Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Smole艅 (woj. 艣l膮skie) - Gotycki zamek rycerski Pilcza

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
4.5 stars
艢rednia ocena: 4.5 na 5. G艂os贸w: 286

       
    
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
4.5 stars
艢rednia ocena: 4.4 na 5. G艂os贸w: 248

       
    
 


Opis i stan obecny


Mocno zrujnowany, ale posiadaj膮cy niezaprzeczalny urok, zamek Pilcza w Smoleniu stoi na poro艣ni臋tym lasem, wysokim sto偶kowatym wzniesieniu o wysoko艣ci ponad 450 m npm.
Pierwotnie warownia, podobnie jak inne Orle Gniazda na Jurze Krakowsko - Cz臋stochowskiej, sk艂ada艂a si臋 z po艂o偶onych na wapiennej skale okr膮g艂ej wie偶y i budynku mieszkalnego, otoczonych murem obwodowym. Nast臋pnie, pod koniec XIV wieku, rozbudowano j膮 o zamek dolny od wschodu, a nied艂ugo potem o drugi zamek dolny od zachodu. Nie styka艂y si臋 one bezpo艣rednio, wi臋c po艂膮czono je przej艣ciem komunikacyjnym.
Obecnie zachowa艂y si臋 ruiny wszystkich cz臋艣ci warowni z osobnymi wej艣ciami do obu zamk贸w dolnych. Cz臋艣膰 mur贸w zosta艂a podwy偶szona, a wi臋kszo艣膰 wzmocniona i zabezpieczona w trakcie XXI-wiecznych prac rewitalizacyjnych Zaro艣ni臋te niegdy艣 ro艣linno艣ci膮 i drzewami wn臋trze warowni zosta艂o oczyszczone i udost臋pnione w pe艂nej krasie dla turyst贸w.
Na zamek g贸rny wchodzi si臋 wygodnie po drewnianych schodach postawionych na ganku mur贸w obwodowych zamku dolnego zachodniego (pierwotnie by艂o podobnie). Podczas moich wcze艣niejszych wizyt ta cz臋艣膰 zamku by艂a trudno dost臋pna, wchodzi艂o si臋 po metalowych podporach rzadko rozstawionych i by艂 to wyczyn niemal偶e taterniczy (potem w og贸le je zlikwidowano i zamek g贸rny by艂 przez wiele lat niedost臋pny).
ozdoba
Biernat z Lublina
Od 1942 roku na zamku Pilcza wojewoda ruski Jan Granowski-Pilecki zatrudnia艂 Biernata z Lublina - wybitnego renesansowego poet臋, t艂umacza, bajkopisarza i humanist臋. Przez d艂ugi czas by艂 on uznawany za autora pierwszej ksi膮偶ki wydrukowanej w j臋zyku polskim). Zbi贸r jego bajek to pierwszy zbi贸r polskich przys艂贸w, bowiem ka偶dy tytu艂 bajki by艂 przys艂owiem i wiele z nich jest u偶ywanych do dzisiaj np.: Kto miecz trzyma, pok贸j miewa, Bez prace nie b臋d膮 ko艂acze, Kto wiele m贸wi, ma艂o uczyni, Lekarzu, uleczy sie sam, Wdowiec z wdow膮 rzadko dobrze z sob膮.
Biernat by艂 sekretarzem, pisarzem oraz kapelanem Granowskiego-Pileckiego, a tak偶e jego syna, r贸wnie偶 Jana Pileckiego, a偶 do 1516 roku. W Smoleniu powsta艂 s艂ynny autorski przek艂ad bajek Ezopa, Biernat zadedykowa艂 go w艂a艣nie Janowi Pileckiemu. Pobyt na zamku Pileckich okre艣la艂 za艣 jako najszcz臋艣liwszy okres w swoim 偶yciu.

Obecnie w wie偶y funkcjonuje taras widokowy. Oferuje pi臋kn膮 panoram臋 na jurajsk膮 okolic臋, m.in. z Zegarowymi Ska艂ami. Wie偶a posiada ok. 16 metr贸w wysoko艣ci i 7 metr贸w 艣rednicy. Grubo艣膰 mur贸w wynosi ponad 2 metry. Poni偶ej mo偶na zobaczy膰 relikty domu mieszkalnego na skale o wymiarach 18,6m x 9,7m, z kt贸rego pi臋tra wchodzi艂o si臋 do wie偶y. Pod obecnym wej艣ciem do zamku g贸rnego znajdowa艂a si臋 cysterna na wod臋 deszczow膮.
Zamek dolny od wschodu ma kszta艂t pi臋ciok膮ta i pe艂ni艂 funkcje gospodarcze, mieszkalne dla za艂ogi zamku i sk艂adu broni. Mury go otaczaj膮ce posiada艂y blanki i by艂y wzmocnione przyporami. Od po艂udniowego zachodu znajduje si臋 XV-wieczna ostro艂ukowa brama wjazdowa z zachowanymi otworami s艂u偶膮cymi do spuszczania brony i mostem zwodzonym ponad such膮 fos膮. Podczas prac archeologicznych natrafiono na jego szcz膮tki w fosie. Zosta艂 on spalony w XVI wieku i nigdy ju偶 nie odbudowany. Dzi艣 znajduje si臋 tu wej艣cie po wsp贸艂czesnym drewnianym mo艣cie. W naro偶niku od p艂d.-wsch. zamku dolnego sta艂a kwadratowa wie偶a, obecnie taras widokowy. W XXI wieku zrekonstruowano ganki obronne na murze, na kt贸re prowadzi drewniana platforma i schody. Trzy otwory w murach sugeruj膮 istnienie tu stanowisk dla artylerii (dzia艂obitni), ale jest to tylko hipoteza.
Drugi zamek dolny, znacznie wi臋kszy od wschodniego, posiada艂 charakter renesansowej rezydencji z cz臋艣ci膮 mieszkaln膮 i gospodarcz膮. R贸wnie偶 jest otoczony murem obwodowym, kt贸ry dodatkowo biegnie tu po skale do wie偶y. Zachowane mury si臋gaj膮 kilku metr贸w wysoko艣ci z otworami okiennymi i dwiema bramami. Obecne wej艣cie prowadzi po drewnianych schodach od po艂udnia. Brama ta by艂a flankowana od wschodu wie偶膮, a chroni艂y j膮 jeszcze wa艂y, kt贸re niestety zosta艂y zniszczone podczas dzia艂a艅 I wojny 艣wiatowej (utworzono na nich stanowiska ogniowe i okopy). Od zachodu za艣 funkcjonowa艂a studnia. Pierwotnie, w tej cz臋艣ci zamku nie by艂o zabudowy, tylko w naro偶niku p艂d.-zach. sta艂a naro偶na wie偶a, kt贸r膮 p贸藕niej w艂膮czono do renesansowej zabudowy mieszkalnej. Studnia owiana jest legendami, podobno jej g艂臋boko艣膰 si臋ga 200 metr贸w. Inne podania m贸wi膮, i偶 pod ca艂膮 warowni膮 znajduje si臋 sie膰 korytarzy, kt贸re pobudza艂y wyobra藕nie poszukiwaczy skarb贸w i przyczyni艂y si臋 do dewastacji zabytku. Badanie archeologiczne nie potwierdzi艂y jednak ich istnienia.
W murze p贸艂nocnym zlokalizowana by艂a kolejna wie偶a obronna, rozbudowana p贸藕niej w obszerniejsz膮 wie偶臋 mieszkaln膮. Jej ocala艂e mury zosta艂y niedawno podwy偶szone. Na wsch贸d od niej odkryto 艣lady drewnianego budynki z fundamentami pieca (nie s膮 eksponowane). Od zachodu znajdowa艂o si臋 najwcze艣niejsze wej艣cie do tej cz臋艣ci warowni, obecnie jest to wyj艣cie z ruin.
Od 1959 r. zamek i okolica stanowi膮 rezerwat przyrody "Smole艅", skatalogowano tu 160 gatunk贸w ro艣lin. Niedawno pod zamkiem, przy kasach powsta艂a strefa gastronomiczna oraz 2 atrakcje p艂atne osobno. Pierwsza to Jurajska Zbrojownia prezentuj膮ca eksponaty militarne od 艣redniowiecza do I wojny 艣wiatowej. Mo偶na tam zobaczy膰 m.in. histori臋 zamku Pilcza na dioramie i uczestniczy膰 w pokazach strzelania z hakownicy. Druga "Okna Czasu" po艣wi臋cona jest historii kobiet od paleolitu do XX wieku, prezentuje m.in. ubiory z r贸偶nych epok historycznych.

Widok od p贸艂nocy z Album贸w Stronczy艅skiego
Zamek Smole艅 od strony p贸艂nocnej w po艂. XIX wieku - Albumy Kazimierza Stronczy艅skiego

Widok od zachodu  z Album贸w Stronczy艅skiego
Zamek Smole艅 od strony zachodniej w po艂 XIX wieku - Albumy Kazimierza Stronczy艅skiego




Plany i rekonstrukcje


Plan zamku
Plan zamku Smole艅 / Pilcza. Na czarno mury XIV-wieczne.
A - budynek mieszkalny na zamku g贸rnym, B - baszta - sto艂p, C - wykuta w skale cysterna, D - zamek dolny - przedzamcze wschodnie, E - zamek dolny - przedzamcze zachodnie, F1 - brama wjazdowa z mostem zwodzonym nad such膮 fos膮 (obecne wej艣cie z mostem do cz臋艣ci wschodniej), F2 - brama na zamek dolny zachodni (obecne wej艣cie), F3 - druga brama do zamku dolnego zachodniego (obecnie wyj艣cie z zamku), G - studnia, H - budynki mieszkalne zamku dolnego, I - wie偶a naro偶na w XIV wieku, potem cz臋艣膰 pa艂acu renesansowego, J - otwory hipotetycznych dzia艂obitni, K - wie偶a flankuj膮ca bram臋 z wej艣ciem na mury obronne, L - p贸艂nocna wie偶a obronna rozbudowana w XV w. do wie偶y mieszkalnej, M - relikty odkrytego budynku drewnianego z piecem, N - wie偶a naro偶na zamku dolnego wsch. Linie niebieskie - fundamenty pieca, linie zielone - odkryte kominki/piece kaflowe

Rekonstrukcja A. Wagnera
Rekonstrukcja zamku XVI-wiecznego od strony p艂d.-wsch. wg A. Wagnera

Plan wzg贸rza zamkowego
Plan wzg贸rza zamkowego ze 艣cie偶kami tworz膮cymi Rezerwat Przyrodniczy Smole艅


Historia, wydarzenia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Informacji na temat dziej贸w zamku jest bardzo niewiele. Dawniej u偶ywano nazw Pilcza i Pilica, bo zamek by艂 siedzib膮 w艂a艣cicieli, po艂o偶onego po s膮siedzku miasta Pilica. Nazwa Smole艅 wyst臋puje w 藕r贸d艂ach bardzo rzadko. Przypuszcza si臋, 偶e pierwotnie w miejscu zamku sta艂a warownia drewniana, ale nie znaleziono jej 艣lad贸w. Pierwszy po艣wiadczony w dokumentach w艂a艣ciciel Smolenia to Jan pisz膮cy si臋 z Pilczy lub z Tu艂kowic herbu Top贸r, kasztelan radomski. M贸g艂 on wznie艣膰 zamek w latach 40-tych XVI wieku, ale po ostatnich pracach archeologicznych badacze sk艂aniaj膮 si臋 do przypisania fundacji staro艣cie ruskiemu Ottonowi z Pilczy (prawdopodobnie synowi Jana) po po艂owie tego stulecia. G艂贸wnym elementem za艂o偶enia by艂a okr膮g艂a wie偶a oraz dobudowany do niej dom mieszkalny otoczone murem obwodowym. Warownia sta艂a si臋 siedzib膮 rodu Toporczyk贸w, kt贸rzy najpierw pisali si臋 "z Pilczy", a p贸藕niej "Pileccy".
Podawane gdzieniegdzie informacje o zamku, kt贸ry wznosi艂 si臋 tu ju偶 w XIII w i walkach pod Smoleniem o polski tron mi臋dzy kr贸lem Czech - Wac艂awem II a W艂adys艂awem 艁okietkiem, kt贸re doprowadzi艂y do zniszczenia warowni w 1300 r. okaza艂y si臋 nieprawdziwe (odnosi艂y si臋 nie do Pilczy, lecz do Pe艂czysk).

Drzeworyt B. Olszowskiego
Widok na zamek w Smoleniu na drzeworycie B. Olszowskiego z ok. 1879 r.

punktor 1329 r. - wzmianka o Janie z Pilczy
punktor 1368 r. - w 藕r贸d艂ach pojawia si臋 kapelan kaplicy NMP w Pilicy, ale poniewa偶 w Pilicy takowa nie istnia艂a, mo偶na za艂o偶y膰 i偶 dotyczy kaplicy na zamku Pilcza
punktor 1394 r. - wzmianka o burgrabim na zamku Pilcza. Zamek sk艂ada艂 si臋 ju偶 z 3 cz臋艣ci: zamku g贸rnego, przedzamcza (zamku dolnego) wschodniego oraz najm艂odszego przedzamcza zachodniego. Wschodnie posiada艂a wie偶e obronn膮 od Na zachodnim sta艂a naro偶na wie偶a obronna od p艂d.-zach. oraz druga wie偶a od p贸艂nocy.
ozdoba
Ma艂偶onka kr贸la
W 1417 r. kr贸l W艂adys艂aw Jagie艂艂o po raz trzeci bra艂 艣lub. Jego wybrank膮 by艂a El偶bieta z Pileckich Granowska, pani na zamku Pilcza, r贸wnie偶 "do艣wiadczona" w tym wzgl臋dzie, bo ju偶 3-krotnie zam臋偶na. Zwi膮zek ten wywo艂a艂 wielkie oburzenie w艣r贸d szlachty.

punktor1397 r. - ma艂偶e艅stwo w艂a艣cicielki zamku El偶biety Pileckiej z Wincentym z Granowa herbu Leliwa.
punktor1420 r. - po 艣mierci El偶biety z Pileckich jej dobra sta艂y si臋 w艂asno艣ci膮 syn贸w - Leliwit贸w Granowskich. Otto Granowski zmar艂 w tym samym roku, wi臋c maj膮tek pilicki ze Smoleniem i Pilic膮 w ca艂o艣ci przeszed艂 na Jana Granowskiego
punktor XV w. - w zamku znajdowa艂a si臋 bogata biblioteka Jana Granowskiego, kt贸ry zacz膮艂 u偶ywa膰 nazwiska Pilecki
punktor 1478 r. - Pilic臋 odziedziczy艂 syn Jana, r贸wnie偶 Jan (II) pisz膮cy si臋 ju偶 Pilecki, p贸藕niejszy wojewoda ruski. Rozbudowa艂 on zamek na przedzamczu zachodnim. Powsta艂 renesansowy budynek w kszta艂cie litery L, kt贸ry wch艂on膮艂 dawn膮 wie偶臋 naro偶n膮. Natomiast wie偶a p贸艂nocna zosta艂a powi臋kszona i r贸wnie偶 zaadaptowana na obiekt mieszkalny. Prace te mog艂y by膰 nast臋pstwem jakiego艣 najazdu lub po偶aru na zamku, kt贸rego 艣lady odkryli archeolodzy. Jan Pilecki kontynuowa艂 zainteresowania ojca i powi臋kszy艂 jeszcze zamkowy ksi臋gozbi贸r.
punktor 1496 r. - po 艣mierci Jana (II) Pileckiego, zamek przej臋li jego 3 synowie: Miko艂aj, Stanis艂aw, Jan. 5 lat p贸藕niej nast臋puje podzia艂 maj膮tku i Pilcz臋 otrzyma艂 kolejny Jan (III) Pilecki, p贸藕niejszy starosta lubelski
punktor 1527 r. - po bezpotomnej 艣mierci Jana (III) Pileckiego, zamek przeszed艂 na w艂asno艣膰 syn贸w jego brata Stanis艂awa.
punktor 1570 r. - kolejny Jan (V) Pilecki (wnuk Stanis艂awa), starosta horodelski, sprzeda艂 zamek w Smoleniu biskupowi krakowskiemu Filipowi Padniewskiemu herbu Nowina. Ten przekaza艂 go swojemu bratankowi Wojciechowi, kasztelanowi o艣wi臋cimskiemu. Wojciech Padniewski nie mieszka艂 jednak w zamku, lecz w maj膮tku folwarcznym pod g贸r膮 zamkow膮. Stan budowli musia艂 by膰 ju偶 z艂y.
punktor 1610 r. - Wojciech Padniewski wyni贸s艂 si臋 na sta艂e ze Smolenia i przeni贸s艂 si臋 do nowo postawionej wytwornej siedziby w mie艣cie Pilica. Zamek Pilcza ca艂kowicie straci艂 znaczenie, funkcjonowa艂 tu tylko folwark

Smole艅 na litografii Napoleona Ordy
Zamek Pilcza (Smole艅) na litografii Napoleona Ordy z ok. 1880 r.

Rekonstrukcja  wg B. Muzolfa
Wst臋pna rekonstrukcja zamku Pilcza w XV wieku wg B艂a偶eja Muzolfa na podstawie powy偶szej litografii N. Ordy


punktor 1655 r. - Szwedzi zdobyli i zniszczyli opuszczony ju偶 zamek. Od tej pory ruiny cz臋sto zmienia艂y w艂a艣ciciela. Stanis艂aw Warszycki chcia艂 odbudowa膰 go na klasztor, ale nic z tego nie wysz艂o.
punktor po艂. XIX w. - Smole艅 zakupi艂 s臋dzia Roman Hubicki, amatorsko zajmuj膮cy si臋 histori膮 i archeologi膮. Prowadzi艂 on firm臋 "Batawia", b臋d膮c膮 fabryk膮 艣rutu funkcjonuj膮c膮 na zamku. Hubicki przeprowadzi艂 w ruinach pewne prace porz膮dkowe i restauracyjne
punktor Kilkana艣cie lat p贸藕niej Smole艅 i Pilica znowu mia艂y wsp贸lnego w艂a艣ciciela - Leona Epsteina. Ruiny zamku sta艂y si臋 plenerem dla wielu artyst贸w i malarzy.
punktor 1959 r. - g贸ra zamkowa z ruinami zosta艂a obj臋ta rezerwatem przyrody "Smole艅"
punktor lata 1972-75 - za spraw膮 PTTK w Olkuszu przeprowadzono w ruinach prace remontowe i zabezpieczaj膮ce
punktor lata 1994, 1997, 2000 - przeprowadzone zosta艂y prace archeologiczne pod kierunkiem B艂a偶eja Muzolfa
punktor 2010 r. - po zawaleniu si臋 naro偶nika na zamku dolnym i stwierdzeniu fatalnego stanu mur贸w, zamek Smole艅 zamkni臋to dla turyst贸w. Prowadzone by艂y prace zabezpieczaj膮ce i porz膮dkowe
punktor 2012 r. - rozpocz臋cie rewitalizacji ruin wg projektu opracowanego przez B. Muzolfa
punktor 2015 r. - na zamku wykonano ostatnie prace, m.in. zbudowano schodki i przej艣cia u艂atwiaj膮ce turystom zwiedzanie, ale oficjalne otwarcie prze艂o偶ono na nast臋pny rok
punktor maj 2016 r. - zamek Smole艅 zosta艂 ponownie otwarty dla turyst贸w
punktor 2020 r. - z inicjatywy Fundacji Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego i Kulturowego oraz Zag艂臋biowskiego Muzeum Militari贸w Dragon pod zamkiem utworzono ekspozycj臋 militarn膮 dla turyst贸w pn. "Zbrojownia Jurajska".
punktor 2023 r. - kolejna atrakcja pod zamkiem - "Okna Czasu".

Rysunek A. Schouppego
Ruiny zamku w Smoleniu. Rysunek A. Schouppego z 1860 r.




Rysunek z Atlasu Geograficznego KP
Zamek Smole艅 w Atlasie Geograficznym Kr贸lestwa Polskiego z 1907 r.


Legx`1endy i podania

Powr贸t na g贸r臋 strony

G艂臋bok膮 studni臋 wykuli w skale wzi臋ci w niewol臋 Tatarzy. Przypuszcza si臋, 偶e na jej dnie istnieje sie膰 podziemnych korytarzy. Legenda m贸wi, i偶 艂膮cz膮 si臋 z jaskini膮 Bi艣nik ko艂o Grodziska oraz innymi grotami, kt贸rych w okolicy jest ok. 50. Podobno przy kopaniu studni Tatarzy natrafili na boczny korytarz wydr膮偶ony przez wod臋 i tam w艂a艣nie jakoby ukryto wielkie skarby. Nie wielu o tym wiedzia艂o, a kto nie potrafi艂 dochowa膰 tajemnicy, l膮dowa艂 w studni, do dzisiaj maj膮 obok skarb贸w le偶e膰 ludzkie szkielety.

Drzeworyt R. Hubickiego
Ruiny zamku w Smoleniu na drzeworycie Romana Hubickiego z 1858 r.



Informacje praktyczne


ADRES I KONTAKT
punktorZamek Pilcza - Smole艅 61

CZAS
punktor Wyj艣cie na g贸r臋 zamkow膮 zajmuje ok. 5 minut. Ogl膮dni臋cie ruin trwa ok. 45 min.

WST臉P
punktor Od 2018 roku wst臋p p艂atny. W 2022 r. - 15 z艂 (12 z艂 ulgowy). Zamek Pilcza czynny jest codziennie w godzinach: od stycznia do marca 10.00-15.00, od kwietnia do pa藕dziernika 9.00 鈥 18.00, od listopada do grudnia 10.00- 15.00.


Poczt贸wka z pocz. XX w.
Ruiny zamku w Smoleniu na poczt贸wce z pocz膮tku XX wieku


Po艂o偶enie i dojazd


艢rodkowo-wschodnia Jura Krakowsko-Cz臋stochowska, niedaleko Pilicy i Ogrodzie艅ca. Zobacz na mapie Jury lub woj. 艣l膮skiego.
Ruiny le偶膮 przy g艂贸wnej drodze na zalesionym wzg贸rzu. U podn贸偶a wzg贸rza znajduje si臋 parking.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N50.438405掳, E19.675081掳
format DM (stopnie, minuty):   50掳 26.3043'N, 19掳 40.50486'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   50掳 26' 18.26''N, 19掳 40' 30.29''E 



Bibliografia



punktor Borkowski Jacek - Orle Gniazda Jury Krakowsko Cz臋stochowskiej
punktor Fidura Jolanta - Zamki i inne warownie wy偶yny krakowsko-cz臋stochowskiej
punktor Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktor Jurasz Tomasz - Zamki i ich tajemnice
punktor Kaczy艅scy Izabela i Tomasz - Polska - najciekawsze zamki
punktor Kajzer Leszek, Ko艂odziejski Stanis艂aw, Salm Jan - Leksykon zamk贸w w Polsce
punktor Rogi艅ski Ryszard - Zamki i twierdze w Polsce - historia i legendy
punktor Sypek Robert - Zamki i obiekty warowne Jury Krak.-Cz臋st.


Zamek Pilcza na obrazie W. Kossaka
Ruiny zamku w Smoleniu w tle obrazu Wojciecha Kossaka. Scenka przedstawia gen. von Kirchbacha wydaj膮cego rozkazy autorowi, kt贸ry by艂 jego adiutantem w trakcie dzia艂a艅 wojennych w 1914 roku


Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Smole艅 - Widok na g贸r臋 zamkow膮 od wschodu, z g艂贸wnej drogi Smole艅 - Widok na g贸r臋 zamkow膮 od zachodu, spod lasu Smole艅 - Brama na zamek dolny wschodni Smole艅 - Zamek dolny wschodni Smole艅 - Szerokie uj臋cie zamku dolnego gotyckiego Smole艅 - Widok z ganku na murach zamku dolnego wschodniego Smole艅 - Zamek dolny zachodni z zewn膮trz Smole艅 - Mury zamku dolnego zachodniego Smole艅 - Ruiny wie偶y na zamku dolnym zach. Smole艅 - Panorama z zamkiem dolnym zachodnim Smole艅 - Zamek dolny zachodni z wej艣ciem na zamek g贸rny Smole艅 - Wej艣cie po schodach na zamek g贸rny Smole艅 - Zamek g贸rny - wej艣cie po schodach i skale Smole艅 - Okienko na zamku g贸rnym Smole艅 - Na zamku g贸rnym Smole艅 - Widok z wie偶y na zamku g贸rnym z fragmentem zamku dolnego wschodniego Smole艅 - Widok okolicy z fragmentem wie偶y Smole艅 - Widok z wie偶y, wida膰 Zegarowe Ska艂y
Zdj臋cia wykonane latem 2023

Smole艅 - Ostro艂ukowa brama do zamku dolnego wschodniego Smole艅 - Widok na zamek g贸rny i bram臋 na zamku dolnym wschodnim Smole艅 - Mury i brama na zamku dolnym wschodnim Smole艅 - Zamek g贸rny na skale widziany z zamku dolnego wsch. Smole艅 - Zamek g贸rny Smole艅 - Mury zamku dolnego wsch. Smole艅 -Widok na zamek dolny wsch. z przej艣cia komunikacyjnego Smole艅 - Wyj艣cie z zamku dolnego zachodniego Smole艅 - Ruiny renesansowej zabudowy zamku dolnego zachodniego Smole艅 - Ruiny renesansowej zabudowy zamku dolnego zachodniego
Smole艅 - Zamek dolny zachodni ze studni膮 Smole艅 - Pozosta艂o艣ci komnat mieszkalnych Smole艅 - Zamek g贸rny Smole艅 - Widok z zamku g贸rnego na dolny wschodni Smole艅 - Wie偶a na zamku g贸rnym
Zdj臋cia wykonane: wiosn膮 2009 i latem 2001, a poni偶sze nades艂ane przez Grzegorza Karczmarczyka zim膮 2002/2003

Smole艅 - Zamek zim膮 Smole艅 - Zamek zim膮 Smole艅 - Zamek zim膮 Smole艅 - Zamek zim膮 Smole艅 - Zamek zim膮 Smole艅 - Zamek zim膮


Materia艂y wideo


Zamek w Smoleniu z drona




Projekt Smole艅 w 3D



Noclegi


punktor Smole艅 - Agroturystyka Kazimierz Bomba, Smole艅13, tel. (032) 67 35 400, gsm. 600 747 741
punktor Zawiercie - OSiR, ul. Moniuszki 10, tel. (032) 672 23 32
punktor Zawiercie - Hotel Putek, ul. Paderewskiego 61, tel. (032) 671 56 10

Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Dostepno艣c zamku       Autor:  Wojtek      Data:  2020-02-15 21:37:16
    Od 2018 roku wej艣cie na zamek za biletem.
  • Re: Dostepno艣c zamku       Autor:  zamki.res.pl      Data:  2016-05-04 15:45:57
    Tak zrobi艂em, dzi臋kuj臋 za info.
  • Dostepno艣c zamku       Autor:  Aneta      Data:  2016-05-01 21:40:32
    1.05.2016 r. - zamek dost臋pny do zwiedzania. Dzi艣 by艂o prawdziwe obl臋偶enie...turyst­贸w! By艂a 艂adna pogoda i z wie偶y wida膰 kontury zamku w Ogrodzie艅cu, co potwierdzi艂a obserwacj膮 przez lornetk臋. Na zamek g贸rny prowadz膮 schody - wej艣cie bez problemu. Proponuj臋 uaktualni膰 wpis u g贸ry strony, bo forum nie ka偶dy czyta a przykro by by艂o wprowadza膰 ludzi w b艂膮d.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2023 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.