puste
 

Wojew贸dztwo: 艣wi臋tokrzyskie / Powiat: sandomierski / Gmina: Zawichost

Ikonka - zamek

ZAWICHOST
馃彴 艢redniowieczny zamek ksi膮偶臋cy i kr贸lewski 馃彴

Przej艣cie do zdj臋膰
Zdj臋ciapuste

Frontowe zdj臋cie zamku Zawichost


Opis


Ozdobna pierwsza litera zamek w Zawicho艣cie sta艂 na wyspie wi艣lanej, po kt贸rej nie ma dzi艣 艣ladu. Wiadomo jednak dok艂adnie w kt贸rym miejscu si臋 znajdowa艂 i je艣li kto艣 dysponuje sprz臋tem do nurkowania, z pewno艣ci膮 natrafi艂by na jego szcz膮tki na dnie Wis艂y. Obecni mieszka艅cy miasta wspominaj膮, 偶e przy bardzo niskim stanie w贸d mo偶na by艂o do niedawna jeszcze ujrze膰 ceg艂y. W XVII w. zamek mia艂 kszta艂t czworoboku z 4 wie偶ami alkierzowymi w naro偶ach. Do dw贸ch bok贸w przylega艂y budynki mieszkalne, pozosta艂e dwa by艂y murami zwie艅czonymi blankami. Dooko艂a zamku umieszczono drewniane izbice czyli pale chroni膮ce przed wod膮 i lodem, ale tak偶e i wrogiem.


Historia

Ozdobna pierwsza litera d rewniany zamek w Zawicho艣cie istnia艂 ju偶 na pocz膮tku XIII w. Broni艂 przeprawy przez Wis艂臋 oraz by艂 siedzib膮 kasztela艅sk膮. W pe艂ni murowany zamek wzni贸s艂 ok. po艂. XIV w. Kazimierz Wielki. Nie zachowa艂 si臋 偶aden jego opis ani ilustracja z tamtego okresu.


Hipotetyczny wygl膮d zamku drewnianego w Zawicho艣cie
殴r贸d艂o: Moje spojrzenie na dzieje Zawichostu, Micha艂 Starzyk, Fundacja Antiquitas 1994


Rekonstrukcja lub stary widok zamku zawichost
Prawdopodobny wygl膮d Zawichostu widzianego z prawego brzegu Wis艂y w XIV/XV w.
殴r贸d艂o: Moje spojrzenie na dzieje Zawichostu, Micha艂 Starzyk, Fundacja Antiquitas 1994



Kasztelani
Kasztelanami na zamku w Zawicho艣cie by艂o wiele znanych postaci. Dobes Dobies艂aw, wymieniony w akcie ksi臋偶nej Grzymis艂awy (matce b艂ogos艂awionej Salomei i ksi臋cia Boles艂awa Wstydliwego) z 1229 r., jako stryjeczny brat biskupa Ivo z Odrow膮偶贸w, Spytek z Melsztyna - marsza艂ek nadworny i wojewoda krakowski, Miko艂aj Bogoria - zaufany stronnik kr贸lowej Jadwigi, Warsz Miechowski - uczestnik wojen z Litwinami, na 艢l膮sku i pod Warn膮, Piotr K艂oczewski - sekretarz i zaufany Stefana Batorego, bohatersko walcz膮cy we wszystkich wyprawach wojennych kr贸la, Jan Miko艂aj Rey - spokrewniony z wielkim pisarzem.
S艂ynny by艂 te偶 kasztelan Borejko zwany pobo偶nym pijakiem. Lubi艂 on ucztowa膰 szczeg贸lnie z duchownymi, ale nigdy nie opu艣ci艂 codziennego nabo偶e艅stwa. Gdy nie m贸g艂 znale藕膰 kompan贸w do picia wychodzi艂 na ucz臋szczany trakt opatowski i tam w postawionej przez siebie kapliczce modl膮c si臋, czyha艂 na go艣ci. Gdy jakiego艣 napotka艂 upaja艂 go winem, cz臋sto do nieprzytomno艣ci i zabiera艂 na uczt臋 do swego domu. Tam ju偶 przetrzymywa艂 delikwent贸w jak najd艂u偶ej, nawet kilka dni do czasu znalezienia sobie nowych. Gdy wie艣膰 o jego wyczynach roznios艂a si臋 po kraju, omijano kapliczk臋 z daleka.

punktor1241 r. - Tatarzy najechali miasto i spalili drewniany zamek. Nast臋pnie Boles艂aw Wstydliwy odbudowa艂 go i wykorzystywa艂 jako swoj膮 rezydencj臋. Prawdopodobnie ju偶 wtedy by艂 to zamek cz臋艣ciowo murowany
punktorok. po艂. XIV w. - jak podaje D艂ugosz i Janko z Czarnkowa Kazimierz Wielki wzni贸s艂 w Zawicho艣cie zamek z ceg艂y. Z pewno艣ci膮 chodzi艂o jednak o przebudow臋 istniej膮cego zamku ksi膮偶臋cego. Odgrywa艂 on bardzo du偶膮 rol臋 w systemie obronnym wschodnich kres贸w. Zajmowa艂 9 miejsce w艣r贸d najbardziej licz膮cych si臋 贸wczesnych zamk贸w
punktor1384 r. - miasto zosta艂o spl膮drowane a zamek ogo艂ocony przez Litwin贸w pod dow贸dztwem przysz艂ego kr贸la Polski Jagie艂艂y. Zamku z niewielk膮 za艂og膮 broni艂 kasztelan Spytek z Melsztyna
punktor1386 r. - w drodze do Krakowa w zamku ponownie przebywa艂 Jagie艂艂o ale ju偶 jako kandydat do polskiej korony. Go艣ci艂 go kasztelan Miko艂aj Bogoria
punktorII po艂. XV w. - w zamku cz臋sto przebywa艂 kr贸l Kazimierz Jagiello艅czyk
punktor1502 r. - miasto zosta艂o zniszczone przez Tatar贸w. Zamek prawdopodobnie opar艂 im si臋, poniewa偶 wiadomo 偶e kilka lat p贸藕niej by艂 zamieszkany i uzbrojony w 30 hakownic
punktorkoniec XVI w. - rozpocz臋to przebudow臋 zamku pod nadzorem architekta Marcina Rudolfisa a nast臋pnie Rudolfa Negroni
punktor 1655 r. - podczas "potopu" Szwedzi zaj臋li Zawichost i zamek. Rok p贸藕niej odbi艂 go Stefan Czarniecki
punktor1657 r. - Szwedzi a p贸藕niej uciekaj膮ce wojska ich sprzymierze艅ca Rakoczego w tym roku jeszcze kilkakrotnie nawiedzili Zawichost. Szwedzi tym razem przybyli w ogromnej sile ok. 70 tys. ludzi. W ich oddzia艂ach walczyli te偶 W臋grzy, Rumuni, Kozacy, Wo艂osi i Brandenburczycy. Miasto zosta艂o doszcz臋tnie spl膮drowane a zamek spalony

Rekonstrukcja lub stary widok zamku zawichost
Ruiny zamku w Zawicho艣cie w 1657 r. Fragment sztychu z Pufendorfa, De Rebus a Carolo Gustavo
殴r贸d艂o: Zamki wojew贸dztwa kieleckiego, Janusz Kuczy艅ski, Krak贸w 1969


punktor1664 r. - 贸wczesna lustracja z lat 1659-64 m贸wi i偶 "zamek przez nieprzyjaciela jest ogniem zniesion, armaty przy nim nie masz, niekt贸re izby ponakrywane" oraz "domostwa podzamcza i zagrodnik贸w tam mieszkaj膮cych, nieprzyjaciel spali艂". Podczas najazdu szwedzkiego z 1200 os贸b mieszkaj膮cych w mie艣cie ocala艂o 241. M臋cze艅sk膮 艣mier膰 poni贸s艂 franciszkanin Kazimierz Bogda艅ski, staruszek kt贸ry odm贸wi艂 zdradzenia miejsca ukrycia sreber klasztornych

Rekonstrukcja lub stary widok zamku zawichost
Zamek i najbli偶sza okolica po "potopie" szwedzkim
殴r贸d艂o: Moje spojrzenie na dzieje Zawichostu, Micha艂 Starzyk, Fundacja Antiquitas 1994

punktor1678 r. - du偶膮 cz臋艣膰 mur贸w zamkowych rozebrano. Wykorzystano je m.in. przy budowie ko艣cio艂a reformat贸w Sandomierzu. Sama wyspa coraz bardziej kurczy艂a si臋 a mury by艂y zalewane przy wysokim stanie w贸d
punktor1813 r. - ogromna pow贸d藕 sprawi艂a 偶e wyspa zamkowa zosta艂a ostatecznie zalana. Pozosta艂e mury powodowa艂y odbicie nurtu ku lewemu brzegowi i zalanie teren贸w wsi Rybitwy. Z czasem nurt i kolejne powodzie doprowadzi艂y do skruszenia mur贸w i g艂臋bszego osiadni臋cia resztek zamku
punktorXX w. - przy niskim stanie w贸d Wis艂y mury zamkowe by艂y w wodzie dobrze widoczne



Wst臋p

Wolny

Po艂o偶enie i dojazd


Zachodnia cz臋艣膰 woj. 艣wi臋tokrzyskiego. 19 km na p贸艂noc od Sandomierza, 12 km na po艂udnie od Annopola. Zobacz na mapie.
Poci膮giem mo偶na dojecha膰 do Sandomierza lub Ostrowca 艢wi臋tokrzyskiego, dalej PKS-em. Nale偶y zej艣膰 w d贸艂 do przeprawy promowej, kt贸ra jest oznaczona na drodze. Zamek sta艂 po lewej stronie mniej wi臋cej ko艂o drugiej usypanej z kamieni tamie. 呕eby na ni膮 wej艣膰 trzeba i艣膰 艣cie偶k膮 w lewo i skr臋ci膰 w d贸艂.
Od przystanku PKS do drugiej tamy idzie si臋 ok. 10 min. Pobie偶ne ogl膮dni臋cie miejsca po zamku zajmuje tak偶e ok. 5 min.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

format D (stopnie):   N 50.80623056掳,  E 21.86444722掳
format DM (stopnie, minuty):   N 50掳 48.3738336',  E 21掳 51.8668332'
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   N 50掳 48' 22.43'',  E 21掳 51' 52.01''


Bibliografia



punktorGoszty艂a Marek, Proksa Micha艂 - Zamki Polski po艂udniowo-wschodniej
punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorKajzer Leszek, Ko艂odziejski Stanis艂aw, Salm Jan - Leksykon zamk贸w w Polsce
punktorKuczy艅ski Janusz - Zamki wojew贸dztwa kieleckiego
punktorStarzyk Micha艂 - Moje spojrzenie na dzieje Zawichostu

Zdj臋cia


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Zawichost - Widok z drugiej tamy, tutaj sta艂 zamek Zawichost - Wis艂a  i jej brzegi w okolicy dawnej wyspy zamkowej Zawichost - Brzeg Wis艂y ko艂o dawnej wyspy zamkowej Zawichost - T膮 艣cie偶k膮 nale偶y i艣膰 do drugiej tamy
Zdj臋cia wykonane: latem 2002



Z lotu ptaka


Widok opisywanego obiektu (lub miejsca na kt贸rym sta艂) z satelity

Geoportal


Noclegi


punktorZawichost - Schronisko M艂odzie偶owe, ul. 15 Grudnia 1a, tel. (015) 836 47 08, 836 41 60
punktorZawichost - Hotel Restauracja "Zacisze", ul.Asnyka, tel. (015) 833 33 33, gsm 603 529 952
punktorCzy偶贸w Szlachecki - Beata i Piotr Panasiuk, Czy偶贸w Szlachecki 43, tel. (015) 835 51 34 lub 836 45 47
punktorCzy偶贸w Szlachecki - Halina i Eugeniusz Pileccy, Czy偶贸w Szlachecki 64, tel. (015) 835 52 59
punktorCzy偶贸w Szlachecki - Hotel "Pa艂ac" - (015) 835 51 45

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Aleksander Tar艂o kasztelan zawichojski       Autor:  Jerzy Antoni Kostka      Data:  2014-03-23 21:09:42
    Posiadam informacje i偶 w latach 1680 - 1683 kasztelanem Zawichostu by艂 Aleksander Tar艂o, syn Piotra Aleksandra Tar艂o i Zofii Dzia艂y艅skiej.   Aleksander Tar艂o mia艂 偶on臋 Joann臋 z Kostk贸w, c贸rk臋 Franciszka Stanis艂awa Kostki i Jadwigi Gu艂towskiej Wiem i偶 jego 偶ona Joanna zmar艂a rok po m臋偶a 31 marca 1684 roku i zosta艂a pochowana w Zawicho艣cie. Joanna by艂a pra, pra .... babk膮 znanego laureata Henryka Sienkiewicza.   B臋d臋 wdzi臋czny za potwierdzenie tych informacji i wskazanie miejsca poch贸wku Joanny i Aleksandra Tar艂贸w.
  • moje mjasto       Autor:  batog andrzej      Data:  2012-05-07 18:07:37
    mjeszkamm wlondynje czesto wspomjnam lata mlodoscj przezyte wtym
  • "Moje spojrzenie na dzjeje Zawichostu" Micha艂 Starzyk       Autor:  bdio      Data:  2011-12-29 10:36:56
    witam ch臋tnie kupi臋 ksi膮偶k臋 Micha艂a Starzyka "Moje spojrzenie na dzjeje Zawichostu" ch臋tnych do sprzeda偶y prosz臋 o kontakt e-mailowy : konradw2@interia.pl





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2019 BD - KONTAKT - POLITYKA PRYWATNO艢CI
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.