", t艂umaczony jako Zakon "Obro偶a Psa Go艅czego". Nazwa ma nawi膮zywa膰 do wiernych i nieustraszonych ps贸w my艣liwskich kt贸re towarzyszy艂y rycerstwu na polowaniach. By艂o to elitarne stowarzyszenie 艣l膮skich w艂adc贸w za艂o偶one w 1413 roku w Legnicy przez: Ludwika II (ksi膮偶臋 legnicko-brzeski), Wac艂awa II (ksia偶臋 legnicki i biskup wroc艂awski), Przemys艂awa I (ksi臋cia opawski), Konrada IV Starszego (ksi膮偶臋 ole艣nicki), Konrada V K膮ckiego (ksi膮偶臋 ole艣nicki) oraz Jana I (ksi膮偶臋 偶aga艅ski). Cz艂onkowie zobowi膮zywali si臋 do wzajemnej pomocy i wspierania si臋 w trudnych sytuacjach. Wszelkie spory mieli rozwi膮zywa膰 we w艂asnym gronie. Zakon corocznie organizowa艂 wielki, trzydniowy turniej rycerski i tylko wtedy przyjmowano nowych cz艂onk贸w (przyj臋to p贸藕niej m.in. margrabiego brandenburskiego Jana IV Hohenzollerna i ksi臋cia g艂ogowski Henryka IX). Regularnie organizowano wsp贸lne polowania, wspierano ko艣cio艂y Maryjne, organizowano wojsko do walki z husytami.
W 2013 Zakon "Obro偶a Psa Go艅czego" zosta艂 reaktywowany. Siedzib膮 stowarzyszenia jest Lubin.

Herb zakonu
Herb zakonu "Obro偶a Psa Go艅czego"
Na dziedzi艅cu zachodnim od po艂udnia funkcjonowa艂 cekhauz z ksi膮偶臋cym arsena艂em. Budynek ten zosta艂 na pocz膮tku XX wieku zast膮piony wy偶szym budynkiem gmachu biurowego, kt贸ry w zeszpeconej formie istnieje do dzi艣 (jego piwnice s膮 starsze, pochodz膮 wi臋c zapewne z arsena艂u). Nieco wcze艣niej zabudowano jeszcze teren dziedzi艅ca przy wie偶y zegarowej stawiaj膮c nowy budynek, kt贸ry r贸wnie偶 si臋 zachowa艂. W XIX stuleciu cz臋艣ci budynk贸w nadano cechy neogotyckie, kt贸re wci膮偶 s膮 widoczne. Po wojnie pomieszczenia ksi膮偶臋cej siedziby przekazano plac贸wkom o艣wiatowym, czego efektem by艂o powstanie na dziedzi艅cu zachodnim boiska sportowego, co jest rzadkim widokiem na zamku. Nie odbudowano za艣 parterowych skrzyde艂 otaczaj膮cych ten dziedziniec od zachodu i p贸艂nocy.
Podczas odwiedzin Legnicy w 2007 r., jedynym obiektem przeznaczonym do zwiedzania by艂y relikty roma艅skiej kaplicy zamkowej w specjalnie wybudowanym w latach 70-tych pawilonie (patrz ciekawostka poni偶ej). Wida膰 niskie murki i fundamenty 艣wi膮tyni ale i wysokie filary. Na 艣cianach pawilonu prezentowane s膮 rysunki i plany budowli. Generalnie zbyt skromnie zagospodarowano tak wa偶ne odkrycie.
Kaplica jest pierwszym obiektem oddanym w zarz膮d Muzeum Miedzi. Wkr贸tce plac贸wka ta przejmie inne cz臋艣ci zamku i utworzy nowe muzeum zamkowe obejmuj膮ce poza kaplic膮 i wie偶ami r贸wnie偶 ca艂e skrzyd艂o po艂udniowe i wschodnie. Z kolei bractwo rycerskie ma przej膮膰 bastej臋 od strony p贸艂nocno-zachodniej - jedyne co pozosta艂o z XVI-wiecznych fortyfikacji (najpierw trzeba j膮 jednak odrestaurowa膰). Sama kaplica r贸wnie偶 zmieni wygl膮d, anachroniczny pawilon zostanie usuni臋ty. Zabytek zyska nowy kszta艂t za pomoc膮 nowoczesnych, by膰 mo偶e multimedialnych form.
Jak wspomniano, dwie wie偶e udost臋pniono ju偶 do zwiedzania. S膮 uznawane za pierwsze bergfriedy na ziemiach polskich. Obie posiada艂y lochy wi臋zienne w najni偶szych kondygnacjach. Cylindryczna wie偶a 艣w. Jadwigi (偶ona budowniczego zamku Henryka Brodatego) ma mury grubo艣ci 2,5 metra. Z 20 m wysoko艣ci podwy偶szona j膮 do 55 metr贸w. Pe艂ni艂a ona rol臋 ochrony wjazdu, kt贸ry pierwotnie znajdowa艂 si臋 od zachodu. Na pocz膮tku XVI stulecia zyska艂a dekoracyjne polichromie w izbie zwanej Komnat膮 艣w. Jadwigi. Ma ona kszta艂t okr臋gu o 艣rednicy 5 metr贸w i jako jedyna w wie偶y posiada funkcje mieszkalne.
Przekszta艂cona w o艣mioboczn膮 wie偶a patrona miasta 艣w. Piotra (wschodnia) jest znacznie masywniejsza - grubo艣膰 mur贸w wynosi a偶 4,5 metra. Pierwotnie mierzy艂a 25 m, ale w XV stuleciu zosta艂a podwy偶szona do 68 metr贸w. Taras widokowy umieszczono na wysoko艣ci 52 metr贸w. Od XVI wieku przy wie偶y tej usytuowany by艂 nowy wjazd do zamku przez bogato zdobiony portal i bardzo d艂ug膮 sie艅.
Od tego okresu wie偶e nie s膮 ju偶 bergfriedami, przylegaj膮 do nich budynki, z kt贸rych najwa偶niejszym by艂o palatium, czyli pa艂ac ksi膮偶臋cy (kiedy艣 tak偶e wolno stoj膮cy). Jego wymiary w 艣redniowieczu (61,5x16 m) i wysoko艣膰 12 metr贸w 艣wiadcz膮, i偶 ksi膮偶臋 legnicki nie 偶a艂owa艂 艣rodk贸w stawiaj膮c jedn膮 z najwi臋kszych siedzib w 贸wczesnej Europie. Parter palatium (wysoko艣膰 3,5 m) zajmowa艂y pomieszczenia gospodarcze i magazynowe, Pierwsze pi臋tro (wysoko艣膰 2,5 m) posiada艂o rz膮d portali i okien, st膮d przypuszczenie i偶 znajdowa艂y si臋 tu komnaty dru偶yny ksi膮偶臋cej, a w czasie obl臋偶enia wojska zaci臋偶nego. Przypuszczalnie by艂o to 6 jednakowych izb. Drugie pi臋tro (wysoko艣膰 6 m) to pokoje mieszkalne ksi臋cia od wschodu, wielka reprezentacyjna aula po 艣rodku (jej maksymalne wymiary to 32x13,5m) i kilka komnat od zachodu, by膰 mo偶e z jednej z nich prowadzi艂 ganek do kaplicy. Kondygnacja ta posiada艂a okaza艂e okna biforalne lub triforalne. Wentylacj臋 zapewnia艂o kilka okulus贸w (niezamykane okr膮g艂e otwory w 艣cianie, kt贸re r贸wnie偶 do艣wietla艂y pomieszczenia). Ka偶da kondygnacja posiada艂a w艂asne osobne wej艣cia bezpo艣rednio z dziedzi艅ca. Dzi艣 palatium jest ca艂kowicie przekszta艂cone, z wt贸rnymi podzia艂ami wn臋trz. Zachowa艂y si臋 jednak jeszcze oryginalne elementy w 艣cianie od strony dziedzi艅ca i powstaj膮ce muzeum ma je uwypukli膰.


ozdoba
Kaplica roma艅ska
Murowana p贸藕noroma艅ska kaplica zamkowa powsta艂a w latach 1220 - 1240 za panowania Henryka I Brodatego. Wzniesiono j膮 na planie dwunastoboku o 艣rednicy 12 metr贸w z przylegaj膮cym od wschodu prostok膮tnym prezbiterium zako艅czonym p贸艂kolist膮 absyd膮. Naw臋 tworzy艂a cz臋艣膰 centralna na planie sze艣cioboku otoczona przez sze艣膰 filar贸w arkadowych oraz sklepione krzy偶owo鈥撆糴browo obej艣cie.

Plan kaplicy roma艅skiej
Plan kaplicy z XIII wieku w J. Rozp臋dowskiego. A - absyda, P - prezbiterium, O - obej艣cie, N - Nawa, F - sze艣膰 filar贸w arkadowych. Na czarno oznaczono mury nadziemne, reszta zachowana w fundamentach

Kaplica by艂a bardzo bogato dekorowana ornamentyk膮 ro艣linn膮, wysokiej jako艣ci zdobienia posiada艂y te偶 elementy architektoniczne jak 偶ebra sklepienne, zworniki, p贸艂kolumny, arkady.
Ocenia si臋 i偶 by艂a to najwspanialsza pod wzgl臋dem uk艂adu przestrzennego i wystroju architektonicznego przedgotycka kaplica na ziemiach polskich, por贸wnywalna z najlepszymi osi膮gni臋ciami budowlanymi Rzeszy Niemieckiej.
Budow臋 przypisuj臋 si臋 tzw. warsztatowi trzebnicko-legnickiemu mistrza Jakuba, kt贸ry pracowa艂 dla Henryka Brodatego. Badania por贸wnawcze wskaza艂y 偶e wzorowano si臋 na architekturze nadre艅skiej.
Budowla sk艂ada艂a si臋 z 2 kondygnacji, przypuszcza si臋 i偶 dolna pod wezwaniem 艣w. Benedykta by艂a dost臋pna dla og贸艂u, a wy偶sza pw. 艣w. Wawrzy艅ca stanowi艂a prywatn膮 kaplic臋 ksi膮偶臋c膮.

Rekonstrukcja  kaplicy
Rekonstrukcja kaplicy w J. Rozp臋dowskiego.

Ten wa偶ny element zamku legnickiego odkryto dopiero w 1963 roku na podstawie XVI-wiecznej panoramy Legnicy, gdzie widoczna by艂a g贸rna cz臋艣膰 kaplicy. 艢ciany i fundamenty znajdowa艂y si臋 na g艂臋boko艣ci 0,7-1,5 metra. Przez kilkadziesi膮t lat nierozstrzygni臋ty by艂 sp贸r w艣r贸d badaczy czy faktycznie kaplica by艂a pi臋trowa i pod dwoma wezwaniami jak utrzymywa艂 jej odkrywca prof. Jerzy Rozp臋dowski. Przeciwnicy jego tezy mieli mocne argumenty, ale ostatecznie w 2016 roku badania metod膮 skanowania detali i modelowania uk艂adu sklepie艅 M. Chorowskiej i M. Cabana udowodni艂y istnienie dw贸ch kondygnacji.
Odkryta kaplica nie jest jednak najstarsz膮 budowl膮 sakraln膮 w grodzie legnickim. Wcze艣niej istnia艂a tu bowiem kaplica 艣w. Benedykta, wzmiankowana w 1149 roku. Hipotetycznie lokalizuje si臋 j膮 przy wie偶y Zegarowej, poniewa偶 tu rozlokowany by艂 w XII stuleciu cmentarz grodowy.

Rekonstrukcja wn臋trza
Rekonstrukcja wn臋trza kaplicy w J. Rozp臋dowskiego. Widok w obej艣ciu


Legnica na poczt贸wce z 1935
Poczt贸wka z ok. 1935 roku

Legnica na poczt贸wce z 1920
Zamek Legnica na poczt贸wce z ok. 1920 roku

Poczt贸wka z zamkiem z 1903
Widok zamku legnickiego przed przebudow膮 neorenesansow膮 na poczt贸wce z ok. 1903 roku. Wida膰 cekhauz



Legnica na drzeworycie z 1857 r
Drzeworyt z 1857 r. Zamek odbudowany w stylu neogotyckim


Plany i rekonstrukcje



Rekonstrukcja grodu
Rekonstrukcja grodu w Legnicy w XI wieku z naniesionymi budynkami p贸藕niejszego zamku roma艅skiego. J - wie偶a 艣w. Jadwigi, K - kaplica roma艅ska, L - wie偶a Lubi艅ska, P - palatium, W - wie偶a 艣w. Piotra.

Plan wszystkich za艂o偶e艅
Plan grodu, zamku i twierdzy bastejowej. Opracowanie J. Rozp臋dowski i J. Po艂amarczuk. E - relikty jakiej艣 zabudowy roma艅skiej, przypuszczalnie kuchni, H - odcinek ceglanego muru obwodowego, J - wie偶a 艣w. Jadwigi, K - kaplica roma艅ska, L - wie偶a Lubi艅ska, N - kaplica z 1656 r., P - palatium, W - wie偶a 艣w. Piotra

Plan zamku z XX w.
Plan zamku z Karty zabytku z przeznaczeniem budynk贸w na pocz膮tku XX wieku. Nie uwzgl臋dnia zmian zwi膮zanych z utworzeniem noclegowni i likwidacj膮 szk贸艂. B - XX-wieczny budynek szkolny gimnazjum (do 2019), na miejscu cekhauzu, J - wie偶a 艣w. Jadwigi z XII w., obecnie udost臋pniona, K - relikty kaplicy roma艅skiej z XIII w. obudowane pawilonem, N1 - skrzyd艂o p贸艂nocne z XVII w. z portalem Bramy Lubi艅skiej, kt贸re zaj臋艂o miejsce wie偶y Lubi艅skiej i drugiej kaplicy - siedziba Wy偶szej Szko艂y Menad偶erskiej N2 - skrzyd艂o p贸艂nocne z XVII w. - sale Wy偶szej Szko艂y Menad偶erskiej i Nauczycielskiego Kolegium J臋zyk贸w Obcych, O - boisko szkolne, P - dawne palatium z XII w. - budynek szkolny, sto艂贸wka, internat, U - skrzyd艂o wschodnie z XVII w. - g艂贸wna siedziba NKJO, W - wie偶a 艣w. Piotra z XII w., obecnie udost臋pniona, T - zachowane resztki bastei naro偶nej z XVI w., Y - budynek z 1898 r. przy wie偶y Zegarowej - biblioteka, Centrum Informacji NKJO, Z - brama wej艣ciowa z XVI w. z portalem

Zdj臋cie makiety zamku 1
Zdj臋cie makiety zamku 2
Makieta zamku Legnica w okresie roma艅skim (XII/XIII w.) od strony podgrodzia i zamku g艂贸wnego. Wykonanie: Instytut Historii Architektury Sztuki i Techniki Politechniki Wroc艂awskiej. B - budynek urz臋dowy z XX w, wcze艣niej cekhauz, E - przypuszczalnie budynek kuchni, F - brama wjazdowa, G - podgrodzie, H - odcinek ceglanego muru obwodowego, J - wie偶a 艣w. Jadwigi, I - fortyfikacje drewniano-ziemne, K - kaplica roma艅ska, L - wie偶a Lubi艅ska, P - palatium, W - wie偶a 艣w. Piotra, S - schody do sali reprezentacyjnej palatium na 2. pi臋trze

Legnica na planie z XVII w.
Plan XVII-wiecznej Legnicy - miasta twierdzy z 2 liniami umocnie艅: bastejowych i bastionowych wg von Sabischa z 1646 roku. Zamek z 4 bastejami i dziedzi艅cem ca艂kowicie otoczonym przez budynki.

Plan ogrod贸w zamkowych
Plan zamkowych ogrod贸w z tego samego okresu wg von Sabischa. Wykorzystano p贸艂nocno-wschodni odcinek fortyfikacji bastionowych.

Rekonstrukcja palatium
Rekonstrukcja g艂贸wnego budynku zamkowego - palatium w XIII wieku. Wizualizacja Macieja Krzywki

Przekroje wie偶
Przekroje wie偶 zamkowych na grafice Martyny Majgier. Okr膮g艂a wie偶a 艣w. Jadwigi z "Zielon膮 komnat膮" i o艣mioboczna wie偶a 艣w. Piotra z tarasem widokowym. Dodano oznaczenie pierwotnej wysoko艣ci wie偶 w XII-XIV wieku.


Historia, wydarzenia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Gr贸d istnia艂 w Legnicy ju偶 w VIII/IX wieku, zajmowa艂 on zachodni膮 cz臋艣膰 obecnego wzg贸rza zamkowego. Po spaleniu w 2. po艂owie X stulecia przeniesiono go bardziej na wsch贸d, a teren pierwotnego grodu sta艂 si臋 podgrodziem. By艂a to jedna z g艂贸wnych siedzib 艣l膮skich Piast贸w.
Do niedawna s膮dzono, i偶 murowany zamek powsta艂 za spraw膮 ksi臋cia wroc艂awskiego Henryka Brodatego w latach 20-tych XIII stulecia. Jednak najnowsze badania archeolog贸w z Wroc艂awia, prof. Ma艂gorzaty Chorowskiej i Mariusza Cabana dowiod艂y, 偶e budowla jest starsza i powsta艂a w 2. po艂owie XII wieku z fundacji ksi臋cia Boles艂awa Wysokiego. By艂 to trzeci najstarszy 艣l膮ski zamek, po Wleniu i Wroc艂awiu. Za艂o偶enie pierwotnie sk艂ada艂o si臋 z zamku g艂贸wnego i podgrodzia. Na zamku sta艂o 5 murowanych element贸w: palatium czyli pa艂ac ksi膮偶臋cy, towarzysz膮ca mu kaplica na planie dwunastoboku, wolnostoj膮ca cylindryczna wie偶a - bergfried (艣w. Piotra), czworoboczna wie偶y p贸艂nocna zwana Lubi艅sk膮 i niewielki budynek identyfikowany z kuchni膮. Na zmniejszonym podgrodziu sta艂a druga wie偶a cylindryczna - bergfried (艣w. Jadwigi), znajdowa艂 si臋 tu r贸wnie偶 wjazd i zabudowa drewniana. Ca艂o艣膰 otacza艂y pocz膮tkowo zmodernizowane wa艂y grodowe, drewniano-ziemne, a p贸藕niej mur ceglany od p贸艂nocy oraz fosa.

Obl臋偶enie Legnicy na starych grafikach
Obl臋偶enie Legnicy na starych grafikach
R贸偶ne przedstawienia obl臋偶enia Legnicy w 1241 r. i zarazem najstarsze widoki zamku.
1. Legenda obrazowa o 艣w. Jadwidze z 1353 r., 2. Fragment tzw. Tablicy Bernardy艅skiej z Wroc艂awia, XV w. 3. - Obrona Legnicy na drzeworycie z 1451 r.

punktor 1149 r. - pierwsza wzmianka o Legnicy i kaplicy grodowej 艣w. Benedykta.
punktor 1216 r. - kolejna wzmianka o Legnicy jako zamku (castrum)
punktor 1241 r. - zamek obroni艂 si臋 przed s艂ynnym najazdem tatarskim, podczas kt贸rego zgin膮艂 ksi膮偶臋 Henryk Pobo偶ny, a miasto strawi艂 po偶ar
punktor 1330 r. - ksi膮偶臋 Boles艂aw III podarowa艂 kaplic臋 zamkow膮 wraz z jej dochodami klasztorowi w Lubi膮偶u

Panorama Legnicy wg Wernera
Zamek w Legnicy na najstarszej panoramie miasta z lat 1536-37, wykonanej podczas podr贸偶y palatyna Otto Heinricha (Ottheinricha) Wittelsbacha po Europie. Seria bardzo cennych grafik pokazuje dawne widoki miast, ale nie s膮 one precyzyjne, zw艂aszcza je艣li chodzi o odleg艂o艣ci i po艂o偶enie budynk贸w, co wida膰 w tym przypadku. Interpretacja obiekt贸w: J - wie偶a 艣w. Jadwigi, K - kaplica roma艅ska, L - wie偶a Lubi艅ska, P - palatium, W - wie偶a 艣w. Piotra.

punktor 1. po艂. XV w. - pierwsza znacz膮ca rozbudowa ksi膮偶臋cej rezydencji w stylu gotyckim za spraw膮 ksi臋cia Ludwika II. Zatrudni艂 on do tego celu . francuskiego architekta spod Pary偶a. Obie cylindryczne wie偶e zosta艂y znacznie podwy偶szone i zyska艂y obecny wygl膮d z gotyckimi machiku艂ami, gankiem balustradowym, he艂mami w typie zamk贸w francuskich. Wie偶a 艣w. Jadwigi zyska艂a o艣mioboczn膮 nadbudow臋. Powsta艂a Komnata 艣w. Jadwigi, w kt贸rej spotyka艂 si臋 zakon R眉denband (patrz ciekawostka obok)
punktor 2. po艂. XV w. - kolejne prace na zamku legnickim wykona艂 ksi膮偶臋 Fryderyk I, a dotyczy艂y one g艂贸wnie przebudowy palatium w stylu p贸藕nogotyckim
punktor 1. po艂. XVI w. - z inicjatywy ksi臋cia Fryderyka II dokonano renesansowej przebudowy zamku. Zmieni艂y si臋 poziomy kondygnacji, rozk艂ad i funkcje pomieszcze艅. Obie wie偶e nie by艂 ju偶 wolnostoj膮cymi bergfriedami, lecz po艂膮czono je z budynkami. Warowno艣膰 zwi臋kszono przez otoczenie fortyfikacjami bastejowymi i nowymi fosami. Wjazd prowadzi艂 od tej pory, tak jak obecnie od wschodu, przez nowy most, bram臋 ze wspania艂ym portalem autorstwa Jerzego z Ambergu i sie艅 przy wie偶y 艣w. Piotra. Komnat臋 艣w. Jadwigi udekorowano wspania艂ymi polichromiami. Miasto r贸wnie偶 zosta艂o wtedy umocnione fortyfikacjami bastejowymi
punktor od 1547 r. - na zamku rezydowa艂 kolejny ksi膮偶臋 legnicki Fryderyk III
punktor 1559 r. - a nast臋pnie jego syn Henryk XI, kt贸ry walczy艂 o w艂adz臋 z m艂odszym bratem Fryderykiem IV

ozdoba
Henryk XI
Henryk XI Legnicki od najm艂odszych lat mia艂 szans臋 otrze膰 si臋 o najwy偶sz膮 w艂adz臋 w ksi臋stwie, poniewa偶 jego ojciec Fryderyk III by艂 kilkakrotnie odsuwany od rz膮d贸w przez cesarza. Jednak偶e z powodu niepe艂noletno艣ci nie dopuszczono go do rz膮d贸w i dopiero w 1559 r. (maj膮c 20 lat) Henryk przej膮艂 ksi臋stwo rozrzutnego ojca (po jego aresztowaniu) wraz z ze sporym d艂ugiem 80 tys. talar贸w. Sam przebi艂 go wielokrotnie i na koniec panowania d艂ug wynosi艂 ju偶 700 tys. talar贸w. Chc膮c go sp艂aci膰, pr贸bowa艂 odsprzeda膰 ksi膮偶臋ce przywileje stanom legnickim albo sprytnie przerzuci膰 na nich obowi膮zek sp艂aty cz臋艣ci zad艂u偶enia. Gdy przedstawiciele stan贸w odmawiali takiego porozumienia, ksi膮偶臋 uwi臋zi艂 ich i zmusi艂 do zgody na nowy podatek. Potem wyruszy艂 na d艂ug膮 podr贸偶 po Europie, gdzie m.in. walczy艂 na czele 4000 ludzi dla francuskiego ksi臋cia Ludwika I Kondeusza a przeciw by艂emu kr贸lowi Polski Henrykowi Walezemu. Ksi臋stwo przekaza艂 tymczasowo m艂odszemu bratu Fryderykowi IV, co okaza艂o si臋 sporym b艂臋dem, bo braciszkowi sprawowanie w艂adzy tak si臋 spodoba艂o, i偶 nie godzi艂 si臋 na jego oddanie. Dopiero po wielu perturbacjach w 1580 r. Henryk XI ponownie odzyska艂 ksi臋stwo. Powitano go ciep艂o, bo legniczanom po latach milsza okaza艂a si臋 jego rozrzutno艣膰 ni偶 wyj膮tkowe sk膮pstwo brata, ale 偶e nie chcia艂 z艂o偶y膰 ho艂du lennego przed cesarzem ostatecznie ju偶 straci艂 w艂adz臋 na rzecz Fryderyka IV, a sam uciek艂 z wi臋zienia do Polski, z kt贸r膮 zawsze 艂膮czy艂y go dobre stosunki. Tutaj go艣ci艂 na wielu dworach magnackich, a nawet na zaproszenie kr贸la Zygmunta Augusta przyby艂 na sejm do Lublina, gdzie zawierano Uni臋 Lubelsk膮. Zaprzyja藕ni艂 si臋 te偶 ze Stefanem Batorym i Zygmuntem Waz膮, kt贸rzy nie wydali go cesarzowi, mimo mocnych nacisk贸w.

Stare grafiki z zamkiem legnickim
Stare grafiki z zamkiem legnickim
Legnica w 1580 r. na panoramie w dziele G. Brauna i F. Hogenberga "Civitates orbis terrarum" (od p艂n.-zach.) oraz powi臋kszenie zamku. To ta grafika pos艂u偶y艂a polskim badaczom do odkrycia kaplicy 艣w. Benedykta i 艣w. Wawrzy艅ca. J - wie偶a 艣w. Jadwigi, K - kaplica roma艅ska, L - wie偶a Lubi艅ska, P - palatium, W - wie偶a 艣w. Piotra.

punktor 1596 r. - po 艣mierci Fryderyka IV w艂adze w ksi臋stwie obj膮艂 syn Jerzego II brzeskiego - Joachim Fryderyk
punktor 1618 r. - nast臋pn膮 rozbudow臋 tym razem barokow膮 rozpocz膮艂 ksi膮偶臋 Jerzy Rudolf, syn Joachima Fryderyka. Zamek zyska艂 nowe budynki i wygl膮d pot臋偶nej czteroskrzyd艂owej rezydencji z wieloma budynkami i wewn臋trznym dziedzi艅cem. Niestety rozebrano wtedy roma艅sk膮 kaplic臋 (prawdopodobnie po zawaleniu si臋) i gotycki mur obwodowy od p贸艂nocy. Fortyfikacje miasta wzmocniono bastionami. Teren bastion贸w przyzamkowych by艂 wykorzystywany na ogrody ksi膮偶臋ce
punktor 2. po艂. XVII w. - od p贸艂nocy pojawi艂a si臋 nowa kaplica katolicka (1656 r. - by膰 mo偶e na miejscu wcze艣niejszej), przy wie偶y Lubi艅skiej powsta艂a p贸艂nocna brama zamkowa (Brama Lubi艅ska - 1660 r.) z przedbramiem i widocznym do dzi艣 (od zewn膮trz) portalem. W murze kurtynowym dziel膮cym zamek na dwie cz臋艣ci powsta艂a wie偶a Zegarowa (1674 r., cho膰 niekt贸re opisy podaj膮 偶e wie偶a powsta艂a przy poprzedniej rozbudowie). W po艂udniowym skrzydle funkcjonowa艂 cekhauz - budynek arsena艂u ksi膮偶臋cego. Wiadomo, 偶e ksi膮偶臋 Jerzy Rudolf dysponowa艂 700-osobowym oddzia艂em nadwornym. Zachowa艂y si臋 bogate inwentarze cekhauzu z lat 1662-69 roku.

Panorama Legnicy wg Meriana
Panorama Legnicy wg Meriana
Panorama miasta na rycinie M. Meriana z 1650 r. (od p艂n.-zach.) oraz zbli偶enie na zamek. J - wie偶a 艣w. Jadwigi, L - wie偶a Lubi艅ska (?), bardzo zredukowana, N - kaplica (?) Wg dokument贸w nowa kaplica powsta艂a w tym miejscu dopiero w 1656 r., wi臋c po wykonaniu tej grafiki, P - palatium, W - wie偶a 艣w. Piotra. Kaplicy roma艅skiej ju偶 nie ma (rozebrana w 1618).

punktor 1675 r. - po 艣mierci ostatniego Piasta, Jerzego Wilhelma, Legnica przesz艂a we w艂adanie Habsburg贸w
punktor 1711 r. - wielki po偶ar spustoszy艂 zamek, g艂贸wnie skrzyd艂a p贸艂nocne i wschodnie. Odbudowano go we formie barokowego pa艂acu. Resztki wie偶y Lubi艅skiej zosta艂y wkomponowane w nowe skrzyd艂o p贸艂nocne, stoj膮cej obok niej kaplicy ksi膮偶臋cej z XVII w. nie odbudowano. Arsena艂 przeniesiono do G艂ogowa, a budynek legnicki sta艂 si臋 magazynem soli
punktor 1741 r. - Legnica zosta艂a zdobyta podczas tzw. I wojny 艣l膮skiej i przy艂膮czona do Prus. Prusacy podupadaj膮cy zamek przeznaczyli jego cz臋艣膰 na cele gospodarcze oraz magazynowe. By艂y tu m.in. stajnie, magazyny zbo偶a i soli.

Panorama Legnicy wg Meriana
Panorama Legnicy wg Meriana
Weduta Legnicy F. B. Wernera z ok. 1740 r. (od p艂d.-wsch.) oraz zbli偶enie na zamek. 9 - wie偶a 艣w. Jadwigi, 10 - palatium, 11 - wie偶a 艣w. Piotra

punktor 1764 r. - kr贸l pruski kr贸l Fryderyk II nakaza艂 rozebra膰 fortyfikacje zamkowe. Zakopano fosy i zlikwidowano most prowadz膮cy do zamku
punktor 1809 r. - po remoncie zamek zaadaptowano na pruskie urz臋dy, by艂 siedzib膮 Rejencji Legnickiej
punktor 1835 r. - kolejny po偶ar na zamku. Najbardziej ucierpia艂y skrzyd艂a po艂udniowe i p贸艂nocne. 5 lat p贸藕niej rozpocz臋to prace restauracyjne, kt贸re etapami trwa艂y kilkadziesi膮t lat. Projekt wykona艂 Karol Fryderyk Schinkiel - specjalista od stylu neogotyckiego. Cz臋艣膰 budowli zyska艂a jednak inny styl - wewn臋trzne skrzyd艂o z wie偶膮 Zegarow膮 zosta艂o zast膮pione budynkiem neorenesansowym podwy偶szonym o 1 kondygnacj臋, sama wie偶a wykazuje cechy neoroma艅skie. Mury pozosta艂ych budynk贸w oblicowano czerwon膮 ceg艂膮 i zwie艅czono krenela偶em, dodano nowe klatki schodowe, zmieniono uk艂ad pomieszcze艅, ale zachowano przy tym wiele oryginalnych detali architektonicznych. Nast臋pnie budowla ponownie by艂a siedzib膮 urz臋d贸w miejskich.

Panorama Legnicy wg Meriana
Panorama Legnicy wg Meriana
Zamek w Legnicy ok. po艂owy XVIII wieku na rysunkach F.B. Wernera. Widoki od p艂n.-wsch. oraz p艂d.

punktor lata 1845-1875 - w zamku dzia艂a艂o tzw. Minutoli Museum (patrz ciekawostka poni偶ej)
punktor 1898 r. - przy wie偶y Zegarowej postawiono ca艂kiem nowy budynek
punktor 1903-05 r. - przy okazji prac remontowych przeprowadzono przebudow臋 budynku cekhauzu wg projektu F. Pfeifera w stylu neorenesansowym. Budynek cekhauzu rozebrano i zbudowano nowy budynek urz臋dowy (zwany te偶 biurowcem) przesuni臋ty nieco w kierunku po艂udniowym
punktor 1945 r. - po opanowaniu miasta przez wojska sowieckie zacz臋艂a si臋 typowa dla nich bezmy艣lna dewastacja (drugi najazd "mongo艂贸w"!). Mimo 偶e Niemcy ju偶 nie zagra偶ali, palono i niszczono co si臋 da艂o, w tym tak偶e i dawn膮 warowni臋, kt贸ra sta艂a si臋 kompletn膮 ruin膮 (oszacowana i偶 zniszczeniu uleg艂o 60% zabytkowej substancji). Wie偶a 艣w. Jadwigi straci艂a koron臋 i dostaj膮ca si臋 do 艣rodka woda niszczy艂a 艣ciany, w tym Zielon膮 Komnat臋

Panorama Legnicy wg Meriana
Zdj臋cie zniszczonego zamku z 1945 roku nieznanego autora

punktor lata 60 XX w. - przeprowadzono odbudow臋 zamku na cele o艣wiatowe. Zniszczenia mur贸w by艂y podobno tak du偶e, 偶e nieuniknione by艂o zatarcie cech stylistyczne poszczeg贸lnych faz budowy W 1962 roku prof. Jerzy Rozp臋dowski odkry艂 relikty roma艅skiej kaplicy
punktor 1975 r. - zako艅czono prace przy ods艂anianiu kaplicy pod kierunkiem Czes艂awa Lasoty. Zbudowano dla niej pawilon, ale otwierano go tylko sporadycznie
punktor 1977 r. - pierwsze prace konserwacyjne malowide艂 w wie偶y 艣w. Jadwigi
punktor od 1991 r. - kaplica jest regularnie udost臋pniana do zwiedzania
punktor 2008 r. - kolejne prace konserwacyjne w wie偶y 艣w. Jadwigi maj膮ce na celu m.in. uratowanie unikatowych malowide艂
punktor 2011 r. - remont innych cz臋艣ci warowni. Prace zlecono Przedsi臋biorstwu Wielobran偶owemu HARAS Arkadiusz Harasimowicz z siedzib膮 we Wroc艂awiu.
punktor 2013 r. - obie wie偶e zosta艂y udost臋pnione turystom

ozdoba
Muzeum Minutoliego
Baron Aleksander von Minutoli by艂 niemieckim prawnikiem i ekonomist膮 o w艂oskich korzeniach, ale znano go przede wszystkim jako kolekcjonera i mi艂o艣nika sztuki. Jest uznawany za za艂o偶yciela pierwszego na 艣wiecie muzeum rzemios艂a i sztuki u偶ytkowej, w艂a艣nie w Legnicy.
Z miastem by艂 zwi膮zany przynajmniej od 1834 roku, bo pracowa艂 tu jako radca stanu. Przez lata gromadzi艂 zabytkowe eksponaty, a偶 sta艂 si臋 na tyle s艂awny, 偶e z polecenia kr贸la Prus Fryderyka Wilhelma IV przekazano mu cz臋艣膰 zamku legnickiego, gdzie w latach 1845-1875 m贸g艂 prezentowa膰 swoje zbiory zwiedzaj膮cym. Muzeum dzia艂a艂o w skrzyd艂ach po艂udniowym oraz wschodnim i w sumie zajmowa艂o 18 komnat. Zbiory podzielono na trzy kategorie: dzie艂a sztuki, zabytki historyczne i obiekty techniczne. Obejmowa艂y one pami膮tki po cywilizacji Etrusk贸w, staro偶ytnej Grecji, Egipcie, Rzymie, 艣redniowieczne i renesansowe.
Minutoli pragn膮艂 jak najszerzej prezentowa膰 swoj膮 kolekcj臋, opr贸cz Legnicy posiada艂 skromniejsze miejsca wystawiennicze we Wroc艂awiu i Berlinie. Nowatorskim pomys艂em by艂o sfotografowanie zbior贸w i publikowanie zdj臋膰 w drukowanych katalogach. Pokaza艂 w ten spos贸b 4500 przedmiot贸w. Takiej dzia艂alno艣ci nie prowadzi艂o wtedy 偶adne muzeum w Europie.

Przedwojenna poczt贸wka z zamkiem
Sala gotycka w legnickim muzeum ok. 1859 r.

Minutoli traktowa艂 zamek w Legnicy jako tymczasow膮 siedzib臋, dlatego w 1863 roku kupi艂 pa艂ac w Biedrzychowicach, gdzie z czasem przeni贸s艂 swoj膮 kolekcj臋. On te偶 zrekonstruowa艂 pobliski zamek Rajsko, w kt贸rym r贸wnie偶 umie艣ci艂 swoje zbiory i udost臋pni艂 dla zwiedzaj膮cych. Tak wi臋c na 艣l膮skiej prowincji mo偶na by艂o zobaczy膰 dzia艂a takich mistrz贸w jak Cranach, Bruegel, Rubens czy van Dyck.
Na staro艣膰 postanowi艂 pozby膰 si臋 cz臋艣ci z licz膮cej ponad 28 tys. eksponat贸w kolekcji. Wystawia艂 przedmioty na aukcjach, sporo zakupi艂 te偶 rz膮d pruski do kolekcji kr贸lewskiej. To co pozosta艂o odziedziczy艂a jego c贸rka Anna, kt贸ra wysz艂a za znanego podr贸偶nika Joachima von Pfeila. Jej rodzina mieszka艂a w Biedrzychowicach do ko艅ca II wojny 艣w. Zbiory by艂y stale uszczuplane, wysy艂ano je do Niemiec, ale i tak po wojnie zastano tu bogato wyposa偶on膮 rezydencj臋, kt贸ra mia艂a pe艂ni膰 rol臋 sk艂adnicy zabytk贸w i domu wypoczynkowy dla artyst贸w i historyk贸w sztuki. Jednak w ci膮gu kilku miesi臋cy w niewyja艣nionych do dzi艣 okoliczno艣ciach zabytki pa艂acowe zagin臋艂y. Obwiniono o to okolicznych mieszka艅c贸w, szabrownik贸w i 偶o艂nierzy wojska polskiego.

Przedwojenna poczt贸wka z zamkiem
Sala rokoko w legnickim muzeum ok. 1859 r.




Wie偶a zamkowa na starej widok贸wce
Zamek legnicki od strony bramy g艂贸wnej na grafice R. Geisslera z ok. 1870 roku.


Legendy i podania


Wed艂ug tradycji ksi臋偶na Jadwiga, ma艂偶onka ksi臋cia wroc艂awskiego Henryka Brodatego, gdy przyje偶d偶a艂a do Legnicy, najch臋tniej przebywa艂a w zachodniej wie偶y zamkowej. Wiadomo, 偶e p贸藕niejsza 艣wi臋ta unika艂a wszelkich wyg贸d, spa艂a tylko na twardym 艂o偶u, chodzi艂a boso nawet w zimie, a dzie艅 wype艂nia艂a modlitwami. By膰 mo偶e wi臋c faktycznie jej wizyty w Legnicy up艂ywa艂y jej na oddawaniu si臋 w samotno艣ci modlitwom i rozmowom z Bogiem w ciemnej, zimnej baszcie. Prawie 200 po jej 艣mierci, ksi膮偶臋 Ludwik II urz膮dzi艂 w wie偶y komnat臋 jej imienia.

Wie偶a 艣w. Piotra zwana by艂a te偶 g艂odow膮 i mia艂a swojego ducha, kt贸rym by艂 rycerz Otton von Hohen. Ten poddany ksi臋cia legnickiego mia艂 obowi膮zek dostarcza膰 straw臋 wi臋藕niom przetrzymanym w lochu pod wie偶膮. Jednak hulaszczy tryb 偶ycia sk艂oni艂 go do "zaoszcz臋dzania" 艣rodk贸w na wi臋藕niach i wydaniu ich w miejscowych karczmach. Pechowo dla niego jeden z wi臋藕ni贸w okaza艂 si臋 niewinny i gdy mia艂 zosta膰 uwolniony okaza艂o si臋, 偶e nie 偶yje - zmar艂 z wyg艂odzenia. Gniew ksi臋cia by艂 wielki - kaza艂 wtr膮ci膰 Ottona do tego samego lochu w wie偶y i skaza艂 na te same cierpienia. Rycerz krzycza艂 w rozpaczy, b艂aga艂 o wybaczenie, ale na nic si臋 to zda艂o. Nie otrzymawszy ni kropli wody, ni okruszka jedzenia zmar艂 w m臋czarniach po kilku dniach. Cia艂o pochowano, ale dusza wci膮偶 cierpia艂a. Ludzie przebywaj膮cy noc膮 w okolicy wie偶y 艣w. Piotra s艂yszeli j臋ki i zawodzenia. Tak偶e wsp贸艂cze艣nie mieszka艅cy internatu, kt贸ry dzia艂a艂 w dawnym palatium m贸wili o dziwnych odg艂osach jakie s艂yszeli.

Cho膰 na zamku nie odkryto podziemnych loch贸w (tylko jeden poziom piwnic pod budynkami), to nie ma w膮tpliwo艣ci 偶e takowe musia艂y istnie膰. M贸wi si臋 o tunelach do ko艣cio艂a mariackiego, ko艣cio艂a 艣w. Jana oraz katedry. Cz臋艣膰 korytarzy by艂a jakoby dost臋pna jeszcze po wojnie, bo chowali si臋 w nich przest臋pcy uciekaj膮cy przed Milicj膮.
Podobno podczas II wojny 艣wiatowej Niemcy gromadzili w nich kosztowno艣ci. Wywie藕li je i zabetonowali w fabryce czo艂g贸w, gdy pod miasto zbli偶a艂a si臋 armia sowiecka. Mieszka艅cy znajdywali pojedyncze przedmioty, kt贸re zagubiono podczas tej wyw贸zki.

Portal zamkowy na poczt贸wce
Portal wjazdowy do zamku w Legnicy z 1532 r. na przedwojennej poczt贸wce


Informacje praktyczne


ADRES I KONTAKT
punktorZamek Piastowski - ul. Zamkowa 1, Legnica
tel. +48 76 862 02 89  (Zarz膮dca - Muzeum Miedzi),   +48 798 654 247  (rezerwacja wej艣ci贸wek (w godz. 12-16)) kliknij, aby zadzwoni膰

CZAS
punktor Doj艣cie z rynku to ok. 5 minut. Ogl膮dni臋cie z zewn膮trz i zwiedzanie zajmuje ok. 1 godziny.

WST臉P
punktor Zwiedzanie darmowe. Obejmuje pawilon z reliktami Kaplicy Roma艅skiej, wie偶臋 艣w. Jadwigi z Zielon膮 Komnat膮, wie偶臋 艣w. Piotra z tarasem widokowym, bram臋 zamkow膮. Otwarte od kwietnia do pa藕dziernika, bez poniedzia艂k贸w i wtork贸w. Obowi膮zuje rezerwacja!

Poniewa偶 informacje o godzinach otwarcia, a przede wszystkim cenach bilet贸w szybko si臋 dezaktualizuj膮, sprawd藕 je na stronie oficjalnej opisywanego zamku/dworu:
Zamek w Legnicy


Wie偶a zamkowa na starej widok贸wce
Rzadkie przedstawienie zamku Legnica od p贸艂nocy wg R. Webera z 1841 roku. Wida膰 bram臋 Lubi艅sk膮



Po艂o偶enie i dojazd


Centralna cz臋艣膰 woj. dolno艣l膮skiego. 70 km na zach贸d od Wroc艂awia. Zobacz na mapie. Z dojazdem nie ma problemu. Zamek w Legnicy znajduje si臋 w p贸艂nocno-wschodniej cz臋艣ci starego miasta.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N51.21116389掳, E16.16228611掳
format DM (stopnie, minuty):   51掳 12.6698334'N, 16掳 9.7371666'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   51掳 12' 40.19''N, 16掳 09' 44.23''E 


Poczt贸wka przedwojenna z zamkiem
Przedwojenna poczt贸wka - dziedziniec zamku i mur przerobiony na galeri臋 z wie偶膮 Zegarow膮 przedzielaj膮cy go na dwie cz臋艣ci

Poczt贸wka przedwojenna z zamkiem
Po艂udniowo - zachodnia cz臋艣膰 dziedzi艅ca zamku g艂贸wnego na obrazie A. Lessera z 1834 r. - tu偶 przed po偶arem. Wida膰 mur z wie偶膮 Zegarow膮 w pierwotnej, parterowej postaci.


Bibliografia



punktor Chorowska Ma艂gorzata - Rezydencje 艣redniowieczne na 艢l膮sku. Zamki, pa艂ace, wie偶e mieszkalne
punktor Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktor Guerquin Bohdan - Zamki 艣l膮skie
punktor Kajzer Leszek, Ko艂odziejski Stanis艂aw, Salm Jan - Leksykon zamk贸w w Polsce
punktor Mazurska Teresa, Rachwalski Eugeniusz, Za艂臋ski Jerzy - Zamki Dolnego 艢l膮ska


Wie偶a zamkowa na starej widok贸wce
Zamek legnicki od strony bramy g艂贸wnej na grafice R. Geisslera z ok. 1870 roku.


Galeria zdj臋膰


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Legnica - Zamek z wie偶膮 艣w. Piotra i palatium Legnica - Widok ze 艣cie偶ki od po艂udnia Legnica - Skrzyd艂o po艂udniowe Legnica - Widok z dziedzi艅ca Legnica - Wie偶a 艣w. Jadwigi od strony dziedzi艅ca Legnica - Wie偶a 艣w. Piotra Legnica - Mury zamkowe od strony dziedzi艅ca Legnica - Widok od strony wjazdu Legnica - Wie偶a 艣w. Jadwigi Legnica - Fragment portalu wjazdowego dla konnych Legnica - Fragment portalu wjazdowego dla pieszych Legnica - D艂uga sie艅 bramna Legnica - Portal Bramy Lubi艅skiej od p贸艂nocy Legnica - Jeden z budynk贸w zamkowych od p贸艂nocy Legnica - Skrzyd艂o z wie偶yczk膮 dziel膮ce dziedziniec Legnica - Fundamenty roma艅skiej kaplicy Legnica - Fundamenty roma艅skiej kaplicy Legnica - Zachowana basteja

Zdj臋cia wykonane: wiosn膮 2007


Filmy wideo


Rafa艂 "Ciany" Wyciszkiewicz - Zamek Piastowski w Legnicy z drona 2023



Noclegi



punktor Legnica - Hotel Arkadia, ul. Gliwicka 6, tel. (076) 850 78 00, 850 78 01
punktor Legnica - Akademik Miedzianka i Bursa Dla M艂odzie偶y, ul. 呕贸艂kiewskiego 8, tel. (076) 723 80 47, gsm 605 079 207
punktor Legnica - Hotel Narol, ul. Gliwicka 1, tel. (076) 862 69 27, 866 95 78,
punktor Legnica - Szkolne Schronisko M艂odzie偶owe, ul. Jordana 17, tel. (076) 862 54 12, 723 33 23
punktor Legnica - Pokoje Go艣cinne Erkada, ul. Janowska 20, tel. (076) 850-20-32. gsm 600 498 641
punktor Legnica - Motel Legnica, Autostrada A4, tel. (069) 460-98-68

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • .       Autor:  Ciany      Data:  2016-05-10 01:24:23
    Wie偶e s膮 obecnie udost臋pnione do zwiedzania
  • Tam straszy艂o... ;)       Autor:  Gosia      Data:  2015-01-31 16:06:39
    Te偶 mieszka艂am tam przez rok, zaprzyja藕ni艂y艣my si臋 z duchem, kt贸ry przedastawi艂 si臋! jako Hanna :)
  • Zamek       Autor:  Basia       Data:  2013-02-21 23:48:56
    Mia艂am zaszczyt sp臋dzi膰 rok w zamku jako uczennica 1 LO; p贸藕niej przeprowadzili艣my si臋 na Pl. Zawadzkiego.     Bardzo mi艂e wspomnienia.   Pozdrawiam.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2024 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.