Opis i stan obecny


W Strzegomiu sta艂 kiedy艣 zamek, po kt贸rym nie ma dzi艣 艣ladu i zachowa艂o si臋 niewiele informacji. Nazywany by艂 "lennem grodzkim" lub "lennem zamkowym". Zlokalizowano go w po艂udniowo - wschodniej cz臋艣ci starego miasta, tu偶 przy bramie miejskiej prowadz膮cej do osady Stary Strzegom. Budynki zamkowe otacza艂y ko艣ci贸艂 艣w. Piotra i Paw艂a od wschodu. Si臋ga艂y obecnej ulicy Szkolnej, D膮browskiego a偶 po plebani臋 ko艣cio艂a, czyli tereny komandorii joannit贸w.
G艂贸wny cz艂on stanowi艂 czworoboczny budynek z przynajmniej 1 wie偶膮, o d艂ugo艣ci elewacji ok. 11 m oraz mur obwodowy. Poza tym do zamku nale偶a艂o sporo budynk贸w gospodarczych jak: s艂odownia, browar, spichlerz oraz plac turniejowy. Z warowni膮 zwi膮zany by艂 tak偶e budynek zbrojowni (obecnie Rynek 34), zwany domem "Pod Siedmioma Elektorami" lub "Schroniskiem Rycerskim" z powodu kamiennych podobizn ksi膮偶膮t w elewacji (niezachowane). Budowa linii kolejowej w ko艅cu XIX wieku zatar艂a ostatnie 艣lady po zamku. Jego fundamenty i piwnice tkwi膮 jednak zapewne pod ziemi膮.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku rusiec
Ruiny zamku strzegomskiego na grafice C. F. Stuckarta z 1. po艂owy XIX w.


Plany i rekonstrukcje


plan strzegom

plan strzegom
Strzegom w po艂owie XVIII wieku. Widok od strony zachodniej autorstwa F.B. Wernera wraz ze zbli偶eniem na pozosta艂o艣ci zamku (wida膰 zrujnowan膮 wie偶臋). A - zamek, B - ko艣ci贸艂 艣w. Piotra i Paw艂a, C - komandoria joannit贸w.

plan strzegom 2

plan strzegom 2
Panorama Strzegomia sprzed 1823 roku z powi臋kszeniem terenu zamkowego. H - Wie偶a 艢widnicka, G - zamek, B - komandoria, S - Stary Strzegom,


Historia, wydarzenia


Kamienny zamek strzegomski wraz z miejskimi fortyfikacjami, do kt贸rych zosta艂 w艂膮czony, zbudowano w ko艅cu XIII w. z inicjatywy ksi臋cia 艣widnicko-jaworskiego Bolka I. Przej膮艂 on te ziemie w 1291 r. W 1305 r. ma艂偶onka zmar艂ego Bolka I - Beatrycze (wraz z synem Bernardem) ufundowa艂a w zamku kaplic臋 pw. 艢w. Krzy偶a i NMP na cze艣膰 swojego m臋偶a
Od 1338 r. zamek by艂 rezydencj膮 ksi臋cia Bolka II Ma艂ego. Potem jego ma艂偶onka, ks. Agnieszka, przekaza艂a budowl臋 rycerzowi Miko艂ajowi z Cis贸w, a nast臋pnie w 1375 r. Gunczelinowi z 艁azan.
W 1392 r. Strzegom przeszed艂 pod panowanie czeskie. Istniej膮 sprzeczne informacje co do zniszczenia warowni w 1428 r. przez husyt贸w, bo samo miasto pono膰 wtedy wcale nie ucierpia艂o.
W 1454 r. za艂o偶enie zamkowe zosta艂o rozbudowane, otrzyma艂o drug膮 lini臋 umocnie艅 z a偶 5 bramami.
W 1533 r. jako w艂a艣ciciel wymieniany jest Sebald von Seydlitz.
W 1584 r., ju偶 pod panowaniem Habsburg贸w, zamek zosta艂 przebudowany w stylu renesansowym, co wi膮za艂o si臋 z rozbi贸rk膮 cz臋艣ci starych mur贸w. W tym okresie (do roku 1662 r.) Strzegomiem w艂ada艂 艣l膮ski r贸d rycerski von Czirn.
Podczas wojny trzydziestoletniej w I po艂. XVII w. zamek zosta艂 zniszczony i przeszed艂 na w艂asno艣膰 miasta. Na trudno dost臋pnym rysunku F.B. Wernera z 1709 r. wida膰 jeszcze wysokie mury i wie偶臋 ze spiczastym he艂mem. Ruiny musia艂y by膰 stopniowo rozbierane, bo 30 lat p贸藕niej na planie miasta wida膰 ju偶 tylko wie偶臋.
Z dziej贸w XVIII-wiecznych wiadomo, 偶e budowla zosta艂a przekazana mieszczaninowi Franzowi Hoffmannowi (1770 r.) oraz 偶e dzia艂a艂 w niej warsztat tkacki.
W 1888 r., podczas budowy wiaduktu kolejowego, dokonano ostatecznej rozbi贸rki resztek warowni.
W 2002 roku w przybli偶onym miejscu lokalizacji zamku Strzegom postawiono tablic臋 pami膮tkow膮.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku rusiec
Rysunek Bernharda Mannfelda z ok. 1880. Ruiny zamku Strzegom na tle ko艣cio艂a 艣w. Piotra i Paw艂a


Informacje praktyczne


KONTAKT
punktorbrak

CZAS
punktorOgl膮dniecie tablicy pami膮tkowej i terenu zamkowego zajmuje ok. 15 min.

WST臉P
punktorWolny

Rekonstrukcja lub stary widok zamku rusiec
Zdj臋cie ruin zamku sprzed 1888 r.



Po艂o偶enie i dojazd


Centralna cz臋艣膰 woj. dolno艣l膮skiego. 50 km. na zach贸d od Wroc艂awia, 38 km na po艂udnie od Legnicy. Zobacz na mapie.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N50.95972778掳, E16.34920833掳
format DM (stopnie, minuty):   50掳 57.5836668'N, 16掳 20.9524998'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   50掳 57' 35.02''N, 16掳 20' 57.15''E 



Bibliografia



punktorChorowska Ma艂gorzata - Rezydencje 艣redniowieczne na 艢l膮sku. Zamki, pa艂ace, wie偶e mieszkalne
punktorMazurska Teresa, Rachwalski Eugeniusz, Za艂臋ski Jerzy - Zamki Dolnego 艢l膮ska

Rekonstrukcja lub stary widok zamku rusiec
Przedwojenna poczt贸wka pokazuj膮ca miejsce, gdzie sta艂 zamek i wiadukt kolejowy, kt贸rego budowa przyczyni艂a si臋 do rozebrania zachowanych ruin



Noclegi



Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: zamek w strzegomiu       Autor:  KS2016      Data:  2016-05-03 13:32:21
    Pami臋tam z opowie艣ci mojej nie偶yj膮cej ju偶 ciotki, kt贸ra w 1946 roku, zaraz po przyje藕dzie wraz ze swoim m臋偶em, a moim wujkiem do Strzegomia, spotyka艂a si臋 z Polakami mieszkaj膮cymi od pokole艅 w Strzegomiu: 1). Na zamku w Strzegomiu mieszka艂a te偶 ksi臋偶na Kunegunda - 偶ona ksi臋cia 艣widnickiego Bernarda Statecznego i matka ksi臋cia 艣widnickiego i jaworskiego Bolka II Ma艂ego, kt贸ra by艂a c贸rk膮 kr贸la Polski W艂adys艂awa II 艁okietka i siostr膮 kr贸la Polski Kazimierza III Wielkiego oraz siostr膮 w臋gierskiej kr贸lowej El偶biety 艁okietk贸wny. Kunegunda 艁okietk贸wna by艂a ksi臋偶n膮 艣widnick膮 od 1310 do 1329 roku, w tym od 1326 do 1329 roku, mieszkaj膮c na ksi膮偶ecym zamku w Strzegomiu, sprawowa艂a (po 艣mierci swojego m臋偶a ksi臋cia Bernarda) regencyjne rz膮dy w ksi臋stwie 艣widnicko-jaworskim w imieniu ma艂oletniego syna Bolka II Ma艂ego i by艂a nazywana "pani膮 na Strzegomiu", gdy偶 Strzegom otrzyma艂a jako wdowi膮 odpraw臋. Wraz z ni膮 na tym zamku mieli mieszka膰 te偶 polscy rycerze, kt贸rych potomkowie, z kt贸rych cz臋艣膰 mia艂a mieszka膰 na zamku w Strzegomiu, mieli walczy膰 po stronie polsko-litewsko-rusk­颅o-艣l膮sko-czeskie­j w bitwie pod Grunwaldem w 1410 roku z niemieckim Zakonem Krzy偶ackim i jego sprzymierze艅cami, w艣r贸d kt贸rych byli te偶 z rycerze ze 艢l膮ska pod dow贸dztwem ksi臋cia ole艣nickiego Konrada VII Bia艂ego. Rycerstwo polskie by艂ego ksi臋stwa 艣widnicko-jaworskie­颅go pozosta艂o wierne Polsce. Natomiast rycerze zakonni Joannici ze Strzegomia, w艣r贸d nich wi臋kszo艣膰 to byli Niemcy, nie brali udzia艂u w bitwie pod Grunwaldem. 2). Przypuszczano, 偶e na zamku w Strzegomiu by艂 przechowywany dokument lokacyjny Strzegomia (nadaj膮cy Strzegomiowi prawa miejskie), kt贸ry mia艂 by膰 wydany przez ksi臋cia Henryka II Pobo偶nego, w okresie mi臋dzy zdobyciem przez Mongo艂贸w Sandomierza w lutym 1241 roku, a bitw膮 z Mongo艂ami pod Legnic膮 - stoczon膮 9 kwietnia 1241 roku, w kt贸rej ksi膮偶臋 zgin膮艂. Dokument ten mia艂 sp艂on膮膰 na zamku w Strzegomiu podczas po偶aru, kt贸ry mia艂 mie膰 miejsce w czasie Wojny Trzydziestoletniej. Ksi膮偶臋 Henryk II Pobo偶ny po bitwach stoczonych przez Polak贸w z Mongo艂ami na wschodzie Polski wiedzia艂, 偶e skutecznie oprze膰 im mog膮 si臋 tylko dobrze ufortyfikowane miasta, dlatego wyda艂 po艣piesznie akt lokacyjny Strzegomia i kilku innych miast na 艢l膮sku, m. in. 艢widnicy (nie znam 藕r贸de艂 historycznych, kt贸re by to dokumentowa艂y). Nadanie Strzegomiowi praw miejskich, mimo 偶e dokument lokacyjny oficjalnie uznany jest za zaginiony, jest przypisywane wdowie po ksi臋ciu 艣l膮skim Henryku II Pobo偶nym ksi臋偶nej 艣l膮skiej Annie Przemy艣lidce (pochodz膮cej z czeskiego rodu kr贸lewskiego Przemy艣lid贸w), dlatego 偶e z jej piecz臋ci膮 jest pierwszy zachowany do dzisiaj dokument, w kt贸rym Strzegom jest ju偶 nazywany miastem. Moim zdaniem bardziej prawdopodobna jest jednak w艂a艣nie ta oficjalnie przyj臋ta wersja lokacji Strzegomia w 1242 r. przez wdow臋 po Henryku II Pobo偶nym ksi臋偶n臋 艣l膮sk膮 Ann臋 z czeskiego kr贸lewskiego rodu Przemy艣lid贸w od wersji lokacji miasta Strzegomia przez ksi臋cia 艣laskiego Henryka II Pobo偶nego, kt贸r膮 jako prawdopodobn膮 wskazywali polscy autochtoni w rozmowie z moj膮 艣p. ciotk膮 w 1946 r. 3).Linia kolejowa prowadz膮ca ze Strzegomia w kierunku na Bolk贸w i Mierosz贸w, kt贸ra z powodzeniem mog艂a by膰 poprowadzona inn膮 tras膮 zosta艂a w II po艂owie XIX wieku przez pruskich projektant贸w i budowniczych celowo tak przeprowadzona, 偶eby konieczne by艂o rozebranie istniej膮cych jeszcze wtedy ruin zamku ksi膮偶臋cego, po to aby zatrze膰 艣lady polskiego panowania w Strzegomiu. Prawie zupe艂ne rozebranie ruin zamku nast膮pi艂o przed budow膮 wiaduktu kolejowego, pozosta艂 tylko ma艂y fragment muru obronnego zamku (nie znam 藕r贸de艂 historycznych, kt贸re by dokumentowa艂y to, 偶e linia kolejowa Strzegom-Bolk贸w-Mar­cisz贸w zosta艂a tak poprowadzona celowo). 4). Ksi膮偶臋 Bolko II Ma艂y cz臋sto przebywa艂 na zamku w Strzegomiu z tego powodu, 偶e dogl膮da艂 strzegomskich kopalni z艂ota - sztolnie mai艂y istnie膰 w pobli偶u G贸ry 艢w. Jerzego i G贸ry Szerokiej i dawa膰 spory urobek w postaci samorodk贸w z艂ota. Z艂oto mia艂o by膰 te偶 wykorzystywane do bicia w艂asnej monety w mennicach ksi膮偶臋cych w Strzegomiu i 艢widnicy. Wtedy w Strzegomiu miano wydobywa膰 wi臋cej z艂ota ni偶 w sztolniach kopalni z艂ota w Z艂otym Stoku, kt贸re p贸藕niej te偶 nale偶a艂y do ksi臋cia 艣widnicko-jaworskie­颅go Bolka II Ma艂ego (nie znam 藕r贸de艂 historycznych, kt贸re by to dokumentowa艂y). 5). Na ksi膮偶臋cym zamku w Strzegomiu mia艂 by膰 te偶 przyjmowany przez swoj膮 starsz膮 siostr臋 ksi臋偶n膮 艣widnick膮 Kunegund臋 艁okietk贸wn臋 i przez jej syna ksi臋cia 艣widnickiego Bolka II Ma艂ego kr贸lewicz i p贸藕niejszy kr贸l Polski Kazimierz III Wielki. Fundowane przez ksi臋cia 艣widnickiego i jaworskiego Bolka II Ma艂ego ko艣cio艂y, m.in. ko艣ci贸艂,a dzisiaj katedra, pw. 艣w. Stanis艂awa i Wac艂awa w 艢widnicy, przez swoj膮 wielko艣膰, wspania艂膮 form臋 architektoniczn膮, bogaty wystr贸j mia艂y pokaza膰 innym ksi膮偶臋tom 艣l膮skim, kt贸rzy stali si臋 lennikami Czech, 偶e bardziej op艂aca si臋 by膰 wiernym Polsce. To samo mia艂 pokazywa膰 tak偶e, ju偶 wcze艣niej budowany przez Joannit贸w ko艣ci贸艂 pw. 艣w. ap. Piotra i Paw艂a - dzisiejsza bazylika mniejsza. Ko艣ci贸艂 ten by艂 budowany przez ca艂y czas panowania ksi臋cia 艣widnickiego Bolka II Ma艂ego i w znacznym stopniu jego budowa by艂a finansowana przez ksi臋cia ( nie znam 藕r贸de艂 historycznych, kt贸re by to dokumentowa艂y ). Tak偶e ratusz w 艢widnicy ze z艂oconym pokryciem mia艂 pokazywa膰 innym ksi膮偶臋tom 艣l膮skim, 偶e op艂aca si臋 trwa膰 w wierno艣ci Polsce. O ksi臋ciu 艣widnickim Bolku II Ma艂ym, kt贸ry poza swoj膮 g艂贸wn膮 siedzib膮 zamkiem ksi膮偶臋cym w 艢widnicy mieszka艂 i urz臋dowa艂 tak偶e na zamku ksi膮偶ecym w Strzegomiu, polski kronikarz Jan D艂ugosz pisa艂: "Po 艣mierci ksi臋cia Bernarda nast膮pi艂 syn jego jedynak, Boles艂aw, sta艂y i niezachwiany w wierno艣ci dla Polski, bo kiedy wszyscy inni ksi膮偶臋ta 艣l膮scy poodrywali si臋 od Kr贸lestwa Polskiego i przyj臋li jarzmo czeskie, on sam pozosta艂 tylko wiernym kr贸lowi polskiemu i kr贸lestwu, uwa偶aj膮c to za g艂upot臋 i szale艅stwo, 偶eby w艂asnych porzuci膰 a przek艂ada膰 raczej czeskich kr贸l贸w".
  • Re: Stracone zabytki Strzegomia.       Autor:  radek      Data:  2010-07-28 23:45:45
    Witaj.   Jak mia艂em 12 lat prowadzili wykopy przy technikum i zawod贸wce w parku. Odkryte by艂y wykopy( tunel).Z kompasem i latark膮 udali艣my si臋 oko艂o 400 m w kierunku p贸艂nocnym i p贸艂nocno-wschodnim na wypraw臋 ( wagary ). Po drodze niemieckie mundury, menaszki, guziki, naboje.   Po przy艂o偶eniu na map臋 to by艂 kierunek kopalni Barcz przy Niepodleg艂o艣ci
  • Re: zamek w strzegomiu       Autor:  Radio Sahara      Data:  2010-02-07 17:56:36
    W miejscu by艂ego zamku (od ulicy D膮browskiego na postoju Taxi) stoi tablica informuj膮ca o istnieniu w tym miejscu zamku. Dworzec PKS isnjenie w dalszym ci膮gu i jest czynny. Wyburzono tylko budynek dworcowy. Supermarket nie zosta艂 wybudowany. A w艂a艣cicielem terenu by艂 艣widnicki oddzia艂 PKS-u, kt贸ry sprzeda艂 ten teren w ramach szukania oszcz臋dno艣ci.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2021 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.