Opis i stan obecny


Obronny dw贸r w formie wie偶y mieszkalno - obronnej w Ru艣cu sta艂 nad rzek膮 Nieciecz, na wysepce otoczonej bagnami jeszcze na pocz膮tku XX wieku. Cho膰 w zmienionej postaci i znacznie skromniejszy ni偶 w czasach 艣wietno艣ci to jednak wygl膮da艂 ca艂kiem interesuj膮co. Niestety, z jakich艣 powod贸w rozebrano go i obecnie nie ma po nim 艣ladu. Dzia艂ka z terenem dworskim nale偶y do osoby prywatnej. Mury u偶yto podobno na budow臋 ogrodzenia ko艣cio艂a. Przed rozbi贸rk膮 dokonano jednak pomiar贸w. Zachowany budynek mia艂 kszta艂t prostok膮ta o wymiarach 10,3 x 13,9 m. Posiada艂 dwie kondygnacje, ale wiadomo 偶e wcze艣niej by艂o ich wi臋cej trzy lub cztery. Od frontu posiada艂 dobudowany drewniany ganek. Fachowcy oceniaj膮 fortalicj臋 w Ru艣cu jako jedno z najciekawszych za艂o偶e艅 rezydencjonalno-obronnych na terenie Ziemi Sieradzkiej - zameczek przypomina艂 siedzib臋 kr贸lewsk膮 w Piotrkowie Trybunalskim. Jednak偶e nie przeprowadzono tu jeszcze dok艂adnych bada艅 archeologicznych, cho膰 fundamenty i piwnice tkwi膮 zapewne pod ziemi膮, bo opisy z pocz膮tku XX wieku m贸wi膮 o "ogromnych sklepionych piwnicach". Mia艂y one s艂u偶y膰 jako sk艂adowisko broni i amunicji. Na parterze dworu by艂a sie艅 z tarczami herbowymi oraz drugie pomieszczenie mieszkalne. Podobnie pi臋tro mie艣ci艂o 2 komnaty ze starymi sklepieniami, kominkami i posadzk膮. Przed dworem wida膰 by艂o jakie艣 fundamenty, kt贸re identyfikowano jako 艣lady dawnych fortyfikacji.
Niedawno dokonano ciekawego odkrycia - jak wygl膮da艂 zamek w Ru艣cu w XVII wieku mo偶na zobaczy膰 w ko艣ciele bernardynek w Wieluniu. Badacze dziej贸w miejscowej warowni - W. Dudak i, R. Herman, dostrzegli go w tle portretu fundatorki wielu艅skiego klasztoru Anny Koniecpolskiej, kt贸ra zmar艂a w Ru艣cu. Obraz przedstawia dw贸r wie偶owy otoczony murem ze strzelnicami, ozdobny budynek bramny z mostem i fos膮, flankowany wczesn膮 form膮 bastionu.
Obecnie nie s膮 widoczne 偶adne relikty tej budowli.

ozdoba
Rusiec dla Koniecpolskich
Niewielki Rusiec odgrywa艂 du偶膮 rol臋 dla pot臋偶nego rodu jakim byli Koniecpolscy. W 1603 roku Aleksander Koniecpolski, ojciec Stanis艂awa - hetmana wielkiego koronnego, pisa艂 do 偶ony Anny przebywaj膮cej w Dobryszycach, aby w razie zagro偶enia przenios艂a si臋 do Koniecpola (czyli gniazda rodowego) lub do r贸wnie obronnego Ru艣ca. 艢wiadczy to, i偶 mimo niemo偶no艣ci odczytania w terenie urz膮dze艅 obronnych, zameczek w Ru艣cu musia艂 by膰 dobrze ufortyfikowany.
Z kolei w swym testamencie Aleksander napisa艂: "Koniecpola nie 偶ycz臋 sobie arendowa膰, ale dobrego gospodarza mie膰, tak偶e i w Ru艣cu, aby te dwa kawa艂ki ojczyzny naprawi膰 si臋 dziatkom mog艂y."

Portret Koniecpolskiej
Portret Anny ze Sroczy艅skich Koniecpolskiej i zameczek w Ru艣cu po prawej. Dotychczas s膮dzono, 偶e to jaka艣 budowla w Wieluniu, mury obronne, fragment zamku albo klasztoru. Zdj臋cie za http://www.bernardynki.czestochowa.opoka.org.pl

Powi臋kszony zamek na portrecie
Widok zamku w Ru艣cu na powi臋kszonym fragmencie portretu Anny Koniecpolskiej, 藕r贸d艂o: Wojciech Dudak, Rados艂aw Herman - Zamek kr贸lewski w Wieluniu


Plany i rekonstrukcje


Zdj臋cie lidar Ru艣ca
Zdj臋cie z lotniczego skanowania laserowego terenu dworskiego w Ru艣cu. Brak 艣lad贸w, chyba 偶e te oczka wodne...



Historia, wydarzenia


Wie艣 wzmiankowana jest w II po艂owie XIV wieku przy okazji przekazania jej przez kr贸la wojewodzie kaliskiemu i staro艣cie 艂臋czyckiemu - Koryci艅skiemu herbu Top贸r. Ten r贸d wzni贸s艂 dw贸r obronny rozbudowany zapewne przez nast臋pnych w艂a艣cicieli - Koniecpolskich herbu Pob贸g, kt贸rzy prawdopodobnie nabyli Rusiec od Zebrzydowskich herbu Radwan w II po艂owie XVI wieku. Dalsze dzieje obiektu s膮 s艂abo poznane. W 1609 roku hetman wielki koronny Stanis艂aw Koniecpolski nada艂 Ru艣cowi prawa miejskie.
W XVII wieku istnia艂 ju偶 w Ru艣cu wygodniejszy dw贸r modrzewiowy, kt贸ry by艂 siedzib膮 w艂a艣cicieli i w kt贸rym zmar艂a Anna z Ko藕mic Sroczycka Koniecpolska, 偶ona Aleksandra wojewody podolskiego i sieradzkiego. Stary dw贸r wci膮偶 sta艂 na terenie parku dworskiego po艣r贸d szpaler贸w lipowych.
W 1719 roku w modrzewiowym dworze zmar艂 Jan Aleksander Koniecpolski. Jego maj膮tek przej臋艂a c贸rka Marianna, kt贸ra z Zygmuntem Walewskim posiada艂a 2 syn贸w: Franciszka i Aleksandra. Walewscy odziedziczyli wi臋c ogromne dobra Koniecpolskich, w tym Rusiec. Jednak w tym okresie miasto ju偶 podupad艂o, a posiad艂o艣膰 Koniecpolskich by艂a zad艂u偶ona.
W II po艂owie XIX Rusiec zosta艂 upa艅stwowiony, a grunty rozparcelowane. Potem terenem dworskim zarz膮dza艂y prawdopodobnie lokalne w艂adze z jakimi艣 oszala艂ymi maniakami destrukcji na czele. Na prze艂omie wiek贸w XIX i XX drewniany dw贸r zosta艂 bowiem zburzony. To samo spotka艂o p贸藕niej starsz膮 siedzib臋. W 1911 roku przebudowan膮 i obni偶on膮 o dwie kondygnacje pozosta艂o艣膰 zameczku rozebrano w celu pozyskania budulca. Nast臋pnie bezlito艣nie wyci臋to park dworski. Zrobiono to wszystko mimo interwencji Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, kt贸re pocz膮tkowo zablokowa艂o dewastacj臋, ale niestety na kr贸tko...

Stare zdj臋cie dworu
Dw贸r Rusiec z ty艂u w roku 1910, autor M. Rawita - Witanowski


Informacje praktyczne


ADRES I KONTAKT
punktorbrak

CZAS
punktor -

WST臉P
punktor Miejsce po dworze to teren prywatny. Wst臋p zabroniony.


Zdj臋cie Ru艣ca z 1910
Widok dworu Rusiec w roku 1910
殴r贸d艂o: M. Rawita - Witanowski - "Ziemia" 1910



Po艂o偶enie i dojazd


Zachodnia cz臋艣膰 woj. 艂贸dzkiego. 27 km na zach贸d od Be艂chatowa. Zobacz na mapie.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N51.32649624掳, E18.98755091掳
format DM (stopnie, minuty):   51掳 19.5897744'N, 18掳 59.2530546'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   51掳 19' 35.39''N, 18掳 59' 15.18''E 

punktor wypo偶yczalnia samochod贸w krak贸w



Bibliografia



punktor Kajzer Leszek - Zamki i dwory obronne w Polsce Centralnej

Noclegi



Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: W kt贸rym to miejscu sta艂 ten budynek.       Autor:  Ka艂uziak s Antoniego      Data:  2010-02-13 01:19:50
    Ten budynak sta艂 na posiad艂o艣ci Ka艂uziak贸w obecnie W艂odzimierza
    Mariana i J贸zefa na przeciwko OSP Rusiec
    Sam maj膮c 10 lat z ojcem wykopywa艂em kamienie z fundament贸w tego budynku jako materia艂 na now膮 budow臋 budynku przy ul D膮browskiego 18 w latach 1957
  • W kt贸rym to miejscu sta艂 ten budynek.       Autor:  Grzegorz      Data:  2009-11-15 22:09:49
    Kto艣 wie gdzie dok艂adnie sta艂 ten budynek? Bli偶ej ulicy Koniecpolskiego czy w stron臋 Mickiewicza?
  • historia RU艣CA       Autor:  zbyszek      Data:  2007-10-22 22:10:40
    Od niedawna mieszkam na ulicy koniecpolskiego i bardzo 偶a艂uje 偶e po zamku nie ma ani 艣ladu.Czekam na wiadomo艣ci na temat histori Ru艣ca.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2024 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.