Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Pilica (woj. 艣l膮skie) - Szlachecki zamek-pa艂ac bastionowy

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
4.5 stars
艢rednia ocena: 4.4 na 5. G艂os贸w: 184

       
    
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
4 stars
艢rednia ocena: 4.0 na 5. G艂os贸w: 171

       
    
 


Opis i stan obecny


Zamek w Pilicy ma dzi艣 kszta艂t klasycystycznego pa艂acu otoczonego pot臋偶nymi fortyfikacjami bastionowymi. Gdy odwiedza艂em pa艂ac by艂 on w艂asno艣ci膮 prywatn膮 i przed wej艣ciem do parku ustawione by艂y znaki ostrzegawcze, wygl膮da艂o 偶e tury艣ci nie s膮 tu mile widziani, ale po wej艣ciu nikt nie robi艂 偶adnego problemu. Bramy do parku strzeg膮 dwie kordegardy. Jedna jest ca艂kiem zdewastowana, a druga zamieszkiwana. Podobnie jest z oficynami bocznymi. Stoj膮ca po lewej stronie pa艂acu oficyna - wozownia wygl膮da jakby mia艂a si臋 lada dzie艅 zawali膰. Przeciwleg艂y budynek, czyli druga oficyna, jest w lepszym stanie, zamieniona na kamienic臋 mieszkaln膮. W urokliwym, 10-hektarowym parku z XVIII wieku ro艣nie wiele starych drzew, posiada on od 1949 r. status zabytku sztuki ogrodniczej. Mo偶na w nim zobaczy膰 m.in. lip臋 kr贸lowej El偶biety z Pileckich Granowskiej (偶ony kr贸la W艂adys艂awa Jagie艂艂y) o 6-metrowym obwodzie, fontann臋 z rze藕bami s贸w, (oryginalne by艂 w ich miejscu s艂o艅) oraz po bokach wej艣cia do pa艂acu dwa sfinksy. Sam pa艂ac jest w fatalnym stanie, wi臋c do 艣rodka wst臋pu nie ma. W czterech skrzyd艂ach otaczaj膮cych dziedziniec znajdowa艂o si臋 niegdy艣 40 pomieszcze艅. Niekt贸re komnaty mia艂y bogate dekoracje i wyposa偶enie. Sala rycerska/balowa na I pi臋trze z d臋bow膮 pod艂og膮, 6 wielkim czterocz臋艣ciowym lustrami i portretami w艂a艣cicieli zamku, sala kredensowa z drewnianym sufitem, jadalnia z sufitem kasetonowym.

Rezydencj臋 nale偶y obej艣膰 dooko艂a, aby przyjrze膰 si臋 umocnieniom, b臋d膮cym jednym z cenniejszych zabytk贸w polskich fortyfikacji. Szczeg贸lnie od strony p贸艂nocnej wida膰 bardzo efektowne mury kurtynowe i bastiony. Tam te偶 jest druga brama, a w艂a艣ciwie dwie bramy, bo w XIX wieku przesuni臋to nieco pierwotny wjazd od p贸艂nocy. Usypano tu r贸wnie偶 kopiec ku czci powsta艅c贸w styczniowych. Je艣li brama p贸艂nocna by艂aby zamkni臋ta, mo偶na tu dosta膰 si臋 drog膮 obok ko艣cio艂a farnego, potem przy cmentarzu skr臋ci膰 w poln膮 drog臋 w lewo i doje偶d偶amy pod same fortyfikacje.
Mury s膮 te偶 widoczne od strony wewn臋trznej pa艂acu, ale poniewa偶 teren rezydencji jest nieco podwy偶szony to wydaj膮 si臋 one znacznie ni偶sze ni偶 s膮 w rzeczywisto艣ci. W sumie pa艂ac otaczaj膮 fortyfikacje na planie prostok膮ta 300 x 170 metr贸w z sze艣cioma bastionami, z kt贸rych dwa zosta艂y niestety cz臋艣ciowo zniwelowane. Fortyfikacje powsta艂y w wyniku usypania wa艂贸w i nasyp贸w ziemnych, kt贸re potem zosta艂y oblicowane kamiennym murem. Obecnie mury s膮 ob艂o偶one ceg艂膮, ale to efekt przekszta艂ce艅 XIX-wiecznych. Wszystkie by艂y po艂膮czone podziemnymi korytarzami. Otaczaj膮ca ca艂e za艂o偶enie fosa by艂a zasilana wod膮 doprowadzan膮 rurami z odleg艂o艣ci 10 km! 艢lady tych wodoci膮g贸w s膮 widoczne od p贸艂nocy, przy pierwotnej bramie.

Pocz膮tkowo fortyfikacje wygl膮da艂y zupe艂nie inaczej. Pa艂ac z艂o偶ony z tylko 2 skrzyde艂 mieszkalnych otacza艂 obw贸d mur贸w z ma艂ymi basztami lub bastejami w naro偶ach (ma艂y relikt tych obwarowa艅 jest pono膰 widoczny od p贸艂nocnego zachodu). Grubo艣膰 mur贸w wynosi艂a zaledwie 1,2 metra, co wskazuje, 偶e wygoda i funkcje widokowe odgrywa艂y dla rodu Padniewskich z pobliskiego Smolenia, wi臋ksz膮 rol臋 przy wyborze miejsca na rezydencj臋, ni偶 obronno艣膰. Od strony p贸艂nocno-wschodniej tego za艂o偶enia funkcjonowa艂 dziedziniec gospodarczy, a od p贸艂nocno-zachodniej ogr贸d warzywny.
Dekad臋 p贸藕niej sytuacja zmieni艂a si臋 po kl臋sce pod Cecor膮 w bitwie z Turkami. W Rzeczypospolitej, a zw艂aszcza na po艂udniu kraju, zacz臋to modernizowa膰 stare lub nieefektywne fortyfikacje dwor贸w, zamk贸w i miast. Dotkn臋艂o to i Pilic臋, w kt贸rej nowy w艂a艣ciciel Zbaraski do starych fortyfikacji doda艂 nowe, na planie gwiazdy. Szybko jednak uzna艂 to za niewystarczaj膮ce i powsta艂 zupe艂nie nowy projekt siedziby obronnej w typie "palazzo in fortezza". Sam pa艂ac zosta艂 powi臋kszony i stanowi艂 oryginalny przyk艂ad rezydencji w stylu willi w艂oskiej z jedn膮 z najwi臋kszych w kraju sal pa艂acowych o powierzchni 18x17 metra wspart膮 rz臋dami pot臋偶nych kolumn.
W po艂owie XIX wieku pa艂ac otrzyma艂 czteroskrzyd艂owy kszta艂t z wewn臋trznym dziedzi艅cem. Wydaje si臋, 偶e 贸wczesny w艂a艣ciciel Moes mia艂 pragmatyczne, pozbawione sentyment贸w podej艣cie do starej polskiej rezydencji, nie dba艂 o jej historyczny i stylowy charakter. Ocena jego prac by艂a skrajnie r贸偶na. Jedni opisywali jak zeszpeci艂 on pi臋kn膮 niegdy艣 budowl臋, inni chwalili, i偶 od ruiny j膮 "pod藕wign膮艂 i wspaniale przyozdobi艂". Faktem jest, 偶e zewn臋trzna architektura pa艂acu sta艂膮 si臋 surowa i ci臋偶ka.
Zapewne nie przypad艂o to do gustu kolejnemu w艂a艣cicielowi Epsteinowi, kt贸ry przyst膮pi艂 do stylizowania budowli stosuj膮c elementy z r贸偶nych epok. Fortyfikacje zyska艂y ceglan膮 ok艂adzin臋, bastiony naro偶ne neogotyckie wie偶yczki, pa艂ac neorenesansowe dekoracje. W podobnej, cho膰 zrujnowanej postaci ca艂e za艂o偶enie dotrwa艂o do dzi艣 i czeka na powa偶nego inwestora, cho膰 niejasna sytuacja w艂asno艣ciowa i roszczenia przedwojennych posesjonat贸w bardzo to utrudnia. Mimo wyremontowania piwnic w ko艅cu XX wieku, tury艣ci nie mog膮 do nich wej艣膰.

Pa艂ac na poczt贸wce z 1915 r.
Poczt贸wka z 1915 roku przedstawiaj膮ca fortyfikacje p贸艂nocne-zachodnie



Bastiony na zdj臋ciu z lat 20-tych
Zdj臋cie pa艂acu z lat 20-tych XX wieku Henryka Podd臋bskiego


Plany i rekonstrukcje

Powr贸t na g贸r臋 strony

Plan obecnego pa艂acu
Plan zamku Pilica wg Z. Lisa. A - zamek, B - oficyna-oran偶eria, C - oficyna-wozownia, D - kopiec powsta艅czy, E - bastiony, F - relikty pierwszych fortyfikacji

Plan zamku PadniewskichPlan zamku Zbaraskich
Plan zamku Wessl贸w
Etapy budowy zamku w Pilicy. A - zamek Padniewskich z ok. 1612 r. z fortyfikacjami na tle fortyfikacji dzisiejszych, B - zamek Zbaraskich z ok. 1630 r., C - zamek Wessl贸w ok. 1740 r.

Mapa Pilicy w XVIII w.
Zamek - Pa艂ac Pilica na austriackiej mapie z ok. 1770 roku. Fortyfikacje narysowane niedok艂adnie (za kr贸tkie). Wida膰 zabudow臋 gospodarcz膮 po stronie p贸艂nocnej oraz ogrody z alejami grabowymi i w stylu w艂oskim

Plan wn臋trza pa艂acu
Plan pa艂acu z karty zabytku



Historia, wydarzenia


Pilica ju偶 w XIV w. by艂a w艂asno艣ci膮 rodu Toporczyk贸w, kt贸rzy posiadali warown膮 siedzib臋 w pobliskim Smoleniu. Przyj臋li oni p贸藕niej nazwisko na Pileccy. Now膮 siedzib臋 w Pilicy wznie艣li oni dopiero na pocz膮tku XVII stulecia.
punktor ok. 1570 r. - Pilica sta艂a si臋 formalnie w艂asno艣ci膮 Wojciecha Padniewskiego herbu Nowina, kasztelana o艣wi臋cimskiego, ale w rzeczywisto艣ci wszed艂 on w posiadanie tego terenu dopiero w 1601 r.
punktor ok. 1603 r. - Padniewski rozpocz膮艂 budow臋 nowej siedziby, zdecydowanie bardziej o charakterze pa艂acowym ni偶 obronnym, by膰 mo偶e na miejscu starszego dworu
punktor 1610 r. - po 艣mierci Wojciecha Padniewskiego budow臋 kontynuowa艂 jego syn Stanis艂aw. Powsta艂a wytworna i bogato wyposa偶ona rezydencja w stylu w艂oskim, z艂o偶ona z 2 skrzyde艂 lez膮cych na przeciw siebie, otoczona murowanymi, ale skromnymi fortyfikacjami. Budowla nie by艂a wci膮偶 uko艅czona
punktor 1611 r. - po nag艂ej 艣mierci Stanis艂awa i wyga艣ni臋ciu pilickiej linii Padniewskich, dobra te sta艂y si臋 przedmiotem spor贸w. Pretensje ro艣cili D臋bi艅scy - rodzina matki Stanis艂awa oraz jego trzej bratankowie. Nie ma dowod贸w, 偶e Pilica zosta艂a najechana przez D臋bi艅skich i doszcz臋tnie obrabowana, jak jest to gdzieniegdzie podawane
punktor1613 r. - Padniewscy pobyli si臋 k艂opotliwego maj膮tku na rzecz ksi臋cia Jerzy Zbaraskiego, starosty pi艅skiego, radohowskiego, sokalskiego, p贸藕niejszego kasztelana krakowskiego i podczaszego wielkiego koronnego
punktorok. 1620 r. - dokona艂 on rozbudowy rezydencji. Przykry艂 dachem przestrze艅 mi臋dzy dwoma budynkami. Powsta艂a nowa sie艅 i wielka sala o powierzchni ponad 300 m2. Sala by艂a wspierana przez dwa rz膮dy pot臋偶nych kolumn w stylu w艂oskim, a wej艣cie prowadzi艂o przez wielk膮 arkad臋. Pa艂ac zosta艂 tak偶e powi臋kszony od po艂udnia o dwukondygnacyjn膮 loggi臋 widokow膮. Zmieni艂y si臋 r贸wnie偶 fortyfikacje. Zbaraski unowocze艣ni艂 je najpierw wkomponowuj膮c nowe umocnienia na planie gwiazdy w stare mury Padniewskich, a nast臋pnie zacz膮艂 otacza膰 siedzib臋 nowymi murami kurtynowymi z bastionami oraz fos膮 o szeroko艣ci dochodz膮cej do 20 metr贸w. Jego 艣mier膰 przerwa艂a prace, ale powsta艂 ju偶 wtedy zarys fortyfikacji jaki dotrwa艂 do dzi艣. Mury nie w by艂y jednak pe艂nej wysoko艣ci.
punktor1631 r. - po 艣mierci Zbaraskiego zamek odziedziczy艂 Konstanty Wi艣niowiecki. Nie jest znany jego wk艂ad w pilick膮 rezydencj臋
punktor 1636 r. - c贸rka Wi艣niowieckiego wnios艂a Pilic臋 w wianie Stanis艂awowi Warszyckiemu herbu Abdank - senatorowi i wojewodzie mazowieckiemu, p贸藕niejszemu kasztelanowi krakowskiego. Przebudowa艂 on zamek w okaza艂y pa艂ac renesansowy z 40 komnatami ozdobionymi sztukateri膮 i pod艂og膮 z p艂ytek d臋bowych. Doko艅czy艂 prace fortyfikacje podwy偶szaj膮c mury
punktor 1655 r.- Szwedzi spalili miasto, ale zamek oszcz臋dzili, bowiem ich dow贸dca Lindorn urz膮dzi艂 w nim swoj膮 kwater臋. Stanis艂awowi Warszyckiemu uda艂o si臋 go odbi膰, ale brak wiarygodnych informacji jak tego dokona艂. Wiadomo, 偶e wkr贸tce potem wraz kr贸lem Janem Kazimierzem, kr贸low膮 Mari膮 Ludwik膮, Stefanem Czarnieckim i senatorami koronnymi obradowa艂 nad dalszym kierunkiem walk ze skandynawskim okupantem.
punktor 1681 r. - po 艣mierci Stanis艂awa, Pilic膮 w艂ada艂 jego syn Jan Kazimierz Warszycki, nast臋pnie mieszka艂a tu wdowa po Janie Kazimierzu - Domicela.
punktor 1717 r. - Pilic臋 otrzyma艂a z okazji 艣lubu Emerencjanna Warszycka, prawnuczka kasztelana krakowskiego Stanis艂awa. Wysz艂a za podskarbiego wielkiego litewskiego i hetmanem wielkiego litewskiego Ludwika Konstantego Pocieja
punktor 1730 r. - Emerencjanna sprzeda艂a maj膮tek pilicki Marii z Wessl贸w Sobieskiej, 偶onie Konstantego Sobieskiego (syn kr贸la Jana III). Maria rozpocz臋艂a przebudow臋 w gu艣cie francuskim. Do frontu pa艂acu dobudowa艂a zachowany do dzi艣 taras oraz dwie boczne oficyny po艂膮czone z pa艂acem murem oraz rozszerzy艂a teren za艂o偶enia o park poza fortyfikacjami od po艂udnia, kt贸re zosta艂y zniwelowane od tej strony. Powsta艂 te偶 nowy ogr贸d w艂oski z fontann膮. Bramie po艂udniowej towarzyszy艂y dwie kordegardy.
punktor 1753 r. zamek - pa艂ac otrzyma艂 genera艂 Teodor Wessel, podskarbi wielki koronny. W starych opracowaniach przypisywano mu przebudow臋 i remont pa艂acu. Cho膰 nie jest to wykluczone, to bardziej prawdopodobne 偶e jedynie zad艂u偶y艂 posiad艂o艣膰.
punktor 1802 r. - zad艂u偶ony pa艂ac od G艂贸wnego Banku Berli艅skiego kupi艂a hrabina Teodora Kownacka z domu brabina D膮mbska. Cho膰 go艣ci艂a tu kr贸la Saksonii i ksi臋cia warszawskiego Fryderyka Augusta, sama mieszka艂a w lewej oficynie.
punktor 1822 r. - hrabina zamieni艂a zad艂u偶one dobra pilickie, o kt贸re toczy艂y si臋 zaciek艂e spory wierzycieli, na maj膮tek Regn贸w w powiecie rawskim. W艂asno艣膰 pa艂acu ponownie wr贸ci艂a do Banku Berli艅skiego
punktor 1852 r. - Pilic臋 kupi艂 Krystyn August Moes, znany przemys艂owiec z Podlasia pochodzenia holenderskiego. Wyremontowa艂 on rezydencj臋 i przebudowa艂 z zewn膮trz i wewn膮trz, nadaj膮c do艣膰 surowy wygl膮d. Powsta艂y nowe sale, klatki schodowe. Budowla mia艂 ju偶 cztery skrzyd艂a mieszkalne. Poza budynkiem pa艂acu wymieniono ca艂膮 zabudow臋 gospodarcz膮 i przekszta艂cono oficyny na mieszkania urz臋dnik贸w i s艂u偶by. Od wschodu na terenie splantowanych fortyfikacji za艂o偶ono ogr贸d angielski.
punktor 1875 r. - po kilku latach opuszczenia, pa艂ac przej膮艂 偶ydowski bankier Leon Epstein. Przebudowa艂 on cale za艂o偶enie w duchu historyzuj膮cego romantyzmu. Za艂o偶enie zyska艂o zdobienia oraz elementy neoroma艅skie, neogotyckie i neorenesansowe. Pa艂acowi nadano cechy g艂贸wnie renesansowe, fortyfikacje pokryto ceglanym licem, zwie艅czono arkadowym fryzem, wie偶yczkami w naro偶ach. W p贸艂nocnym murze powsta艂a nowa brama i fikcyjne strzelnice. W miejscu oficyn postawiono dwie oran偶erie z wydzielon膮 po bokach cz臋艣ci膮 mieszkaln膮. Kordegarda p贸艂nocna zosta艂a przebudowana, a po艂udniowa zlikwidowana. Powsta艂a nowa zabudowa gospodarcza, szklarnie, a przy stawie s艂odownia.
Epstein cieszy艂 si臋 z rezydencji kr贸tko, bo ju偶 5 lat p贸藕niej z powodu ci臋偶kiej choroby musia艂 wyjecha膰 do Krakowa.
punktor 1908 - 1945 r. - pa艂ac w Pilicy nale偶a艂 do rodziny Arkuszewskich. Przy rezydencji i w okolicy prowadzili oni dzia艂alno艣膰 rolnicza i przemys艂ow膮, kt贸ra pozwala艂a utrzyma膰 budowl臋 w odpowiednim stanie. Nie przeprowadzali znacz膮cych zmian, cho膰 pa艂ac zyska艂 cechy klasycystyczne. W ogrodach dolnych powsta艂 kort tenisowy, przed frontem pa艂acu fontanna ze s艂oniem. Oran偶eria lewa zosta艂a zamieniona na wozowni臋.
punktor 1914 r. - dzia艂ania wojenne doprowadzi艂y do powa偶nych uszkodze艅 pa艂acu. Stacjonowali tu Austriacy, a ostrzelali go Moskale, obrzucaj膮c granatami. W parku pojawi艂 si臋 cmentarz wojenny. Arkuszewscy odbudowali pa艂ac nadaj膮c mu obecny, klasycystyczny styl
punktor lata 1942-1944 - pa艂ac zaj臋li Niemcy, uwielbiaj膮cy wprowadza膰 w 偶ycie zasady praworz膮dno艣ci u s膮siad贸w. Z tego powodu rozstrzelali przy jego murach ok. 150 Polak贸w i 呕yd贸w
punktor po 1945 r. - po wojnie w budowli utworzono dom dziecka dla dziewcz膮t, a potem do lat 80-tych funkcjonowa艂 tu dom poprawczy dla ch艂opc贸w. Kort zlikwidowano, a w fontannie zamiast s艂onia postawiono sowy. W jednej oran偶erii urz膮dzono sal臋 gimnastyczn膮.
punktor 1960-62 - poddano konserwacji wn臋trza zabytku
punktor 1985 r. - rozpocz臋to niemrawy remont i badania archeologiczne
punktor 1989 r. - obiekt przeszed艂 w r臋ce Barbary Johnson Piaseckiej, kt贸ra postanowi艂a w ko艅cu odnowi膰 zamek, jednak偶e pojawienie si臋 potomk贸w dawnych w艂a艣cicieli - Arkuszewskich, kt贸rzy domagali si臋 jego zwrotu, przerwa艂o prace. Zd膮偶ono wyremontowa膰 piwnice, odnowi膰 jedn膮 oran偶eri臋 - oficyn臋, oraz odtworzono kordegard臋. Poch艂on臋艂o to 4 mln USD. Potem rozpocz膮艂 si臋 d艂ugotrwa艂y proces przerwany 艣mierci膮 Johnson Piaseckiej w 2013 r. W 1994 r. S膮d Okr臋gowy w Katowicach uzna艂 sprzeda偶 za niewa偶n膮, poniewa偶 nie wyrazi艂 na ni膮 zgody Minister Kultury - brakowa艂o podpisu. Urz臋dnik pope艂ni艂 b艂膮d i ca艂y wk艂ad w ratowanie zabytku pani Piaseckiej poszed艂 na marne. Zamek - pa艂ac w Pilicy wi臋c wci膮偶 niszczeje, a mia艂 mie艣ci膰 udost臋pnion膮 do zwiedzania wielk膮 galeri膮 malarstwa...

Zdj臋cie lidar Pilicy
Zdj臋cie z lotniczego skanowania laserowego terenu zamkowego w Pilicy. A - pa艂ac, B - 艣lady po pierwszych fortyfikacjach Zbaraskiego, C - dwie kordegardy i brama, D - bastiony, E - staw



Legendy i podania

Powr贸t na g贸r臋 strony

Przekazy m贸wi膮, i偶 Stanis艂aw Warszycki wyprawia艂 w zamku pilickim wielkie uczty. Pewnego razu zaprosi艂 na jedn膮 z takich uczt 偶ebrak贸w z szerokiej okolicy. Przed wej艣ciem kaza艂 im umy膰 si臋 i rozda艂 czyste ubranie. Mimo opor贸w n臋dzarze przebrali, a gospodarz potajemnie kaza艂 przeszuka膰 ich ubrania i w sumie znalaz艂 tam spor膮 ilo艣膰 pieni臋dzy uciu艂anych przez biednych i trzymanych zawsze przy sobie. Ku rozpaczy 偶ebrak贸w, skonfiskowa艂 je, ale targany poczuciem winy wybudowa艂 w Pilicy przytu艂ek dla biednych i bezdomnych, co ma potwierdzenie w faktach.

Inna legenda g艂osi, 偶e w jednym bastionie znajdowa艂a si臋 kaplica, w kt贸rej zamurowano 偶ywcem pi臋kn膮 dziewczyn臋. Nie chcia艂a bowiem wzi膮膰 艣lubu z przymusu z m臋偶czyzn膮 kt贸rego nie kocha艂a. Jej zjawa pojawia si臋 raz w roku i kr膮偶y nad fortyfikacjami.

Zdj臋cie bramy pa艂acowej z 1914 r.
Zdj臋cie K. K艂osa z 1914 roku. Nowa brama p贸艂nocna



Informacje praktyczne


ADRES I KONTAKT
punktorPa艂ac - ul. Zamkowa, Pilica

CZAS
punktor Z rynku idzie si臋 ok. 5 minut. Ogl膮dni臋cie pa艂acu z zewn膮trz, obwarowa艅 i parku trwa ok. 40 minut.

WST臉P
punktor Zabroniony nawet do parku, ale mo偶na swobodnie wej艣膰. Do 艣rodka wst臋pu nie ma.


Zdj臋cie fortyfikacji z 1914 r.
Zdj臋cie K. K艂osa z 1914 roku od p贸艂nocy



Po艂o偶enie i dojazd


Wschodnia cz臋艣膰 woj. 艣l膮skiego. 艢rodkowa Jura Krakowsko-Cz臋stochowska. 20 km na wsch贸d od Zawiercia. Zobacz na mapie Jury lub woj. 艣l膮skiego.
Pa艂ac znajduje si臋 niedaleko du偶ego stawu rybnego i boiska, droga dojazdowa jest oznaczona zakazem wjazdu. Dojecha膰 mo偶na bocznymi drogami.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N50.46792699掳, E19.648350198掳
format DM (stopnie, minuty):   50掳 28.0756194'N, 19掳 38.90101188'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   50掳 28' 04.54''N, 19掳 38' 54.06''E 

punktor wypo偶yczalnia samochod贸w krak贸w



Bibliografia



punktor Borkowski Jacek - Orle Gniazda Jury Krakowsko Cz臋stochowskiej
punktor Fidura Jolanta - Zamki i inne warownie wy偶yny krakowsko-cz臋stochowskiej
punktor Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktor Jurasz Tomasz - Zamki i ich tajemnice
punktor Kaczy艅scy Izabela i Tomasz - Polska - najciekawsze zamki
punktor Kajzer Leszek, Ko艂odziejski Stanis艂aw, Salm Jan - Leksykon zamk贸w w Polsce
punktor Kornecki Marian - Zamki i dwory obronne ziemi krakowskiej
punktor Rogi艅ski Ryszard - Zamki i twierdze w Polsce - historia i legendy
punktor Sypek Robert - Zamki i obiekty warowne Jury Krak.-Cz臋st.
punktor Kot Aleksander - artyku艂y na www.jura-pilica.com

Zdj臋cie bastionu z 1914 r.
Zdj臋cie K. K艂osa z 1914 roku od p贸艂nocnego zachodu



Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Pilica - Pa艂ac od frontu Pilica - Widok od po艂udnia Pilica - Mur i skrzyd艂o zachodnie Pilica - Sfinks przed wej艣ciem Pilica - Fortyfikacje - widok od wewn膮trz Pilica - Fortyfikacje - widok od wewn膮trz Pilica - Wozownia Pilica - Oficyna, dzi艣 mieszkania Pilica - Zamieszka艂a kordegarda - budynek stra偶y bramnej Pilica - Piwnica przy bastionie Pilica - Park Pilica - Park Pilica - Fortyfikacje z zewn膮trz Pilica - Fortyfikacje z zewn膮trz Pilica - Fortyfikacje z zewn膮trz Pilica - Fortyfikacje z zewn膮trz Pilica - Kopiec ku czci powsta艅c贸w styczniowych i fortyfikacje Pilica - Furta

Zdj臋cia wykonane: wiosn膮 2009, a poni偶sze nades艂ane przez Grzegorza Karczmarczyka zim膮 2002/2003

Pilica - Brama w kurtynie p贸艂nocnej Pilica -  Widok od frontu Pilica - Naro偶nik bastionu p艂n.-zach. Pilica - Bastion na prawo od g艂贸wnej bramy Pilica - Bastion przy bramie Pilica - Kawaliera - wie偶yczka bastionowa Pilica - Kawaliera - wie偶yczka bastionowa


Materia艂y wideo


Pa艂ac w Pilicy z drona



Noclegi


punktor Pilica - noclegi oferuj膮 bracia w klasztorze franciszkan贸w, mo偶na te偶 popyta膰 mieszka艅c贸w, podobno bardzo ch臋tnie udzielaj膮 nocleg贸w turystom
punktor Zawiercie - OSiR, ul. Moniuszki 10, tel. (032) 672 23 32
punktor Zawiercie - Hotel Putek, ul. Paderewskiego 61, tel. (032) 671 56 10

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Re: Znam ten zamek jak swa kiesze艅       Autor:  Janusz      Data:  2020-08-01 16:20:30
    Posiadam widok贸wk臋 z 1914-15r. z widokiem zamku Pilica. Podejmuj臋 starania w celu usytuowania (miejsca), gdzie ten zamek si臋 znajdowa艂. Na widok贸wce jest zapis "Tomasz贸w Zamek "Pilica", na odwrocie "Poczt贸wka X b 3.". Mog臋 przes艂a膰 skan tej widok贸wki. Prosz臋 o odpowiedz na m贸j adres.
  • Re: Re: WYCHOWANKOWIE P.M.Z.W, w PILICY lata 1970-1977 r.       Autor:  Mieczyslaw      Data:  2016-11-08 11:53:22
    Bylem tam 1971-1975
  • Re: Znam ten zamek jak swa kiesze艅       Autor:  Janusz      Data:  2016-05-01 21:15:36
    Posiadam widok贸wk臋 z 1914-15r. z widokiem zamku Pilica. Podejmuj臋 starania w celu usytuowania (miejsca), gdzie ten zamek si臋 znajdowa艂. Na widok贸wce jest zapis "Tomasz贸w Zamek "Pilica", na odwrocie "Poczt贸wka X b 3.". Mog臋 przes艂a膰 skan tej widok贸wki.   Prosz臋 o odpowiedz na m贸j adres.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2023 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.