Ocena zabytku


Mo偶esz oceni膰:
Wieruszyce (woj. ma艂opolskie) - Szlachecki dw贸r obronny

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
艢rednia ocena: 4.7 na 5. G艂os贸w: 34 4.5 stars
           
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
艢rednia ocena: 4.0 na 5. G艂os贸w: 22 4 stars
           
 


Opis i stan obecny


Dw贸r obronny w Wieruszycach zwany "zameczkiem" stoi na wzg贸rzu nad rzek膮 Stradomk膮. Jest to doskona艂y przyk艂ad niewielkiej szlacheckiej siedziby obronnej. Dw贸r posiada dwie kondygnacje naziemne oraz Pi臋trowy budynek zbudowany jest z grubych mur贸w kamiennych i zwie艅czony dwoma czterospadowymi dachami (z lat 70-tych XX wieku). Prawdopodobnie kiedy艣 posiada艂 attyk臋. W naro偶niku p贸艂nocno-wschodnim stoi okr膮g艂a baszta. Posiada ona przypory i kilka otwor贸w strzelniczych. Podobno zachowane s膮 piwnice ze sklepieniami kolebkowymi, a w nich portal z dat膮 1531.
Mimo 偶e obiekt zbudowano pod wp艂ywem stylu renesansowego z wygl膮du mur贸w przypomina zamki gotyckie. Podczas moich odwiedzin (2002 r.) dw贸r by艂 chyba w trakcie adaptacji do cel贸w mieszkalnych, czy mo偶e turystycznych.
Zauwa偶alna jest zmiana pierwotnego uk艂adu okien oraz drzwi. Wida膰 zamurowane oryginalne wej艣cie od strony zachodniej, teraz jest tam okno. To co przetrwa艂o to mniej ni偶 po艂owa dawnego budynku. Cz臋艣膰 po艂udniowa zameczku zachowa艂a si臋 w fundamentach. Po grubo艣ci mur贸w mo偶na wnioskowa膰, 偶e by艂a to najstarsza cz臋艣膰 budowli. Niewiele zosta艂o z tarasowych ogrod贸w po stronie po艂udniowo-wschodniej, ale ich kszta艂t jest dostrzegalny. Ca艂o艣膰 za艂o偶enia dope艂niaj膮 jeszcze zrujnowane budynki gospodarcze w s膮siedztwie dworu.
Stara mapa pokazuje, 偶e w XVIII wieku szlacheckie za艂o偶enie dworskie w Wieruszycach tworzy艂 dw贸r z 3 oficynami. Mi臋dzy nimi utworzono dziedziniec.

Stary widok zamku Wieruszyce
Zdj臋cie dworu przed 1939 rokiem




Plany i rekonstrukcje


Plan
Plan zameczku Wieruszyce z fundamentami nieistniej膮cej cz臋艣ci

Plan
Teren dworski na austriackiej mapie z 2. po艂owy XVIII wieku. Wida膰 dw贸r z 3 oficynami


Historia, wydarzenia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Pierwotna siedziba w Wieruszycach - kamienna wie偶a mieszkalno - obronna na planie prostok膮ta o wymiarach 11脳14 metr贸w, otoczona cz臋艣ciowo fos膮 zosta艂a zbudowana w po艂owie XV w. przez pan贸w tych ziem - Wieruskich herbu Szreniawa. Okolic臋 otrzymali oni lub ich protopla艣ci za zas艂ugi od kr贸la W艂adys艂awa 艁okietka.
punktor 1465 r. - zachowany dokument m贸wi o uwi臋zieniu przez Spytka Wieruskiego w dworze w Wieruszycach wo藕nego s膮dowego, gdy ten rozkaza艂 odda膰 zabrane konie niejakiemu Jurze z Gruszowa
punktor pocz. XVI w. - wie偶a zosta艂a rozbudowana. Dawna budowla zosta艂a przekszta艂cona w czworobok zbli偶ony do kwadratu, zwany w dokumentach "kamienic膮". Nie ma jasno艣ci czy po bokach powsta艂y wtedy dwie niewielkie wie偶e alkierzowe
punktor 1531 r. - kolejna rozbudowa z inicjatywy Wincentego Wieruskiego. Wzniesiono cz臋艣膰 p贸艂nocn膮 z baszt膮, zachowan膮 do dzi艣. Wtedy te偶 zapewne na stoku p艂d.-wsch. opadaj膮cym w stron臋 rzeki powsta艂y ogrody, a po zachodniej stronie budynki gospodarcze. Zacz膮艂 si臋 okres 艣wietno艣ci zameczku, jego w艂a艣ciciele Wieruscy sprawowali znacz膮ce funkcj臋 w pa艅stwie, m. in. Wincenty by艂 pisarzem ziemskim w Krakowie, a Jan - chor膮偶ym nadwornym i starost膮 s膮deckim
punktor pocz. XVII w. - Stanis艂aw Wieruski dobudowa艂 kolejny cz艂on z loggi膮 widokow膮, kt贸ry niestety nie zachowa艂 si臋. Bardzo prawdopodobne, 偶e mury dworu Wieruszyce zwie艅czone by艂y renesansow膮 attyk膮
punktor II. po艂. XVII w. - ma艂偶e艅stwo Heleny z Wieruszyckich z W艂adys艂awem Lubowieckim sprawi艂o, 偶e Wieruszyce sta艂y si臋 w艂asno艣ci膮 Lubowieckich. Nast臋pnie dzier偶yli je Psarscy i Przer臋bscy.
punktor 1746 r. - z powodu niesp艂aconego d艂ugu Przer臋bskich, Wieruszyce przesz艂y na w艂asno艣膰 Antoniego i Verenny O艂tarzewskich, kt贸rzy sporz膮dzili inwentarz. St膮d wiadomo o istnieniu skrzyd艂膮 z loggi膮
punktor XIX w. - niszczej膮cy zameczek wieruszycki O艂tarzewscy wykorzystywali jako spichlerz, a siedzib膮 mieszkaln膮 sta艂 si臋 pobliski nowo wybudowany dw贸r klasycystyczny, kt贸ry zosta艂 zniszczony przez Sowiet贸w w 1945 r.
punktor 1830 r. - w艂a艣cicielem Wieruszyc zosta艂 Ferdynand Lubicz Meysner, kapitan wojsk polskich. Potem jego syn Anastazy i wnuk Tytus
punktor 1927 r. - Po 艣mierci Tytusa maj膮tek przeszed艂 w r臋ce jego 偶ony Antoniny z Padlewskich. Byli to ostatni w艂a艣ciciele Wieruszyc, do zako艅czenia II wojny 艣wiatowej.
punktor 1970 r. - zrujnowany dw贸r obronny zosta艂 cz臋艣ciowo odremontowany przez Pa艅stwow膮 S艂u偶b臋 Ochrony Zabytk贸w z Krakowa
punktor 1981 r. - zabytek kupi艂a osoba prywatna (p. M. Skrzy艅ski) i do dzi艣 jest jego w艂a艣cicielem. Obiekt wiele na tym zyska艂, wstawiono kamienne futryny okienne, wn臋trze otynkowano, po艂o偶ono pod艂ogi, wykonano drewniane sufity, zainstalowano elektryczno艣膰

Zdj臋cie lidar
Zdj臋cie z lotniczego skanowania laserowego terenu dworskiego w Wieruszycach. 1 - obecny dw贸r, 2 - tarasy ogrodowe


Informacje praktyczne


ADRES I KONTAKT
punktorDw贸r obronny - Wieruszyce 2

CZAS
punktor Ogl膮dni臋cie dworu z zewn膮trz zajmuje ok. 15 minut.

WST臉P
punktor W艂asno艣膰 prywatna. Do 艣rodka dworu wej艣cia nie ma, ale powinno da膰 si臋 ogl膮dn膮膰 z zewn膮trz.



Po艂o偶enie i dojazd


Centralna cz臋艣膰 woj. ma艂opolskiego. 25 km na po艂udniowy-wsch贸d od Wieliczki. 17 km na po艂udnie od Bochni. Zobacz na mapie.
Dw贸r Wieruszyce stoi na wzg贸rzu niedaleko g艂贸wnej drogi biegn膮cej z okolic Czchowa (wbiega w ni膮 te偶 droga z Nowego Wi艣nicza) na zach贸d w kierunku My艣lenic i Wieliczki. Sama wie艣 nie jest zaznaczona na drodze. Jad膮c od strony Czchowa nale偶y skr臋ci膰 przed 艁opanowem w prawo, w drog臋 oznaczon膮 na Sobol贸w. Mijamy most i widzimy wzg贸rze zamkowe. Przed nim nale偶y skr臋ci膰 w lewo w wiejsk膮 drog臋 a po藕niej w prawo pod g贸r臋. Po chwili znajdziemy si臋 przed bram膮. Jad膮c samochodem mo偶na zatrzyma膰 si臋 przy samej bramie. Zapewne obecnie teren jest ogrodzony i nie ma do niego wst臋pu.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N49.869832232223掳, E20.323873144704掳
format DM (stopnie, minuty):   49掳 52.18993393338'N, 20掳 19.43238868224'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   49掳 52' 11.40''N, 20掳 19' 25.94''E 



Bibliografia



punktor Kornecki Marian - Zamki i dwory obronne ziemi krakowskiej
punktor Marsza艂ek Juliusz - Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach
punktor Moskal Krzysztof - Zamki w dziejach Polski i S艂owacji


Fotogaleria


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Wieruszyce - Dw贸r obronny Wieruszyce - Widok od p艂n.-zach. Wieruszyce - Baszta widziana od wschodu Wieruszyce - Wschodnia 艣ciana dworu z baszt膮 Wieruszyce - Wiodk z parku Wieruszyce - Dw贸r zim膮 Wieruszyce - Baszta od p贸艂nocy Wieruszyce - Wie偶a - wida膰 otwory strzelnicze Wieruszyce - Widok na skrzyd艂o  frontowe dworu i stare mury nieistniej膮cego skrzyd艂a Wieruszyce - Tu wida膰 艣lady po dawnym wej艣ciu, przerobionym na okno
Zdj臋cia wykonane: zim膮 2002



Noclegi


punktor 呕egocina - Karczma u 呕egoty, 呕egocina 225, tel. (014) 613 20 21
punktor 呕egocina - "U 呕egoty" Reg. O艣r. Kszta艂c. Kadr Turyst. Wiejskiej, 呕egocina 378, tel. (014) 613 22 03
punktor 呕egocina - Szkolne Schronisko M艂odzie偶owe, Rozdziele 194, tel. (014) 613 30 87
punktor Nowy Wi艣nicz - Agroturystyka U Stok艂osy, ul. Leksandrowa 4, (014) 612 83 25
punktor Nowy Wi艣nicz - Hotel-Restauracja "Hetma艅ska", ul. Grunwaldzka 2, tel. (014) 685 54 10

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Podzi臋kowania i szacunek       Autor:  TomekM      Data:  2021-02-21 21:38:47
    Serdeczne dzi臋ki mi艂ej c贸rce w艂asciciela za po艣wi臋cony czas i opowie艣膰 o historii zamku ( 20.02.2021) a tak偶e szacunek za wytrwa艂o艣c w doprowadzaniu obiektu do obecnego stanu, 偶ycz臋 wytrwa艂o艣膰i w dalszej rewaloryzacji ca艂ego obiektu i mam nadziej臋 do zobaczenia w trakcie dni otwartych ziemi boche艅skiej
  • Re: Odno艣nie zamku       Autor:  Anna      Data:  2014-09-08 13:06:07
    Bardzo dzi臋kujemy za po艣wi臋cony nam wczoraj czas i ciekawe opowie艣ci o historii zamku. Za rok zn贸w Pana odwiedzimy by podziwia膰 efekty realizacji Pa艅skiego marzenia. 呕yczymy powodzenia i samych sukces贸w! Zamek jest uuuuuuuuuuuuuuuurocz­y!
  • Re: Re: cudowne miejsce na ziemi       Autor:  anka      Data:  2011-07-24 21:41:51
    a mo偶e mia艂 si臋 zawali膰? pewnie tak by by艂o, jak z wieloma zamkami i pa艂acykami w Polsce, nikt si臋 nimi nie interesuje, wszyscy tylko chodz膮 i narzekaj膮, 偶e si臋 niszczy, a jak kto艣 kupi i odrestauruje to foch, 偶e w艂asno艣膰 prywatna. Po prostu zawi艣膰   w艂a艣nie si臋 wybieram w tamte okolice i mam zamiar odwiedzi膰 TEN ZAMECZEK





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2023 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.