Ocena zabytku


Możesz ocenić:
Wożuczyn (woj. lubelskie) - Bastejowy zamek szlachecki przebudowany w pałac

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
Średnia ocena: 4.4 na 5. Głosów: 37 4.5 stars
           
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
Średnia ocena: 4.1 na 5. Głosów: 29 4 stars
           
 


Opis i stan obecny


ozdoba
Rezydencja Mierów
Szambelan króla Augusta III Wilhelm Mier uczynił z Wożuczyna stolicę swych włości. W ogrodach, które utworzył dookoła rozbudowanego zameczku Wożuczyńskich znajdowały się stawy, rzeźby i teatr. Co niedzielę łodziami po stawach dostawał się wraz z całym dworem do kościoła. Pałac posiadał wtedy 20 komnat, w tym wielką salę balową na piętrze. Wnętrza zdobione były sztukaterią, nie brakowało tu też ekskluzywnych kominków oraz okrągłych pieców kaflowych. Syn Wilhelma Miera w 1787 r. gościł w Wożuczynie króla Stanisława Augusta.
Tej słynnej rezydencji pałacowej nad Huczwą nie wymienia się zwykle w literaturze zamkowej, mimo że jej początki były jak najbardziej obronne. Wydaje się, że w ogóle obiekt ten skazany został na zapomnienie, a jeszcze 100 lat temu zadziwiał swym pięknem. Za niedługo ocalałe jeszcze resztki mogą doszczętnie zarosnąć.
O wyglądzie niewielkiego zamku Wożuczyńskich wiadomo tylko tyle, że miał kształt czworoboku, otoczony był fosą i murem z 4 bastejami w narożach. Basteje były półokrągłe i czworoboczne ze strzelnicami kluczowymi. Wjazd prowadził od północy przez prostokątny budynek bramny o dwóch kondygnacjach. Po przebudowie, wjazd do nowego założenia prowadził od wschodu przez bramę i biegł wzdłuż południowego czyli frontowego skrzydła pałacu skierowanego ku stawom. Wejście poprzedzały paradne schody i arkadowy portyk.
Z późniejszych opisów wiadomo, że przy dziedzińcu otoczonym dekoracyjnym murem, od strony wsi stał piętrowy budynek gospodarczy, a w ogrodzie północnym znajdowały się dwie oranżerie, altany, studnia i grota. Pałac otaczał też ogród włoski i park angielski oraz tzw. ogród dolny. Przed wejściem, na postumentach stały wazony z egzotycznymi roślinami.
ozdoba
Polski Petit Trianon
W 1907 roku poeta Kazimierz Laskowski zauroczony pałacem wożuczyńskim tak go opisywał: "zdaje się on jedyną dziś w Europie, kopią słynnego pałacyku Ludwika XVI (...). Wożuczyn - tak się nazywa owa polska kopia francuskiego Petit Trianonu. Bez przesady można powiedzieć, że jest to jedna z najpiękniejszych rezydencji w naszym kraju."

Obecnie jedyny ślad dawnej świetności pałacu Wożuczyn to obeliski bramne stojące samotnie w polu, niedaleko dawnych stawaów zamkowych. Poza tym na wzgórzu zamkowym natrafiłem jeszcze na 3 ślady murów, choć być może jest ich więcej. Niestety roje komarów i bujna roślinność bardzo utrudnia eksplorację. Dwa duże fragmenty widać przy samej drodze. Jeden to odcinek ceglanego muru z arkadami, drugi - półokrągła basteja płd.-zach. Na północ od niej znajdował się park angielski, dziś to zwykły las, ale o dziwo jest tam tablica informacyjna. Niewielki fragment muru obwodowego znajduje się jeszcze w północnej części wzgórza. Tam też znajduje się kolejna tablica informacyjna dotycząca pomnika przyrody - o ile pamiętam jakiejś niecodziennej sosny. Znacznie ciekawszy natomiast jest ogromny grzyb na drzewie, największy jaki dotąd widziałem (patrz zdjęcie). Nie jest to stwardniała huba lecz normalne miękkie i rosnące wciąż grzybisko! Na terenie zamku leży też jakaś zagadkowa stara kamienna płyta, chyba nagrobna z nieczytelnym napisem, pisanym cyrylicą (?).

Aktualizacja. Od 2020 roku obeliski bramne wyglądają już inaczej- kosztem 45 tys. zł zostały odnowione.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku wozuczyn
Widok pałacu w Wożuczynie na pocztówce z roku 1912




Rekonstrukcja lub stary widok zamku!@
Pocztówka z dziedzińcem pałacu w Wożuczynie przed 1914 rokiem



Plany i rekonstrukcje

Powrót na górę strony

plan
Teren zamkowy na austriackiej mapie Wożuczyna z XVIII wieku



Historia, wydarzenia

Powrót na górę strony

Pierwszy drewniany dwór obronny rodu Wożuczyńskich herbu Godziemba stał tu już w XV wieku.
ozdoba
Bezsilni Tatarzy
Siedziba Wożuczyńskich była bardzo dobrze ufortyfikowana. Dowodzą tego cztery najazdy tatarskie w latach: 1621, 1623, 1626 i 1629. Wszystkie zostały odparte!
Murowany zameczek rozpoczął wznosić Jakub Wożuczyński w końcu XVI wieku. W 1739 roku Wożuczyńscy sprzedali swą siedzibę szkockiemu hrabiemu Wilhelmowi Mierowi, szambelanowi królewskiego i generałowi gwardii koronnej. Dokonał on rozbudowy budowli w pałac w szkockim stylu, ale elementy obronne zostały zachowane. Powstały też piękne tarasy i ogrody włoskie. Wjazd utworzono od wschodu na wprost kościoła ufundowanego również przez Miera. Jego syn Jan ponownie przebudował rezydencję, zacierając już fortyfikacje.
ozdoba
Zniszczenia wojenne
W dniach 30-31.08.1914 miała miejsce bitwa pod Komarowem i wtedy właśnie artyleria austriackie zniszczyła pałac w Wożuczynie, a wraz z nim m.in. bardzo bogatą bibliotekę, zbiory obrazów (m.in. Malczewskiego) porcelany, sreber, mebli oraz fortepian na którym komponował Fryderyk Chopin.
W 1800 r. pałac wraz z okolicznymi dobrami wystawiono na licytację. Kupił go Jan Kraczewski. W tym okresie w pałacu mieszkali Głowaccy - rodzice Bolesława Prusa. W 1829 roku pasierbica Kraczewskiego Salomea Wapińska wniosła Wożuczyn w posagu Janowi Nepomucenowi Wydżdze. Jego syn Tomasz, znany muzyk i kompozytor przeprowadził renowację i upiększenie pałacu, zbudował m.in. most z podwójna arkadą zwieńczoną figurą św. Jana Nepomucena. Powstała wytworna rezydencja wiejska z folwarkiem. Podczas I wojny światowej pałac zbomabardowali Austriacy. Spłonęło całe cenne wyposażenie. Później był on stopniowo rozbierany przez właścicielki - córki Tomasza Wydżgi Wandę Wielowieyską i Annę Gerliczową. Kolejna wojna i powojenne rozbiórki doprowadziły pałac do dzisiejszego stanu. W 2020 r. ze środków gminy Rachanie przeprowadzono remont obelisków bramnych.


Rekonstrukcja lub stary widok zamku!@
Widok pałacu w Wożuczynie w roku 1839. Po lewej widać wychodzącą poza muru obwodowe kaplicę
Źródło: Seweryn Zenon Sierpiński "Obraz miasta Lublina", Warszawa 1839, reprint Lublin 2002



Informacje praktyczne


KONTAKT
punktor brak

CZAS
punktor Oglądnięcie pozostałości zabytku zajmuje ok. 30 min.

WSTĘP
punktor Wolny

Rekonstrukcja lub stary widok zamku!@
Ogrody pałacowe w Wożuczynie na pocztówce z 1912 roku


Położenie i dojazd


Południowa cześć woj. lubelskiego. 17 km na północny wschód od Tomaszowa Lubelskiego, 35 km na południowy wschód od Zamościa. Zobacz na mapie.
Wożuczyn leży przy głównej drodze Tomaszów - Hrubieszów (nie mylić z Wożuczynem - Cukrownią!), ale do ruin należy skręcić w boczną drogę w lewo (jadąc z Tomaszowa) kierując się na widoczny z oddali kościół. Mijamy go i kawałek dalej zobaczymy po lewej resztki bramy, a dalej po prawej zarośnięty teren zamkowy.

GPS
Współrzędne geograficzne:

Otwórz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N50.56657591806°, E23.56551189817°
format DM (stopnie, minuty):   50° 33.9945550836'N, 23° 33.9307138902'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   50° 33' 59.67''N, 23° 33' 55.84''E 



Bibliografia



punktor Katalog Zabytków Sztuki w Polsce
punktor Pawłowski Artur - Roztocze

Rekonstrukcja lub stary widok zamku!@
Obeliski bramne na przedwojennym zdjęciu



Fotogaleria


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.

Wożuczyn - Obeliski bramne Wożuczyn - Duży fragment muru z arkadami Wożuczyn - Basteja Wożuczyn - Fragment muru obwodowego od płn. Wożuczyn - Wielki grzyb na drzewie. Porównanie z leżącą monetą 2 zł Wożuczyn - Płyta nagrobna leżąca na terenie zamku Wożuczyn - Widokz  bastei na dawny park w stylu angielskim

Zdjęcia wykonane: wiosną 2005



Noclegi


punktor Wożyczyn - Gospodarstwo Agroturystyczne - Wożuczyn 13 C, gsm 600 032 061, 501 608 851, wczasyagro.pl
punktor Tomaszów Lubelski - Kwatera prywatna - ul. Mickiewicza 5, tel. (084) 664 24 58
punktor Tomaszów Lubelski - Hotel Tomasovia, al. Sportowa 8, tel. (0..84) 665 93 50, 666 00 28
punktor Tomaszów Lubelski - Szkolne Schronisko Młodzieżowe przy Zespole Szkół nr 2, ul. Żwirki i Wigury 3, tel. (084) 664 20 01
punktor Tomaszów Lubelski - Kolonia Łaszczówka, tel. (0 84) 665 09 71
punktor Tomaszów Lubelski - Kwatera prywatna - Pańków, tel. (084) 662 47 87

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Wożuczyn       Autor:  Grzegorz      Data:  2021-04-10 06:36:47
    Witam serdecznie,jestem posiadaniu bardzo ciekawego przedmiotu z Wożuczyna,proszę o kontakt w tej sprawie 697033983
  • Wożuczyn       Autor:         Data:  2016-10-29 23:09:55
    nowa strona ( od 2016 r.) z publikacjami o Wożuczynie i gminie Rachanie :www.wozuczyn.pl.tl   oraz www.smwio.pl.tl  
  • Re: Re: Wożuczyn       Autor:  B.Typek      Data:  2014-06-30 23:56:00
    Moja książka pt:"Wożuczyn" (wyd.2013)jest już w większych bibliotekach Polski(KUL, UMCS, Wrocław, Biblioteka Narodowa.   Bardzo proszę nie oczerniąc mnie tu na forum, na to śą paragrafy w prawie polskim.Skoro tylu znawców Wożucyzna (co czytam powyżej), to dlaczego nikt poza mną (od 20 lat) nie bada i nie publikuje własnie o Wożucyznie i okolicy? Obrażać każdy potrafi,   ale cos zrobić dla potomnych to juz nie...   polecam stronę www.wożuczyn.pl oraz konto na fb Stowarzyszenie Miłosników Wożuczyna i Okolic.





Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej

(c) 2001-2022 bd - Kontakt - Polityka Prywatności
Wszelkie prawa do własnych zdjęć i tekstów zastrzeżone, nie mogą być one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opisów.