Możesz ocenić: Olszanica (woj. podkarpackie) - Szlachecki dwór obronny całkowicie przebudowany w pałac
Opis i stan obecny
W bieszczadzkiej wsi Olszanica podziwiać można piękny romantyczny pałacyk, zamieniony na ośrodek wczasowy (dostępny dla ogółu turystów). Obiekt posiada wieżę z kopułą, którą ozdobiono 4 małymi wieżyczkami.
Całość otoczona jest sporą i nadal nawodnioną fosą, jest też staw, na którym można popływać rowerem wodnym oraz basen.
Obok głównego budynku stoją zabudowania dworskie - oficyna i kuźnia.
Choć obecne założenie powstało na początku XX wieku, to murowany dwór obronny istniał tu już prawdopodobnie w XVI wieku, a na pewno w XVII. Podobnie jak pałacyk posiadał wieżę,
a prócz fosy dodatkowo otoczony był wałem z parkanem. Z jednej strony pałacyku do dzisiaj zobaczyć można resztki ziemnego bastionu co pozwala przypuszczać,
że obiekt posiadał nowoczesne fortyfikacje. Wjazd prowadził przez most zwodzony i basztę bramną. Patrząc na zdjęcia lotnicze można dostrzec jeszcze jeden bastion ziemny, przy stawie.
Na elewacji pałacyku widnieje herb Szreniawa, choć nie natrafiłem na właścicieli obiektu legitymujących się tym herbem. Co prawda Kmitowie herbu Szreniawa byli pierwszymi poświadczonymi właścicielami wsi, ale było to jeszcze w XV w.
Aktualizacja. Ośrodek wczasowy przestał być dostępny dla ogółu. Należy obecnie do Służby Więziennej i może to powodować utrudnienia w zwiedzaniu.
Zdjęcie z lotniczego skanowania laserowego terenu dworu w Olszanicy. A - pałac, B - fosa, C - bastion ziemny, D - nasyp w typie ziemnego bastionu (?), E - staw
Plany i rekonstrukcje
Teren dworu w Olszanicy na mapie z ok. 1770 roku. Widać, że wyspa była większa, bo mieściła aż 5 budynków
Teren Olszanicy na mapie z ok. 1860 roku. Wyspa dworska opustoszała, tylko przy bastionie ziemnym jakiś mały obiekt.
Obecny pałacyk jeszcze nie powstał. Po wschodniej stronie widać zabudowę folwarczną.
Historia, wydarzenia
Wiadomo, że w XV wieku Olszanica należała do Kmitów i już wtedy istniał tu pierwszy drewniany dwór obronny. Co do początków dworu murowanego z basztą, to nie ma tu jasności. Na pewno stał w początku XVII stulecia.
Wzniesiono go jednak prawdopodobnie wcześniej - w I połowie XVI w., a następnie chyba rozbudowano o fortyfikacje bastionowe.
Po Kmitach okolica należała do Tarłów, Mniszchów, Stadnickich i Jordanów. Stefania Jordan wyszła za Antoniego Juścińskiego, który w 1905 r. postawił na miejscu zrujnowanego dworu zachowany do dziś eklektyczny pałacyk z obszernym parkiem krajobrazowym i kamiennym mostkiem. Obiekt służył jako pensjonat wczasowy do wybuchu II wojny św.
Od inwazji sowieckiej na Polskę w 1939 r. stacjonowało tu ruskie wojsko. W 1941 r. do Olszanicy wkroczyli Niemcy. Po wojnie na terenie dworskim funkcjonowała placówka Wojsk Ochrony Pogranicza. Potem placówka Zarządu PGR w Rzeszowie, a w latach 70-tych XX w. oddano go Ministerstwu Sprawiedliwości. Rezydencja olszanicka została przebudowana i zamieniona w 1985 r. na ośrodek wypoczynkowy Służby Więziennej.
W czerwcu 2012 r. pałac przejęła Podkarpacka Instytucja Gospodarki Budżetowej CARPATIA w Rzeszowie i nowa oficjalna nazwa całego obiektu brzmiała: Ośrodek Konferencyjno–Wypoczynkowy "Pałac Biesa". Był on otwarty dla wszystkich i działał jako hotel. W 2018 r. zmieniono nazwą na OKW Pałac w Olszanicy.
W 2020 r. ośrodek powrócił do Służby Więziennej, aktualnie funkcjonuje tu Ośrodek Doskonalenia Kadr Służby Więziennej.
Legendy i podania
Z zameczkiem w Olszanicy związana jest opowieść o siedemnastoletniej Mariannie Mniszchównie, która w połowie XVII w. zakochała się w służącym - dowódcy milicji nadwornej swojego ojca. Gdy okazało się, że jest w ciąży, jej kochanek uciekł przed gniewem rodziców Marianny do Kozaków. Zrozpaczona matka postanowiła odesłać córkę w jakieś odosobnione miejsce do czasu porodu, a potem oddać komuś dziecko na wychowanie. Wybrano Olszanicę, gdzie raczej rzadko bywano, a Marianna w ogóle nie była tam znana, mogła więc uchodzić za krewną zarządcy majątku. Marianna spędzała czas we dworze obronnym w samotności. Popadała w coraz większą depresję, ludzie widywali ją spacerującą po parku w niebieskiej sukni i nikt nie wiedział kim jest. Rankiem pewnego dnia odnalezioną jej ciało martwe, popełniła samobójstwo. Podobno mieszkańcy wioski jeszcze długo widzieli jej postać w niebieskiej sukni przechadzającą się po parku w księżycowe noce z bukietem róż w dłoni. Pojawianie się ducha ustało dopiero po przebudowie dworu obronnego w obecny pałacyk, co tłumaczy się tym, iż jej dusza znalazła wreszcie miejsce w niebie.
Południowo-wschodnia część woj. podkarpackiego. 10 km na wschód od Leska. Zobacz na mapie.
Pałacyk stoi tuż przy drodze, jadąc z Leska po lewej stronie.
Współrzędne geograficzne:
Otwórz w: Google Maps, Bing Maps, Openstreet Maps
format D (stopnie): N49.47578611° E22.44796944°
format DM (stopnie, minuty): 49° 28.5471666'N 22° 26.8781664'E format DMS (stopnie, minuty, sekundy): 49° 28' 32.83''N 22° 26' 52.69''E
Bibliografia
Piórecki Jerzy - Zabytkowe ogrody i parki województwa rzeszowskiego
Libicki Piotr - Dwory i pałace wiejskie w Małopolsce i na Podkarpaciu
Polakowski Sylwester - Pozostałości założeń dworskich województwa podkarpackiego
Galeria zdjęć
Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.
Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w serwisach noclegowych.
Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne!
Miniforum
Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.
Ostatnie wpisy
opinia o pobycie Autor: jg Data: 2019-05-17 09:20:09
Piszę jako organizator 4 dniowego zjazdu okolicznościowego grupy 46 osób w miesiącu kwietniu 2019 roku.
Negocjacje terminu i kosztów pobytu w Ośrodku oceniam bardzo dobrze.Pani kierownik była osobą bardzo otwartą na różnego rodzaju propozycje z mojej strony, a ustalone warunki pobytu zostały zrealizowane w 100%. Miałem całkowitą swobodę w przydziale poszczególnych osób do pokoi wg. wcześniej przekazanej mi specyfikacji. Uzgodnione menu na uroczystą kolację było bez zastrzeżeń co do ilości, a estetyka podania jak i oczywiście wyborny smak potraw spotkały się z dużym uznaniem uczestników. Podobną ocenę wystawili uczestnicy Zjazdu wszystkim posiłkom,mimo tego, że w jednym dniu obiadokolacja była bardzo późno ze względu na późny powrót z wycieczki do Lwowa.Zarówno pokoje, sala udostępniona na spotkanie uczestników jak i wszystkie obiekty oraz otaczający teren bardzo czyste i ładnie utrzymane. Zarówno położenie jak i atmosfera panująca w Ośrodku budziły najwyższe uznanie.
Koszty jakie ponieśliśmy w związku z pobytem adekwatne do ceny, a fakt, że wszyscy uczestnicy byli bardzo zadowoleni i nikt nie narzekał, że było drogo - najlepiej świadczy o rozsądnym podejściu kierownictwa Ośrodka do gości.
Pani kierownik i całemu personelowi wyrazy uznania i serdeczne dzięki oraz powodzenia w dalszej pracy, którą sprawiacie wielką frajdę oswobom, które decydują się na przyjazd do Ośrodka w Olszanicy.
Wszystkim tym, którzy planują pobyt w Bieszczadach, zarówno w dużych grupach jak i rodzinnie oraz indywidualnie bardzo polecam Pałac Biesa w Olszanicy.
Nazwa Ośrodek Konferencyjno-Wypoczynkowy dokładnie oddaje jego charakter i funkcjonalność.
Re: Wesele Autor: Elżbieta Data: 2013-07-03 20:54:08
Tak, przeżyłam swoje wesele w tym miejscu(2 tyg. temu). Nie źałuję swej decyzji (goście również) PAŁAC BIESA TO DOSKONAŁE MIEJCE NA TAKĄ IMPREZĘ. Piękne wnętrza, urokliwy park, przemiła obsługa, bardzo dobre jedzenie, przepyszne ciastka i ciasteczka.
POLECAM wszystkim, którzy szukają wyjątkowego miejca na wesele!
Re: ZMIANY Autor: Ania Data: 2013-01-19 18:35:25
Pałac Biesa to cudowne miejsce!Niesamowity klimat i wystrój Pałacyku zrobiły na nie wrażenie. Obsluga bardzo miła, pokoje także przyjemne i całkiem wygodne, a jedzonko PYCHA!
Pozdrawiam bardzo miłą obsługę kuchni!
(c) 2001-2024 bd - Kontakt - Polityka Prywatności Wszelkie prawa do własnych zdjęć i tekstów zastrzeżone, nie mogą być one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opisów.
Wykryto blokadę reklam :-(
ZamkoMania.pl to prywatny, niezależny serwis historyczno-krajoznawczy. Nie finansuje nas żadna firma ani instytucja. Pozwalając na wyświetlenie paru nienarzucających się reklam wspierasz nasze dalsze funkcjonowanie i aktualizację informacji.
Dlatego prosimy o wyłączenie blokowania reklam na tej stronie (instrukcja jak to zrobić w: AdBlock, Adblock Plus, Ghostery, uBlock Origin).