Ocena zabytku


Możesz ocenić:
Załuż (woj. podkarpackie) - Zamek średniowieczny Sobień

Ocena obecnej atrakcyjności obiektu
Średnia ocena: 4.4 na 5. Głosów: 55 4.5 stars
           
 
Ocena nastawienia do turystów na terenie obiektu
Średnia ocena: 4.4 na 5. Głosów: 44 4.5 stars
           
 


Opis i stan obecny


Ruiny zamku Sobień znajdują się na stromej górze o tej samej nazwie, między wsiami Załuż i Monasterzec.
ozdoba
Koronowani goście
Zamek Sobień musiał być piękny i okazały jak na na początki XV w., bowiem Kmitowie gościli w nim króla Władysława Jagiełłę z dopiero co poślubioną Elżbietą Granowską.
Ze szczytu rozciąga się przepiękny widok na zalesioną dolinę Sanu. Z tego względu zrobiono tam nawet taras widokowy. Szkoda, że dookoła rosną wysokie drzewa, bo widok byłby jeszcze lepszy. Kiedyś położenie zamku Sobień gwarantowało kontrolę nad szlakiem handlowym biegnącym wzdłuż Sanu. Resztki murów warowni skupione są właściwie w dwóch miejscach. Przy tarasie, od strony południowej znajdują się pozostałości skrzydła mieszkalnego i murów obwodowych, a przy schodkach wysokiej, kwadratowej wieży, przez którą prowadził wjazd do zamku. Od tej strony znajduje się też przedzamcze chronione wałami. Dzięki badaniom w latach 60-tych ustalono, że warownia zbudowana była na planie nieregularnego czworoboku z kamieni piaskowcowych. Budynki mieszkalne rozmieszczono przy skrzydle południowym, czyli na przeciwko wejścia.
Obok zamku, po drugiej stronie szosy przebiega ciekawa przyrodnicza ścieżka dydaktyczna.



Plany i rekonstrukcje


Plan
Rozwarstwienie założenia zamkowego Sobień wg Michała Proksy
Źródło: Budownictwo obronno-rezydencjonalne ziemi przemyskiej i sanockiej, Michał Proksa, Przemyśl 1994


Historia, wydarzenia

Powrót na górę strony

Wysokie wzgórze (450 m npm), na którym znajduje się zamek było punktem obronnym już w XIII w. Istniejąca tu drewniana warownia z basztą należała do Węgier. Zachowany do dzisiaj w ruinie zamek, wzniesiono z rozkazu króla Kazimierza Wielkiego w 1340 r. Składał się ze skrzydła mieszkalnego, murów obwodowych i wysuniętej przed nimi wieży o wymiarach 5 m x 7 m.
punktor 1389 r. - z nadania Władysława Jagiełły właścicielami zamku został ród rycerski Kmitów. Sobień stał się ich gniazdem rodowym. Kilkadziesiąt wsi dookoła także stanowiło własność tego możnego rodu. Kmitowie dokonali rozbudowy warowni, m.in. zburzyli starą i postawili nową, większą wieżę, włączoną do murów obwodowych. Istnieje też hipoteza, że stara wieża została zniszczona podczas walk króla Kazimierza Wielkiego z Rusią
ozdoba
Bunkry
Stara literatura podaje, że w czasie II wojny św. Niemcy także wykorzystali strategiczne położenie góry Sobień i zbudowali tam betonowe bunkry, dzięki którym mogli całkowicie kontrolować dolinę Sanu. Jest to przykład fałszowania historii przez komunistów, bunkry bowiem zbudowali Sowieci. Po podziale Polski, na Sanie przebiegała granica między Niemcami a ZSRR. Na całej granicy bolszewicy planowali ich wznieść aż 10 tysięcy. Do dzisiaj koło Sobienia można te bunkry jeszcze zobaczyć.

punktor 1434 r. - z tego roku pochodzi wzmianka o kaplicy zamkowej
punktor 1474 r. - wcześniej uważano, że najazd Węgrów doprowadził do zniszczenia zamku, jednak ostatnio jest to kwestionowane. Podobnie nie wiadomo czy w 1498 r. usiłowali go zdobyć Wołosi oraz czy w 1512 r. ponownie Węgrzy najechali Sobień
punktor połowa XVI w. - bez względu na to czy warownia została zniszczona w wyniku najazdów zbrojnych czy też nie, to niewielkie rozmiary wierzchołka góry uniemożliwiały jej dalszą rozbudowę. Piotr Kmita przeniósł się więc do Leska, a Sobień opustoszał
punktor 1580 - 1730 - właścicielami ruiny zamku Sboeń byli Stadniccy. Potem przechodził on jeszcze w ręce Ossolińskich, Mniszchów i Krasickich
punktor 1770 r. - zamek był schronieniem konfederatów barskich
punktor 1914-1918 - resztki zamku Sobień mocno ucierpiały podczas działań wojennych
punktor 1938 r. - przystąpiono do badań warowni, prowadzono je także później, w roku 1965. Dzięki nim ustalono przybliżony wygląd oraz wyróżniono dwa etapy budowy, pierwszy przez króla, drugi po przejęciu przez ród Kmitów. Na głębokości ponad 300 cm odkryto materiał ceramiczny z XV w. i spalone konstrukcje drewniane pierwotnej warowni z XIII w. W skrzydle północnym natomiast odsłonięto okrągły ceglano-kamienny piec z XIV w. z 20 glinianymi naczyniami. Za nim natrafiono na ślady drugiego starszego pieca, który przestał funkcjonować po postawieniu północnego muru obwodowego
punktor 1997 r. - ruiny przystosowano dla turystów. Powstały schodki i taras widokowy


Legendy i podania


Z zamkiem związanych jest wiele legend. Jedna dotyczy ukazującej się w nim w księżycowe noce Białej Damy, która spogląda na południe ku Węgrom. Jest to duch Margerity - żony kasztelana Kmity, którą kazał zamurować w piwnicy zamkowej za zdradę. A był oto tak. Po utracie pierwszej żony kasztelan postanowił ponownie wziąć ślub z o wiele młodszą i piękną córką węgierskiego rycerza Margeritą. Została ona zmuszona do małżeństwa i wiecznie zasmucona spędzała całe dnie w oknie swojej komnaty. Tam ujrzał ją rycerz z Węgier - Andreas i ślubował dozgonną miłość. Dzięki kupcom przyjeżdżającym do zamku udało się wymienić listy między Margeritą i Andreasem, a nawet potajemnie spotkać pod nieobecność Kmity. Ten jednak dowiedział się o wszystkim za sprawą karła, któremu kazał pilnować swojej młodej żony i który śledził kochanków. W gniewie kazał wtrącić Margeritę do lochów pod wieżą zamkową i tam zamurować. Tymczasem Andreas zorganizował grupę ludzi, którzy mieli umożliwić Margericie ucieczkę. Gdy dowiedział się o postępku Kmity zrozpaczony chciał uderzyć na zamek, lecz jego oddział był zbyt nieliczny. Rozesłał więc posłańców do kilku grup rozbójniczych grasujących po Bieszczadach i razem nocą zaatakowali Sobień. Gdy Kmita ujrzał Andreasa kazał znieść beczkę prochu do piwnicy i wysadzić pomieszczenie z uwięzioną Margeritą. Andreas widząc zgliszcza piwnic, odjechał w milczeniu i nikt go już nigdy nie widział.

Inna legenda dotyczy Czarnej Damy z Sobienia. O tym czytaj na stronie poświęconej zamkowi w Lesku.

Informacje praktyczne


KONTAKT
punktor brak

CZAS
punktor Wejście na górę zamkową zajmuje ok. 5 min. Pobieżne oglądnięcie trwa ok. 15 min

WSTĘP
punktor Wolny


Położenie i dojazd

Powrót na górę strony

Południowa część woj. podkarpackiego. 7 km na południowy wschód od Sanoka. Zobacz na mapie.
Najpierw należy się dostać do Sanoka lub Leska, a potem jechać w stronę Załuża. Od strony Sanoka zamek leży za Załużem, od Leska przed. Miejsce posiada swój parking z tablicą informacyjną.

GPS
Współrzędne geograficzne:

Otwórz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N49.52687833659°, E22.32967185774°
format DM (stopnie, minuty):   49° 31.6127001954'N, 22° 19.7803114644'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   49° 31' 36.76''N, 22° 19' 46.82''E 



Bibliografia



punktor Frazik Józef - Zamki i budownictwo obronne ziemi rzeszowskiej
punktor Gosztyła Marek, Proksa Michał - Zamki Polski południowo-wschodniej
punktor Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktor Jurasz Tomasz - Znane i nieznane. Zamki, pałace, kościoły Polski południowo-wschodniej
punktor Kajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
punktor Marszałek Juliusz - Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach
punktor Potocki Andrzej - Księga legend i opowieści bieszczadzkich
punktor Proksa Michał - Budownictwo obronno-rezydencjonalne ziemi przemyskiej i sanockiej
punktor Rogiński Ryszard - Zamki i twierdze w Polsce - historia i legendy

Fotogaleria


Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt POZA zdjęciem.

Załuż - schodki do zamku Załuż - wejście Załuż - otwór wejściowy z zewn. Załuż - skrzydło z wejściem z dziedzińca Załuż - ruiny zamku
Załuż - ruiny zamku Załuż - ściana nad skarpą Załuż - widok ze wzgórza zamkowego na otaczający las Załuż - widok ze wzgórza zamkowego na otaczający las
Zdjęcia wykonane: jesienią 2003 a poniższe latem 2001

Załuż - mury z zadaszoną bramą Załuż - kamienna ściana Załuż - wejście na punkt widokowy Załuż - wysoki fragment murów Załuż - widok z  tarasu na zamek Załuż - taras widokowy></a>








<a   href=Załuż - kawałek muru i  San



Noclegi


punktor Sanok - Hotel "Turysta", ul. Jagiellońska 12, tel. (013) 463 09 22
punktor Sanok - Internat Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy, ul. Konarskiego 10, tel. (013) 463 09 25
punktor Sanok - Hotel Pod 3 Różami - ul. Jagielońska 13, tel. (013) 46 309 22
punktor Sanok - Dom Turysty, ul. Mickiewicza 29, tel. (013) 463 14 39, 463 10 13
punktor Lesko - OW "Zamek", ul. Piłsudskiego 7, (013) 469 62 68, 469 68 78.
punktor Lesko - Hotelik Ratuszowa, ul. Rynek 12, tel. (013) 469 86 32
punktor Lesko - Pensjonat Gawra, Łączki 80, tel. (013) 469 66 55, gsm 888 959 959
punktor Lesko - Noclegi Romantica, ul. Piłsudskiego 11, tel. (013) 469 85 73
punktor Lesko - Camping z domkami nad Sanem. ul. Turystyczna, tel. (013) 469 66 89 (w sezonie), 469 69 91 (wieczorem), gsm 604 183 315
punktor Lesko - Camping z domkami pod Zamkiem, ul. Turystyczna, tel. (013) 469 68 25
punktor Lesko - Schronisko PTSM Bieszczadnik, ul. Jana Pawła II, tel. (013) 469 62 69
punktor Lesko - Bursa Szkolna, ul. Piłsudskiego 31, tel (013) 469 62 73
punktor Lesko - Agroturystyka "Ranczo Średnia Góra", ul. Osiedlowa 20, tel. (013) 469 68 69

Miniforum

Powrót na górę

Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • hotel fux       Autor:  bies      Data:  2016-06-03 22:07:01
    Fotel FUX nie istnieje już od kilkunastu lat
  • Re: Uszczegółowienie obecnego położenia ruin       Autor:  JA      Data:  2009-12-28 13:01:17
    Zgadzam się. Leży w Załużu;-)
  • Re: telefon do KOLIBY JEST ZŁY       Autor:  zamki.res.pl      Data:  2009-06-07 23:48:12
    wszystkie strony podają ten sam numer, pewnie hotel zlikwidowano...





Powót do strony startowej
Powrót do strony startowej

(c) 2001-2022 bd - Kontakt - Polityka Prywatności
Wszelkie prawa do własnych zdjęć i tekstów zastrzeżone, nie mogą być one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opisów.