Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Ratno Dolne (woj. dolno艣l膮skie) - 艢redniowieczny zamek rycerski, p贸藕niej rozbudowany

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
艢rednia ocena: 4.0 na 5. G艂os贸w: 85 4 stars
           
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
艢rednia ocena: 3.2 na 5. G艂os贸w: 55 3 stars
           
 


Opis i stan obecny


ozdoba
艢l膮ska Jerozolima
Wambierzyce, wie艣 z kt贸r膮 Ratno Dolne by艂o powi膮zane, zas艂yn臋艂y jako miejsce pielgrzymkowe ju偶 w XIV wieku, po odzyskaniu wzroku przez niewidomego. Od XVII wieku zwana jest "艢l膮sk膮 Jerozolim膮". Za spraw膮 pana tych ziem, rezyduj膮cego w zamku Ratno - Daniela Paschasiusa von Osterberga, zabudowano j膮 bowiem w taki spos贸b, aby przypomina艂a Jerozolim臋. Postawiono 12 bram wjazdowych, zesp贸艂 kalwaryjny na okolicznych wzg贸rzach z艂o偶ony z blisko 100 kaplic i ko艣ci贸艂 pod wezwaniem Nawiedzenia Naj艣wi臋tszej Marii Panny, kt贸ra jest replik膮 艣wi膮tyni Salomona. Obecnie mo偶na tu r贸wnie偶 zobaczy膰 du偶e ruchome szopki z XIX wieku, w kt贸rych umieszczono oko艂o 800 figurek, w tym 300 ruchomych. W 1936 r. papie偶 Piusa XI nada艂 艣wi膮tyni presti偶owy tytu艂 bazyliki mniejszej, a w 1980 r. s艂yn膮ca z cud贸w figura Matki Bo偶ej zosta艂 ukoronowana na Wambierzyck膮 Kr贸low膮 Rodzin przez kardyna艂a Wyszy艅skiego.
Pot臋偶ny zamek g贸ruje nad ma艂膮 wsi膮 Ratno Dolne le偶膮c膮 na ziemi k艂odzkiej. Rzadko zdarza si臋, aby taki zabytek popad艂 w ruin臋 dopiero w latach 90-tych, ale Ratno jest niestety tego przyk艂adem. Po wielkim po偶arze zamkni臋te, a cz臋艣ciowo zamurowane zosta艂y wszelkie wej艣cia i otwory prowadz膮ce do wn臋trz. Tylko niekt贸re budynki przyzamkowe s膮 jeszcze zamieszka艂e.
Zamek w Ratnie zbudowany jest na nieregularnym planie, ma do艣膰 surowy wygl膮d. Cho膰 otynkowany na jaskrawy 偶贸艂ty kolor, to jedynymi ozdobami s膮: attyka, skromna kamieniarka okienna oraz barokowy portal z 1677 r. Uwag臋 zwraca wysoka wie偶a, dawniej z zegarem. Przy elewacji po艂udniowej dostawiony jest charakterystyczny budynek z wysokimi oknami - to oran偶eria. Obok zamku stoi kilka budowli dworskich i gospodarczych. Du偶y, zwie艅czony t膮 sam膮 attyk膮 budynek od zachodu po艂膮czony z zamkiem arkadowym 艂膮cznikiem to dawna kancelaria dworska i urz膮d administracyjny folwarku z XVII w. Obok stoi kolejny budynek z attyk膮, nieznanej funkcji, masywny budynek gospodarczy oraz ni偶sza zabudowa folwarczna. Od wschodu, przy drodze dojazdowej, kt贸r膮 tworzy aleja lipowa, stoi jeszcze ukryta w艣r贸d ro艣linno艣ci oficyna ogrodowa, a dalej kaplica i ma艂y cmentarz z grobami w艂a艣cicieli zamku z rodziny von Johnston i Hauteville-Jaquemin. Poni偶ej rozci膮ga si臋 park zamkowy (tak偶e b臋d膮cy ju偶 tylko cieniem dawnego parku) ze stawem i rzek膮 Posn膮. Park i tarasowe ogrody powsta艂y w 2. po艂owie XVII wieku. 艢ladami ogrod贸w s膮 schodki od po艂udnia prowadz膮ce na 2 poziomy taras贸w. Park zosta艂y przekszta艂cony na krajobrazowy w XIX wieku.
Wida膰 wi臋c, 偶e ca艂y kompleks by艂 ogromny. Miejscowi wspominaj膮, 偶e jeszcze niedawno by艂y tu obiekty sportowe, a zamek t臋tni艂 偶yciem. Dzi艣 sprawia bardzo przygn臋biaj膮ce wra偶enie.
Obecna zabudowa ma charakter typowo pa艂acowy, niewiele element贸w przerwa艂o z XIV-wiecznej budowli obronnej. Po zbadaniu niekt贸rych element贸w renesansowych datowanych na XVI wiek okaza艂o si臋, 偶e pochodz膮 one z XIX stulecia. Najstarsze mury zabytku znajduj膮 si臋 w naro偶niku p贸艂nocno-zachodnim, maj膮 2 metry grubo艣ci i tam te偶 zachowa艂y si臋 gotyckie sklepienia. W tym miejscu znajdowa艂a si臋 pierwotna wie偶a 艣redniowieczna. Do muru obwodowego od po艂udnia lub zachodu przylega艂 budynek mieszkalny, zapewne drewniany. Wjazd prowadzi艂 od wschodu lub p贸艂nocy. Podczas renesansowej rozbudowy za艂o偶enia powsta艂o nowe skrzyd艂o po艂udniowe. Obiekt mia艂 kszta艂t czworoboku z 3 dwukondygnacyjnymi skrzyd艂ami i murem od wschodu zamykaj膮cym dziedziniec. Nie by艂a to jednak du偶a siedziba, nazywano j膮 dworem. Na XVII wiek przypada okres 艣wietno艣ci Ratna Dolnego. Znacznie powi臋kszono budowl臋 w kierunku wschodnim, przed艂u偶aj膮c skrzyd艂a p贸艂nocne oraz po艂udniowe i nadbudowuj膮c stare mury. W p贸艂nocnym skrzydle postawiono smuk艂膮 wie偶yczk臋. Przy zamku od zachodu stan膮艂 wa偶ny budynek administracyjny zwany kancelari膮. Wykopano te偶 such膮 fos臋. Budowla w pe艂ni zas艂ugiwa艂a ju偶 na okre艣lanie "zamek". Ostatnie przekszta艂cenia mia艂y miejsce w XIX wieku. W ich wyniku powsta艂 dzisiejszy zamek-pa艂ac. G艂贸wna zmiana to nowa, wysoka i obszerniejsza wie偶a od zachodu, oran偶eria od po艂udnia i pawilon od p贸艂nocy.

Aktualizacja. Od ko艅ca 2021 r. zamek ma nowego w艂a艣ciciela, kt贸ry chce szybko przywr贸ci膰 zabytek do 偶ycia. Ma on zosta膰 zaadaptowany na centrum konferencyjno 鈥 szkoleniowe z naciskiem na edukacj臋 ekologiczn膮 oraz muzeum. W pierwszej kolejno艣ci udost臋pniony zostanie park, w kt贸rym b臋dzie mo偶na urz膮dza膰 pikniki szkolne i rodzinne. W oficynie otwarta zostanie kawiarnia. W wakacje 2022 roku wida膰 by艂o kilku ludzi oczyszczaj膮cych teren z ro艣linno艣ci od strony stawu. Sam staw zamkowy by艂 pozbawiony wody. Przez 17 lat od ostatniej wizyty w tym miejscu degradacja zabytku jest bardzo widoczna. Budowla zosta艂a przys艂oni臋ta przez ro艣linno艣膰, oran偶eria si臋 zawali艂a, podobnie 艂膮cznik zamku z kancelari膮, budynek z attyk膮 przy zabudowie gospodarczej jest szkaradny bez 艣ladu tynku, a wcze艣niej mia艂 malowanie takie jak zamek...

Rekonstrukcja lub stary widok zamku ratno
Widok贸wka z lat 60-tych XX wieku, z czasu funkcjonowania w zamku o艣rodka wypoczynkowego ZNP




Plany i rekonstrukcje


Plan zamku Ratno Dolne
Plan zamku z dodanymi najbli偶szymi obiektami zewn臋trznymi


Historia, wydarzenia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Pierwotny zamek w Ratnie Dolnym zbudowano w pierwszej po艂owie XIV w. By艂a to siedziba Heinricha von Muschin (Moschen). Pod wzgl臋dem wygl膮du tamten obiekt nie mia艂 nic wsp贸lnego z obecnym zamkiem.


Rekonstrukcja lub stary widok zamku ratno
Najstarszy widok zamku w Ratnie Dolnym autorstwa F. A. Pompejusa na podstawie zaginionego rysunku F. B. Wernera z 1737 r.

punktor 1347 r. - pierwsza wzmianka o zamku
punktor 1368 r. - Ratno kupi艂a rodzina von Pannwitz贸w (Panowic贸w). Przez ponad 100 lat by艂a to g艂贸wna siedziba tego mo偶nego rodu.
punktor II po. XV w. - panowie na Ratnie zmieniali si臋 cz臋sto. Byli to m.in. hrabiowie Heinrich Glartzer i Ulrich von Hardegg
punktor 1505 r. - jako w艂a艣ciciel Ratna wymieniony jest Steffan Pantzinger
ozdoba
Daniel Paschasius
Daniel Paschasius pochodzi艂 z weneckiej rodziny kupieckiej osiad艂ej w czeskiej Opawie. Po uko艅czeniu studi贸w prawniczych zosta艂 radc膮 cesarskim w 1665 r. i asesorom s膮du ksi臋stwa g艂ogowskiego. Zawsze sta艂 po stronie Habsburg贸w, a w dobie reformacji opowiada艂 si臋 za rekatolizacj膮 pa艅stwa. Za zas艂ugi dla dworu wiede艅skiego cesarz Leopolda I nobilitowa艂 go w 1674 r. Otrzyma艂 herb i predykat "von Osterberg", od 艂aci艅skiego nazwiska rodowego. Zakup Ratna Dolnego obejmowa艂 r贸wnie偶 Wambierzyce (wtedy Albendorf), kt贸re od XIV wieku by艂y miejscowo艣ci膮 pielgrzymkow膮. Pasj膮 Paschasiusa sta艂o si臋 o偶ywienie tych tradycji, przygaszonych przez reformacj臋. Najpierw rozbudowa艂 sw膮 rezydencj臋 w Ratnie, potem rozpocz膮艂 w Wambierzycach tworzenie sanktuarium i infrastruktury obs艂uguj膮cej p膮tnik贸w. 艢wie偶o upieczony szlachcic pragn膮艂 mie膰 siedzib臋 nawi膮zuj膮c膮 do tradycji rycerskich, ale ju偶 nowoczesn膮. St膮d taki, a nie inny wygl膮d zamku - sporych rozmiar贸w budowla stoj膮ca na wzg贸rzu nad rzek膮, z fos膮 (ma艂o przydatn膮), attyk膮 i wie偶膮. W 1689 r. powsta艂o dzie艂o ukazuj膮ce genealogi臋 rodu von Osterberg. Autor, dokonuj膮c niewiarygodnych i karko艂omnych interpretacji wywi贸d艂 pochodzenie Paschasius贸w od rzymskiego namiestnika Sparty Don Phasisa, kt贸ry na prze艂omie III i IV wieku st艂umi艂 bunt uchod藕c贸w z Palestyny i wzni贸s艂 twierdz臋 Paschava na g贸rze, gdzie odprawiano 艣wi臋to Paschy. Jako Paschasius zarz膮dza艂 Sycyli膮 i przyj膮艂 chrzest. Bezpo艣rednim przodkiem czeskiej linii von Osterberg贸w mia艂 by膰 legionista Sido Paschasius, kt贸ry osiad艂 na germa艅skich terytoriach po wzi臋ciu do niewoli. Nie mia艂 dok膮d wraca膰, bo jego rodowa Paschava zosta艂a zniszczona przez Hun贸w, wybudowa艂 wi臋c now膮 siedzib臋 w Osterbergu. Wiele 藕r贸de艂 m贸wi o 2 lub 3 pielgrzymkach Paschasiusa do Jerozolimy, gdzie na w艂asne oczy obejrza艂, pomierzy艂 i opisa艂 wszystko to co potem odtworzy艂 w Wambierzycach. W rzeczywisto艣ci pog艂臋bione badania w XIX wieku wykluczy艂y podr贸偶e von Osterberga do Ziemi 艢wi臋tej. Zna艂 j膮 pono膰 tylko z ksi膮偶ek, a odtworzenie nie jest wcale dok艂adne. Nie przeszkodzi艂o to w wydaniu w 1935 r. ksi膮偶ki "Peregrynacje wielkiego pielgrzyma Daniela Paschasiusa von Osterberga i o tym, jak wybudowa艂 w Wambierzycach 艢l膮sk膮 Jerozolim臋". Pan na Ratnie znany by艂 jeszcze z zami艂owania do muzyki. Za艂o偶y艂 Fundacj臋 Muzyk贸w Ko艣cielnych, w kt贸rej zatrudni艂 6 muzyk贸w, a sam napisa艂 pie艣艅 pielgrzymkow膮 "Raduj si臋, wambierzycka panno". Zmar艂 w wieku 77 lat i zosta艂 pochowany w krypcie ko艣cio艂a w Wambierzycach.

punktor 1514 r. - kolejny w艂a艣ciciel Baltazar von Reichenbach. W 1563 r. uko艅czy艂 on prace przy nowej siedzibie - renesansowej budowli z arkadowym dziedzi艅cem. Zwana by艂a ona jednak tylko "dworem". Mury zwie艅czono attyk膮, unowocze艣niono fortyfikacje ziemne.
punktor po 1618 r. - podczas wojny trzydziestoletniej w艂a艣ciciel Ratna straci艂 cz臋艣膰 maj膮tku z powodu poparcia dla powstania antyhabsburskiego. Prawdopodobnie Heinrichowi von Reichenbachowi zwanemu "Bieler" uda艂o si臋 odsprzeda膰 po艂ow臋 maj膮tku Piotrowi Langwiesowi. Druga cz臋艣膰 zosta艂a skonfiskowana. Niekt贸re 藕r贸d艂a wymieniaj膮 jednak Carla von Sebottendorfa jako pana na Ratnie ju偶 w 1613 roku. By膰 mo偶e wi臋c to on spiskowa艂 przeciw Habsburgom, a von Reichenbachowie stracili zamek ju偶 wcze艣niej. W 1645 r. dzia艂ania wojenne dotkn臋艂y Ratno bezpo艣rednio - do wsi wkroczy艂y wojska szwedzkie i spali艂y warowni臋
punktor po 1662 r. - cesarz Karol Ferdynand przekaza艂 zarekwirowany zamek swojemu wiernemu urz臋dnikowi Wismarowi von Wiesenbergowi. Siedziba zosta艂a prawdopodobnie odbudowana po zniszczeniach wojennych
punktor 1675 r. - Daniel Paschasius von Osterberg zakupi艂 zamek w Ratnie. Dla budowli rozpocz臋艂a si臋 nowa epoka. Osterberg uczyni艂 z niej wspania艂膮 rezydencj臋, cho膰 zatar艂 renesansowy charakter obiektu. Podwy偶szy艂 j膮 i powi臋kszy艂 powierzchni臋 ponad dwukrotnie. Postawi艂 nowe budynki (np. kancelaria) i barokowe tarasy ogrodowe. Dla ambitnego urz臋dnika cesarskiego liczy艂 si臋 presti偶, mniej koszty - np. wykopanie fosy od p贸艂nocy i zachodu poci膮gn臋艂o za sob膮 konieczno艣膰 rozsadzenia ska艂

Rekonstrukcja lub stary widok zamku ratno
Von Osterberg i jego zamek Ratno


punktor 1763 r. - w wyniku I wojny 艣l膮skiej Ratno wesz艂o w sk艂ad Prus
punktor 1776 r. - wnuk Daniela von Osterberga sprzeda艂 maj膮tek radcy handlowemu z Nowej Rudy Leopoldowi Gendelowi
punktorI po艂. XIX w. - Gendelowie sprzedali Ratno krewniakowi Augustowi Grossmanowi
punktor 1854 r. - budowl臋 zakupi艂 niezwykle bogaty Woldemar von Johnston und Kroegeborn, z pochodzenia Szkot. Po 艣mierci 6 lat p贸藕niej, maj膮tek przej臋li jego 偶ona i syn.
punktor lata 70-80 XIX w. - dokonano przebudowy zamku w stylu neorenesansowym. Stara wie偶a zosta艂a zast膮piona now膮 od zachodu, przebudowano oficyny (w tym kancelari臋), zmieniono styl ogrod贸w i parku, dobudowano oran偶eri臋
punktor 1900 r. - Max von Johnston und Kroegeborn utworzy艂 na ziemi k艂odzkiej majorat (niepodzielny maj膮tek dziedziczony przez najstarszego syna) o powierzchni 560 ha z g艂贸wn膮 siedzib膮 w Ratnie
punktor 1918 r. - po 艣mierci Maxa, Ratnem zarz膮dza艂a jego 偶ona 鈥 Elisabeth Jacquemin D'Hauteville (nie mieli syna - spadkobiercy)
punktor 1946 r. - ostatnia w艂a艣cicielka zamku - baronowa Isabella von Blanckart (w rzeczywisto艣ci to wnuczka Maxa von Johnstona - Elisabeth-Luise z domu von Johnston und Kroegeborn, von Blanckart po m臋偶u) zosta艂a wysiedlona przez komunist贸w
punktor po 1945 r. - warownia w dobrym stanie przetrwa艂a wojn臋, czerwoni przekazali j膮 wi臋c PGR-owi... Potem zamieniono j膮 na o艣rodek wypoczynkowy ZNP
punktor 1972 r. - mimo 偶e dokonano remontu budowli to zacz臋艂a ona powoli podupada膰. Pr贸bowano zamieni膰 j膮 na hotel, ale smr贸d z pobliskiego zak艂adu bydl臋cego uniemo偶liwi艂 to
punktor 1996 r. - og艂oszono przetarg na kupno zamku, kt贸ry wygra艂 wroc艂awski przedsi臋biorca Edward Ptak. Jak m贸wili nam mieszka艅cy Ratna zamek by艂 zadbany i dobrze funkcjonowa艂. By艂a tu m.in. kawiarnia, a u podn贸偶a ko艂o jeziora boisko do siatk贸wki.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku ratno
Widok zamku w Ratnie Dolnym w po艂owie XIX w. wg rys. T. Blatterbauera

punktor luty 1998 r. - wielki po偶ar sprawi艂 i偶 z zamku pozosta艂a wal膮ca si臋 ruina. Podobno by艂o to podpalenie. Wiele os贸b twierdzi, 偶e wy艂udzenie odszkodowania.
punktor 2006 r. - Ptak przekaza艂 zamek sp贸艂ce Wojew贸dzki Klub Sportowy "艢l膮sk" we Wroc艂awiu, kt贸rej sam jest prezesem zarz膮du. Przez ca艂y czas nie podj臋to 偶adnych dzia艂a艅 aby ratowa膰 zabytek. Wojew贸dzki Urz膮d Ochrony Zabytk贸w we Wroc艂awiu kilkakrotnie wzywa艂 do wykonania prac zabezpieczaj膮cych, stosowa艂 kary administracyjne, ale w艂a艣ciciel nic sobie z tego nie robi艂
punktor 2013 r. - spraw膮 niszczej膮cego zamku w Ratnie zainteresowa艂a si臋 Fundacja Ratowania Zabytk贸w i Pomnik贸w Przyrody. Pr贸buje doprowadzi膰 do odebrania zabytku w艂a艣cicielom, kt贸rzy powinni ponie艣膰 konsekwencj臋 doprowadzenia go do ruiny. Zabytek mog艂aby przej膮膰 Gmina, ale musia艂yby zosta膰 uregulowane zaleg艂e nale偶no艣ci, a to nie wydaje si臋 realne
punktor 2021 r. - zamek zosta艂 wystawiony na sprzeda偶 za absurdaln膮 kwot臋 1 mln. z艂. Ca艂y czas trwaj膮 starania o wyw艂aszczenie dotychczasowego w艂a艣ciciela, poci膮gni臋cie go do odpowiedzialno艣ci i sp艂at臋 jego d艂ug贸w wobec Gminy przez Skarb Pa艅stwa
punktor II po艂. 2021 r. - po wielu latach stara艅 uda艂o si臋 wyw艂aszczy膰 nierzetelnego w艂a艣ciciela. Doprowadzi艂a do tego Wojew贸dzki Konserwator Zabytk贸w. Poniewa偶 firma Ptaka nie posiada艂a maj膮tku poza zamkiem, a jej zad艂u偶enie ros艂o w wyniku nak艂adania kolejnych kar, kt贸re firma ignorowa艂a. Konserwator zg艂osi艂 wi臋c wniosek o upad艂o艣膰, kt贸ry zosta艂 przyj臋ty przez s膮d. Zamek zosta艂 wystawiony na licytacj臋, do kt贸rej zg艂osi艂o si臋 3 ch臋tnych, w tym Gmina Radk贸w. Cena wywo艂awcza 450 tys zosta艂a podbita do 650 tys. przez krakowskiego przedsi臋biorc臋, kt贸ry jest r贸wnie偶 w艂a艣cicielem zabytkowej gorzelni w Gorzanowie oraz magazynowc贸w w Twierdzy K艂odzko. Ma wi臋c do艣wiadczenie w renowacji zabytk贸w i dobrze wsp贸艂pracuje ze s艂u偶bami konserwatorskimi.


Legendy i podania

Powr贸t na g贸r臋 strony

Legenda zwi膮zana z Ratnem Dolnym m贸wi, i偶 w ko艅cu XII wieku 贸wczesnemu w艂a艣cicielowi tych ziem Janowi ukaza艂a si臋 Matka Boska z Dzieci膮tkiem i nakaza艂a umie艣ci膰 sw贸j wizerunek w dziupli lipy. Od tego czasu miejsce to sta艂o si臋 cudowne i by艂o czczone przez wiernych. P贸藕niejsi potomkowie Jana wybudowali tu ko艣ci贸艂. Potem jeszcze kilkakrotnie m贸wiono o cudach pojawiaj膮cych si臋 w tym miejscu. W drugiej po艂. XVII w. ko艂o ko艣cio艂a wytrysn臋艂o 藕r贸de艂ko, kt贸rego woda uleczy艂a 艣miertelnie chor膮 kobiet臋. Rok p贸藕niej ko艣ci贸艂 spowi艂a tajemnicza 艣wietlna 艂una. Zjawisko trwa艂o kilka godzin i by艂o widziane przez wszystkich mieszka艅c贸w wsi. Od tej pory odbywa艂y si臋 tu procesje z pochodniami, a dzi艣 ko艣ci贸艂 ozdobiony jest 艣wiat艂em ponad tysi膮ca 偶ar贸wek.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku ratno
Poczt贸wka z ok. 1920 r. Elewacja po艂udniowa zamku z oran偶eri膮 i obro艣ni臋tym ro艣linno艣ci膮 domkiem ogrodnika


Informacje praktyczne



KONTAKT
punktor tel/fax: 075 7413297, tel. kom. 699994256

CZAS
punktor Pobie偶ne ogl膮dni臋cie zamku i okolicy zajmuje ok. 30 min.

WST臉P
punktor Wolny na zewn膮trz, cho膰 s膮 tabliczki z zakazem (do 艣rodka brak wej艣cia).

Rekonstrukcja lub stary widok zamku ratno
Zamek po przebudowie na poczt贸wce z ko艅ca XIX wieku



Po艂o偶enie i dojazd


Po艂udniowa cze艣膰 woj. dolno艣l膮skiego, niedaleko Radkowa, 23 km. na p贸艂nocny zach贸d od K艂odzka, 15 km na po艂udnie od Nowej Rudy. Zobacz na mapie.
Zamek jest po艂o偶ony przy samej drodze. Mo偶na zaparkowa膰 tu偶 przy nim.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N50.50587778掳, E16.45515833掳
format DM (stopnie, minuty):   50掳 30.3526668'N, 16掳 27.3094998'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   50掳 30' 21.16''N, 16掳 27' 18.57''E 




Rekonstrukcja lub stary widok zamku ratno
Przedwojenna poczt贸wka. Widok od p贸艂nocy, po prawej oficyna 'kancelaria'


Bibliografia



punktor Borkowski Jacek - Orle Gniazda Jury Krakowsko Cz臋stochowskiej
punktor Fidura Jolanta - Zamki i inne warownie wy偶yny krakowsko-cz臋stochowskiej
punktor Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktor Guerquin Bohdan - Zamki 艣l膮skie
punktor Kaczy艅scy Izabela i Tomasz - Polska - najciekawsze zamki
punktor Kajzer Leszek, Ko艂odziejski Stanis艂aw, Salm Jan - Leksykon zamk贸w w Polsce
punktor Lamparska Joanna - Tajemnice zamki podziemia
punktor Mazurska Teresa, Rachwalski Eugeniusz, Za艂臋ski Jerzy - Zamki Dolnego 艢l膮ska
punktor Kwa艣niewski Artur - Geneza za艂o偶enia kalwaryjskiego w Wambierzycach w ziemi k艂odzkiej w 艣wietle mitologii rodowej von Osterberg贸w

Rekonstrukcja lub stary widok zamku ratno
Przedwojenne zdj臋cie. Widok od zachodu


Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Ratno Dolne - Widok z parku Ratno Dolne - Elewacja po艂udniowa i tarasy ogrodowe Ratno Dolne - Widok od p艂d.-zach. - kancelaria i wie偶a zamkowa Ratno Dolne - Zbli偶enie na szczyt wie偶y Ratno Dolne - Mur obwodowy od p艂d.-zach. Ratno Dolne - Zamek od p贸艂nocy Ratno Dolne - Budynek z attyk膮 przy zabudowie gosp., do niedawna by艂 otynkowany w takim samym stylu jak zamek Ratno Dolne - Najwi臋kszy budynek gospodarczy Ratno Dolne - Brama do parku Ratno Dolne - Staw zamkowy bez wody Ratno Dolne - Cmentarz w艂a艣cicieli Ratno Dolne - Oficyna parkowa nad stawem Ratno Dolne - Kapliczka niedaleko cmentarza
Zdj臋cia wykonane: latem 2022


Ratno Dolne - Widok na kompleks zamkowy z szosy Ratno Dolne - Zamek ze stawem w parku Ratno Dolne - Widok z parku Ratno Dolne - Elewacja po艂udniowa  z oran偶eri膮 Ratno Dolne - Oficyna 'kancelaria' po艂膮czona z zamkiem arkadowym, 艂膮cznikiem Ratno Dolne - Budynki gospodarcze po艂o偶one za zamkiem Ratno Dolne - Widok z terenu dawnych zabudowa艅 gospodarczych. Oficyna 'kancelaria' jest zamieszka艂a Ratno Dolne - Zamek od p贸艂nocy Ratno Dolne - Herb von Osterberg贸w w bramie
Zdj臋cia wykonane: wiosn膮 2002


Ratno Dolne - Widok od zachodu Ratno Dolne - Widok od po艂udnia, schody na tarasy ogrodowe Ratno Dolne - Staw przy zamku Ratno Dolne - Oficyna 'kancelaria'
Zdj臋cia wykonane: wiosn膮 2005


Materia艂y wideo


Radio wroc艂aw - Zamek Ratno Dolne popada w ruin臋



Noclegi


punktor Ratno Dolne - Pokoje go艣cinne, ul. Ratno Dolne 5, tel. (074) 87 12 365
punktor Radk贸w - hotel "Silesia", ul. Kolonia Le艣na 1, tel. (074) 871 22 93

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • zabytek zbytek       Autor:  fanka sportu      Data:  2016-05-11 09:38:23
    tel do w艂a艣ciciela (71) 341 56 21 ze stron:  
    http://krs-pobierz­.pl/wojewodzki-klub-­sportowy-slask-i1741­75   tel do konserwatora zabytk贸w Marii Ptak 74 842 64 18
  • Zamek w Ratnie na Facebook'u       Autor:  Patrycja      Data:  2013-08-30 19:30:49
    Zapraszam Wszystkich do polubienia fan page'a Zamku na facebook'u:   https://www.facebo­ok.com/pages/Zamek-R­atno-Dolne/532429546­826413?fref=ts
  • zamek       Autor:  wisia      Data:  2013-08-14 09:56:18
    jak mo偶na pozwoli膰 aby takie cude艅ko doprowadzi膰 do ruiny/W pobliskich Czechach jest to do niepomy艣lenia.Do odpowiedzialno艣ci karnej poci膮gn膮膰 ka偶dego za taki stan -starost臋 burmistrza i radnych A gdzie w艂asciciel/.Oburzon­a





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2022 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.