Zamek Skotniki

Skotniki
Przebudowany szlachecki dw贸r obronny





Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Skotniki (woj. 艣wi臋tokrzyskie) - Przebudowany szlachecki dw贸r obronny

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
4.5 stars
艢rednia ocena: 4.3 na 5. G艂os贸w: 21

       
    
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
4.5 stars
艢rednia ocena: 4.3 na 5. G艂os贸w: 13

       
    
 


Opis i stan obecny


Interesuj膮cy z punktu widzenia architektury i nie tylko, dw贸r Skotnickich w Skotnikach stoi w centrum wsi, niedaleko ko艣cio艂a. Zbudowano go na niewielkim wzniesieniu w dolinie Wis艂y. Obecnie jest to jeden z niewielu przyk艂ad贸w staropolskiej rezydencji szlacheckiej z XVII/XVIII wieku, w kt贸rej nie dokonano wi臋kszych przer贸bek w wygl膮dzie.
Dw贸r jest parterowy z pi臋trowym ryzalitem po 艣rodku, zwie艅czonym tr贸jk膮tnym szczytem, z cztery naro偶nymi kwadratowymi alkierzami, kt贸re pierwotnie pe艂ni艂y funkcje wie偶 obronnych. Na pi臋trze znajduje si臋 balkon. Korpus budowli by艂 pierwotnie drewniany, dlatego ten element ulega艂 destrukcji, g艂贸wnie po偶arom. Mimo XX-wiecznej odbudowy przy zastosowaniu cegie艂, zachowano jego pierwotny charakter. W 艣rodku przetrwa艂y kominki, sgraffitowy fryz z przedstawieniem ta艅cz膮cych nimf w alkierzu oraz piwnice pod korpusem sklepione kolebkowo.
Murowane alkierze s膮 najstarszymi (XVII w.) elementami za艂o偶enia. Od strony zachodniej (ogrodowej) wsparto je masywnymi szkarpami. Podobno spod jednego z nich prowadzi 艣redniowieczny korytarz do ko艣cio艂a.
O obronnym charakterze 艣wiadczy zachowana na ca艂ym obwodzie zaro艣ni臋ta fosa i relikty fortyfikacji bastionowych. Budowla posiada艂a bowiem cztery naro偶ne bastiony ziemne, kt贸re dobrze wida膰 na starej mapie (patrz poni偶ej). Po dw贸ch zachodnich pozosta艂y 艣lady, ale s艂abo czytelne. Wyra藕nie jednak odznaczaj膮 si臋 na mapie skanowania laserowego.
Rezydencja Skotnickich by艂a otoczona ogrodami i parkiem krajobrazowym. Zachowa艂 si臋 starodrzew parku.


Plany i rekonstrukcje


Plan dworu
Plan dworu (za Kart膮 Zabytku)

Mapa Skotnik z XVIII w.
Dw贸r Skotniki na XVIII-wiecznej mapie. Dobrze wida膰 fortyfikacje i nieistniej膮ce oficyny. Za fos膮 od p贸艂nocy zabudowa gospodarcza z folwarkiem.

Mapa Skotnik z XIX w.
Dw贸r Skotniki na XIX-wiecznej ruskiej mapie. Wida膰 wysp臋 dworsk膮 otoczon膮 fos膮 z trzema budynkami. Wszystkie o orientacji wsch贸d-zach贸d, czyli niezgodnej z po艂o偶eniem dworu.


Historia, wydarzenia

Powr贸t na g贸r臋 strony

ozdoba
S艂awni Skotniccy
W Skotnikach urodzi艂 si臋 wojewoda krakowski 鈥 Piotr ze Skotnik herbu Bogoria, jeden z dow贸dc贸w w zwyci臋skiej bitwie z wojskami rusko-tatarskimi pod Go藕licami (1285 r.). Innym znanym Skotnickim by艂 Jaros艂aw - arcybiskup gnie藕nie艅ski, kt贸remu W艂adys艂aw 艁okietek przekaza艂 na 艂o偶u 艣mierci opiek臋 nad przysz艂ym kr贸lem Kazimierzem Wielkim. W ko艅cu XIX w. we dworze Skotniki urodzi艂 si臋 genera艂 Stanis艂aw Skotnicki "Grzmot", dow贸dca Pomorskiej Brygady Kawalerii. W kampanii wrze艣niowej dowodzi艂 grup膮 operacyjn膮 swojego imienia, kt贸ra os艂ania艂a odwr贸t Armii Pomorze.
To niepozorny, ale wyj膮tkowy zabytek z powodu przynale偶no艣ci przez ca艂膮 sw膮 histori臋 do jednego rodu - Skotnickich. Zreszt膮 ca艂a miejscowo艣膰 ma po艣wiadczon膮 w艂asno艣膰 do tej rodziny od 1185 roku! Jedyna przerwa przypada na lata 1945-1997. Tak wi臋c dw贸r obronny, czy te偶 rycerski zamek zbudowany z drewna sta艂 tu od niepami臋tnych czas贸w.
Murowana siedziba w Skotnikach powsta艂a prawdopodobnie w XVI w., poniewa偶 w jednym alkierzu odkryto malowid艂a 艣cienne z tego stulecia, jednak obecny kszta艂t pochodzi z wieku XVII i XVIII, kiedy to mia艂a miejsce najwi臋ksza przebudowa, a w艂a艣ciwie odbudowa po po偶arze. Jego drewniany korpus zosta艂 wtedy postawiony od nowa.
Dw贸r strawi艂 jeszcze po偶ar w czasie II wojny 艣wiatowej i wtedy , ale odbudowano go
Po wojnie zagrabiony przez komunist贸w maj膮tek s艂u偶y艂 jako dom starc贸w i szpital. Po po偶arze w latach 60-tych przej臋艂a go Huta Szk艂a w Sandomierzu, a potem szko艂a gminna z Samborca.
W 1997 roku Rada Gminy Samborzec uchwali艂a zwrot dworu synowi ostatniego w艂a艣ciciela 鈥 Maksymilianowi Skotnickiemu, kt贸ry mieszka艂 tu jeszcze jako dziecko w czasie niemieckiej okupacji! Prof. Maksymilian Skotnicki, geograf i wyk艂adowca na Uniwersytecie Warszawskim (a tak偶e Montpellier i Paris Nanterre) zbiera艂 fundusze na remont rodowej siedziby. Zmar艂 w 2007 roku i od tej pory maj膮tkiem zarz膮dzaj膮 jego synowie Micha艂 i Maksymilian.
Do niedawna wst臋p na teren zabytku nie by艂 zabroniony, ale zapewne zmieni艂o si臋 to, bo dw贸r nie jest ju偶 opuszczony. W sezonie letnim organizowane s膮 tu otwarte dla wszystkich pikniki historyczne i artystyczne.

Zdj臋cie lidar Skotnik
Zdj臋cie z lotniczego skanowania laserowego terenu dworu w Skotnikach. A - dw贸r, B - fosa, C - relikty bastion贸w



Informacje praktyczne


ADRES I KONTAKT
punktorDw贸r Skotnickich - Skotniki 123

CZAS
punktor Ogl膮dni臋cie dworu i okolicy zajmuje ok. 20 minut.

WST臉P
punktor Wolny.



Po艂o偶enie i dojazd


Wschodnia cz臋艣膰 woj.艣wi臋tokrzyskiego.16 km na p艂d.-zach. od Sandomierza, w linii prostej bardzo blisko od Tarnobrzega - Dzikowa, ale ze wzgl臋du na brak mostu na Wi艣le, trzeba nadrabia膰 kilkadziesi膮t km. Zobacz na mapie.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N50.612213268502掳, E21.638038986037掳
format DM (stopnie, minuty):   50掳 36.73279611012'N, 21掳 38.28233916222'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   50掳 36' 43.97''N, 21掳 38' 16.94''E 



Bibliografia



punktor Wdowiszewski Zygmunt - R贸d Bogori贸w
punktor Katalog zabytk贸w sztuki w Polsce, t. III, Woj. kieleckie


Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Skotniki - Widok na dw贸r od frontu Skotniki - Widok na dw贸r z ty艂u Skotniki - Widok z boku Skotniki -  Elewacja frontowa Skotniki - Elewacja tylna Skotniki - Widok z boku na alkierze Skotniki - Wn臋trze dworu sfotografowane przez okno Skotniki - Wn臋trze dworu sfotografowane przez okno Skotniki - Wn臋trze dworu sfotografowane przez okno Skotniki - Wjazd do dworu, po obu stronach zaro艣ni臋ta fosa Skotniki - Zaro艣ni臋ta fosa Skotniki - Zaro艣ni臋ta fosa
Zdj臋cia wykonane: latem 2006


Materia艂y wideo


Dw贸r w Skotnikach z drona



Noclegi



Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • dzieje dworku w Skotnikach.       Autor:  Zbigniew Sabat      Data:  2019-02-28 18:28:55
    W tym dostojnym dworku na 艣wiecie pojawiem si臋 /kto pami臋ta ,i偶 porod贸wka tam by艂a?/, doktor w cz臋艣ci po lewej w nim mieszka艂, jego c贸rka Ela nauki na uczelni w Skotnikach w jednej klasie ze mn膮 pobiera艂a /p贸藕niej wyjechali/, w cz臋艣ci po prawej biblioteka wioskowa/szkolna mie艣ci艂a si臋, kaflowe piece by艂y i to mog艂o by膰 po偶aru przyczynkiem/?/, w dworskim parku z przyrody zaj臋cia, festyny i wy偶szej rangi przedsi臋wzi臋cia. Wspomina艂 kto艣 z mojej rodziny - pochodz臋 z Bogorii Skotnickiej - 偶e w dworku w latach   50-tych by艂o biuro Gromadzkiej Rady Narodowej.
  • Re: poznaj臋 swoje korzenie       Autor:  Jacek Piotrowski      Data:  2016-11-06 20:51:22
    Moja rodzina pochodzi ze Skotnik i do dzi艣 cz臋艣膰 jej tam mieszka.M贸j dziadek mia艂 na imi臋 Jan a babcia Weronika. W rodzinie te偶 by艂 przekaz o dziadku lekarzu, na cmentarzu jest jego gr贸b ale nie pami臋tam imienia 偶ona jego na imi臋 mia艂a Katarzyna.   Dziadek Jan mia艂 trzech syn贸w Czes艂awa, Feliksa, J贸zefa i c贸rk臋.   Mo偶e jeste艣my rodzin膮 ?   Jacek Piotrowski e-mail j.piotrowski509@upcp­oczta.pl   Mieszkam w Warszawie
  • Znalezione w Instytucie Audiowizualnym       Autor:  Jacek Piotrowski      Data:  2016-11-06 20:21:46
    W Instytucie Audiowizualnym W Warszawie na ulicy Wa艂brzyskiej znalaz艂em film pokazuj膮cy do偶ynki w Skotnikach. Pokazany jest dw贸r jego mieszka艅cy i mieszka艅cy wsi w czasie do偶ynek.Znalaz艂em te偶 film o okolicy nakr臋cony przez firm臋 niemieck膮.   Moja rodzina pochodzi ze Skotnik i do dzi艣 tam mieszka.   Jacek Piotrowski   Do Pana Janusza Piotrowskiego mo偶e jeste艣my rodzin膮. M贸j e-mail   j.piotrowski509@up­cpoczta.pl





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2024 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.