Ocena zabytku


Możesz ocenić:
Pieniężno (woj. warmińśko-mazurskie) - Średniowieczny zamek kapituły warmińskiej, później przebudowany

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
Średnia ocena: 3.2 na 5. Głosów: 42 3 stars
           
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
Średnia ocena: 3.3 na 5. Głosów: 31 3.5 stars
           
 


Opis i stan obecny


Ruiny zamku w Pieniężnie znajdują się na stromym cyplu nad rzeką Wałszą w dawnym północno-wschodnim krańcu miasta i bezpośrednim sąsiedztwie kościoła. Warto widzieć, że nazwa Pieniężno funkcjonuje dopiero od 1947 roku, wcześniej miasto zwało się Melzak lub Mehlsack. Zamek był włączony do miejskich fortyfikacji, nie był od niego niczym oddzielony i nie posiadał żadnej wieży. Składał się z czterech skrzydeł, z głównym i reprezentacyjnym od zachodu, które posiadało dwa piętra. Ten właśnie budynek zachował się do naszych czasów najlepiej, choć po licznych przebudowach. Ma plan prostokąta, zbudowany jest z cegły na kamiennej podmurówce. W wielkiej sali można podobno zobaczyć bogato profilowane stropy z malowidłami z XVIII w. oraz belkę z napisem "Anno 1674". Piwnice ze sklepieniami kolebkowymi i krzyżowymi wciąż mają charakter gotycki. Niestety nie można tego wszystkiego oglądnąć, ponieważ do środka nie ma wejścia.
Boczne skrzydła zamkowe były niższe o jedną kondygnację. Do dzisiaj przetrwało w ruinie tylko północne. Jest mocno zarośnięte, ale warto przedrzeć się ścieżką przy złączeniu obu budynków. Radzę tylko ubrać się tak, aby nogi były zakryte. Jest tam sporo gruzu i resztek murów wraz z wejściem do piwnicy. Widać, że dewastacja tego budynku stale postępuje. Całość dopełniała część wschodnia z budynkami gospodarczymi (stajnie i spichlerze) oraz przejazdem bramnym usytuowanym bliżej skrzydła południowego. Obecnie nie ma po nich śladu.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku piotrowice
Panorama Pieniężna z zamkiem (biały budynek koło kościoła) na pocztówce z 1916 r.



Plany i rekonstrukcje



Plan zamku piotrowice
Plan Pieniężna w 1826 r. Zamek na czerwono, obok kościół


Historia, wydarzenia

Powrót na górę strony

Zmagania z Krzyżakami
Pieniężno było pierwszym zamkiem biskupów warmińskich opanowanym przez Krzyżaków podczas wojny trzynastoletniej. Część mieszkańców bez zgody burmistrza otworzyła bramy przed wielkim szpitalnikiem Henrykiem Reuss von Plauenem. Polskie oddziały szybko jednak przystąpiły do odbicia miasta i zamku. Sprzyjający im burmistrz bohatersko podpalił własny dom, co było sygnałem do ataku. Pieniężno zostało zdobyte, a 60-osobowa załoga krzyżacka wzięta do niewoli. Niestety od domu burmistrza ogień rozprzestrzenił się na inne budynki. Spaliło się całe miasto wraz z zamkiem, a wg danych krzyżackich zginęło 500 mieszkańców.
Także podczas ostatniej wojny z zakonem w 1520 roku mieszczanie sprzyjali Krzyżakom. Donieśli wielkiemu mistrzowi Albrechtowi, że polska załoga złożona głównie z czeskich zaciężnych jest dość słaba. Ten wyruszył więc nocą 12 marca na czele 2000 ludzi. Obrońcy pod dowództwem Jana Kostelaka i Wawrzyńca Bieniaszewskiego walczyli bardzo dzielnie, ale po rozbiciu murów miejskich ich los był przesądzony. Schronili się jeszcze w zamku i bronili do końca. Zginął Kostelak i 200 ludzi.
Pierwsza strażnica kapituły warmińskiej powstała w XIII wieku. Posiadała ona ziemne fortyfikacje z fosą oraz palisadą od strony miasta. Budowę zamku jako siedziby komornika kapituły rozpoczęto na początku XIV wieku. Na początku składał się z dwukondygnacyjnego skrzydła zachodniego oraz budynków gospodarczych z przejazdem bramnym od wschodu. Niedługo później główny budynek nadbudowano o jedno piętro i dobudowano boczne skrzydła południowe i północne. Wcześniej na miejscu zamku znajdował się gród Prusów - Melcekuke.
punktorok. 1302 r. - początek budowy zamku w Pieniężnie
punktorok. poł. XIV w. - nadbudowa i rozbudowa warowni o nowe skrzydła
punktor1414 r. - zamek jak i miasto zostały zniszczony podczas wojny polsko - krzyżackiej
punktor1455 r. - podczas wojny trzynastoletniej miasto poddało się Krzyżakom, a sam zamek spłonął w czasie odbicia miasta przez Polaków
punktorI poł. XVI w. - administratorem Pieniężna był Mikołaj Kopernik. Zamek był ośrodkiem skąd Kopernik wyjeżdżał na lokacje okolicznych wsi. Na pewno przebywał tu w październiku 1518 r. i w marcu 1519 r.
punktorlata 1589-1599 - zarządcą zamku był książę Siedmiogrodu Andrzej Batory, bratanek króla Stefana
punktor1626 r. - zamek Pieniężno zajęli Szwedzi
punktor1627 r. - odbił go hetman Stanisław "Rewera" Potocki, ale wkrótce ponownie przybyli Szwedzi i warownia została spalona oraz częściowo zburzona
punktorok 1640 r. - odbudowa w stylu barokowym. Powstały m.in. barokowe szczyty, obiekt stracił cechy obronne
punktorXIX i XX w. - kilka przebudów spowodowało w dużej mierze utratę gotyckiego i barokowego charakteru głównego budynku
punktorok. 1870 r. - ze względu na zły stan rozebrano skrzydło wschodnie i południowe budowli. Pozostałe skrzydła przebudowo na potrzeby administracji i sądu zaborcy pruskiego

Rekonstrukcja lub stary widok zamku piotrowice
Pocztówka z 1921 z mostem kolejowym, zamkiem i kościołem

punktorlata 1920-31 - przeprowadzono remont skrzydła zachodniego umieszczając w nim szkołę i niewielkie muzeum regionalne
punktor1945 r. - zamek został spalony i zdewastowany
punktor1958 r. - rozpoczęto prowizoryczną konserwację zachowanych ruin w Pieniężnie
punktor2000 r. - miasto sprzedało obiekt prywatnemu inwestorowi, który jednak wbrew umowie nie przeprowadził żadnych prac remonotowych
punktor2014 r. - Sąd Rejonowy w Braniewie nakazał zwrot ruin miastu
punktor2020 r. - Pieniężno ponownie szuka inwestora, który przywróci zabytkowi dawną świetność

Rekonstrukcja lub stary widok zamku piotrowice
Widok na oba budynki zamkowe na pocztówce z 1917 r.



Informacje praktyczne


KONTAKT
punktorbrak

CZAS
punktor Pobieżne oglądnięcie trwa ok. 20 min.

WSTĘP
punktor Wolny, wnętrza zamknięte.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku piotrowice

Rekonstrukcja lub stary widok zamku piotrowice
Na górze zamek Pieniężno w latach 70-tych XX wieku na zdjęciu Wacława Górskiego, a poniżej na zdjęciu z 1939 r.



Położenie i dojazd

Powrót na górę strony

Na północny zachód od centrum woj. warmińsko-mazurskiego. 30 km na południowy wschód od Braniewa, 55 km na wschód od Elbląga. Zobacz na mapie.
Ruiny zamku stoją w rynku przy neogotyckim kościele świętych Piotra i Pawła. Należy więc kierować się na wysoką wieżę kościelną. Jadąc samochodem można jechać na oznaczoną ścieżkę przyrodniczą "Dolina rzeki Wałszy". Przy jej początku parkujemy samochód i idziemy schodkami przy kościele do góry.

GPS
Współrzędne geograficzne:

Otwórz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N54.233588°, E20.123648°
format DM (stopnie, minuty):   54° 14.01528'N, 20° 7.41888'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   54° 14' 00.92''N, 20° 07' 25.13''E 



Bibliografia



punktorCzubiel Lucjan - Zamki Warmii i Mazur
punktorHaftka Mieczysław - Zamki krzyżackie w Polsce. Szkice z dziejów
punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorKajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce

Rekonstrukcja lub stary widok zamku piotrowice
Zamek na zdjęciu z 1925 r., przed remontem


Fotogaleria


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.

Pieniężno - Główny budynek zamku Pieniężno - Zrujnowane skrzydło północne i fragment zachodniego Pieniężno - ragment skrzydła północnego Pieniężno - Piwnica w skrzydle zachodnim Pieniężno - Wnętrze piwnicy w skrzydle zachodnim Pieniężno - Mury skrzydła północnego od strony zewnętrznej Pieniężno - Wnętrze skrzydła zachodniego zrobione przez dziurę w murze Pieniężno - Mury zamkowe Pieniężno - Mury zamkowe
Zdjęcia wykonane: latem 2004


Materiały wideo


TV Kopernik  - Zamek Pieniężno szuka właściciela



Noclegi


punktorPieniężno - Agroturystyka Helena Misiło, ul. Szkolna 1c, tel. (055) 243 65 43
punktorPieniężno - Schronisko PTSM kat. III (tylko wakacje), ul. Ornecka 8, tel. (055) 243 60 15

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowości lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online są zwykle atrakcyjniejsze niż rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Bractwo rycerskie zamku pienięzno       Autor:  ROBERT FLONT      Data:  2013-11-08 08:38:10
    STARY TEN POST,ale:kto nie szuka ten błądzi!?Szukaj chłopie szansy,ale zacznij od braku błedów w pisach.Ja po 14 latach w Anglii robie ich mniej.Zacznij od nauczycieli historii,lub/i ludzi na tyle zammożnych by pare strojów zakupic/sfinansować wykonanie.W L.W. są grupy rekonstruktorów oparte w jakimś stopniu o nauczyciela historii Doktora Sławomira Skowronka
  • Re: Bractwo rycerskie zamku pienięzno       Autor:  wojownik      Data:  2012-01-23 22:01:10
    No jestem jak coś pisać.  
  • Re: Re: Re: Bractwo rycerskie zamku pienięzno       Autor:  hitek      Data:  2011-08-19 03:53:00
    hahah kamil :D toć to stare posty są :P





Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej

(c) 2001-2021 bd - Kontakt - Polityka Prywatności
Wszelkie prawa do własnych zdjęć i tekstów zastrzeżone, nie mogą być one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opisów.