puste
 



Ikonka - zamek

Z艁OTORIA
馃彴 艢redniowieczny zamek kr贸lewski 馃彴

Przej艣cie do zdj臋膰
Zdj臋ciapuste

Frontowe zdj臋cie zamku Z艂otoria



Ocena


Mo偶esz oceni膰:
Z艂otoria / kujawsko-pomorskie - 艢redniowieczny zamek kr贸lewski

Ocena obecnej atrakcyjno艣ci obiektu
3.5 stars 艢rednia ocena: 3.6 na 5. G艂os贸w: 38
            
 
Ocena nastawienia do turyst贸w na terenie obiektu
3.5 stars 艢rednia ocena: 3.4 na 5. G艂os贸w: 27
            
 


Opis


Ozdobna pierwsza litera pozosta艂o艣ci warowni w Z艂otorii stoj膮 samotnie w wid艂ach Wis艂y i wpadaj膮cej do niej tu偶 obok Drw臋cy. Wie艣 oddalona jest o ok. 800 m. R贸wnie blisko st膮d do Torunia i je艣li w przysz艂o艣ci miasto rozro艣nie si臋, to by膰 mo偶e b臋dzie posiada膰 w swoich granicach a偶 3 zamki! Do dzi艣 z budowli przetrwa艂y wysokie ceglane mury wie偶y i fragmenty mur贸w obwodowych, w otoczeniu bujnej ro艣linno艣ci.
Podziwiane ruiny
By膰 mo偶e za spraw膮 malowniczego po艂o偶enia, zamek wzbudza艂 zainteresowanie s艂awnych Polak贸w. Henryk Sienkiewicz wybra艂 go na miejsce 艣mierci matki Danusi w "Krzy偶akach", a J贸zef Ignacy Kraszewski opisa艂 obl臋偶enie w 1374 r. w "Bia艂ym Ksi臋ciu". Ruiny odwiedzali tak偶e Fryderyk Chopin i Jan Matejko.
Zamek zbudowano na planie nieregularnego prostok膮ta o wymiarach 37 x 53,5 m, zajmuj膮cego powierzchni臋 ok. 2000 m2. Grubo艣膰 ceglanych mur贸w wynosi艂a 2 m. Fundamenty wykonano z kamieni narzutowych. Mury wzmocnione by艂y przyporami z 3 stron (poza p贸艂nocnymi). Na dziedzi艅cu nie odkryto 艣lad贸w murowanych zabudowa艅, a wi臋c by艂y one drewniane. Budowla posiada艂a nieregularny plan za spraw膮 budynku bramnego oraz wie偶y wysuni臋tych od strony po艂udniowej. Broni膮ca wjazdu wie偶a o wymiarach 9,2 x 10,9 m, by艂a oszkarpowana i posiada艂a minimum dwie kondygnacje naziemne oraz piwnice. Wej艣cie do niej prowadzi艂o z dziedzi艅ca.
Bezpiecze艅stwo zamkowi zapewnia艂y Wis艂a i Drw臋ca a jedyn膮 ods艂oni臋t膮 strona by艂 wsch贸d. Tam te偶 wykopano szerok膮 na 20 m fos臋 (dzi艣 jest zaro艣ni臋ta), kt贸ra po艂膮czy艂a obie rzeki. W obr臋bie odci臋tej w ten spos贸b piaszczystej wysepki funkcjonowa艂o te偶 gospodarcze podzamcze od strony p贸艂nocnej.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku janowiec
Ruiny zamku w Z艂otorii na Litografii Napoleona Ordy z II po艂. XIX wieku




Plan

Powr贸t na g贸r臋 strony

Plan zamku zlotoria
Plan zamku wg B. Schmida . A - Wie偶a, B - budynek bramny, C - dziedziniec
Leszek Kajzer, Arkadiusz Horonziak - Budownictwo obronne ziemi dobrzy艅skiej, W艂oc艂awek 1995

Plan zamku zlotoria
Usytuowanie zamku w terenie z 1889 r. wg J. Heisego
Leszek Kajzer, Arkadiusz Horonziak - Budownictwo obronne ziemi dobrzy艅skiej, W艂oc艂awek 1995

Historia

Powr贸t na g贸r臋 strony

Ozdobna pierwsza litera zamek powsta艂 prawdopodobnie w II po艂. XIV wieku z inicjatywy kr贸la Kazimierza Wielkiego. Niekt贸rzy badacze w tym B. Guerquin uwa偶ali, 偶e wcze艣niej istnia艂 w tym miejscu gr贸d zakonu braci dobrzy艅skich, ale badania 藕r贸de艂 dokonane m.in. przez L. Kajzera nie potwierdzi艂y tego.
punktor1363 r. - ksi膮偶臋 gniewkowski W艂adys艂aw Bia艂y zastawi艂 sw膮 dzielnic臋 ze Z艂otori膮 Kazimierzowi Wielkiemu. Przyjmuje si臋 偶e kr贸l rozpocz膮艂 wtedy budow臋 zamku, cho膰 nie wykluczone 偶e zrobi艂 to na terytorium podleg艂ego mu ksi臋stwa jeszcze wcze艣niej
punktor1373 r. - zamek na kr贸tko zaj膮艂 W艂adys艂aw Bia艂y pragn膮cy obj膮膰 tron po 艣mierci Kazimierza Wielkiego, przy poparciu m.in. Janka z Czarnkowa, archidiakona gnie藕nie艅skiego i podkanclerzego koronnego, znanego kronikarza. Ksi膮偶臋 widz膮c mobilizacj臋 wojsk z rozkazu kr贸la Ludwika W臋gierskiego, podda艂 si臋 bez walki i z艂o偶y艂 mu ho艂d
punktor 1375 r. - W艂adys艂aw, kt贸ry oczekiwa艂 na zamku w Drezdenku na jaki艣 gest ze strony kr贸la straci艂 cierpliwo艣膰 i ponownie zaj膮艂 zamek podst臋pem podczas dnia Wniebowzi臋cia NMP, kompletnie upiwszy wcze艣niej za艂og臋 warowni 艂膮cznie z dow贸dc膮. Tym razem, rok p贸藕niej wojsko starosty wielkopolskiego si艂膮 musia艂o odbiera膰 mu zdobycz. Zamek broni艂 si臋 dwa miesi膮ce, po czym poddano go staro艣cie brzeskiemu Bartoszowi z Wezenborga. W walkach tych 艣mierteln膮 ran臋 odni贸s艂 wnuk Kazimierza Wielkiego - Ka藕ko S艂upski
punktor1379 - Ludwik W臋gierski przekaza艂 Z艂otori臋 popieraj膮cemu go ksi臋ciu W艂adys艂awowi Opolczykowi, a ten 13 lat p贸藕niej zastawi艂 j膮 wraz z przyleg艂ymi wsiami Krzy偶akom za sum臋 6632 floren贸w w臋gierskich i nigdy nie wykupi艂. Rok p贸藕niej zdradziecko doda艂 do tego ca艂膮 ziemi臋 dobrzy艅sk膮 za 50 tys floren贸w, w ten spos贸b znaczny obszar zosta艂 oderwany od Polski
Impreza w czasie obl臋偶enia
Niecodzienny przebieg mia艂o obl臋偶enie zamku przez wojska krzy偶ackie wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena. Nakaza艂 on rozstawi膰 wielki st贸艂 u st贸p zamku i suto zastawi膰, a nast臋pnie sprowadzi膰 "niewiasty i dziewice z Torunia". Jedz膮c, pij膮c i bawi膮c si臋 obserwowa艂 wraz z 12 dostojnikami zakonnymi jak jego wojsko zdobywa warowni臋 i wycina jej za艂og臋.

punktor1404 r. - po pokoju w Raci膮偶ku zamek powr贸ci艂 do Polski
punktor1409 r. - zamek zdobyli, a nast臋pnie zniszczyli Krzy偶acy pod dow贸dztwem Ulricha von Jungingena
punktor1411 r. - na mocy I pokoju toru艅skiego Z艂otoria powr贸ci艂a do Polski
punktor1420 r. - cesarz Zygmunt Luksemburski wyda艂 wyrok rozjemczy mi臋dzy Polsk膮 a zakonem, wg kt贸rego Krzy偶acy musieli zap艂aci膰 25 tys. floren贸w na odbudow臋 zamku w Z艂otorii. Nigdy tego jednak nie zrobili
punktorXV w. - nie jest jasne czy zamek zosta艂 odbudowany, jednak z faktu istnienia funkcji burgrabiego z艂otoryjskiego mo偶na przypuszczac 偶e tak. Prawdopodobnie kres warowni nast膮pi艂 po wojnie trzynastoletniej i II pokoju toru艅skim w 1466 r. , gdy straci艂a strategiczne polo偶enie, cho膰 jeszcze w 1628 szlachta kujawska podkre艣la艂a na sejmiku jej militarne znaczenie
punktor1765 i 1789 r. - 贸wczesne lustracje m贸wi膮 o zamku w ca艂kowitej ruinie
punktor1777 r. - siedziba starostwa z艂otoryjskiego mie艣ci艂a si臋 ju偶 w Krobii G贸rnej
punktor1807 r. podczas wojen napoleo艅skich ruiny zosta艂y zbombardowane
punktor1890 r. - do Wis艂y osun臋艂y si臋 mury warowni od strony po艂udniowo - wschodniej

Rekonstrukcja lub stary widok zamku janowiec
Poczt贸wka Toru艅skiego Polskiego Tow. Krajoznawczego z lat 30-tych XX wieku


Kazimierz (Ka藕ko) IV S艂upski
By艂 synem El偶biety - c贸rki Kazimierza Wielkiego i Boguslawa V - ksi臋cia pomorskiego. Za m艂odu straci艂 matk臋, ale wychowanie zapewni艂 mu polski monarcha na dworze w Krakowie. Szybko zreszt膮 sta艂 si臋 jego ulubie艅cem i w 1368 zosta艂 adoptowany. W testamencie kr贸la otrzyma艂 ziemie: dobrzy艅sk膮, sieradzk膮 i wa艂eck膮 z 4 zamkami: Kruszwic膮, Z艂otowem, Wa艂czem i Bydgoszcz膮 (wbrew wielu publikacjom zapis nie obejmowa艂 cz臋艣ci ziemi dobrzy艅skiej ze Z艂otori膮). Nie obj膮艂 jednak tronu, poniewa偶 wi臋kszym poparciem w艣r贸d mo偶now艂adztwa cieszy艂 si臋 Ludwik W臋gierski. Tak偶e s臋dziowie kr贸lewscy rozstrzygaj膮cy zgodno艣膰 testamentu Kazimierza Wielkiego z polski prawem zakwestionowali jego fragmenty i wydali werdykt (niesprawiedliwy) na niekorzy艣膰 Ka藕ka. W ko艅cu, po d艂ugich sporach otrzyma艂 on cz臋艣膰 nale偶nych mu ziem, ale tylko w lenno.
Jako ksi膮偶臋 pomorski nie ws艂awi艂 si臋 niczym szczeg贸lnym, poniewa偶 wi臋kszo艣膰 偶ycia sp臋dzi艂 w Polsce, gdzie by艂 niezwykle popularny. Wszystko za spraw膮 odwagi, prostolinijnego charakteru i szczodro艣ci. Bez wzgl臋du na w艂asn膮 sytuacj臋, cz臋sto bardzo ci臋偶k膮 dzieli艂 si臋 z innymi wszystkim co mia艂. Nie raz w tarapatach finansowych musia艂a ratowa膰 go siostra El偶bieta, kt贸ra po艣lubiwszy cesarza dysponowa艂a sporym maj膮tkiem. Jednak nawet jej wsparcie, Ka藕ko potrafi艂 rozda膰 w艣r贸d zaprzyja藕nionego rycerstwa i s艂u偶by. Mimo, 偶e pokrzywdzony przez kr贸la Ludwika poczuwa艂 si臋 do bycia mu wiernym i w chwilach zam臋tu zaprowadza艂 porz膮dek na podleg艂ych mu terenach nadgranicznych. Tak by艂o te偶 w 1376 r., gdy nieuznaj膮cy Ludwika W臋gierskiego, piast kujawski W艂adys艂aw Bia艂y podst臋pnie zdoby艂 po raz drugi zamek w Z艂otorii. Ka藕ko wyruszy艂 u boku starosty wielkopolskiego S臋dziwoja z Szubina walczy膰 z buntownikiem. Pod zamkiem zosta艂 艣miertelnie raniony kamieniem w g艂ow臋. Zmar艂 na zamku w Bydgoszczy, a pochowano go w klasztorze cysters贸w w Byszewie. Niekt贸rzy historycy uwa偶aj膮, 偶e wykonanie testamentu Kazimierza Wielkiego i obj臋cie tronu przez jego wnuka znacznie zmieni艂oby histori臋. Polska przy艂膮czy艂aby Pomorze Zachodnie, odcinaj膮c tym samym pa艅stwo krzy偶ackie od kraj贸w Rzeszy, co da艂oby nam du偶膮 przewag臋 w przysz艂o艣ci.



Legendy

Powr贸t na g贸r臋 strony

Ozdobna pierwsza litera jak g艂osz膮 legendy pod ruinami zamku kryj膮 si臋 olbrzymie skarby, strze偶one przez krwio偶ercze psy. Dawniej bowiem pono膰 w Drw臋cy wyp艂ukiwano z艂oto i sprzedawano w艂adcy zamku. Wielu pr贸bowa艂o odnale藕膰 skarb jednak wej艣cie do podziemi by艂o dobrze zamaskowane, a psy odstrasza艂y 艣mia艂k贸w. Tylko jeden ch艂opak z pobliskiej Wilczonki zdo艂a艂 okie艂zna膰 psy, mia艂 bowiem wrodzony dar w kontaktach ze zwierz臋tami i w og贸le si臋 ich nie ba艂. Odnalaz艂 drog臋 od podziemi i dotar艂 do najg艂臋bszych loch贸w pod zamkiem roz艣wietlonych blaskiem wype艂nionych pod sufit kosztowno艣ci. Ka偶dej podziemnej komnaty strzeg艂y 3 psy, kt贸re jednak nie wyrz膮dza艂y mu krzywdy. Dopiero w ostatniej, gdy ju偶 zacz膮艂 pakowa膰 drogocenne kamienie, do jego nogi przype艂z艂 w膮偶 z ohydn膮 smocz膮 g艂ow膮. Ch艂opak krzykn膮艂, otoczy艂a go ciemno艣膰, kosztowno艣ci znik艂y, ale dzi臋ki swojemu sprytowi zdo艂a艂 jednak wydosta膰 si臋 na powierzchni臋. Po jego opowie艣ciach nikt wi臋cej nie pr贸bowa艂 ju偶 wchodzi膰 do podziemi...

Inna legenda dotyczy s艂ynnej kochanki Kazimierza Wielkiego - 呕yd贸wki Esterki. Mia艂a ona zosta膰 zakl臋ta w 艣wini臋 przez czarownik贸w na us艂ugach wrog贸w kr贸la i skazana na wieczne cierpienie w ruinach zamku w Z艂otorii. Wyzwoli膰 m贸g艂 j膮 tylko kto艣 kto po艂o偶y si臋 w jej trumnie. Zrobi艂 to po kilku wiekach odwa偶ny 偶o艂nierz wys艂any na patrol w okolic臋 zamku. Nie ul膮k艂 si臋 on strasznych opowie艣ci o duchach oraz zjawach widzianych w ruinach i pos艂ucha艂 wskaz贸wek udzielanych mu przez spotkanego na miejscu dziwnego starca, kt贸rym okaza艂 si臋 by膰 duch kr贸la Kazimierza. Nie zazna艂 on bowiem nigdy spokoju i od stuleci rozpacza艂 nad losem swojej ukochanej. Po tym zdarzeniu wreszcie razem w obj臋ciach udali si臋 do nieba...

Jeden ze starost贸w z艂otoryjskich mia艂 pi臋kna c贸rk臋 Galink臋, kt贸ra zakocha艂a si臋 ze wzajemno艣ci膮 w rybaku us艂uguj膮cym na zamku. Galinka by艂a dobr膮 i skromna kobiet膮, w czym nie wda艂a si臋 w swego ojca - znanego z porywczo艣ci i bezwzgl臋dno艣ci. Gdy starosta zorientowa艂 si臋 kogo pokocha艂a jego c贸rka, kaza艂 przyprowadzi膰 mu owego rybaka i wpad艂 w taki sza艂, i偶 ci膮艂 go 艣miertelnie mieczem. Zrozpaczona Galinka wykl臋艂a ojca i powiedzia艂a, 偶e odchodzi od niego. Starosta kaza艂 wzmocni膰 stra偶e i nie wypuszcza膰 c贸rki z zamku. Galinka jednak mia艂a na my艣li inne odej艣cie. Wkr贸tce odnaleziono jej martwe cia艂o wyrzucone na brzeg Drw臋cy. U艣miech na twarzy wskazywa艂, i偶 znalaz艂a szcz臋艣cie w za艣wiatach ze swym ukochanym. Te dramatyczne wydarzenia tak obrzydzi艂y nowo powo艂anemu przez kr贸la staro艣cie zamek z艂otoryjski, 偶e wyprowadzi艂 si臋 st膮d i przeni贸s艂 siedzib臋 starostwa do Krobii.

Rekonstrukcja lub stary widok zamku janowiec
Zdj臋cie z lotu ptaka z okresu mi臋dzywojennego


Wst臋p

Wolny.

Po艂o偶enie i dojazd


Centralna cz臋艣膰 woj. kujawsko-pomorskiego. 8 km na po艂udniowy wsch贸d od centrum Torunia. Zobacz na mapie.
Gdy wyje偶d偶amy z Torunia, przeje偶d偶a si臋 przez most na Drw臋cy i zaraz za nim znajduje si臋 艣cie偶ka prowadz膮ca do ruin. Trzeba ni膮 przej艣膰 kilkaset metr贸w piechot膮.

GPS
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne:

Otw贸rz w:  Google Maps,  Bing Maps,  Openstreet Maps
format D (stopnie):   N52.99764084744掳, E18.69119965984掳
format DM (stopnie, minuty):   52掳 59.8584508464'N, 18掳 41.4719795904'E 
format DMS (stopnie, minuty, sekundy):   52掳 59' 51.51''N, 18掳 41' 28.32''E 



Czas


Pobie偶ne ogl膮dni臋cie trwa ok. 15 min.

Bibliografia



punktorGuerquin Bohdan - Zamki w Polsce
punktorKajzer Leszek, Ko艂odziejski Stanis艂aw, Salm Jan - Leksykon zamk贸w w Polsce
punktorPietrzak Janusz - Zamki i dwory obronne w dobrach prowincji wielkopolskiej
punktor Gizi艅ski Stanis艂aw - Z艂otoria w historii i legendzie

Rekonstrukcja lub stary widok zamku janowiec
Zdj臋cie z pisma "Tempo dnia" z roku 1938


Zdj臋cia


Klikaj膮c w zdj臋cie otrzymasz jego powi臋kszenie w nowym oknie. Okno to mo偶na zamkn膮膰 klikni臋ciem w dowolny punkt POZA zdj臋ciem.

Z艂otoria - Widok z drogi obok mostu na Drw臋cy Z艂otoria - Mury ledwo wystaj膮ce z bujnej ro艣linno艣ci Z艂otoria - Resztki wie偶y od wschodu Z艂otoria - Wie偶a od po艂udnia
Z艂otoria - Szczyt zrujnowanej wie偶y Z艂otoria - Mury wie偶y od strony dziedzi艅ca Z艂otoria - Dziura w wie偶y Z艂otoria - Wn臋trze wie偶y Z艂otoria - Wie偶a i zaro艣ni臋te mury obwodowe
Z艂otoria - Dziedziniec jest zaro艣ni臋ty charakterystyczn膮 ro艣lin膮 Z艂otoria - Mury po艣r贸d ro艣linno艣ci Z艂otoria - Resztki mur贸w nad Wis艂膮
Z艂otoria - Resztki mur贸w nad Wis艂膮 Z艂otoria - Mury obwodowe s膮 ledwo widoczne Z艂otoria - Wis艂a ko艂o zamku
Zdj臋cia wykonane: latem 2006



Noclegi


punktorToru艅 - PTG Twierdza Toru艅, Fort IV, ul. Chrobrego 86, tel. (056) 655 82 36 (polecam)
punktorToru艅 - Hotelik w Centrum, ul. Szumana 2, (056) 65 22 246
punktorToru艅 - Hotel Wodnik, Bulwar Filadelfijski 12, (056) 65 55 697 i wiele innych drogich hoteli..

Miniforum

Powr贸t na g贸r臋

Zapraszam do przesy艂ania swoich wypowiedzi i komentarzy odno艣nie opisywanego zamku. Ukazuj膮 si臋 one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

Ostatnie wpisy

  • Re: Fajne ruiny       Autor:  Poszukiwacz      Data:  2009-08-31 22:18:10
    Osoby, kt贸re chc膮 troszk臋 tutaj poszuka膰 tych podziemnych piwnic prosze o kontakt
  • Re: Fajne ruiny       Autor:  rokis1997      Data:  2009-02-04 13:44:14
    strasznie brzydkie resztki
  • Re: Fajne ruiny       Autor:  Jimmy      Data:  2008-05-13 22:42:27
    Ok dzi臋ki, wybior臋 si臋 tam w wolnej chwili.





Pow贸t do strony startowej
Powr贸t do strony startowej

(c) 2001-2021 bd - Kontakt - Polityka Prywatno艣ci
Wszelkie prawa do w艂asnych zdj臋膰 i tekst贸w zastrze偶one, nie mog膮 by膰 one wykorzystywane bez mojej zgody. Nie udzielam pozwolenia na kopiowanie opis贸w.