Zamek Ogrodzieniec

Ogrodzieniec
艢redniowieczny zamek rycerski





Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Ogrodzieniec (woj. 艣l膮skie) - 艢redniowieczny zamek rycerski

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
4.5 stars
艢rednia ocena: 4.5 na 5. G艂os贸w: 518

       
    
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
3.5 stars
艢rednia ocena: 3.6 na 5. G艂os贸w: 427

       
    
 


Opis i stan obecny


Najpi臋kniejszy i najwi臋kszy zamek Wy偶yny Krakowsko-Cz臋stochowskiej stoi na najwy偶szym wzniesieniu jurajskim - G贸rze Janowskiego (515 m npm). Cho膰 mocno zrujnowany, robi niesamowite wra偶enie. Natura popisa艂a si臋 w tym miejscu wyj膮tkow膮 fantazj膮. Wype艂niony wapiennymi ska艂ami pag贸rkowaty krajobraz jury jest w tu naprawd臋 wyj膮tkowy.
ozdoba
Symbol PTK
Aleksander Janowski - za艂o偶yciel Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (protoplasty PTTK), b臋d膮c pod wra偶eniem pi臋kna ruin ogrodzienieckich w Podzamczu zaproponowa艂 w 1906 roku umieszczenie ich wizerunku na emblemacie Towarzystwa. Pomys艂 zosta艂 oczywi艣cie przyj臋ty. Tak opisuje on swoje odwiedziny: " Min膮wszy miasteczko, ujrza艂em ruiny zamczyska na szczycie urwistych ska艂. By艂 to widok tak dla mnie niezwyk艂y, tak ol艣niewaj膮cy, 偶e p臋dem pobieg艂em ku temu zadziwiaj膮cemu zjawisku. Zamek ton膮艂 w blasku lipcowego s艂o艅ca. Po po艂udniu nadci膮gn臋艂a burza. Jakie偶 to inne by艂o zamczysko w 艣wietle b艂yskawic, rozdzieraj膮cych szare t艂o chmur. Zosta艂em w Podzamczu na noc. Noc by艂a ksi臋偶ycowa. Srebrny po艂ysk pe艂ni zn贸w na sw贸j spos贸b o艣wietli艂 ruiny. Trzy obrazy. Ka偶dy inny, a wszystkie jednako pi臋kne, zdumiewaj膮ce. Czy wielu ludzi mog艂o widzie膰 takie czary? Miliony Polak贸w nie wiedzia艂y, 偶e jest jaki艣 Ogrodzieniec lub gdzie go szuka膰. Miliony Polak贸w kraju swego nie zna, a powinno kraj zna膰, by tym gor臋cej go kocha膰. Kocha膰 i szanowa膰. "
Emblemat PTK
Dostosowali si臋 tego dawni architekci, projektuj膮c budowl臋 idealnie wkomponowan膮 w malowniczy teren. Nie dbali o proporcje, symetri臋, regu艂y geometryczne. Powsta艂a budowla nieregularnym kszta艂cie, harmonijnie zespolona z otoczeniem, co sprawia 偶e zachowane do dzi艣 ruiny wygl膮daj膮 jakby by艂y wyrze藕bione w ska艂ach. Wraz z obszernym przedzamczem zajmuj膮 ogromny obszar 3,5 ha, a kubatura budowli wynosi a偶 32 tys m3.
Warto pami臋ta膰, 偶e zamek nie znajduje si臋 w samej miejscowo艣ci Ogrodzieniec, lecz w oddalonym o 2 km na wsch贸d Podzamczu, kt贸ra to wie艣 pe艂ni rol臋 so艂ectwa w gminie Ogrodzieniec.
Wchodz膮c przez bram臋 na przedzamcze (zamek dolny) po lewej stronie widzimy 艣lady fundament贸w stajni i wozowni. Dalej wsp贸艂czesny amfiteatr, a za nim charakterystyczn膮 grup臋 ska艂ek zwan膮 "Wielb艂膮dem", "Kaczorem" lub "Sfinksem". Na wprost wej艣cia otworzono dawn膮 bram臋 wschodni膮 (do niedawna by艂 tu ci膮g muru). Na prawo od niej jest miejsce po browarze i gorzelni. Kolejne zgrupowanie ska艂ek to "Dwie Siostry", "Nied藕wied藕" i "Lalka". Wbudowane w nie mury kryj膮 grot臋 "M臋czarni臋" z izb膮 tortur. Jest to zwi膮zane z podaniami o okrutnym kasztelanie Warszyckich, kt贸ry na zamku zn臋ca艂 si臋 nad wi臋藕niami. Grota jest uznawana za domnieman膮 katowni臋 Warszyckiego. Dalszy odcinek muru prowadzi do ska艂ki "Furtki", przy kt贸rej faktycznie istnia艂a niegdy艣 furta na przedzamcze, ale obecnie jej nie ma. W sumie przedzamcze otacza kamienny mur o d艂ugo艣ci 400 metr贸w. Droga do zamku w艂a艣ciwego prowadzi odtworzonym mostem (kt贸rego cz臋艣膰 by艂a zwodzona) nad niewielk膮 fos膮. Wie偶a bramna ma 6 kondygnacji, zbudowan膮 j膮 na planie kwadratu, ale najwy偶sza kondygnacja by艂a okr膮g艂a. Przeniesiono do niej zamkow膮 kaplic臋 (na 艣cianach zachowa艂y si臋 resztki fresk贸w, ale jest niedost臋pna) i stanowiska strzeleckie. Posiada nad wej艣ciem 2 herby (po lewej Boner贸w, po prawej nieczytelny) i miejsce po niezachowanej tablicy fundacyjnej Seweryna Bonera (patrz ciekawostka).
Po wej艣ciu za bram臋 widzimy wspania艂y dziedziniec g艂贸wny (zwany Pa艅skim), ze wszystkich stron otoczony wysokimi kamiennymi murami z otworami okiennymi, a w przyziemiu stoiskami handlowymi oraz karczm膮. Niegdy艣 do mur贸w dostawione by艂y kru偶ganki, kt贸re nie zachowa艂y si臋, poniewa偶 nie by艂y to murowane, ozdobne korytarze na wz贸r wawelskich (takie by艂y w planach, ale nawet zamo偶ni Bonerowie mieli ograniczone 艣rodki), lecz uproszczona i nietrwa艂a konstrukcja drewniana.
ozdoba
Tajemnicza tablica
XVI-wieczna tablica w wie偶y bramnej zagin臋艂a w niewyja艣nionych okoliczno艣ciach mi臋dzy 1923 a 1940 rokiem. Umieszczono na niej napis:
"Seweryn Bonar z Balic, na Ogrodzie艅cu, Ojcowie, Kamie艅cu. 呕upnik, burgrabia i wielkorz膮dca krakowski, starosta biecki, czchowski, rabszty艅ski od fundament贸w wzni贸s艂. ".
Z jakiego艣 powodu by艂a wa偶na dla niemieckich elit intelektualnych nieustannie zajmuj膮cych si臋 udowadnianiem wy偶szo艣ci Niemc贸w nad innymi narodami. W roku 1940 roku przyby艂 do Ogrodzie艅ca g艂贸wny niemiecki archeolog Hans Schleif i poszukiwa艂 tablicy, pr贸buj膮c odtworzy膰 napis. Nie uda艂o mu si臋, tre艣膰 uleg艂a zapomnieniu. We wsp贸艂czesnych archiwach ostatnie zdj臋cie wie偶y z tablic膮 pochodzi z 1923 roku.
W publikacjach i opracowaniach na temat zamku mo偶na si臋 natkn膮膰 na niejasno艣ci zwi膮zane z r贸偶nym okre艣laniem poszczeg贸lnych cz臋艣ci budowli wok贸艂 tego dziedzi艅ca. Najstarsza zabudowa znajduje si臋 po prawej stronie od bramy. Jest to skrzyd艂o obecnie nazywane p贸艂nocnym i zamkiem wysokim. Dawniej okre艣lano je jako wschodnie. Dla XIV-wiecznych miesza艅c贸w zamku, faktycznie le偶a艂o ono na wsch贸d od bramy, kt贸ra by艂a umieszczona mi臋dzy ska艂ami, w tym samym miejscu co obecna wie偶a bramna. Zamek by艂 wtedy w wi臋kszej cz臋艣ci drewniany z cystern膮 gromadz膮c膮 deszcz贸wk臋 na dziedzi艅cu. W kolejnym etapie rozbudowy, budynek na skale od wschodu zosta艂 podwy偶szony do 3 kondygnacji i jest uznawany za wie偶臋 mieszkalno-obronn膮, a po drugiej stronie bramy, od po艂udnia postawiono kamienny budynek mieszkalny z baszt膮 (po przebudowie obecna Baszta Skaza艅c贸w). Najstarsza zabudowa zosta艂a wch艂oni臋ta przez zamek renesansowy w XVI wieku i dzi艣 trudno znale藕膰 jej 艣lady. W przyziemiu najstarszego skrzyd艂a funkcjonowa艂y tzw. sklepy hajduckie - magazyny i spi偶arnie. Odkryto tu ciekawe relikty konstrukcji ch艂odniczej. Dwuwarstwowa pod艂oga, po艂膮czona by艂a z systemem wentylacyjnym. Powy偶ej sklep贸w, na skale, sta艂 budynek 3 kondygnacyjny. Zachowa艂a si臋 tylko pierwsza 3 pomieszczeniami i otworem drzwiowym.
Po rozbudowie przeprowadzonej przez bankiersk膮 rodzin臋 Boner贸w dominuj膮cym elementem w tej cz臋艣ci zamku by艂o czterokondygnacyjne skrzyd艂o p贸艂nocno-zachodnie, w starszej literaturze okre艣lane jako p贸艂nocne. Najni偶sz膮 kondygnacj臋 stanowi艂y piwnice. S膮 one sklepione kolebkowo z dwoma pomieszczeniami ze strzelnicami kluczowymi oraz dwoma bez otwor贸w okiennych. Lokalizuje si臋 tu 艣redniowieczn膮 kuchni臋, poniewa偶 zachowa艂y si臋 艣lady pieca kuchennego i kana艂 odwadniaj膮cy. Nowa, renesansowa kuchnia powsta艂a wy偶ej - w przyziemiu. Sta艂 tu kolejny piec, urz膮dzono dodatkowe izby kuchenne, sie艅 i studnia. Przyjmuje si臋, 偶e trzeci膮 kondygnacj臋 stanowi艂y 2 sypialnie dla s艂u偶by, a czwart膮 2 pa艅skie izby sto艂owe z ubikacj膮. Piwnice nie s膮 udost臋pniane, ale tury艣ci mog膮 zobaczy膰 parter z kuchni膮, a dzi臋ki metalowym schodom da si臋 wej艣膰 r贸wnie偶 na pi臋tra.
ozdoba
Czy na pewno Ma艂y Wawel?
W powtarzanych powszechnie opisach, zamek by艂 bogato wyposa偶ony i pe艂en przepychu. Komnaty wype艂nia艂y arrasy, marmury, meble z drewna mahoniowego i hebanowego. Przylgn膮艂 do niego termin "Ma艂y Wawel". Nie jest jednak wcale pewne, 偶e by艂a to a偶 tak wystawna rezydencja. Nie przetrwa艂y elementy wyposa偶enia ani dekoracji zamku, a dok艂adniejsze opisy inwentarzowe pojawi艂y si臋 dopiero w XVII wieku, czyli po okresie 艣wietno艣ci. Odkryte przez archeolog贸w pozosta艂o艣ci kafli i kamieniarki wykazuj膮 podobie艅stwo do wawelskich, ale nie ma w tym nic dziwnego, bo Bonerowie uczestniczyli w remontach i rozbudowach kr贸lewskiej rezydencji. Natomiast jako艣膰 tych element贸w by艂a znacz膮co gorsza. Znamienny jest te偶 fakt, i偶 Bonerowie zawsze pisali si臋 "z Balic", a nie z Ogrodzie艅ca (w Balicach w miejscu dworu modrzewiowego r贸wnie偶 zbudowali renesansow膮 siedzib臋, kt贸ra p贸藕niej by艂a wielokrotnie przebudowywana).
Od po艂udnia zosta艂o znacznie rozbudowane skromne skrzyd艂o XV-wieczne. Na najni偶szej kondygnacji wydr膮偶ono w skale 2 pomieszczenia magazynowe. Poziom ten bywa uznawany za piwnice, a czasem za przyziemie, bo pod wzgl臋dem wysoko艣ci znajduje si臋 na poziomie przyziemia pozosta艂ych skrzyde艂 (patrz plany poni偶ej). Kolejn膮 kondygnacj臋 zaadaptowano na lamus, spi偶arni臋, prochowni臋. Na drugim pi臋trze usytuowano jadalni臋, komnaty za艂ogi rycerskiej i skarbiec w cz臋艣ci wschodniej. Do skrzyd艂a po艂udniowego przylegaj膮 dwie baszty: starsza Skaza艅c贸w i m艂odsza ze 艣lepymi machiku艂ami Kredencerska. Jest to jedyna wie偶a udost臋pniona turystom, wida膰 z niej m.in. G贸r臋 Bir贸w ze zrekonstruowanym grodem, Ska艂y Rz臋dkowickie, G贸r臋 Zbor贸w. w jej w cz臋艣ci mieszkalnej odkryto tajny pokoik bez okien. Skrzyd艂a po艂udniowe i p贸艂nocno-zachodnie zosta艂y po艂膮czone trzykondygnacyjnym budynkiem zachodnim, w kt贸rym na pi臋trze swoj膮 sypialni臋 i bibliotek臋 mieli w艂a艣ciciele zamku.
Dalej na po艂udnie znajduj膮 si臋 jeszcze 2 interesuj膮ce obiekty obronne. Beluard na wysokiej skale, czyli wczesna forma bastionu z tr贸jk膮tnym czo艂em. By艂a to rzadko spotykana w Polsce fortyfikacja. W Ogrodzie艅cu umo偶liwia艂a ostrza艂 przedpola wie偶y bramnej. Nieca艂e sto lat p贸藕niej beluard zosta艂 nadbudowany i urz膮dzono w nim reprezentacyjn膮 Sal臋 Marmurow膮. Dzi艣 jest ona ca艂kowicie zrujnowana, stanowi miejsce widokowe. Drugi obiekt to tzw. Kurza Stopa - budynek o a偶 5 kondygnacjach, z kt贸rych 3 dolne pe艂ni艂y funkcje obronne, a 2 najwy偶sze mieszkalne. W murach mo偶na dostrzec liczne strzelnice oraz 艣lady polichromii na 艣cianach. Mie艣ci艂y si臋 tu pok贸j kobiecy (komnata Bia艂og艂owska), sala balowa, pomieszczenia dla s艂u偶by i urz臋dnicze. Do艂em prowadzi jeden z bardziej efektownych odcink贸w trasy zwiedzania, korytarz ze strzelnicami przypomina kazamaty.
Kurza Stopa oddziela dwa kolejne dziedzi艅ce. Bardziej na zach贸d znajduje si臋 najm艂odszy dziedziniec - dolny zwany te偶 Rycerskim. By艂 on otoczony murem obwodowym z bastej膮 i mie艣ci艂 ogrody zamkowe. Po wschodniej stronie znajduje si臋 dziedziniec gospodarczy - "ptasznik" (trzymano tam ptactwo domowe). R贸wnie偶 on posiada艂 proste kru偶ganki na murze kurtynowym ze strzelnicami. Drewniana konstrukcja zosta艂a niedawno odtworzona.
Obecnie, ka偶de skrzyd艂o zabytku jest udost臋pnione zwiedzaj膮cym, na wy偶sze partie prowadz膮 dostawione schody, jest wi臋c wiele do zobaczenia. Wci膮偶 brak chyba prawdziwej ekspozycji muzealnej, cho膰 podejmowano pr贸by jej stworzenia. W zbrojowni by艂a wystawa historyczna z makietami i filmem o dziejach zamku, potem ekspozycja dawnych stroj贸w i militari贸w.
Aktualnie dzia艂a chyba jedynie wspomniana izba tortur.
W ci膮gu ostatnich lat przy zamku powyrasta艂o kilka park贸w rozrywki z wystaw膮 miniaturowych zamk贸w, placami zabaw, stanowiskami do nauki i eksperyment贸w, miniaturami, zje偶d偶alni膮 grawitacyjn膮 itp. Dla rodzin z dzie膰mi jeden dzie艅 nie wystarczy, aby je wszystkie zwiedzi膰.
Absolutnie nie mo偶na pomin膮膰 艣cie偶ki spacerowej dooko艂a zamku. Prowadzi mi臋dzy ska艂kami i zapewnia wspania艂e widoki.


Widok 1 zamku w Albumach Stronczy艅skiego
Widok 2 zamku w Albumach Stronczy艅skiego
Dwa widoki z ruinami zamku Ogrodzieniec z po艂owy XIX wieku, z tzw. Album贸w Stronczy艅skiego


pikselO Ogrodzie艅cu
 zed艂em wielkim dziedzi艅cem ku bastei stronie,
Z lewej strony stajni臋 min膮艂em i trzy konie.
Kru偶gankami niegdy艣 strojne wysokie mury,
Do dzisiaj dumnie ska艂ami patrz膮 do g贸ry.
puste
otem do g贸rnego zamku doszed艂em bramy,
Tam labiryntem ciemnym ku baszcie schodami,
Czy tu na m臋ki je艅c贸w kasztelana brano?
Aby kat si臋 m贸g艂 z nimi d艂ugo bawi膰 krwawo?
puste
 d膮c wolno przed siebie schodami z kamienia,
Dotar艂em do wie偶y z ci臋tych blok贸w wapienia,
Z niej ju偶 blisko do wielkiej, niemej dzisiaj sali,
Kt贸ra 艣wiadkiem niegdy艣 by艂a wystawnych bali.
puste
amczysko to pi臋kne szereg legend posiada,
Przekazywane s膮 s艂owem z dziada pradziada,
Mo偶na 艣r贸d nich odnale藕膰 powie艣ci ciekawe,
Czasami z fantazj膮 szyte, czasami krwawe.
puste
asztelan zamku, wielu z okrucie艅stwa znany,
Wielki skarb w lochach zamku mia艂 pono膰 schowany,
Na posag kasztela艅skiej przeznaczony c贸ry,
Skry艂 go wi臋c dobrze, zamkn膮艂 w twarde lochu mury.
puste
ed艂ug poda艅, gdy noc si臋 ksi臋偶ycem rozpali,
Pojawia si臋 pies czarny z 艂a艅cuchem ze stali,
Strzeg膮c wst臋pu do wielkich g艂臋bokich podziemi,
To tam wed艂ug przekaz贸w skarb blaskiem si臋 mieni.

Marcin Szwaczko
greeneye(ma艂pa)pmail.pl


Pejza偶 z zamkiem z 1846 r.
Pejza偶 z zamkiem Ogrodzieniec na obrazie Jana Nepomucena G艂owackiego z 1846 r.




Plany i rekonstrukcje

Powr贸t na g贸r臋 strony

Plan zamku
Plan zamku w Ogrodzie艅cu - Podzamczu. Na br膮zowo najstarsze mury zamku z XIV wieku.
1 - przedzamcze (zamek dolny), 2 - dziedziniec g艂贸wny - Pa艅ski, 3 - dziedziniec gospodarczy - "ptasznik", 4 - dziedziniec dolny - Rycerski (ogrody), 5 - skrzyd艂o renesansowe p贸艂nocno-zachodnie, 6 - skrzyd艂o p贸艂nocne (najstarszy zamek wysoki), 7 - skrzyd艂o zachodnie, 8 - skrzyd艂o po艂udniowe.
A1, A2 - dawne bramy wjazdowe, B - brama na przedzamcze (zamek dolny), C - miejsce po stajni, D - miejsce po wozowni, E - miejsce po gorzelni, F - ska艂ki z grot膮 "M臋czarnia", hipotetyczna katownia i wi臋zienie kasztelana Warszyckiego, G - ska艂a zwana "Wielb艂膮d", H - miejsce po browarze, I - wie偶a bramna do zamku w艂a艣ciwego, J - izby rycerskie (za艂ogi), K - sala sto艂owa Kredencerska/Kredencarska (jadalnia), L - biblioteka, a w bli藕niaczej izbie obok - sypialnia Boner贸w, M - kuchnia, N - skarbczyk, O - budynek zwany Kurza Stopa, P - baszta z machiku艂ami zwana Kredencersk膮/Kredencarsk膮 - punkt widokowy, Q - baszta Skaza艅c贸w, R - beluard, S - basteja, T - fosy, U - grupa ska艂 "Dwie Siostry", "Nied藕wied藕", "Lalka". V - ska艂a "Furtki", W - zrekonstruowany ganek.


Rzut kondygnacji 0
Rzut najni偶szej kondygnacji zamku - poziom 0. Opisy jak wy偶ej. Graficzne opracowanie inwentarzy z lat 1663 i 1699 na podk艂adzie pomiaru PKZ. Oddz. Krakowski 1961 r. A. Gruszecki i J. G贸rniak.
Wida膰 tu 4 piwnice pod skrzyd艂em renesansowym. Poszczeg贸lne budowle na zamku stoj膮 na r贸偶nych wysoko艣ciach. St膮d piwnice skrzyd艂a renesansowego p艂n.-zach. s膮 na tej samej wysoko艣ci co przyziemie Kurzej Stopy.

Rzut kondygnacji 1
Rzut kondygnacji zamku - poziom 1. Opisy jak wy偶ej. Graficzne opracowanie inwentarzy z lat 1663 i 1699 na podk艂adzie pomiaru PKZ. Oddz. Krakowski 1961 r. A. Gruszecki i J. G贸rniak.
Pojawiaj膮 si臋 2 piwnice skrzyd艂a p艂d. i przyziemia innych skrzyde艂.

Rzut kondygnacji 2
Rzut kondygnacji zamku - poziom 2. Opisy jak wy偶ej. Graficzne opracowanie inwentarzy z lat 1663 i 1699 na podk艂adzie pomiaru PKZ. Oddz. Krakowski 1961 r. A. Gruszecki i J. G贸rniak.
W Kurzej Stopie ostatnia kondygnacja obronna, w wie偶y bramnej pomieszczenie (schowanie), w skrzydle p艂n.-zach dwie sypialnie s艂u偶by, skrzyd艂o zachodnie na tym poziomie to ska艂a. Ganek tylko przy skrzydle p艂n.-zach.

Rzut kondygnacji 2
Rzut kondygnacji zamku - poziom 3. Opisy jak wy偶ej. Graficzne opracowanie inwentarzy z lat 1663 i 1699 na podk艂adzie pomiaru PKZ. Oddz. Krakowski 1961 r. A. Gruszecki i J. G贸rniak.
W Kurzej Stopie pierwsza kondygnacja mieszkalna z pokojem bia艂og艂owskim i izb膮 pisarza. Po drugiej stronie dziedzi艅ca gospodarczego "Sklep ze strzelnicami", czyli dawny beluard, nadbudowany na kolejnej kondygnacji Sal膮 Marmurow膮. W skrzydle po艂udniowym pomieszczenia gospodarcze, w zachodnim pokoje w艂a艣cicieli z bibliotek膮, sypialni膮 i ubikacj膮 (sekret), w p艂n.-zach dwie izby sto艂owe z ubikacj膮 (sekret), skrzyd艂o zachodnie z 3 pomieszczeniami, w wie偶y bramnej pomieszczenie strzelnicze. Ganek otacza prawie ca艂y dziedziniec.

Rekonstrukcja zamku J. Gumowskiego
Rekonstrukcja zamku Ogrodzieniec od zachodu wg J. Gumowskiego na rysunku Roberta Kubiszyna. 3 - dziedziniec gospodarczy - "ptasznik", 4 - dziedziniec dolny - Rycerski (ogrody), 5 - skrzyd艂o renesansowe p贸艂nocno-zachodnie, 7 - skrzyd艂o zachodnie, 8 - skrzyd艂o po艂udniowe, B - brama na przedzamcze (zamek dolny), O - budynek zwany Kurza Stopa, P - baszta z machiku艂ami zwana Kredencersk膮/Kredencarsk膮 - punkt widokowy, Q - baszta Skaza艅c贸w, S - basteja,

Rekonstrukcja zamku J. Gumowskiego
Znakomita rekonstrukcja ca艂ego za艂o偶enia w II po艂owie XVI wieku z tablicy informacyjnej przed zamkiem autorstwa Roberta M. Jurga.
1 - wjazd na przedzamcze, 2 - stajnia i wozownia, 3 - browar i gorzelnia, 4 - katownia Warszyckiego, 5 - wie偶a bramna do zamku w艂a艣ciwego, 6 - dziedziniec g艂贸wny, 7 - skrzyd艂o p贸艂nocne (zamek wysoki), 8 - skrzyd艂o p贸艂nocno鈥搝achodnie, 9 - skrzyd艂o zachodnie, 10 - skrzyd艂o po艂udniowe, 11 - Wie偶a Kredencerska, 12 - Wie偶a Skaza艅c贸w, 13 - beluard, 14 - budynek Kurza Stopa, 15 - dziedziniec gospodarczy, 16 - dziedziniec rycerski

Plan zamku z tras膮 turystyczn膮
Plan zamku w艂a艣ciwego z tras膮 zwiedzania.
1 - baszta bramna, 2 - dziedziniec g艂贸wny - pa艅ski, 3 - kuchnia - skrzyd艂o p贸艂nocno-zachodnie, 4 - skrzyd艂o p贸艂nocne (zamek wysoki), 5 - sypialnia w艂a艣cicieli, 6 - biblioteka, 7 - sala kredencerska, czyli pomieszczenie do przechowywania zastawy sto艂owej oraz dla s艂u偶by podaj膮cej do sto艂u, 8 - Baszta Kredencerska z machiku艂ami, 9 - izby rycerskie, 10 - budynek zwany Kurza Stopa, 11 - dziedizniec gospodarczy, 12 - bastion - beluard, 13 - Baszta Skaza艅c贸w (wi臋zienna), 14 - skarbiec i prochownia
殴r贸d艂o: www.zamek-ogrodzieniec.pl


Historia, wydarzenia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Herb 2
Herb rodu W艂odk贸w
Herb 1
Herb rodu Boner贸w

Zamek w Ogrodzie艅cu zbudowano ok. po艂owy XIV w. z rozkazu kr贸la Kazimierza Wielkiego. Monarcha przekaza艂 go w dzier偶aw臋 Przedborowi z Brzezia, p贸藕niejszemu podstolemu krakowskiemu i marsza艂kowi koronnemu. Wcze艣niej znajdowa艂 si臋 w Ogrodzie艅cu du偶y gr贸d warowny zwany "Wilcz膮 Szcz臋k膮", zdobyty przez Tatar贸w w 1241 r. Nie wiadomo czy nale偶y z nim identyfikowa膰 gr贸d na g贸rze Bir贸w, czy miejsce obecnego zamku. Warownia zajmowa艂a wtedy niewielki fragment obecnego zamku. Jej pozosta艂o艣ci odkryto w skrzydle p贸艂nocnym. Na skale sta艂 murowany dom Cz臋艣ciowo zbudowany by艂a z drewna, a jej naturaln膮 os艂on臋 stanowi艂y ska艂y, pomi臋dzy nimi za艣 postawiono wa艂y. Nazwa 艣wiadczy, i偶 by艂o to miejsce ogrodzone czyli otoczone murem obronnym.

Rysunek ruin z 1862 r.
Ruiny zamku Ogrodzieniec wg rysunku B. Podbielskiego z 1862 r.



punktor 1385 r. - w dokumentach Jana D艂ugosza znajduje si臋 informacja, i偶 zamek nale偶a艂 do podczaszego krakowskiego W艂odka z Ogrodzie艅ca
ozdoba
Ogrodzienieccy
Rodzin臋 W艂odk贸w Ogrodzienieckich herbu Sulima nale偶a艂a do 艣rednio mo偶nych rod贸w w Ma艂opolsce. Przybyli najprawdopodobniej ze 艢l膮ska wraz z ksi臋ciem Henrykiem Brodatym, kt贸ry kilkukrotnie pr贸bowa艂 zaw艂adn膮膰 Krakowem. Wiadomo, 偶e pe艂nili rol臋 zaufanych W艂adys艂awa Jagie艂艂y i pojawiali si臋 na kartach historii podczas zmaga艅 polsko - krzy偶ackich. Brali udzia艂 w bitwie pod Grunwaldem. Baltazar z Ogrodzie艅ca, podkomorzy sandomierski, wyst臋puje w kronikach jako pose艂 w rokowaniach z Krzy偶akami w roku 1414. Inny, Bartosz W艂odek Ogrodzieniecki, by艂 s艂awnym rycerzem wzi臋tym przez Krzy偶ak贸w do niewoli w 1454 r. pod Chojnicami.

punktor 1386 r. - kr贸l W艂adys艂aw Jagie艂艂o przekaza艂 zamek cze艣nikowi krakowskiemu W艂odkowi z Charbinowic herbu Sulima. Jego r贸d przyj膮艂 nazwisko Ogrodzienieccy.
punktor 1389 r. - wzmianka o kaplicy zamkowej. W tym okresie Ogrodzieniec zyska艂 prawa miejskie
punktor XV w. - W艂odkowie rozbudowali warowni臋, kt贸ra sk艂ada艂a si臋 z trzykondygnacyjnej wie偶y mieszkalnej na skale wschodniej i skrzyd艂a po艂udniowego z baszt膮 za bram膮, kt贸ra zajmowa艂a miejsce obecnej wie偶y bramnej
punktor 1470 r. - zamek ogrodzieniecki sprzedano bogatym mieszczanom krakowskim - Ibramowi i Piotrowi Salomonom herbu 艁ab臋d藕 za 8000 floren贸w
punktor ok. 1482 r. nast臋pnie zamek przeszed艂 do r膮k Jana Feliksa Rzeszowskiego, proboszcza przemyskiego i kanonika krakowskiego z podrzeszowskiej Przybysz贸wki. Zanim przywdzia艂 sutann臋 by艂 on walecznym rycerzem, kt贸ry bra艂 udzia艂 w bitwie pod Warn膮 1444 r. Po powrocie z wojny porzuci艂 jednak zbroj臋.
punktor 1492 r. - Bracia Andrzej i Stanis艂aw Rzeszowscy zamienili maj膮tek ogrodzieniecki z Janem Pilickim - Granowskim z Pilczy, wojewod膮 ruskim, za Zawiercie z dop艂at膮 8 000 floren贸w.
punktor 1521 r. - Miko艂aj, syn Jana Pileckiego, posiada艂 ogromne d艂ugi. Z tego powodu straci艂 Ogrodzieniec na rzecz Miko艂aja Che艂mskiego, herbu Ostoja starosty kurzelowskiego. By艂 on te偶 w艂a艣cicielem W艂odowic, st膮d by膰 mo偶e b艂臋dne informacje w wielu opisach o powrocie zamku do rodu W艂odk贸w.
punktor 1524 r. - Po Miko艂aju, dobra ogrodzienieckie odziedziczy艂 syn Jan, przysz艂y burgrabi krakowski
punktor 1526 r. - nie potrafi艂 on utrzyma膰 zad艂u偶onego maj膮tku, kt贸ry przej膮艂 Seweryn Boner, kt贸rego g艂贸wn膮 siedzib膮 by艂 dw贸r w Balicach pod Krakowem, kt贸ry otrzyma艂 wraz z r臋k膮 Zofii Bethman
punktor lata 1532-47 - Seweryn Boner postanowi艂 zbudowa膰 okaza艂e gniazdo rodowe. Nast膮pi艂a wi臋c ca艂kowita przebudowa zamku - rozebraniu uleg艂y stare mury gotyckie. Powsta艂o wtedy m.in skrzyd艂o p贸艂nocno-zachodnie i po艂udniowe. Wzniesiona zosta艂a Baszta Kredencerska, a istniej膮ca wcze艣niej Skaza艅c贸w podwy偶szona o 2 kondygnacje. oraz wie偶a bramna z now膮 kaplic膮. Warownia sta艂a si臋 okaza艂膮 rezydencj膮 renesansow膮. Bonerowie wyposa偶yli zamek w najcenniejsze przedmioty sprowadzane z zagranicy. Pocz膮tkowo planowano zbudowa膰 kru偶ganki na wz贸r wawelskich, sko艅czy艂o si臋 jednak na drewnianych gankach na wspornikach
punktor lata 1550-60 - syn Seweryna - Stanis艂aw Boner, starosta biecki i kasztelan s膮decki kontynuowa艂 prace. Wzni贸s艂 trzykondygnacyjne skrzyd艂o zachodnie, a od po艂udnia na skale jednokondygnacyjny beluard oraz pi臋ciokondygnacyjn膮 budowl臋 mieszkalno - obronn膮 zwan膮 "Kurz膮 Stop膮". Z jego inicjatywy powsta艂 dziedziniec gospodarczy i przedzamcze otoczone murem.
punktor 1561 r. - wdowa po Stanis艂awie Bonerze - El偶bieta z Jordan贸w Boner wysz艂a za Miko艂aja Lig臋z臋 herbu P贸艂kozic. Aby nie straci膰 Ogrodzie艅ca Bonerowie uzgodnili z Lig臋z膮, 偶e b臋dzie jedynie do偶ywotnio dzier偶awi艂 warowni臋
punktor 1567 r. - wcze艣niej dosz艂o jednak do rozwodu El偶biety i Miko艂aja. El偶bieta w pe艂ni odzyska艂a zamek i rok p贸藕niej ponownie stan臋艂a na 艣lubnym kobiercu z Miko艂ajem Firlejem, kasztelanem bieckim i sekretarzem kr贸lewskim (p贸藕niejszym wojewod膮 krakowskim). Prawdopodobnie to on odpowiada za ostatni element zamku - dziedziniec rycerski z bastej膮
punktor 1587 r. - zamek szturmem zaj臋艂y austriackie wojska arcyksi臋cia Maksymiliana Habsburga wycofuj膮ce si臋 po nieudanym obl臋偶eniu spod Krakowa

Rysunek z 1869 r. z zamkiem
Ogrodzieniec na drzeworycie Kluczewskiego wed艂ug rysunku W. Szernera, K艂osy 1869

punktor 1612 r. - zmar艂a El偶bieta (ponownie owdowia艂a ju偶 w 1600 r.), a zamek odziedziczy艂 syn, r贸wnie偶 Miko艂aj Firlej, wojewoda sandomierski
punktor lata 1649-55 - po latach s艂abego zainteresowania zamkiem dopiero Andrzej Firlej, kasztelan lubelski, rozpocz膮艂 nowe prace budowlane. Wzni贸s艂 m.in. barokow膮 sal臋 marmurow膮 nad beluardem i ozdobi艂 wn臋trza w stylu barokowym
punktor 1655 r. - budowla mocno zniszczona przez Szwed贸w podczas "potopu" nie powr贸ci艂a ju偶 nigdy do dawnej 艣wietno艣ci
punktor 1664 r. - wdowa po Andrzeju Firleju przekaza艂a zamek bratankowi m臋偶a Miko艂ajowi Andrzejowi Firlejowi
punktor 1669 r. - zamek Ogrodzieniec kupi艂 kasztelan krakowski - Stanis艂aw Warszycki i przeprowadzi艂 prace remontowe. Po jego 艣mierci odziedziczy艂 go jego niedorozwini臋ty syn Jan Kazimierz Warszycki, a po nim Micha艂 Warszycki, miecznik koronny i wojewoda sandomierski.
punktor 1695 r. - Barbara Warszyca wnios艂a zamek w wianie Kazimierzowi M臋ci艅skiemu herbu Poraj. Ten r贸d zarz膮dza艂 nim przez 3 pokolenia
punktor 1702 r. - kolejny atak Szwed贸w na Ogrodzieniec pod wodz膮 Karola XII. Warownia zosta艂a kompletnie ograbiona i podpalona
punktor 1784 r. - M臋ci艅scy z braku 艣rodk贸w na utrzymanie sprzedali zamek pods臋kowi krakowskiemu Tomaszowi Jakli艅skiemu.
punktor 1810 r. - zamek zosta艂 ostatecznie opuszczony. Do tego czasu siostra Jakli艅skiego zamieszkiwa艂a jego 艣rodkow膮 cz臋艣膰, gdy jednak i ona zacz臋艂a grozi膰 zawaleniem, przenios艂a si臋 do okolicznego folwarku. P贸藕niejsi w艂a艣ciciele parceli z zamkiem stopniowo go rozbierali, wykorzystuj膮c jako budulec dla innych budowli w okolicy.


Rekonstrukcja lub stary widok zamku ogrodzieniec
Ruiny zamku w Ogrodzie艅cu - Podzamczu w 2. po艂owy XIX w. Litografia N. Ordy

punktor 1835 r. - Antonina z Jakli艅skich Mieroszewska sprzeda艂a ruiny Tomaszowi Gaszy艅skiemu za kwot臋 34 tys. z艂.
punktor po 1860 r. - ziemi臋 wraz z zamkiem kupi艂 Ludwik Koz艂owski. Cz艂owiek ten by艂 wg jednych opracowa艅 miejscowym ch艂opem, wg innych rosyjskim genera艂em. Bardziej prawdopodobna jest jednak inna wersja. Dziedzicem na Podzamczu w 2. po艂owie XX oraz cz艂onkiem Towarzystwa Rolniczego w Kr贸lestwie Polskim z adresem w Ogrodzie艅cu by艂 g贸rno艣l膮ski szlachcic Ludwik Maksymilian Koz艂owski herbu Wie偶a. I to jest zapewne ten nies艂awny Koz艂owski, kt贸ry bez szacunku dla zabytku zacz膮艂 po kilka z艂otych sprzedawa膰 rozbierane mury zamkowe. Bardziej wiarygodna wersja m贸wi, 偶e niszczenie i rozsprzedawanie zamku nast膮pi艂o dopiero po spieni臋偶eniu terenu 呕ydowi Apfelowi. Od tego偶 呕yda ruiny kupi艂a rodzina Wo艂czy艅skich i byli to ostatni prywatni w艂a艣ciciele ruin
punktor 1914 r. - pod zamkiem rozegra艂a si臋 bitwa austriacko - rosyjska, co doprowadzi艂o do kolejnych zniszcze艅. Regularnie dewastowali go te偶 okoliczni mieszka艅cy. Adolf Dygasi艅ski pisa艂 po pobycie w Ogrodzie艅cu w 1912 roku: "bezwzgl臋dnie 艂upi膮 wszystko, co si臋 da na marny parkan, szop臋 zamieni膰...".
punktor 1945 r. - w艂adze PRL znacjonalizowa艂y zamek
punktor 1973 r. - po konserwacji ruiny udost臋pniono zwiedzaj膮cym, kr臋cono tu r贸wnie偶 popularny serial Janosik
punktor 1984 r - brytyjski zesp贸艂 heavymetalowy Iron Maiden wykorzysta艂 ruiny w swoim filmie koncertowym "Live After Death"
punktor koniec XX w. - zamkiem zacz臋艂a zarz膮dza膰 firma Zamek Sp. z o.o.
punktor 2001 r. - na zamku kr臋cono "Zemst臋" Fredry. Na fotkach poni偶ej wida膰 co pozostawi艂a po sobie ekipa re偶ysera tow. Wajdy Andrzeja. By艂y one robione p贸艂 roku po zako艅czeniu zdj臋膰, wcze艣niej pewnie wygl膮da艂o to jeszcze gorzej. Opr贸cz 艣mieci pozostawiono te偶 dekoracj臋, kt贸r膮 mo偶na r贸偶nie ocenia膰, ale faktem jest, 偶e zas艂ania艂a du偶膮 cz臋艣膰 ruin. Szkoda 偶e Wajda nie wykaza艂 si臋 elementarn膮 kultur膮, kt贸ra wymaga by posprz膮ta膰 po sobie...
punktor 2007 r. - zamek przej臋艂a Gmina Ogrodzieniec
punktor 2014 r. - na murze kurtynowym przy dziedzi艅cu gospodarczym odtworzono i udost臋pniono turystom drewniane kru偶ganki. Przez kolejne lata trwa艂y prace remontowe poszczeg贸lnych cz臋艣ci zamku, ale zwiedzanie ca艂y czas by艂o mo偶liwe
punktor 2018 r. - plenery ogrodzienieckie wykorzystano w serialu Wied藕min. Zamek pe艂ni w nim rol臋 kluczowej twierdzy w wojnie Nilfgaardu z kr贸lestwami p贸艂nocy (bitwa pod Sodden). Twierdza strze偶e najw臋偶szego odcinka rzeki Jarugi, oddzielaj膮cej obie strony konfliktu. Zdj臋cia kr臋cono w zamku i okolicznych lasach.

Ogrodzieniec w Wied藕minie
Zamek Ogrodzieniec w serialu Wied藕min

ozdoba
Bonerowie (Bonarowie, Bonairowie)
Ten niemiecki r贸d szlachecki paraj膮cy si臋 bankierstwem przyby艂 na tereny Polski z Wissenburga (obecnie francuska Alzacja) w II po艂owie XV wieku. Pocz膮tkowo Jan i Jakub Andrzej zamieszkali we Wroc艂awiu, ale Jan przeni贸s艂 si臋 do Krakowa, gdzie w 1483 r. otrzyma艂 prawa obywatela miejskiego. Niecodzienny talent i zmys艂 do robienia interes贸w sprawi艂, i偶 Boner bardzo szybko dorobili si臋 ogromnego maj膮tku i wp艂yw贸w w kraju. W 1514 roku uzyska艂 polskie szlachectwo i zosta艂 burgrabim krakowskim. Nast臋pnie zarz膮dc膮 偶up krakowskich i olkuskich, gdzie wprowadzi艂 wiele nowinek technicznych. Potem wykupi艂 starostwa ojcowskie i rabszty艅skie. Spe艂nia艂 ka偶de 偶yczenie kolejnych monarch贸w, a Zygmunt I Stary wprost nie m贸g艂 si臋 bez niego obej艣膰. Dlatego bez przeszk贸d m贸g艂 nabywa膰 zastawione starostwo. Zgromadzi艂 ogromny majtek, kt贸ry pozostawi艂 bratankowi Sewerynowi, bo sam nie mia艂 dzieci.
Seweryn Boner, autor przebudowy zamku ogrodzienieckiego oraz kamienieckiego (w Odrzykoniu), pe艂ni艂 wi臋c wszystkie presti偶owe funkcje po kuzynie i doda艂 te偶 nowe. Lista jego stanowisk obejmowa艂a m.in. burgrabiego krakowskiego, kasztelana bieckiego i s膮deckiego, starosty ojcowskiego, czchowskiego i rabszty艅skiego, 偶upnika krakowskiego. Da艂o mu to miejsce w senacie i bardzo bliskie kontakty z dworem kr贸lewskim, kt贸rego by艂 dostawc膮 i bankierem (m.in. g艂贸wnym dostawc膮 srebra do krakowskiej mennicy). Z bankowych us艂ug Seweryna korzysta艂 nawet cesarz Ferdynand I. W 1540 roku nada艂 mu on arystokratyczny tytu艂 barona. Boner interesowa艂 si臋 kultur膮 i sztuk膮, korespondowa艂 z Erazmem z Rotterdamu. Kierowa艂 przebudow膮 Wawelu, ufundowa艂 o艂tarz w Ko艣ciele Mariackim, pod kt贸rym spocz膮艂.
Franciszek, brat Seweryna, by艂 艂awnikiem s膮du najwy偶szego na Wawelu i znanym mecenasem sztuki Magdalena, siostra Seweryna, zosta艂a dw贸rk膮 kr贸lowej Bony, w 1527 r. po艣lubi艂a litewskiego mo偶now艂adc臋 Stanis艂awa Radziwi艂艂a. W posagu wnios艂a 12 tys. dukat贸w, czyli prawie trzykrotnie wi臋cej ni偶 przeci臋tna c贸rka magnata w 贸wczesnym czasie.
W kolejnym pokoleniu maj膮tek Boner贸w uleg艂 podzia艂om na 4 syn贸w i 1 c贸rk臋 Seweryna Bonera. Wi臋kszo艣膰 odesz艂a od katolicyzmu, a r贸d traci艂 na znaczeniu. Nie mieli potomk贸w (lub dziecko umiera艂o za m艂odu), ani zdolno艣ci przodk贸w, wi臋c fortun臋 rodow膮 odziedziczy艂y inne rodziny, g艂贸wnie Firlejowie.

Portret Bonera
Portret Seweryna Bonera z jego nagrobka



Legendy i podania

Powr贸t na g贸r臋 strony

Z zamkiem zwi膮zana jest legenda o Stanis艂awie Warszyckim - kasztelanie s艂yn膮cym z okrucie艅stwa i ogromnego bogactwa ukrywanego w Ogrodzie艅cu i Dankowie. Z tego powodu by艂 nawet pos膮dzany o konszachty z diab艂em. W ksi臋偶ycow膮 noc pojawia si臋 on pod postaci膮 czarnego psa ci膮gn膮cego 3-metrowy 艂a艅cuch i strze偶e do dzi艣 wielkiego skarbu, kt贸ry ukry艂 w podziemiach. Mia艂 to by膰 posag jego c贸rki Barbary, ale nie dosta艂a ona od niego nawet jednego talara. Wielu pr贸bowa艂o odnale藕膰 ten skarb, ale bezskutecznie.
Podobno Warszycki bardzo brutalne traktowa艂 w艂asne 偶ony i poddanych. Jedn膮 stale ch艂osta艂 na dziedzi艅cu zamkowym na oczach s艂u偶by, a drug膮 o 40 lat m艂odsz膮 za niewierno艣膰 偶ywcem zamurowa艂, a nast臋pnie wysadzi艂 t臋 cz臋艣膰 zamku. To wydaje si臋 ju偶 troch臋 fantastyczne, niemniej jednak zachowa艂a si臋 do dzi艣 grota zwana M臋czarni膮 Warszyckiego, w kt贸rej kasztelan zn臋ca艂 si臋 pono膰 nad swoimi ofiarami.
Warszycki, mimo 偶e by艂 bardzo okrutny to jednak zapisa艂 si臋 w historii Polski pozytywnie. M.in. podkre艣lana jest jego bohaterska obrona Cz臋stochowy przed Szwedami oraz dostarczenie 12 dzia艂 i stada byd艂a obl臋偶onej Jasnej G贸rze. W tamtejszym archiwum zachowa艂a si臋 jego bogata korespondencja z przeorem klasztoru-twierdzy Augustynem Kordeckim. Po oczyszczeniu okolicy z Szwed贸w Warszycki go艣ci艂 u siebie kr贸la Jana Kazimierza z kr贸low膮 Mari膮 Ludwik膮, Stefana Czarnieckiego i wielu senator贸w. Niekt贸rzy twierdz膮, 偶e kasztelan by艂 pierwowzorem postaci sienkiewiczowskiego Kmicica, bo podobnie jak on by艂 patriot膮 i okrutnikiem. Kmicic sko艅czy艂 jako pantoflarz otoczony spokojem, mi艂o艣ci膮 i dobrobytem. Podobnie Warszycki uspokoi艂 si臋 i wi贸d艂 szcz臋艣liwe 偶ycie z Helen膮 ksi臋偶n膮 na Wi艣niczu i Zbara偶u, z kt贸r膮 mia艂 syna na cze艣膰 kr贸la nazwanego Janem Kazimierzem oraz dwie c贸rki.

Inne podanie powi膮zane z zamkiem ogrodzienieckim zamieszczono na stronie Ojcowa

Rekonstrukcja lub stary widok zamku ogrodzieniec
Widok ruin zamku w Ogrodzie艅cu na obrazie Alfreda Schouppe z 1860 r.


Telewizja TVN w programie "Nie do wiary" zaj臋艂a si臋 legend膮 o psie, bo jak si臋 okazuje wielu mieszka艅c贸w Podzamcza podobno naprawd臋 go widzia艂o. I to zar贸wno tych 偶yj膮cych obecnie jak i ich przodk贸w. Mia艂 to by膰 rzekomo du偶y pies z d艂ugim 艂a艅cuchem u szyi. Zasadzka urz膮dzona przez autor贸w programu w postaci kilku specjalistycznych kamer rejestruj膮cych po godzinie 22 wszystko co si臋 dzieje na zamku nie przynios艂a wynik贸w. Jednak w pewnym momencie jedna kamera przesta艂a przekazywa膰 obraz, cho膰 po sprawdzeniu ca艂o艣ci sprz臋tu i okablowania nie znaleziono 偶adnych usterek. Nasuwa si臋 pytanie dlaczego ca艂a operacja nie zosta艂a powt贸rzona nast臋pnej nocy, czy偶by liczono, 偶e piesek wyjdzie do kamery jak na 偶yczenie? Gdyby nast臋pnym razem kt贸ra艣 kamera przesta艂a dzia艂a膰 by艂oby to co najmniej zastanawiaj膮ce. Ekipa "Nie do wiary" nie przeprowadzi艂a jednak kolejnej zasadzki co stawia pod znakiem zapytania jej rzetelno艣膰 (albo przeprowadzi艂a tylko zn贸w bez rezultatu i o tym nie wspomnia艂a). Wydaje si臋 wi臋c, 偶e awaria kamery mog艂a zosta膰 spreparowana, aby w programie znalaz艂 si臋 jaki艣 tajemniczy motyw.


Stary drzeworyt z Ogrodzie艅cem
Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu na drzeworycie sztorcowym z 1871 r.



Informacje praktyczne



ADRES I KONTAKT
punktorZamek Ogrodzieniec - ul. Zamkowa 28, Ogrodzieniec聽Podzamcze
tel. +48 32 67 32 220  (informacja),   +48 32 67 32 285  (kasa) kliknij, aby zadzwoni膰

CZAS
punktor Ogl膮dni臋cie ruin zajmuje ok. 90 minut, ale warto te偶 przej艣膰 si臋 艣cie偶k膮 dooko艂a zamku (+ 20 minut).

WST臉P
punktor Wst臋p p艂atny - 21 z艂 (15 z艂 ulgowy). Otwarty codziennie, w sezonie od 9.00 do 20.00, poza sezonem kr贸cej. Dost臋pne s膮 r贸wnie偶 bilety 艂膮czone na Zamek Ogrodzieniec + pobliski Gr贸d Bir贸w.

Poniewa偶 informacje o godzinach otwarcia, a przede wszystkim cenach bilet贸w szybko si臋 dezaktualizuj膮, sprawd藕 je na stronie oficjalnej opisywanego zamku/dworu:
Zamek w Ogrodzie艅cu - Podzamczu

INNE
punktor Zamek w Ogrodzie艅cu - Podzamczu w portalu promuj膮cym turystyk臋 rodzinn膮 "Wakacje z dzieciakiem" - relacje ze zwiedzania obiektu z dzie膰mi


Fotografia lotnicza Ogrodzie艅ca
Zamek w Ogrodzie艅cu na zdj臋ciu lotniczym z okresu mi臋dzywojennego



Po艂o偶enie i dojazd


艢rodkowa Jura Krakowsko-Cz臋stochowska, wschodnia cz臋艣膰 woj. 艣l膮skiego. 8 km na po艂udniowy wsch贸d od Zawiercia. Zobacz na mapie Jury lub woj. 艣l膮skiego.
Parking dla samochod贸w znajduje si臋 nieca艂e 5 minut drogi od zamku.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N50.45316389掳, E19.55222778掳
format DM (stopnie, minuty):   50掳 27.1898334'N, 19掳 33.1336668'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   50掳 27' 11.39''N, 19掳 33' 08.02''E 



Zdj臋cie ruin sprzed 1915 r.
Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu - widok od zachodu na zdj臋ciu sprzed 1915 r.


Bibliografia



punktor Borkowski Jacek - Orle Gniazda Jury Krakowsko Cz臋stochowskiej
punktor Fidura Jolanta - Zamki i inne warownie wy偶yny krakowsko-cz臋stochowskiej
punktor Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktor Jurasz Tomasz - Zamki i ich tajemnice
punktor Kaczy艅scy Izabela i Tomasz - Polska - najciekawsze zamki
punktor Kajzer Leszek, Ko艂odziejski Stanis艂aw, Salm Jan - Leksykon zamk贸w w Polsce
punktor Kornecki Marian - Zamki i dwory obronne ziemi krakowskiej
punktor Rogi艅ski Ryszard - Zamki i twierdze w Polsce - historia i legendy
punktor Sypek Robert - Zamki i obiekty warowne Jury Krak.-Cz臋st.

Stara poczt贸wka z zamkiem
Podobny widok zamku jak wy偶ej na poczt贸wce z pocz膮tku XX wieku



Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Ogrodzieniec - Widok od p艂n.-wsch. Ogrodzieniec - Zamek zza ska艂 od wschodu Ogrodzieniec - Brama na przedzamcze Ogrodzieniec - Wjazd do zamku w艂a艣ciwego przez otworzon膮 ma艂膮  fos臋 i most. Ogrodzieniec - Wie偶a bramna Ogrodzieniec - Dziedziniec g艂贸wny Ogrodzieniec - Dziedziniec g艂贸wny z g贸ry Ogrodzieniec - Kurza Stopa z g贸ry i Baszta Kredencerska Ogrodzieniec - W Kurzej Stopie Ogrodzieniec - Przyziemie ze strzelnicami w Kurzej Stopie Ogrodzieniec - Odtworzone kru偶ganki na dziedzi艅cu gospodarczym Ogrodzieniec - Kru偶ganek dziedzi艅cu gospodarczym Ogrodzieniec - Dziedziniec gospodarczy z odtworzonych kru偶gank贸w Ogrodzieniec - Najstarsze skrzyd艂o p贸艂nocne Ogrodzieniec - Bok wie偶y bramnej widziany ze skrzyd艂a p贸艂nocnego Ogrodzieniec - Przedzamcze z droga wjazdow膮 do zamku w艂a艣ciwego Ogrodzieniec - Widok na ska艂ki z 'Wielb艂膮dem' nad przedzamczu Ogrodzieniec - Widok z zamku na G贸r臋 Bir贸w z grodem Ogrodzieniec - Ska艂ki a mi臋dzy nimi katownia Warszyckiego Ogrodzieniec - Izba tortur w katowni Warszyckiego
Zdj臋cia wykonane wiosn膮 2014

Zamek Ogrodzieniec - Widok z ulicy od zachodu Zamek Ogrodzieniec - Widok zza mur贸w od strony p艂d. Zamek Ogrodzieniec - Widok od po艂udniowego-zachodu. Od prawej: Kurza Stopa, Baszta Kredencerska, skrzyd艂o renesansowe Zamek Ogrodzieniec - Mury zamkowe od po艂udnia Zamek Ogrodzieniec - Wie偶a  Kredencerska Zamek Ogrodzieniec - Widok z dziedzi艅ca dolnego na zamek g贸rny Zamek Ogrodzieniec - Widok z zewn膮trz od zachodu Zamek Ogrodzieniec - Baszta na dziedzi艅cu dolnym Zamek Ogrodzieniec - Wschodni mur obwodowy z bram膮 Zamek Ogrodzieniec - Wschodni mur obwodowy i ska艂a w kszta艂cie wielb艂膮da Zamek Ogrodzieniec - Zamek zza ska艂y 'Wielb艂膮d' Zamek Ogrodzieniec - Ska艂y przy zamku Zamek Ogrodzieniec - Mur 艂膮cz膮cy dwie ska艂y Zamek Ogrodzieniec - Wapienny ostaniec przy dziedzi艅cu Zamek Ogrodzieniec - Kolejny wapienny ostaniec przy dziedzi艅cu Zamek Ogrodzieniec - Malownicza ska艂a przy zamku
Zdj臋cia wykonane wiosn膮 2009

Zamek Ogrodzieniec - Widok od po艂udnia Zamek Ogrodzieniec - Wie偶a bramna do zamku w艂a艣ciwego Zamek Ogrodzieniec - G艂贸wny dziedziniec zamku, jest tu nawet stylowa knajpka Zamek Ogrodzieniec - Basza Kredencerska Zamek Ogrodzieniec - Resztki zabudowy skrzyd艂a p贸艂nocnego Zamek Ogrodzieniec - Skrzyd艂a: zachodnie i p艂n.-zachodnie Zamek Ogrodzieniec - Najwy偶sze kondygnacje skrzyd艂a p艂n.-zach Zamek Ogrodzieniec - Dziedziniec gospodarczy. Zamek Ogrodzieniec - I zn贸w efektowne ska艂ki i wkomponowane w nie mury z katowni膮 Warszyckiego
Zdj臋cia wykonane: latem 2001, a poni偶ej jesieni膮 2002 po nakr臋ceniu przez Wajd臋 "Zemsty"

Zamek Ogrodzieniec - Rekwizyty i 艣mieci po Zem艣cie Zamek Ogrodzieniec - Rekwizyty i 艣mieci po Zem艣cie Zamek Ogrodzieniec - Rekwizyty i 艣mieci po Zem艣cie
Zamek Ogrodzieniec - Rekwizyty i 艣mieci po Zem艣cie Zamek Ogrodzieniec - Rekwizyty i 艣mieci po Zem艣cie Zamek Ogrodzieniec - Rekwizyty i 艣mieci po Zem艣cie


Materia艂y wideo


Zamek Ogrodzieniec z drona 4K




Zamek Ogrodzieniec Jesieni膮 z Drona 4K




Zamek Ogrodzieniec - XVI Najazd Barbarzy艅c贸w




Zamek w Ogrodzie艅cu zim膮 z drona 2019



Noclegi


Rekonstrukcja lub stary widok zamku ogrodzieniec
Dwa stare zdj臋cia zniszczonej bramy do zamku w艂a艣ciwego. Z 1911 r. autorstwa Juliusza Dzier偶anowskiego oraz z 1896 r. J贸zefa P. Dzieko艅skiego. Mi臋dzy herbami wida膰 zaginion膮 tablic臋 fundacyjn膮 Boner贸w

punktor Podzamcze - Hotel "Boner", ul. Wojska Polskiego 21, tel. (032) 673 21 45, 673 22 20
punktor Podzamcze - Pok. Go艣c. "Karczma Jurajska", Plac Jurajski 1, tel. (032) 67 32 079, gsm 501 172 273
punktor Podzamcze - Pok. Go艣cinne "BAJM", ul. Wojska Polskiego 41a, tel. (032) 67 32 866, gsm 505 101 989
punktor Podzamcze - Pok. Go艣cinne "SKALNY" oraz pole namiotowe, ul. Partyzant贸w 8, tel. (032) 67 33 317
punktor Podzamcze - Agroturystyka-Halina Pilarczyk, ul. Ska艂kowa 4, tel. (032) 67 33 166
punktor Podzamcze - Gospodarstwo agroturystyczne, ul. Wojska Polskiego 2, tel. (032) 67 32 102
punktor Podzamcze - Agroturystyka-El偶bieta Stefa艅ska, ul. Zamkowa 15, tel. (032) 67 33 196
punktor Zawiercie - OSiR, ul. Moniuszki 10, tel. (032) 672 23 32
punktor Zawiercie - Hotel Putek, ul. Paderewskiego 61, tel. (032) 671 56 10

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Re: imprezy na zamku       Autor:  zed      Data:  2011-10-09 18:13:37
    polecam imprezy na zamku w Chudowie
  • Re: Jeszcze w sprawie tandety na zamkowym dziedzi艅cu       Autor:  Morski Jerzy.      Data:  2011-09-25 21:43:13
    Moim zdaniem tak偶e nie powinno tam si臋 sprzedawa膰 tego syfu ... owszem mo偶e by膰 sprzeda偶 jakiej艣 zbroi ale tam ju偶 si臋 sprzedaje nawet baloniki, zabawki (pseudo) po prostu chi艅skie g艂upoty.     Zgadzam si臋 tak偶e z lud藕mi co pisz膮 偶e Ci ludzie z tego 偶yj膮 ... ale skoro tam pracuj膮 mo偶e znale藕liby inn膮 prac臋 w tym samym miejscu - op艂acan膮 z innych 藕r贸de艂. Mo偶e tam zrobi膰 jakie艣 scenki rodzajowe, mo偶e zaciekawi膰 jak膮艣 histori膮, nawet co艣 wymy艣li膰 walki rycerzy o kr贸lewn臋 ... brak wyobra藕ni ? Jakbym by艂 w艂a艣cicielem co艣 bym wymy艣li艂. I Ci ludzie zamiast handlowa膰 szajsem byli by przebrani za mieszka艅c贸w tego zamku i robili niez艂e show - za kt贸re ludzie by p艂acili i ch臋tnie ogl膮dali.     Obok jest zamek bobolice - tam jeszcze gorsza kicha. Szkoda 偶e tak ma艂o mo偶na si臋 dowiedzie膰 i zobaczy膰 poza niszczej膮cymi murami i chi艅skimi zabawkami.     Tutaj chyba jest potrzebna wsp贸艂praca w艂adzy publicznej z w艂a艣cicielami i jako艣 to ogarn膮膰.
  • Re: imprezy na zamku       Autor:  turystka      Data:  2011-05-27 10:10:03
    Barba偶y艅cy 2011 to wielka klapa, poziom 偶enuj膮cy, pomy艣le膰 偶e jeszcze 3-4 lata temu by艂a to jedna z najwi臋kszych imprez w   kraju.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2024 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.