Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
艢widwin (woj. zachodniopomorskie) - 艢redniowieczny zamek ksi膮偶臋cy

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
艢rednia ocena: 4.5 na 5. G艂os贸w: 27 4.5 stars
           
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
艢rednia ocena: 4.6 na 5. G艂os贸w: 21 4.5 stars
           
 


Opis i stan obecny


Pot臋偶ny zamek 艢widwin usytuowany jest na lewym brzegu Regi, w p贸艂nocno zachodnim naro偶niku starego miasta. Nietypowy okr膮g艂y kszta艂t sugerowa艂 historykom postawienie budowli na miejscu s艂owia艅skiego grodu, ale badania nie potwierdzi艂y tej tezy. Pasuje on za to do kszta艂t贸w warowni z terenu Meklemburgii, kt贸rej to ksi膮偶臋ta w艂adali t膮 okolic膮. Co ciekawe, zamek od XIII wieku przechodzi艂 przez r臋ce Meklemburczyk贸w, Du艅czyk贸w, Niemc贸w, Krzy偶ak贸w, Brandenburczyk贸w, zakon Joannit贸w, Szwed贸w i Polak贸w. Jednak oficjalna nauka w "demokratycznych" i "praworz膮dnych" Niemczech jeszcze d艂ugo po wojnie uznawa艂a zamek za budowl臋 krzy偶ack膮 i uparcie datowa艂a j膮 na wiek XV.
Obecnie obiekt po zabiegach konserwatorskich posiada wyeksponowane mury z XIII wieku, a skrzyd艂u p贸艂nocnemu przywr贸cono gotycki kszta艂t z czas贸w krzy偶ackich.
Zabytek jest przeznaczony na cele kulturalne i mie艣ci m.in.: sal臋 widowiskow膮, sal臋 rycersk膮 z wystawami czasowymi, pub (skrzyd艂o p艂n.), bibliotek臋 (skrzyd艂o p艂d.), ogniska muzycznych i inne stowarzyszenia (skrzyd艂o zach.). Obecnie mo偶liwe jest 45-minutowe zwiedzanie zamku oraz wej艣cie na wie偶臋.

Plany i rekonstrukcje



rekonstrukcja
Plan dawnego 艢widwina z zamkiem wg Zbigniewa Radackiego


rekonstrukcja
Plan parteru z rozwarstwieniem chronologicznym najstarszych mur贸w zamkowych wg Zbigniewa Radackiego. Kolor czerwony - lata 1286-1300, niebieski - przed 1317, zielony - lata 1384-1455


rekonstrukcja
Rekonstrukcja zamku 艢widwin w XV wieku. Autorzy: A. K膮sinowski i H. Paszun



Historia, wydarzenia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Dok艂adnej daty budowy warowni nie znamy, ale wzniesiono j膮 na pewno przed rokiem 1317, kiedy to po raz pierwszy zosta艂a wymieniona w dokumentach. Inicjatorem m贸g艂 by膰 ksi膮偶臋 Meklemburga i Parchimia Przybys艂aw IV, a dzie艂o kontynuowa艂 prawdopodobnie ksi膮偶臋 Miko艂aj z Werle (Orli). Obaj dzier偶awili 艢widwin od margrabiego brandenburskiego Albrechta III w ko艅cu XIII wieku. Budowla posiada艂a wtedy mury obwodowe o wysoko艣ci 12 m za艂o偶one na planie zbli偶onym do ko艂a o 艣rednicy ok. 50 m, niepodpiwniczony budynek mieszkalny od p贸艂nocy i kwadratow膮 wie偶臋 przybramn膮 (o boku ok. 8 m). Ca艂o艣膰 otacza艂a fosa i parkan.
Dzi艣 z pierwotnego zamku zachowa艂y si臋 mury obwodowe do wysoko艣ci 1. pi臋tra, a z detali architektonicznych dwa granitowe odp艂ywy w skrzydle zachodnim, kt贸rymi woda odp艂ywa艂a z dziedzi艅ca. Mury budynku mieszkalnego mieszcz膮cego dwie du偶e izby odkryto 80 cm pod powierzchni膮 dziedzi艅ca.
W 1319 r. zamek za 11 tys marek przej臋li dwaj rycerze: Du艅czyk Nicolaus Olafson i podkomorzy na dworze Margrabiego brandenburskiego Wedigo Wedel. Nast臋pnie zad艂u偶ony Hans Wedel zosta艂 zmuszony do sprzedania 艢widwina Krzy偶akom w 1384 r. Wielki Mistrz mianowa艂 w贸jtem 艣widwi艅skim Walrabe von Scharffenberga i osadzi艂 w warowni 12 zakonnik贸w. Ta nie spe艂nia艂a jednak wymog贸w zakonnych. Rozebrano wi臋c skrzyd艂o p贸艂nocne i zbudowano tymczasowy budynek mieszkalny od po艂udnia. Nowe skrzyd艂o p贸艂nocne powstawa艂o etapami przez kilkadziesi膮t lat - uko艅czono go dopiero w 1446 roku.


poczt贸wka XX w.
Zamek 艢widwin otoczony nawodnion膮 fos膮 na poczt贸wce z pocz膮tku XX wieku

Przeobra偶eniu uleg艂a te偶 wie偶a, kt贸r膮 podwy偶szono do sze艣ciu kondygnacji (25 m) i przystosowano do u偶ycia broni palnej. Dwie najni偶sze kondygnacje pozosta艂y czworoboczne (mie艣ci艂y m.in. wi臋zienie), pozosta艂ym nadano kszta艂t cylindryczny. W 1445 roku zamek w 艢widwinie wraz z ca艂膮 Now膮 Marchi膮 kupi艂 elektor brandenburski Fryderyk II. Ok. 1520 r. zbudowano now膮 bram臋 i przedbrami臋 w celu lepszej obrony przeciwartyleryjskiej. Nast臋pnie elektor Joachim III przekaza艂 warowni臋 zakonowi joannit贸w, kt贸rzy nie zdo艂ali obroni膰 jej w 1630 r. podczas najazdu szwedzkiego. Zakon odzyska艂 艢widwin po prawie 20 latach po zawarciu pokoju westfalskiego. W 1736 r. r贸wnorz臋dnymi komturami zostali Aleksander hrabia von Wattensleben i Fryderyk Wilhelm von Kalkstein. Przebudowali oni star膮 warowni臋. G艂贸wny etap barokowej przebudowy obiektu zako艅czy艂 si臋 ok. 1750 roku. Przeobra偶ono gotyckie skrzyd艂o krzy偶ackie, zabudowano pozosta艂e skrzyd艂a od wschodu i po艂udnia, wie偶a zyska艂a barokowy he艂m cz臋艣ciowo zasypano fos臋. Budowla nie by艂a ju偶 oddzielona od miasta. W 1775 r. 贸wczesny komtur hrabia Karl Wilhelm von Finckestein zast膮pi艂 zachodni pi臋trowy budynek nowym parterowym, wymieniono stare dachy na mansardowe. Warownia zyska艂a wi臋c wtedy kszta艂t zbli偶ony do dzisiejszego, a funkcje obronne zosta艂y zminimalizowane.




panorama
Widok zamku na panoramie 艢widwina z 1652 roku wg Meriana

Na pocz膮tku XIX wieku brama zosta艂a ozdobiona trzema herbami komandor贸w joannickich: hrabiego Leopolda Aleksandra von Wartenslebena, Fryderyka Wilhelma von Kalkensteina, Karla Wilhelma von Finckensteina oraz samego fundatora - pruskiego kr贸la Fryderyka Wilhelma II. Do dzi艣 przetrwa艂y 3 z nich.
Po 1808 r. i kasacie maj膮tku zakonu (Prusy potrzebowa艂y pieni臋dzy na kontrybucje dla Napoleona), zamek w 艢widwinie przej臋艂o pa艅stwo i umie艣ci艂o w nim s膮d, urz膮d podatkowy oraz katastralny, wi臋zienie, a w najstarszym skrzydle p贸艂nocnym zbrojowni臋. Warto doda膰, 偶e ostatnim komandorem joannickim na zamku by艂 hr Leopold von Kalenin, s艂u偶膮cy w randze pu艂kownika w wojsku polskim. Od XIX wieku nieremontowane mury dawnej warowni niszcza艂y coraz bardziej. W latach mi臋dzywojennych w dawnym zamku dzia艂a艂a szko艂a 偶e艅ska. Skrzyd艂o p贸艂nocne zosta艂o nieco przebudowano i pe艂ni艂o funkcj臋 internatu. Po wojnie i przej艣ciu budowli w polskie r臋ce niewiele si臋 zmieni艂o - r贸wnie偶 dzia艂a艂a tu szko艂a (Technikum Rolnicze). W latach 50-tych dosz艂o do wybuchu po偶aru , kt贸ry strawi艂 m.in. krzy偶acki dom gotycki. Paradoksalnie ta katastrofa wysz艂a zabytkowi na dobre, bowiem postanowiono go w pe艂ni odrestaurowa膰. Prace zako艅czono w 1968 roku.


poczt贸wka
Zamek 艢widwin na starej poczt贸wce

Legendy i podania

Powr贸t na g贸r臋 strony

Legenda ze 艢widwina dotyczy czas贸w krzy偶ackich. Jeden z m艂odych zakonnik贸w mieszkaj膮cych na zamku zakocha艂 si臋 ze wzajemno艣ci膮 w pi臋knej mieszczance. Gdy zacz膮艂 my艣sle膰 i m贸wi膰 o rzuceniu zakonnych szat, jego zamiary pozna艂 komtur, kt贸ry kategorycznie si臋 temu sprzeciwi艂. Pozwoli艂 jednak, aby zakonnik wskaza艂 imi臋 dziewczyny, a bracia zakonni sprowadz膮 j膮 do zamkowej piwnicy, gdzie mog膮 si臋 spotka膰 i gdzie nikt nie dojrzy jego s艂abo艣ci. To z kolei rozgniewa艂o zakochanego, kt贸ry nie chcia艂 si臋 zgodzi膰 na zha艅bienie ukochanej Komtur nakaza艂 wi臋c wrzuci膰 go do lochu i wyci膮gn膮膰 z niego imi臋 dziewki. Ten jednak milcza艂 i mimo tortur nie wyda艂 ukochanej. Po pewnym czasie skona艂 w celi. Podobnie, dziewczyna ze 艢widwina nigdy nie wysz艂a za m膮偶 i r贸wnie偶 zmar艂a m艂odo. Podobno w ciemne noce bez ksi臋偶yca widywano zakochan膮 w zamkowych komnatach zakamarkach. Duch zakonnika wychodzi z lochu, a dziewczyny ze starego cmentarza.


widok贸wka
Brama wjazdowa do zamku 艢widwin na przedwojennej poczt贸wce


Informacje praktyczne


KONTAKT
punktor gsm 797 230 952

CZAS
punktor Z rynku miejskiego idzie si臋 ok 3 minuty. Czas trwania zwiedzania z przewodnikiem ok. 45 min.

WST臉P
punktor P艂atny w cenie 15 z艂 (12 z艂 ulgowy). Baszta 鈥 3 z艂. Grupy wyruszaj膮 o godzinach: 10:00, 11:00, 12:00, 13:00, 14:00, 15:00, 16:00 od wtorku do soboty.

Poniewa偶 informacje o godzinach otwarcia, a przede wszystkim cenach bilet贸w szybko si臋 dezaktualizuj膮, sprawd藕 je na stronie oficjalnej opisywanego zamku/dworu:
Zamek w 艢widwinie

Po艂o偶enie i dojazd


Centralna cz臋艣膰 woj. zachodniopomorskiego. 58 km na p艂d.-zach. od Koszalina, 44 km na p艂d.-wsch. od Gryfic. Zobacz na mapie.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N53.77266667掳, E15.76884444掳
format DM (stopnie, minuty):   53掳 46.3600002'N, 15掳 46.1306664'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   53掳 46' 21.60''N, 15掳 46' 07.84''E 



Bibliografia



punktor Radacki Zbigniew - 艢redniowieczne zamki Pomorza Zachodniego
punktor Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktor Jurasz Tomasz - Zamki i ich tajemnice
punktor Kaczy艅scy Izabela i Tomasz - Polska - najciekawsze zamki
punktor Kajzer Leszek, Ko艂odziejski Stanis艂aw, Salm Jan - Leksykon zamk贸w w Polsce
punktor 艁ysiak Wojciech - Grody, zamki, ko艣cio艂y: legendy i podania z Pomorza Zachodniego
punktor Janocha Henryk, Lachowicz Franciszek - Zamki Pomorza 艢rodkowego


Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

艢widwin - Zamek od frontu 艢widwin - Skrzyd艂o zachodnie 艢widwin - Widok od p艂n. zach. 艢widwin - Widok od p艂d. wsch. 艢widwin - Dom gotycki z zewn膮trz 艢widwin - Dziedziniec 艢widwin - Skrzyd艂o p贸艂nocne i zachodnie 艢widwin - Skrzyd艂o p贸艂nocne i zachodnie 艢widwin - Widok na bram臋 i wie偶臋 z dziedzi艅ca 艢widwin - Parterowe skrzyd艂o zachodnie 艢widwin - Bramy do skrzyd艂a gotyckiego (p艂n.) 艢widwin - Studnia na dziedzi艅cu 艢widwin - Wn臋trze pubu w piwnicach domu gotyckiego 艢widwin - Wn臋trze pubu w piwnicach domu gotyckiego

Zdj臋cia wykonane: latem 2008


Materia艂y wideo


Historyczna TV - S虂widwin - Zamek joannit贸w



Noclegi



Proponujemy wyszukanie noclegu w opisywanej miejscowo艣ci lub jej okolicy w serwisach noclegowych. Oferty cenowe online s膮 zwykle atrakcyjniejsze ni偶 rezerwacje telefoniczne!


oferta noclegowa 1       

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy






Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2022 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.