Ocena zabytku


Możesz ocenić:
Łodygowice (woj. śląskie) - Przebudowany bastionowy dwór obronny

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
Średnia ocena: 3.1 na 5. Głosów: 74 3 stars
           
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
Średnia ocena: 3.6 na 5. Głosów: 58 3.5 stars
           
 


Opis i stan obecny


Bardzo ładny dwór w Łodygowicach stoi w otoczeniu parku nad rzeką Żylica. Obecny wygląd zawdzięcza gruntownej przebudowie w XIX wieku, jednak w parku wciąż widoczne są dawne fortyfikacje: pozostałości ziemnych bastionów, wałów oraz fosy świadczące o obronnym charakterze. Niestety, nie zachowały się żadne rysunki budowli i opisy sprzed przebudowy, poza austriacką mapą z 2. połowy XVIII w (patrz poniżej). Z mapy tej i badań powierzchniowych wynika, iż w XVII wieku była to nowoczesna i solidna twierdza bastionowa z wjazdem o strony południowo-wschodniej. Założenie na planie kwadratu o boku 150 m posiadało cztery bastiony i zbudowane było wg założeń szkoły holenderskiej. Wały oblicowane były kamieniami.
Z kolei w XIX wieku dwór w Łodygowicach słynął z pięknych ogrodów i prężnie działającego gospodarstwa rolnego. Był wtedy własnością znanej i zamożnej rodziny Klobusów. Prowadzono tu uprawy kwiatów i egotycznych owoców jak ananasy i pomarańcze. Służyła do tego wzniesiona od południa oranżeria. Hodowano też ptactwo i świnie. Uprawy dworskie cieszyły się renomą i po kwiaty czy owoce przybywano tu nawet z odległych miejscowości.
Obecnie dwór Łodygowice posiada dwie kondygnacje i nieregularny kształt z wejściem prowadzącym przez arkady, nad którymi znajduje się balkon. Ciekawie prezentuje się dach pokryty glazurowana dachówką. W środku raczej nie ma nic interesującego, choć podobno w dwóch pokojach zachowały się stare kominki z XIX wieku: ceramiczny i marmurowy. Fragment neogotyckich detali z herbem można zobaczyć z tyłu dworu. Niestety stoi tu też duży, bezstylowy budynek ze szkołą i salą gimnastyczną. W samym dworze natomiast mieszczą się dziś takie instytucje jak: biblioteka, gminny ośrodek kultury, Stowarzyszenie "Żywiecki Raj" itp.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku lidzbark
Dwór pozbawiony ogrodów w latach 40-tych XX wieku - źródło J. Kachel - Łodygowice na starej fotografii


Plany i rekonstrukcje


Plan zamku lodygowice
Obecny plan dworu Łodygowice z narysem pierwotnych fortyfikacji wg A. Gruszeckiego
Źródło: Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach, Juliusz Marszałek, Warszawa 1993


Plan zamku lodygowice 2
Fortyfikacje zameczku w Łodygowicach - rekonstrukcja wg J. Bogdanowskiego. Jak widać była to dobrze umocniona siedziba szlachecka

Plan zamku lodygowice
Dwór Łodygowice na mapie z poł. XVIII w.




Historia, wydarzenia

Powrót na górę strony

Zameczek łodygowicki powstał w I połowie XVII wieku z inicjatywy kasztelana krakowskiego Jerzego Zbaraskiego herbu własnego. Zamienił się on włościami z Krzysztofem Rarowskim, który z kolei otrzymał te tereny od Komorowskich na początku XVII stulecia w ramach spłaty długów. Komorowscy władali Łodygowicami od XV wieku i utworzyli tzw. Państwo Łodygowickie z 10 okolicznymi wsiami. Musieli więc posiadać tu jaką siedzibę, prawdopodobnie drewniany dwór.
punktor 1629 r. - początek budowy nowego obiektu obronnego. Trudno powiedzieć jakie były zamiary fundatora, być może miał tu stanąć zamek, a nie dwór obronny
punktor 1631 r. - budowę przerwano z powodu śmierci Jerzego Zbaraskiego. Łodygowice przeszły na własność jego krewnych Wiśniowieckich herbu Korybut. Helena Wiśniowiecka wniosła je w wianie wojewodzie mazowieckiemu Stanisławowi Warszyckiemu herbu Abdank. Ten wkrótce postanowił kontynuować budowę rezydencji obronnej
punktor 1673 r. - Warszycki otoczył dwór nowymi fortyfikacjami na planie kwadratu o boku ok. 150 m. Był to wał kamienno-ziemny, fosa oraz bastiony w narożach. W XVII wieku Łodygowice były bowiem niszczone przez Kozaków, Szwedów i polskie wojsko, które nie opłacane zakładało konfederacje i łupiło terytoria, na których stacjonowało
punktor 1682 r. - po jego śmierci łodygowicki dwór często zmieniał właścicieli, ale wszyscy pochodzili z rodziny Warszyckich
punktor 1709 r. - rodzinny konflikt doprowadził do zbrojnego zajęcia Łodygowic przez Jerzego Warszyckiego
punktor 1714 r. - na mocy wyroku sądowego Ludwik Pociej herbu Waga, bratanek hetmana wielkiego litewskiego, najechał Łodygowice i odebrał je Warszyckiemu. Rok później oddał należny mu fragment wsi
punktorlata 1768-1772 - twierdzę łodygowicką wykorzystali konfederaci barscy w czasie walk z moskalami
punktor 1849 r. - dobra łodygowickie nabył bielski kupiec Rudolf Teodor Seelinger. Następnie szybko przechodzą przez ręce różnych osób: Józefa Karola Humborga, barona Artura Luttwitza, Maksymiliana Luttwitza. Ten ostatni w dobie wojny prusko - austriackiej okazał się być szpiegiem pruskim. Po wojnie jako zdrajca musiał ewakuować się z Łodygowic
punktor 1866 r. - majątek od Luttwitza nabyła Klementyna Primovesi de Weber, żona Adolfa Klobusa majora austriackiego. Przebudowali oni gruntownie zameczek do własnych potrzeb, pozbywając się cech obronnych obiektu. Powstał wtedy glazurowany dach o nowym układzie, (w jego centrum znajdowała się kiedyś latarnia z dwoma oknami), balkon oraz arkady wejściowe, neogotyckie attyki i nowe wnętrza. Otoczenie budowli zyskało piękne ogrody ze stawami (utworzonymi z dawnej fosy), w których pływały łabędzie Rodzina Klobusów posiadała Łodygowice wraz z przyległościami aż do śmierci ostatniego potomka Otto Klobusa w 1942 r.
punktor po 1940 r. - majątek Klobusów został skonfiskowany przez Niemców. Początkowo pozostawiono im łodygowicki dwór, gdzie mogli mieszkać. Potem mieścił się tu sztab okupacyjnych wojsk niemieckich
punktor 1945 r. - wyposażenie dworu zostało rozkradzione. Potem mieściły tu urzędy gminne, a następnie szkoła rolnicza. Szkoła zadbała o park i ogrody dworskie.
punktor pocz. XXI wieku - we dworze działały nadal placówki gminne i różne organizacje jak np. związek żołnierzy AK
punktor 2014 r. - kosztem 3 mln. zł rozpoczął się remont budowli, która odzyskała już dawny blask

Rekonstrukcja lub stary widok zamku lidzbark
Widok na ogrody dworskie po przejęciu zabytku przez szkołę rolniczą - źródło J. Kachel - Łodygowice na starej fotografii


Informacje praktyczne


KONTAKT
punktorDwór - ul. Królowej Jadwigi 6, Łodygowice
tel. +48 33 475 48 21  (Stowarzyszenie Żywiecki Raj) kliknij, aby zadzwonić

CZAS
punktor Oglądnięcie dworu i otoczenia zajmuje ok. 20 minut.

WSTĘP
punktor Wolny do otoczenia, do środka wstęp w dni powszednie

Zdjęcie lidar
Zdjęcie z lotniczego skanowania terenu zamkowego w Łodygowicach. 1 - dwór



Położenie i dojazd


Południowa część woj. śląskiego. 6 km na północ Żywca, 17 km na południe od Bielska Białej. Zobacz na mapie.
Dwór stoi ok. 100 m od głównej drogi. Jadąc z Żywca należy skręcić w pierwszą oznaczona drogę w prawo.

GPS
Współrzędne geograficzne:

Otwórz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N49.722185433°, E19.151351687°
format DM (stopnie, minuty):   49° 43.33112598'N, 19° 9.08110122'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   49° 43' 19.87''N, 19° 09' 04.87''E 



Bibliografia



punktor Kornecki Marian - Zamki i dwory obronne ziemi krakowskiej
punktor Marszałek Juliusz - Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach
punktor Kachel Jacek - Łodygowice na starej fotografii


Fotogaleria


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.

Łodygowice - Dwór Łodygowice - Dwór od frontu Łodygowice - Widok z boku Łodygowice - Wejście Łodygowice - Widok z parku Łodygowice - Boczne ogrodzenie, widać budynek sąsiadujący z dworem Łodygowice - Tył dworu ze zdobieniami i herbem nad balkonem Łodygowice - Zachodni bastion Łodygowice - Polska złota jesień w parku dworskim
Zdjęcia wykonane: jesienią 2004


Materiały wideo


SzaryWilk - Dwór w Łodygowicach




RegionalnaTV - Jak zamek zamienił się w pałac



Noclegi


punktor Zarzecze - Ośrodek ZHP Komendy Hufca Katowice, ul. Łęgowa 1, tel. (033) 863 35 95
punktor Zarzecze - Ośrodek Wypoczynkowy Przedsiębiorstwa "Remonton", ul. Kościelna
punktor Zarzecze - Ośrodek Wypoczynku Sobotnio – Niedzielnego "BEFA", ul. Ks. Kardynała Stefana Wyszyńskiego
punktor Zarzecze - Ośrodek Wypoczynkowy Uniwersytetu Śląskiego, ul. Łączna 15, tel. (033) 863 35 63
punktor Zarzecze - Pasierbek Agnieszka - Domki letniskowe, ul. Wyszyńskiego 38 tel. (033) 863 35 47
punktor Zarzecze - Halina Ammon – Ośrodek Campingowy "Leonard",ul. Nadbrzeżna tel. (033) 81121 81
punktor Zarzecze - Jarosław Ruzik "Private Club" – wynajem pokoi, ul. Łączna 2

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Podziemia zameczku / tunele       Autor:  Szymek      Data:  2022-12-01 11:52:22
    Szkoda,że nikt nie zadbał o to,by można zwiedzać podziemia zameczku.   Ciekawe,czy istnieją ich plany i któreś z wejść jest otwarte.   I dlaczego wejście które było,po lewej stronie,zostało zlikwidowane.   Konserwator przeoczył ten fakt,czy umyślnie zataja się ten fakt.
  • dworek       Autor:  ugozdek      Data:  2015-07-01 14:15:25
    Pamiętam dworek kiedy była szkoła rolnicza w czasie wakacji były organizowane kolonie - całe wejście było pięknie obsadzone rózami wspaniałe zakątki przed wejściem teraz jest bardzo pusto
  • ocena       Autor:  zibi      Data:  2014-06-21 14:24:20
    Bardzo mi się podoba,opis i zdjęcia ,dzięki.





Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej

(c) 2001-2022 bd - Kontakt - Polityka Prywatności
Wszelkie prawa do własnych zdjęć i tekstów zastrzeżone, nie mogą być one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opisów.