Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Rabsztyn (woj. 艣l膮skie) - Gotycki zamek kr贸lewski, p贸藕niej rozbudowany

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
4 stars
艢rednia ocena: 4.0 na 5. G艂os贸w: 232

       
    
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
3.5 stars
艢rednia ocena: 3.7 na 5. G艂os贸w: 182

       
    
 


Opis i stan obecny


Ruiny zamku Rabsztyn stoj膮 na Wzg贸rzu Rabszty艅skim (427,5 m npm.) pod Olkuszem. By艂y cz臋艣ci膮 XIV-wiecznego systemu obronnego zachodniej granicy Polski tzw. Orlich Gniazd i siedzib膮 starostwa rabszty艅skiego. Warownia pocz膮tkowo sk艂ada艂a si臋 z zamku g贸rnego posadowionego na osta艅cu skalnym. Posiada艂 on cylindryczn膮 baszt臋 i zabudow臋 mieszkaln膮 od zachodu. Wej艣cie prowadzi艂o po stopniach skalnych od po艂udnia.
ozdoba
Krucza Ska艂a
Nazwa zamku pochodzi od niemieckiego s艂owa Rabenstein - Krucza Ska艂a. To sk艂ania do wniosk贸w, 偶e fundatorem pierwszego grodu by艂 kto艣 z niemieckiego kr臋gu kulturowego. Wiarygodna hipoteza zak艂ada te偶, 偶e skaliste wzg贸rze zamkowe by艂o we wczesnym 艣redniowieczu miejscem wymierzania kar i egzekucji. Pozostawiane cia艂a skazanych przyci膮ga艂y ptactwo i dlatego miejscu nadano tak膮 nazw臋.
Cz臋艣膰 mieszkalna po rozbudowie w XV wieku mia艂a form臋 2 prostopadle le偶膮cych skrzyde艂. Od zachodu istnia艂y 3 izby, w tym zapewne kaplica, od po艂udnia sie艅 i du偶a sala z zej艣ciem do piwnicy z piecem typu hypocaustum. Ca艂y zamek g贸rny by艂 podpiwniczony.
W XIV wieku, w ramach umacniania granicy ze 艢l膮skiem (pod panowaniem czeskim), od po艂udniowego zachodu dobudowano zamek 艣redni. Z bada艅 archeologicznych wynika, i偶 zabudowa pe艂ni艂a funkcje gospodarcze, zlokalizowano tu kuchnie i 艂a藕nie. W naro偶niku p艂d.-zach. stan臋艂a kwadratowa wie偶a obronna. W kolejnym stuleciu od wschodu postawiono zamek dolny z wie偶膮 bramn膮 od p贸艂nocy i budowlami mieszkalno-obronnymi od po艂udnia. Wie偶a bramna d艂ugo przetrwa艂a w dobrym stanie i gdy ca艂a warownia by艂a ju偶 ruin膮, w budowli tej mieszka艂 zarz膮dca - zast臋pca starosty.
ozdoba
Lwy na zamku
Oko艂o roku 1580 na zamku rabszty艅skich znajdowa艂a si臋 niewielka hodowla lw贸w kr贸la Stefana Batorego, kt贸ry by艂 zapalonym my艣liwym i kocha艂 zwierz臋ta. Musia艂 wi臋c upodoba膰 sobie ten zamek, bowiem egzotyczne zwierzaki trzymano dla kr贸la jeszcze tylko w 3 miejscach: w Krakowie, pod Warszaw膮 i na Litwie.
Ca艂a warownia by艂a otoczona kamiennym murem, przed bram膮 wykopano such膮 fos臋, nad kt贸r膮 zainstalowano zwodzony most. Na prze艂omie XV i XVII wieku powsta艂 okaza艂y, dwupi臋trowy p贸藕norenesansowy pa艂ac zajmuj膮cy skrzyd艂o wschodnie i po艂udniowe zamku dolnego. Budowla ta mia艂a charakter czysto rezydencjonalny, by艂a ozdobiona kru偶gankami i posiada艂a ok. 40 komnat. Nie zaniedbano jednak obronno艣ci - dooko艂a zamku na pofa艂dowanym terenie znajdowa艂 si臋 system ziemnych fortyfikacji. Okre艣la si臋 je jako sza艅ce artyleryjskie, prawdopodobnie z ko艅ca XVI wieku. W XVII stuleciu postawiono jeszcze budynek stra偶y przy bramie. Potem wszystko zniszczyli Szwedzi podczas "potopu".

Ka偶da moja wizyta w Rabsztynie to zamek w innej postaci. Jeszcze na pocz膮tku XXI wieku ruiny wkomponowane w wapienne ska艂y nieopodal Olkusza by艂y prawie ca艂kowicie zas艂oni臋te ro艣linno艣ci膮. Drzewa i krzaki porasta艂y go zar贸wno z zewn膮trz jak i wewn膮trz, uniemo偶liwiaj膮c ogl膮dni臋cie. Potem ro艣linno艣膰 ca艂kowicie wyci臋to i mo偶na by艂o zobaczy膰 go艂e mury. Malownicze, ale skromne pozosta艂o艣ci okaza艂ej niegdy艣 rezydencji. By艂 to pierwszy etap rewitalizacji zabytku. Nast臋pnie przez wiele lat przeprowadzano konserwacj臋 i cz臋艣ciow膮 odbudow臋. Po ponad dekadzie trudno mi by艂o rozpozna膰 okolic臋 - pojawi艂a si臋 nowa zabudowa, nowe 艣cie偶ki, zamek zyska艂 nowy kszta艂t, ale i ponownie zar贸s艂 ro艣linno艣ci膮 (cho膰 tylko z zewn膮trz).
ozdoba
Lochy
Zamek jest pono膰 po艂膮czony podziemnym przej艣ciem z poblisk膮 Januszkow膮 G贸r膮. Inni twierdz膮, 偶e z ko艣cio艂em w Olkuszu.
Efekty rewitalizacji s膮 ca艂kiem spektakularne. Powsta艂 dobrze zagospodarowany i przystosowany do ruchu turystycznego obiekt z ma艂膮 gastronomi膮, pawilonem muzealnym i tarasami widokowymi. Do zamku prowadzi teraz wytyczona trasa, a przed bram膮 postawiono drewniany most. To co rzuca si臋 w oczy najpierw to odbudowany zamek g贸rny. Kiedy艣 by艂y tam tylko fragmenty murk贸w na skale, dzi艣 mo偶na cieszy膰 oko zrekonstruowan膮 w ca艂o艣ci najstarsz膮 cz臋艣ci膮 zamku z baszt膮. Sama baszta ma wygl膮d XIV-wieczny, brak o艣miobocznej nadbud贸wki, znanej ze starych grafik. Pot臋偶na ska艂a na kt贸rej stoi robi nie mniejsze wra偶enie. 艢lady wskazuj膮, 偶e na jej dolnej p艂askiej cz臋艣ci stawiano drewnian膮 zabudow臋 zamkow膮.
Nie brakuje jednak kontrowersji. Wej艣cie zamiast wie偶膮 bramn膮 prowadzi furt膮 pod wie偶膮. Pozwoli艂o to ukry膰 nowoczesny budynek z kas膮, toaletami i kawiarni膮. Nie mo偶na tego powiedzie膰 o szklanym pawilonie na zamku 艣rednim, kt贸ry jest doskonale widoczny, ale trzeba przyzna膰, 偶e specjalnie nie razi. Wszelkie schody czy pomosty s艂u偶膮ce do ogl膮dania zamku dolnego czy wej艣cia na g贸rny s膮 metalowe. Drewniane by艂yby bardziej naturalne, ale zapewne postawiono na trwa艂o艣膰. Dlatego og贸lnie rewitalizacja zas艂uguje na pochwa艂臋, cho膰 mog艂o by膰 lepiej. Tury艣ci otrzymali 2 tarasy widokowe. Jurajska panorama z baszty zamku g贸rnego jest wspania艂a. Drugi punkt umiejscowiono na zamku 艣rednim, na cz臋艣ciowo zrekonstruowanej kwadratowej wie偶y obronnej.
ozdoba
W filmie
Zamek w Rabsztynie mo偶na zobaczy膰 w filmie Giacomo Battiato - "Karol. Cz艂owiek, kt贸ry zosta艂 papie偶em" (2005 r.).
Cz臋艣膰 ekspozycyjna jest skromna, ale mo偶e si臋 jeszcze rozwinie. W pawilonie chroni膮cym piwnice zamkowe jest ma艂a ekspozycja replik broni, sale z dybami i makiet膮 do fotek, lapidarium - zbi贸r oryginalnej kamieniarki zamkowa ze zdobieniami, napisami oraz sklepik z pami膮tkami. Stoi tu tak偶e kilka ciekawych tablic informacyjnych. W drodze na punkt widokowy na baszcie mo偶na ogl膮dn膮膰 dawne widoki zamku jak i zdj臋cia sprzed XXI-wiecznej renowacji. Historyczny wygl膮d zamku przedstawiono r贸wnie偶 na 2 makietach.

Obecnie parking pod zamkiem jest p艂atny w parkometrze (podczas upa艂贸w terminal kart si臋 przegrzewa i trzeba mie膰 monety). Po drodze do bramy napotykamy na drewniany dom Antoniego Kocjana - in偶yniera lotnictwa i AK-owca rozpracowuj膮cego niemieck膮 bro艅 dalekiego zasi臋gu. Chat臋 mo偶na zwiedza膰. Dalej jest plac zabaw dla dzieci, a pod samymi ruinami park linowy.


Ruiny na drzeworycie z 1879 r.
Drzeworyt z ruinami w Rabsztynie, Tygodnik Ilustrowany 1879 r.



Plany i rekonstrukcje


Plan zamku Rabsztyn
Plan zamku w Rabsztynie wg B. Guerquina i J. Fidury. A - zamek g贸rny, B1 - dziedziniec zamku 艣redniego (starszy) B2 - dziedziniec zamku dolnego, C - pa艂ac renesansowy z kru偶gankami - skrzyd艂o po艂udniowe, D - wie偶a bramna, E - filary mostu, F - pa艂ac renesansowy z kru偶gankami - skrzyd艂o wschodnie, G - fosa, H - sza艅ce artyleryjskie

Rekonstrukcja Rabsztyna
Rekonstrukcja zamku Rabsztyn wg B. Drejewicza
殴r贸d艂o: Zamki i obiekty warowne Jury Krak.-Cz臋st., Robert Sypek, Agencja Wydawnicza CB


Obraz B. Pilewskiego
Zamek Rabsztyn na obrazie Bgumi艂a Pilewskiego

Makieta zamku
Makieta zamku w XVII wieku w pawilonie na zamku 艣rednim. Dobrze wida膰 ceglan膮 nadbud贸wk臋 wie偶y


Historia, wydarzenia


Przypuszcza si臋, 偶e pierwotny zamek rabszty艅ski by艂 drewniany. Murowan膮 warowni臋 do niedawna datowano na XIV wiek, ale po gruntownych badaniach archeologicznych pierwsze murowane elementy zamku przesuni臋to na koniec XIII stulecia. Jednak pierwsza wzmianka w dokumentach pochodzi dopiero z ko艅ca XIV w. i mowa jest w nich o rycerzu Iwo z Rabsztyna, burgrabim rabszty艅skim oraz Grzegorzu - kapelanie. Nie jest pewne kogo uzna膰 za fundatora warowni, wymienia si臋 biskupa krakowskiego Jana Muskat臋, kr贸la Wac艂awa II lub r贸d Toporczyk贸w. W 艣redniowieczu zamek obejmowa艂 tylko najwy偶sz膮 cz臋艣膰 wzg贸rza na skale ( osta艅cu) i sk艂ada艂 si臋 z wie偶y i budynku mieszkalnego.

Widok z Album贸w Stronczy艅skiego
Widok na zamek w Rabsztynie pod Olkuszem od p艂n.-wsch. w po艂owie XIX wieku, z tzw. Album贸w Stronczy艅skiego

punktor ok. po艂. XIV w. - rozbudowa z inicjatywy kr贸la Kazimierza Wielkiego o zamek 艣redni
ozdoba
Bohaterski dow贸dca
S艂ynna sta艂o si臋 odwaga i patriotyzm pu艂kownika Gabriela Ho艂ubka, dow贸dcy zamku rabszty艅skiego podczas trzeciego bezkr贸lewia w roku 1587. Arcyksi膮偶臋 Maksymilian Habsburg wyruszy艂 na czele licznego wojska do Krakowa aby si艂膮 koronowa膰 si臋 na kr贸la. Po drodze najecha艂 zamek w Rabsztynie. Na 偶膮danie poddania si臋 Ho艂ubek odpar艂, 偶e "nie ma innych zdrajc贸w w艣r贸d Polak贸w opr贸cz tych co s膮 przy arcyksi臋ciu" i odm贸wi艂 oddania zamku. Wojska Maksymiliana zrezygnowa艂y jednak z obl臋偶enia i ruszy艂y na Krak贸w. Po roz艂o偶eniu si臋 obozem pod miastem oczekiwali na wsparcie oddzia艂u 350 偶o艂nierzy wraz z amunicj膮 i 偶ywno艣ci膮. Ich droga mia艂a przebiega膰 przez Rabsztyn, wi臋c sprytny Ho艂ubek zaczai艂 si臋 ze swoimi lud藕mi w liczbie 100 os贸b i znienacka zaatakowa艂 Austriak贸w. Gdy przera偶eni intruzi zacz臋li si臋 cofa膰, zostali od ty艂u zaatakowani przez g贸rnik贸w z Olkusza. Austriacy rozpierzchli si臋 w pop艂ochu, a Polacy przej臋li ich materia艂 wojenny. Podobnych wypad贸w na austriackie dostawy, Ho艂ubek dokona艂 jeszcze kilkakrotnie co przyczyni艂o si臋 to tego, i偶 Maksymilian poni贸s艂 wielk膮 kl臋sk臋.

punktor ok. 1382 r. - zamek sta艂 si臋 w艂asno艣ci膮 Spytka II Melszty艅skiego herbu Leliwa.
punktor 1394/96 r. - wzmianka o burgrabim i kapelanie rabszty艅skim
punktor pocz. XV w. - Piotr Szafraniec z niedalekiej Pieskowej Ska艂y usi艂owa艂 wykupi膰 zamek za znaczn膮 sum臋 1100 grzywien, jednak Melszty艅scy nie zdecydowali si臋 na sprzeda偶. W tym okresie dokonano rozbudowy zamku g贸rnego i wykopano studni臋
punktor 1439 r. - maj膮tek Spytka III Melszty艅skiego, w tym Rabsztyn, zosta艂 decyzj膮 kr贸la W艂adys艂awa Warne艅czyka skonfiskowany na rzecz skarbu kr贸lewskiego. Zamek przekazano T臋czy艅skim, kt贸rzy przybrali p贸藕niej nazwisko Rabszty艅scy
punktor 1443 r. - starosta Andrzej T臋czy艅ski znacznie wzmocni艂 i wyremontowa艂 zamek. Powsta艂 zamek dolny, podwy偶szono g艂贸wn膮 wie偶臋 o o艣mioboczn膮 ceglan膮 nadbud贸wk臋
ozdoba
Kara dla husyty
Spytek III Melszty艅ski jako przyw贸dca polskich husyt贸w zawi膮za艂 konfederacj臋 przeciw biskupowi Zbigniewowi Ole艣nickiemu. Po napadzie na obraduj膮c膮 w Nowym Korczynie rad臋 kr贸lewsk膮 zosta艂 pokonany w bitwie pod Grotnikami, gdzie sam poleg艂. Jego maj膮tek wraz z zamkiem Rabsztyn zosta艂 skonfiskowany na rzecz skarbu kr贸lewskiego, ale za Melszty艅skim wstawi艂o si臋 polskie rycerstwo, kt贸re podobnie jak Sytek nie lubi艂o mo偶nego biskupa i W艂adys艂aw Warne艅czyk musia艂 si臋 ugi膮膰. Przekazany T臋czy艅skim zamek w Rabsztynie zwr贸cono wdowie po Spytku - Beatrycze. Andrzejowi T臋czy艅skiemu zamek spodoba艂 si臋 na tyle, 偶e wkr贸tce ponownie go przej膮艂 wraz z r臋k膮 bratanicy Spytka - Jadwigi.

punktor 1511 r. - po wyga艣ni臋ciu rabszty艅skiej linii T臋czy艅skich, zamek Rabsztyn wykupi艂 Andrzej z Ko艣cielca, a nied艂ugo potem na d艂u偶szy czas otrzyma艂a w dzier偶aw臋 rodzina krakowskich kupc贸w i bankier贸w pochodz膮cych z Alzacji - Boner贸w. Zamek by艂 stopniowo rozbudowywany, tak 偶e nieca艂y wiek p贸藕niej zajmowa艂 ju偶 ca艂e wzg贸rze.
punktor 1573 r. - Stanis艂aw Boner go艣ci艂 na zamku zmierzaj膮cego do Krakowa kr贸la Henryka Walezego. Obdarzy艂 go na drog臋 spor膮 ilo艣ci膮 pieni臋dzy
punktor 1583 r. - w warowni odby艂a si臋 jakoby wielka uroczysto艣膰 weselna hetmana Jana Zamoyskiego i bratanicy polskiego kr贸la, ksi臋偶niczki Gryzeldy Bator贸wny. Jednak ta informacja jest b艂臋dna, chodzi o Rabsztyn w Krakowie, tak bowiem zwa艂 si臋 r贸wnie偶 dw贸r T臋czy艅skich na Wawelu, przej臋ty p贸藕niej przez hetmana
punktor 1587 r. - za艂oga zamku rozbi艂a wojska walcz膮cego o tron Polski austriackiego arcyksi臋cia - Maksymiliana Habsburga (patrz ciekawostka)
punktor 1592 r. - starost膮 rabszty艅skim zosta艂 Miko艂aj Wolski, a nast臋pnie Zygmunt Myszkowski. Rozbudowali oni zamek do renesansowej rezydencji magnackiej z ponad 40 bogato wyposa偶onymi pokojami. Na zamku dolnym powsta艂 pa艂ac w stylu p贸藕norenesansowym. Podobno budulec na rozbudow臋 ch艂opi nosili na w艂asnych plecach a偶 z Krakowa!
punktor 1657 r. - zamek zosta艂 ograbiony i spalony przez wycofuj膮cych si臋 z Polski Szwed贸w. Od tej chwili by艂 tylko cz臋艣ciowo zamieszka艂y

Akwarela Z. Vogla
Ruiny zamku Rabsztyn od strony wjazdu. Akwarela Z. Vogla z 1792 r.

ozdoba
艢mier膰 Andrzeja T臋czy艅skiego
Andrzej T臋czy艅ski, starosta kra艣nicki, rabszty艅ski i che艂mski zgin膮艂 w tragicznych okoliczno艣ciach zabity przez mieszczan krakowskich. By艂 to odwet za zniewa偶enie lokalnego p艂atnerza. T臋czy艅skiemu nie spodoba艂a si臋 jako艣膰 pracy rzemie艣lnika przy jego zbroi i zap艂aci艂 mu o wiele mniej ni偶 by艂o um贸wione, policzkuj膮c przy okazji. Przy kolejnym spotkaniu pobi艂 go dotkliwiej. Na to zebra艂 si臋 t艂um w艣ciek艂ych mieszczan kt贸rzy dopadli T臋czynskiego i zat艂ukli na 艣mier膰, a zw艂oki zbezcze艣cili. By艂o to szokuj膮ce wydarzenie. Napa艣膰 na szlachcica wywo艂a艂a wielki niepok贸j w艣r贸d polskich pan贸w, kt贸rzy szykowali si臋 do najazdu na Krak贸w aby ukara膰 mieszczan, a by艂 to czas wojny trzynastoletniej. Kara musia艂 by膰 wi臋c sroga i przyk艂adna. Skazano na 艣mier膰 9 rajc贸w miejskich, wyrok wykonano na 6, a 3 uwi臋ziono w zamku rabszty艅skim, gdzie czekali na wykupienie przez miasto. Sam p艂atnerz nie zosta艂 ukarany - uciek艂 na 艢l膮sk.

punktor Koniec XVII w. - warownia nie by艂a odbudowywana i popada艂a w ruin臋. Tylko wie偶臋 bramn膮 zaadaptowano na dom podstarosty.
punktor pocz. XVIII w. - za spraw膮 Aleksandra Dominika Wielopolskiego z Pieskowej Ska艂y starostwo rabszty艅skie po艂膮czono ze starostwem w Pieskowej Skale. Starostowie wybudowali sobie u podn贸偶a wzg贸rza zamkowego nowy dw贸r
punktor koniec XVIII w. - ostatnim starost膮 rabszty艅skim by艂 Kazimierz Mieczkowski herbu Bo艅cza
punktor Pocz膮tek XIX w. - zamek zosta艂 opuszczony i popad艂 w ca艂kowit膮 ruin臋
punktor 1853 r. - wiadomo, 偶e w tym roku ruiny posiada艂y jeszcze wysok膮 baszt臋 na zamku g贸rnym
punktor 1863 r. - podczas powstania styczniowego na terenie ruin stacjonowa艂y polskie oddzia艂y
punktor koniec XIX w. - baszta na zosta艂a wysadzona w powietrze przez poszukiwaczy skarb贸w.
punktor 1986 r. - w zamku, kt贸ry dopiero 4 lata wcze艣niej wpisano do rejestru zabytk贸w przeprowadzono prace zabezpieczaj膮ce przy p贸艂nocnej 艣cianie budynku pa艂acowego.
punktor lata 1996-1999 - pod bram膮 wjazdow膮 odgruzowano piwnic臋
punktor 2000 r. - powsta艂o stowarzyszenie "Zamek Rabsztyn" z siedzib膮 w Olkuszu, kt贸re postawi艂o sobie za cel cz臋艣ciow膮 restauracj臋 ruin.
punktor 2009 r. - zako艅czono etap rekonstrukcji przejazdu bramnego, w kt贸rym powsta艂a ekspozycja historyczna. Od tego czasu co roku w sezonie trwaj膮 prace konserwacyjne i restauracyjne
punktor 2015 r. - pod zamkiem postawiono przeniesiony z Olkusza dom Antoniego Kocjana - przedwojennego konstruktora szybowc贸w z Olkusza i oficera wywiadu lotniczego AK, kt贸ry rozpracowa艂 tajemnic臋 niemieckich rakiet V-1 i V-2.
punktor 2017 r. - w tym sezonie prac skupiono si臋 na zamku 艣rednim i piwnicy po艂udniowej. Uzupe艂niono brakuj膮ce mury piwnicy, wykonano w niej podwieszany strop w kszta艂cie pierwotnego sklepienia kolebkowego oraz stalowe schody wraz z podestami i por臋czami. Ods艂oni臋te pomieszczenia zamku 艣redniego przykryto stalowo-szklanym pawilonem, kt贸ry wzbudza spore kontrowersje. Koszt wykonanych prac to 815 tys. z艂, w tym 200 tys. z艂 dofinansowania ze 艣rodk贸w Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
punktor 2020 r. - prace rewitalizacyjne dobiegaj膮 ko艅ca. Ruiny "wzbogaci艂y si臋" o kolejny nowoczesny pawilon do obs艂ugi turyst贸w, tarasy widokowe i wypoczynkowe. Samodzielne zwiedzanie u艂atwia aplikacja mobilna.

Rysunek Podbielskiego z 1862 r
Ruiny zamku w Rabsztynie wg rysunku B. Podbielskiego z 1862 r.



Legendy i podania

Powr贸t na g贸r臋 strony

Z  zamkiem w Rabsztynie zwi膮zane s膮 2 legendy. Pierwsza m贸wi o pi臋knej dziewicy imieniem Sob贸tka, kt贸ra mieszka艂a w艣r贸d okolicznych ska艂. Gdy pewnego dnia w lesie obchodzi艂a weselne gody ze swym narzeczonym Sieciechem, napad艂a na nich dzika horda zb贸j贸w. Sob贸tka pierwsza doby艂a miecza i uderzy艂a na wroga. Razem z Sieciechem i swoimi rycerzami odpar艂a atak. Dla uczczenia bohaterstwa Sob贸tki miejscowa ludno艣膰 co roku rozpala w dzie艅 艣w. Jana ogniska zwane sob贸tkami.

Drugie podanie m贸wi, 偶e z okolicznych wsi uciek艂 niegdy艣 r贸j pszcz贸艂. Mieszka艅cy wsi ruszyli za nimi i dotarli do resztek rabszty艅skiego zamku. Pszczo艂y obsiad艂y wierzcho艂ek wzg贸rza, jednak nikt nie m贸g艂 si臋 tam dosta膰, poniewa偶 dost臋pu broni艂 zaczarowany kozio艂 z wielk膮 brod膮.

Drzeworyt W. Go艣cimskiego z 1884 r.
Zamek Rabsztyn na drzeworycie W. Go艣cimskiego z 1884 r.



Informacje praktyczne


ADRES I KONTAKT
punktorZamek Kr贸lewski - Rabsztyn 24
tel. +48 32 706 52 31  (kasa),   +48 32 706 52 36  (przewodnicy) kliknij, aby zadzwoni膰

CZAS
punktor Ogl膮dni臋cie ruin zajmuje minimum 1 godzin臋. Doj艣cie z parkingu 5 minut.

WST臉P
punktor P艂atny, cena zale偶y od dnia. W weekendy 18 z艂 normalny / 12 z艂 ulgowy. W dzie艅 powszedni 15 z艂 normalny / 10 z艂 ulgowy. Parking p艂atny 3 z艂/godz. Przewodnicy oprowadzaj膮 gratis w weekendy co 2 godziny. Od maja do wrze艣nia o godz.: 11.00, 13.00, 15.00 i 17.00, w pa藕dzierniku, listopadzie i grudniu: 11.00, 13.00, 15.00. Zamek czynny jest w weekendy lipcowe nawet do godz. 20:00. W dni powszednie i inne miesi膮ce kr贸cej - do 17:00/18:00/19:00.

Poniewa偶 informacje o godzinach otwarcia, a przede wszystkim cenach bilet贸w szybko si臋 dezaktualizuj膮, sprawd藕 je na stronie oficjalnej opisywanego zamku/dworu:
Zamek w Rabsztynie


Litografia z pocz. XIX w.
Widok na zamek rabszty艅ski od po艂udniowego-zachodu, litografia z rys. J. Meycho, pocz. XIX w.
殴r贸d艂o: Zamki i dwory obronne ziemi krakowskiej, Marian Kornecki, Krak贸w 1966



Po艂o偶enie i dojazd


Centralna cz臋艣膰 Jury Krakowsko-Cz臋stochowska, p贸艂nocno - zachodnia cz臋艣膰 woj. ma艂opolskiego, 2 km. od Olkusza w kierunku p艂n-wsch. Zobacz na mapie.
Zamek le偶y bardzo blisko szosy, po lewej stronie.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N50.29966111掳, E19.59255556掳
format DM (stopnie, minuty):   50掳 17.9796666'N, 19掳 35.5533336'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   50掳 17' 58.78''N, 19掳 35' 33.20''E 



Grafika A. Schouppe z 1860 r.
Zamek w Rabsztynie pod Olkuszem na grafice Alfreda Schouppe z 1860 roku



Bibliografia



punktor Borkowski Jacek - Orle Gniazda Jury Krakowsko Cz臋stochowskiej
punktor Fidura Jolanta - Zamki i inne warownie wy偶yny krakowsko-cz臋stochowskiej
punktor Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktor Jurasz Tomasz - Zamki i ich tajemnice
punktor Kaczy艅scy Izabela i Tomasz - Polska - najciekawsze zamki
punktor Kajzer Leszek, Ko艂odziejski Stanis艂aw, Salm Jan - Leksykon zamk贸w w Polsce
punktor Rogi艅ski Ryszard - Zamki i twierdze w Polsce - historia i legendy
punktor Sypek Robert - Zamki i obiekty warowne Jury Krak.-Cz臋st.

Rabsztyn na zdj臋ciu z 1905 r.
Zdj臋cie z 1905 roku


Rabsztyn na poczt贸wce z 1913 r.
Zamek Rabsztyn na poczt贸wce z 1913 roku


Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Rabsztyn - Widok od zachodu z oddali Rabsztyn - Wzg贸rze zamkowe od po艂udnia Rabsztyn - Wzg贸rze zamkowe od wschodu Rabsztyn - Widok od p贸艂nocnego-wsch. Renesansowy pa艂ac, wie偶a bramna i zamek g贸rny na skale Rabsztyn - Wjazd  odo zamku przez odtworzony most Rabsztyn - Wie偶a bramna Rabsztyn - Wie偶a bramna i z boku obecne wej艣cie na zamek Rabsztyn - Wej艣cie do ruin przez nowoczesny budynek kasy i kawiarni Rabsztyn - Pot臋偶na ska艂a, na kt贸rej stoi zamek g贸rny Rabsztyn - Dziedziniec  z pawilonem  kryj膮cym piwnice zamku 艣redniego i zamek g贸rny Rabsztyn - Pomost do zwiedzania wschodnich mur贸w cz臋艣ci pa艂acowej Rabsztyn - XVII-wieczny zamek dolny Rabsztyn - Makieta zamku na dziedzi艅cu Rabsztyn - Widok na wie偶臋 bramn膮 i zamek dolny  z zamku 艣redniego Rabsztyn - Oszklony pawilon na zamku 艣rednim Rabsztyn - Udost臋pnione piwnice zamku 艣redniego w pawilonie Rabsztyn - Piwnice zamku  艣redniego Rabsztyn - Piwnice zamku  艣redniego Rabsztyn - Ekspozycja kamieniarki zamkowej i repliki mieczy Rabsztyn - Widok ze schod贸w na zamek g贸rny Rabsztyn - Wej艣cie do zrekonstruowanej wie偶y na zamku g贸rnym Rabsztyn - Pozosta艂o艣ci wie偶y na zamku 艣rednim - taras widokowy Rabsztyn - Widok z wie偶y na zamek dolny i okolic臋 Rabsztyn - Widok z wie偶y na wjazd do zamku z mostem i wie偶膮 bramn膮 Rabsztyn - Widok z wie偶y
Zdj臋cia wykonane latem 2023

Rabsztyn - Zamek Rabsztyn - Zamek Rabsztyn - Zamek Rabsztyn - Zamek Rabsztyn - Zamek Rabsztyn - Zamek
Zdj臋cia wykonane podczas remontu we wrze艣niu 2011 przez Adama Kurasiaka

Rabsztyn - Wzg贸rze zamkowe od p艂d.-zach. Rabsztyn - Widok na zamek od po艂udnia Rabsztyn - Widok z do艂u na renesansowy pa艂ac Rabsztyn - Ruiny ze zrekonstruowanym mostem Rabsztyn - Zrujnowany pa艂ac renesansowy od strony dziedzi艅ca Rabsztyn - Zamek dolny Rabsztyn - Na zamku g贸rnym Rabsztyn - Mury zamku g贸rnego Rabsztyn - Widok z g贸ry na zamek dolny Rabsztyn - Zamek dolny
Zdj臋cia wykonane: jesieni膮 2003

Rabsztyn - Kiedy艣 drzewa ca艂kowicie zas艂ania艂y zamek Rabsztyn - Zamek g贸rny Rabsztyn - Zamek g贸rny na skale Rabsztyn - Widok z g贸ry na zadrzewiony zamek dolny Rabsztyn - Zaro艣ni臋te wn臋trze ruin Rabsztyn - Renesansowy budynek mieszkalny (pa艂ac)
Zdj臋cia z 2001 r. tu偶 przed wycink膮 drzew


Materia艂y wideo


Zamek Rabsztyn z drona




Cyfrowa makieta zamku w Rabsztynie




Rabsztyn 3D wirtualna rekonstrukcja zamku



Noclegi


punktor Rabsztyn - Pensjonat "Zamek", tel. (032) 643 35 81
punktor Olkusz - PTSM schr. sezonowe, Szko艂a Podstawowa nr 3, ul. Kpt. Hardego 11a, tel. (032) 643 07 53
punktor OIkusz - Schronisko "Jura", ul. Legion贸w Polskich 3, tel. (032) 643 03 93
punktor Olkusz - Hotel Realbud, ul. D艂uga 2a, tel. (032) 643 27 37
punktor Olkusz - Hotel MOSiR, ul. Wiejska 1, tel. (032) 643 45 68

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Zamurowane okna       Autor:  Dolno艣l膮zak      Data:  2013-12-28 17:18:51
    Zwiedza艂em Jur臋 latem 2011 r. My艣la艂em, 偶e zamurowanie otwor贸w okiennych ceg艂膮 jest zabezpieczeniem (technicznym i technologicznym) na czas "budowy" - prac zabezpieczaj膮cych. Jako docelowa, a przynajmniej d艂ugoterminowa forma zabezpieczenia przed niepo偶膮danymi "go艣膰mi" wydaje si臋 rozwi膮zaniem kontrowersyjnym. Rozumiem, 偶e zdecydowa艂a jego skuteczno艣膰, relatywnie niski koszt i bezobs艂ugowo艣膰. Kompromis mi臋dzy zachowaniem walor贸w (g艂. estetycznych), przepis贸w i wyzwa艅 codzienno艣ci zdaje si臋 BARDZO G艁臉BOKI. Lepsza by艂aby "mi臋kka" i nowocze艣niejsza metoda, np. monitoring. Oczywi艣cie wymaga艂by on obs艂ugi, ale by膰 mo偶e kilka spektakularnych akcji rozwi膮za艂oby problem. Szlachetna inicjatywa publicznej zbi贸rki nie zast膮pi konieczno艣ci pozyskiwania 艣rodk贸w np. dotacji przyznawanych przez/ za po艣rednictwem Urz臋du Marsza艂kowskiego czy Ministra Kultury. 呕ycz臋 powodzenia w ich pozyskiwaniu, rozumiej膮c wszak, 偶e wi臋kszo艣膰 po偶era "Wawelski Smok", a troch臋 "s艂u偶ba archeo" :)
  • Re: Zamurowane okna       Autor:  Olkuszanin      Data:  2013-02-22 16:19:12
    mniej nerw贸w panie alfie, niech pan nie zapomina, 偶e niekt贸rzy ludzie to jednak nadal 艣winie i trzeba si臋 przed nimi broni膰. Mo偶e i wejscie darmowe to dobra sprawa - niekt贸rzy chca wejsc po godzinach i kulturalnie pozwiedza膰, ale czasami trafiaj膮 sie tacy co chodz膮 po koronie mur贸w, wyrywaj膮 kamienie i nimi rzucaj膮, robi膮 ogniska na zamku itp... dlatego trzeba zamek przed takimi ludzmi choronic, lepsze ceg艂y ni偶 krata, kt贸ra mo偶e byc w nocy wyci臋ta :) Jak dojrzej膮 ludzie, dojarzej膮 te偶 rozwi膮zania zabezpieczaj膮ce zamek. PS. Prosze nie 偶a艂owa膰 gorsza na zamek! zw艂aszcza, 偶e to tylko 1 lub 2 zlote, a na zamku wiele jest robione!
  • Zamurowane okna       Autor:  Alf      Data:  2013-02-17 19:13:58
    Akurat dzisiaj tam si臋 zatrzymali艣my. Jeszcze rok temu mo偶na by艂o wej艣膰 na zamek przez jedno z okien od p贸艂nocno-wschodnie­j strony. Dzi艣 patrz臋 - okna... zamurowano! I to nie jurajskim wapieniem, kt贸ry wpasowa艂by si臋 w bry艂臋 zamku, a zwyk艂ymi, czerwonymi ceg艂ami!!! Pazerno艣膰 w艂a艣ciciela nie zna granic! No, 偶eby czasem kto艣 sobie nie wszed艂 za darmo... A te czerwone okna oby straszy艂y w艂a艣ciciela obiektu przez d艂ugie lata! Samowolka i totalny brak jakiegokolwiek wyczucia czy poczucia estetyki! Ju偶 raz by艂 pomys艂, by odbudowa膰 mury obronne wok贸艂 zamku w B臋dzinie, z tym, 偶e... z murem pruskim. Rety, czy ktokolwiek w tym kraju nadzoruje to, co si臋 z tymi zabytkami dzieje? Gdzie w og贸le jest konserwator zabytk贸w? Dlaczego si臋 na co艣 takiego zgodzi艂? Upi艂 si臋 czy co?     Mo偶e kiedy艣 wygram na loterii - wtedy kupi臋 sobie jakie艣 ruiny, np. w Smoleniu i na szczycie wie偶y postawi臋 wielk膮 anten臋 satelitarn膮, a tu偶 obok zamku wybuduj臋 bloki. Skoro tak wolno... :-/     C贸偶, pozdrawiam.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2023 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.