Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Maleszowa (woj. 艣wi臋tokrzyskie) - 艢redniowieczny zamek rycerski, p贸藕niej rozbudowany

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
艢rednia ocena: 3.3 na 5. G艂os贸w: 20 3.5 stars
           
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
艢rednia ocena: 3.2 na 5. G艂os贸w: 13 3 stars
           
 


Opis i stan obecny


To jedno z dziwniejszych miejsc, kt贸re dotychczas odwiedzi艂em.
Pi臋kna Franciszka
Z rezydencj膮 w Maleszowej zwi膮zana by艂a Franciszka Krasi艅ska, od 1760 roku 偶ona Karola Wettina, jednego z ulubionych dzieci kr贸la Augusta III Wettina (posiada艂 on bardzo liczne potomstwo). W pewnym okresie August stara艂 si臋 dla niego o koron臋 polsk膮 po swojej 艣mierci, mimo 偶e Karol nie by艂 najstarszym synem. Ma艂o realistyczne plany zak艂ada艂y nawet zdobycie przez niego, dzi臋ki odpowiedniemu o偶enkowi, tronu cesarskiego. Karol jednak w tajemnicy po艣lubi艂 s艂yn膮ca ze swej urody Franciszk臋, przekre艣laj膮c dalekosi臋偶ne plany. Wszyscy bali si臋 zakomunikowa膰 o tym fakcie kr贸lowi, kt贸ry by艂 wtedy bardzo chory. Monarcha zmar艂 ponad 2 lata p贸藕niej, podobno nie dowiedziawszy si臋 prawdy, a ma艂偶e艅stwo Karola i Franciszki zosta艂o zaakceptowane przez Wettin贸w dopiero w 1775 r.

Towarzyszem zabaw Franciszki by艂 Kazimierz Pu艂aski. Jako dziecko cz臋sto przebywa艂 w Maleszowej i rezydencji jej ojca Stanis艂awa Krasi艅skiego, p贸藕niejszego genera艂a wojsk koronnych. Jak 艂atwo si臋 domy艣la膰 bohater polskich i ameryka艅skich walk o niepodleg艂o艣膰, w m艂odo艣ci by艂 w niej mocno zakochany, ale jako drobny szlachcic nie m贸g艂 nawet my艣le膰 o zaakceptowaniu przez rodzic贸w Franciszki.
Maleszowa naniesiona jest na niekt贸re mapy zamk贸w, ze wzgl臋du na ruiny rezydencji Krasickich uznawanej czasem za zamek, a czasem za pa艂ac. Patrz膮c na ruiny w Maleszowej dzisiaj, raczej trudno zauwa偶y膰 jakie艣 cechy obiektu obronnego. Po艂o偶enie jest nizinne bez 艣lad贸w fortyfikacji. Ze sk膮pych informacji w og贸lnodost臋pnej literaturze wynika jednak, i偶 obiekt przypomina艂 ufortyfikowane pa艂ace w Kielcach i Podzamczu Piekoszowskim. Mia艂 a偶 4 kondygnacje i 4 naro偶ne baszty, a otoczony by艂 nawodnion膮 fos膮 ze zwodzonym mostem. Zachowane mury zbudowane s膮 z ceg艂y i kamienia, kt贸re notabene mo偶na te偶 dostrzec na pobliskiej rozwalonej cha艂upie (mieszka艅cy wsi chyba nie oszcz臋dzali zamku). Do ca艂kowicie zrujnowanego skrzyd艂a przylega budynek w nieco lepszym stanie (ma dach), ale czy by艂 wolno stoj膮cym budynkiem czy cz臋艣ci膮 zamku tego nie wiem. Wida膰 tu te偶 zamkni臋te wej艣cie do piwnic.
Zastanawiaj膮cy jest brak informacji o zaro艣ni臋tej wyspie znajduj膮cej si臋 tu偶 przy ruinach. Nasyp ten, do niedawna jeszcze oblany wod膮, dzi艣 otoczony ju偶 tylko straszliwym b艂otem, od razu wzbudza podejrzenia i faktycznie jeden z cz艂onk贸w ekipy budowlanej, kt贸ra pracuje na miejscu powiedzia艂, i偶 sta艂 tu o wiele wcze艣niejszy zamek! Wydaje si臋 wi臋c, 偶e pierwotny zamek w Maleszowej sta艂 w艂a艣nie tam, a dopiero w XVII wieku nie mog膮c pomie艣ci膰 wytwornej rezydencji na ma艂ym kopcu, zbudowano nowy zamek.
Ca艂y teren zosta艂 niedawno kupiony przez prywatnego w艂a艣ciciela i rezydencja maleszowska pod okiem konserwatora zabytk贸w jest rekonstruowana. Prace dotkn臋艂y tak偶e jej otoczenia, st膮d spuszczenie wody z fosy przy starym zamku, kt贸re - jak mi si臋 wydaje - mia艂o na celu wzmocnienie jej koryta, a nast臋pnie przywr贸cenie dawnego wygl膮du. Niespodziank膮 by艂o to, i偶 na wyspie do dzisiaj zachowa艂 si臋 niewielki fragment muru oraz pomieszczenia piwniczne, kt贸rych jest a偶 cztery. Wej艣cia do nich zabezpieczone s膮 drewnianymi belkami. Ca艂y teren posiada charakterystyczne pofa艂dowanie. To wszystko potwierdza tez臋 o istnieniu tu starszego za艂o偶enia obronnego. Z jakiego艣 powodu jednak zamek w Maleszowej powszechnie datuje si臋 na XVII wiek i zapomina o resztkach mur贸w na wyspie...
Opis zamku w Dzienniku Franciszki Krasi艅skiej
"Niekt贸rzy m贸wi膮, 偶e nasz zamek o czterech pi臋trach, z czterema naro偶nikami, otoczony rowem pe艂nym wody, z mostem zwodzonym, w kraju skalistym i w艣r贸d las贸w po艂o偶ony, jest nader smutny; ja tego bynajmniej nie do艣wiadczam; mnie tak na 艣wiecie weso艂o, 偶e bym ch臋tnie ca艂y dzie艅 skacz膮c 艣piewa艂a. S艂ysz臋 Pa艅stwa m贸wi膮cych nieraz, 偶e im nie dosy膰 wygodnie; w samej rzeczy, jest cztery pi臋tra w naszym zamku, na ka偶dym sala, sze艣膰 pokoj贸w i cztery gabinety w naro偶nikach; jednak poniewa偶 nas jest bardzo wiele, nie mo偶emy wszyscy i ze wszystkim na jednym pi臋trze si臋 mie艣ci膰: na innym jadamy, na innym si臋 bawiemy, a my, panny, a偶 na trzecim mieszkamy.
Pa艅stwo oboje ju偶 niem艂odzi, przykro im tak co dzie艅 wchodzi膰 i schodzi膰, ale mnie te wschody niezmiernie bawi膮; kiedy jeszcze rog贸wki nie mam, to cz臋sto, jak si臋 uchwyc臋 por臋czy, w mgnieniu oka jestem na dole, nie dotkn膮wszy nog膮 ziemi. Pomimo tego, 偶e go艣cie cz臋sto w ciasnocie mie艣ci膰 si臋 musz膮, bywa ich bardzo wiele, i nie wiem, czy by艣my w wielkich gmachach lepiej bawi膰 si臋 mogli, czyby maleszowski zamek, cho膰by trzy razy by艂 wi臋kszy, m贸g艂 by膰 艣wietniejszy. Tak w nim huczno, dworno i okazale, 偶e go s膮siedzi ma艂ym Pary偶em zowi膮. "



Plany i rekonstrukcje


Plan zamku maleszowa
Fragment austriackiej mapy z Maleszowem i zamkiem w XVIII wieku. Dobrze wida膰 ogr贸d, wysp臋 z budynkiem i stawy. G艂贸wny budynek zamkowy s艂abo czytelny



Historia, wydarzenia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Kiedy powsta艂 pierwotny zamek w Maleszowej nie wiadomo. Pierwszym znanym w艂a艣cicielem wsi (zwanej wtedy Maleszowem) z nadania kr贸la Kazimierza Wielkiego w roku 1365 by艂 rycerz Wierzbi臋ta z Maleszowa. W 1455 roku od braci Zgorze艅skich Malesz贸w kupi艂 Andrzej 艁ab臋d藕 z Go藕dzikowa a w 1576 r. Krasi艅scy herbu Korwin (艢lepowron). Informacji o zamku maleszowskim z tego okresu nie ma, ale istniej膮 hipotezy, i偶 powsta艂 w 1520 roku albo nieco wcze艣niej. Znana jest jego nazwa "呕urawie Gniazdo". Wielko艣膰 nasypu sugeruje, i偶 by艂a to niewielka warownia. Krasi艅skim na pewno ona nie wystarcza艂a albo po prostu zosta艂a zniszczona, st膮d budowa na jego terenie nowej barokowej rezydencji. Z zachowanej kamiennej p艂yty wynika, i偶 budow臋 uko艅czy艂 w 1629 roku wojewoda Krasi艅ski. Budowl臋 zniszczono w po艂owie XIX w.


Bohaterska obrona zamku
Miejscowe podanie m贸wi, i偶 podczas najazdu tatarskiego w I po艂. XVI wieku zamku bohatersko broni艂 Aleksander Krasi艅ski. Urz膮dza艂 przy tym tzw. wycieczki czyli nocne wypady na zaskoczonych atakuj膮cych, kt贸re da艂y si臋 we znaki Tatarom. Podobno jego odwaga wzbudzi艂a taki podziw chana tatarskiego, 偶e przes艂a艂 mu podarek w postaci zegara.

Tak opisa艂a to Franciszka Krasi艅ska w swym Dzienniku:
Aleksander, towarzysz usarski, za nieszcz臋snego panowania Zygmunta III w tym samym maleszowskim zamku, w kt贸rym ja dzi艣 tak spokojnie pisz臋, Tatarom, zagony swoje a偶 po te strony zapuszczaj膮cym, tak m臋偶ny i dzielny dawa艂 op贸r, a w wycieczkach swoich tak srodze ich pora偶a艂, 偶e w贸dz, przymuszony odst膮pi膰 od zamku, nie m贸g艂 przenie艣膰 na sobie, a偶eby nie zostawi艂 panu jego dowodu swego szacunku. Przez powiernika, tak偶e Tatarzyna, przys艂a艂 mu w darze, co mia艂 najdro偶szego: zegar, prostej wprawdzie roboty, ale u nich natenczas za dziwowisko miany. Ten zabytek szczeg贸lny, ten dar od nieprzyjaciela, od Tatarzyna, kt贸ry bra膰, nie dawa膰 umie, chowany jest dot膮d z wielk膮 staranno艣ci膮 w naszej rodzinie; dwa razy tylko widzia艂am go, tak go Jm膰 Dobrodziej pilnie chowa, i wiem, 偶e by go nie odda艂 za dziesi臋膰 zegar贸w paryskich z kurantami.


Zdj臋cie lidar
Zdj臋cie z lotniczego skanowania laserowego terenu zamkowego w Maleszowej. A - stary zamek na wyspie, B - resztki pa艂acu, C - droga


Informacje praktyczne


KONTAKT
punktorbrak

CZAS
punktor Ogl膮dni臋cie ca艂ego za艂o偶enia zajmuje ok. 20 min.

WST臉P
punktor Wolny. Teren prywatny, ale podczas prac rekonstrukcyjnych mo偶na by艂o wej艣膰.


Po艂o偶enie i dojazd


Centralna cze艣膰 woj. 艣wi臋tokrzyskiego. 25 km na po艂udnie od Kielc. 7 km na p贸艂noc od Chmielnika. Zobacz na mapie.
Ruiny po艂o偶one s膮 przy samej drodze, po prawej stronie, jad膮c od strony Kielc.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N50.68230556掳, E20.71603056掳
format DM (stopnie, minuty):   50掳 40.9383336'N, 20掳 42.9618336'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   50掳 40' 56.30''N, 20掳 42' 57.71''E 



Bibliografia



punktor Mirowski Roman - 艢wi臋tokrzyski Album
punktor Hoffmanowa Klementyna - Dziennik Franciszki Krasi艅skiej


Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Maleszowa - Zrujnowana 艣ciana drugiego zamku/pa艂acu Maleszowa - Zrujnowane mury Maleszowa - Zniszczone skrzyd艂o po prawej, w oddali lepiej zachowany budynek Maleszowa - Zachowany budynek Maleszowa - Zaro艣ni臋te mury zamku/pa艂acu Maleszowa - Wej艣cie do piwnic nowego zamku Maleszowa - Wn臋trze ruin Maleszowa - Ruiny Maleszowa - Zaro艣ni臋ta wysepka z kopcem kryj膮cym pierwszy zamek Maleszowa - Resztki mur贸w na kopcu Maleszowa - Kopiec po starym zamku Maleszowa - Jedna z piwnic starego zamku Maleszowa - Kolejna piwnica Maleszowa - I nast臋pne wej艣cie Maleszowa - Teren starego zamku Maleszowa - Wn臋trze jednej z piwnic Maleszowa - Nieco oddalony budynek, postawiony z podobnego budulca jak zamek/pa艂ac
Zdj臋cia wykonane: jesieni膮 2003



Noclegi


punktor Chmielnik - Agroturystyka-Iwona i Marek Kwietniowie, 艢ladk贸w Ma艂y 25, tel./fax (041) 354 27 78
punktor Chmielnik - Agroturystyka-Jolanta i Roman Lichosikowie, 艢ladk贸w Ma艂y 58 gsm 604 098 232
punktor Chmielnik - Agroturystyka-Anna i Artur Seku艂owie, 艢ladk贸w Ma艂y 98, gsm 691 785 745, 607 134 306
punktor Chmielnik - Agroturystyka-Katarzyna i Mariusz Sikorowie, 艢ladk贸w Ma艂y 118, gsm 607 616 487
punktor Chmielnik - Agroturystyka-I. i J. Stachowiczowie, 艢ladk贸w Ma艂y 39A, gsm 600 203 877, 692 222 498
punktor Chmielnik - Agroturystyka-T. i W. Zgrzebniccy,艢ladk贸w Ma艂y 59A, tel.(041) 3542409, gsm 604253203
punktor Chmielnik - Agroturystyka-Krystyna i Stanis艂aw 呕elichowscy, 艢ladk贸w Ma艂y 98, gsm 603 693 288

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Piotrkowice       Autor:  Mirek      Data:  2022-04-08 00:06:16
    Z histori膮 rezydencji w Maleszowej jest te偶 zwi膮zany nieodleg艂y zesp贸l pa艂acowy w Piotrkowicach. Warto uzupe艂nic na mapce. Dzisiaj Piotrkowice to wie艣, ale historycznie by艂o miastem z ciekaw膮 histori膮.
  • Re: wst臋p       Autor:  .      Data:  2018-09-01 11:36:08
    呕eby zwiedza膰 niestety trzeba si臋 najpierw um贸wi膰 z tym w艂a艣cicielem, straszenie s艂abe bo promuj膮 w internecie ten obiekt jak turystyczny A dost臋p do niego jest bardzo ograniczony, bardzo du偶y minus I marnowanie pi臋knego miejsca.
  • wst臋p       Autor:  kolololo      Data:  2018-08-23 20:07:58
    Dzis zastali艣my zamkni臋t膮 bram臋 i brak jakiejkolwiek informacji na temat mo偶liwo艣ci zwiedzenia obiektu, wida膰 偶e obiekt jest prywatnie u偶ytkowany . Po terenie biega艂y wy偶艂y.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2021 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.